dinsdag 26 mei 2015

Dictee dinsdag 26 mei 2015 (1): dictee Ditjes en datjes (38) [649]

Dictee - dictees [649]

Ditjes en datjes (38)

A. Zie lemma 'bajonet'. Was het vroeger: zijn beroep vaarwel zeggen, thans is het: zijn beroep vaarwelzeggen. Anders gezegd: vaarwelzeggen moet je nu altijd aaneenschrijven.
B. De 'reine Tor' (reine dwaas, Wagner, 'Parsifal' 1) is uit VD verdwenen. Aanvulling achteraf: Hier ging ik lelijk de mist in. Papieren VD en eVD hebben gewoon 'reine Tor'. Ik daarop zoeken in de oVD: nada, niente. VD heeft het lemma gewijzigd in 'der reine Tor'. Probleem bij VD bekend, maar als je dus een deel van dit lemma (reine Tor) intypt, komt er niets. Raar dat het wel zichtbaar wordt via 'reine' en uiteraard ook via '* reine Tor'. Schoonheidsfoutje van VD, maar er wordt kennelijk aan gewerkt.
C. 'Twaalf-apostels' was de gewestelijke aanduiding voor de gladiool en de keizerskroon. In de nieuwe VD komt deze aanduiding niet meer voor.
D. Het werkwoord 'ruziemaken' schrijven GB (en nu ook VD) aaneen. In de meeste gevallen is dat sub lemma nu ook correct aangepast. Alleen bij het lemma 'rixari de lana caprina' (ruziemaken over niets) moet VD nog 2 x 'ruzie maken' aanpassen in 'ruziemaken'. Waarvan akte.
E. Hemellichamen schrijven we met een hoofdletter: Mars, Jupiter, Venus. Alleen de meest gangbare exemplaren aarde, zon en maan schrijven we in gewone taal met een kleine letter. Het is goed te weten dat de sterrenkundigen desalniettemin Aarde, Zon en Maan schrijven. Wel consequent, natuurlijk!
F. Met de betekenissen 'sullige vrouw' en 'wederhelft' heeft soos nu in VD als meervoud sosen of sozen. Ook in de betekenis soci√ęteit zijn dat de meervoudsvormen. In de betekenis Sociale Dienst geeft VD geen meervoud. Het GB maakt geen betekenisonderscheid en geeft alleen sozen als meervoud.
G. Ik ben begonnen met de revisie van al mijn dictees vanaf dictee 000. Omdat ook Johan de Boer ernaar gekeken heeft, zullen ze nu (vrijwel) foutloos zijn. Interesse? Laat je op de maillijst 'Annotatie' zetten (als je daar nog niet op staat), dan krijg je ze met enige regelmaat automatisch toegestuurd … Ik zal ze met 25 tegelijk versturen. De eerste 26 (000-025) zijn vrijwel gereed.
H. Schreef VD vroeger (ook) nog Katarees, vanaf nu kennen ze aldaar ook alleen nog maar Qatarezen uit Qatar.
I. Was vroeger in VD de Hades de Onderwereld, thans is het gewoon de 'onderwereld'.
J. Bij Zm heeft VD z√®tameter staan (naar de Griekse letter). Daar is het wel van afgeleid, maar de juiste schrijfwijze is zettameter. Volgens VD is dit 'in het bestand verbeterd' en komt het in de volgende update van de online-VD goed. Een zettameter is overigens 10 tot de 21e meter (in cijfers dus een 1 met 21 nullen …)
K. In 2014 was het Woord van het Jaar bij VD dagobertducktaks (het extra belasten van hyper- en superrijken). Een prachtig woord en jammer dat ik het in de oVD niet meer terugvind …