maandag 30 maart 2015

Dictee maandag 30 mrt 2015 (4): dictee Groot Gents Studentendictee 2015 [578]

Dictee - dictees

Groot Gents Studentendictee 2015

[Er is een geannoteerd dictee beschikbaar: leentfaar@zeelandnet.nl of laat je op de maillijst 'Annotatie' zetten.]
 
Liefde in Keiem

De warme zonnestralen schenen ongenadig neer op een bucolische lenteweide achter de neogotische Onze-Lieve-Vrouwekerk. Een langzame zweetdruppel parelde van Daves nek recht in de iets te wijde V-hals van zijn Velvet Underground-T-shirt. Had hij nu maar het geduld van wijlen zijn oudoom Alfons De Rycke, primus perpetuus van het Grootseminarie te Brugge, erekanunnik-titularis van Bommerskonte [Bommelskonten!] en omstreken, en voor eeuwig bekend om zijn negentiende-eeuwse epistolaire imbroglio met een benedictijnerabt. Inderdaad, Alfons’ oeuvre getuigde van een no-nonsense oer-Vlaamse kloekheid en terzelfder tijd [los!] van een onapologetisch [on!] antisemitisme waarbij met name de Asjkenazische Joden het moesten ontgelden. Dedju [nonde(d)ju]. Waar bleef zijn teerbeminde Sabrinaatje toch?

Terwijl hij daar te midden van het West-Vlaamse natuurschoon zijn tijd beidde tot sint-juttemis, inspecteerde hij of de caipirinha, de baguette met quinoa, en zijn geëmailleerde eau-de-colognefles de dodentocht in zijn antiquarische deux-chevaux overleefd hadden. Dat was het geval, en uit dankbaarheid prevelde hij een Ave Mariaatje. O, Vlaanderland waar mijnheer de schoolmeester nog ge-a.u.b.’d wordt in plaats van gejijd of gejoud en nordic walken iets voor janetten uit de stad is. Een land waar grootmoeder op vrijdag noordzeekrab in bechamelsaus met kroketten klaarmaakt. Een mythisch eldorado aan de Noord-Franse grens waar Sabrina in een bikinietje met polkadots sans gêne door het hooi rollebolt als een seduisante geperoxideerde Griekse sibille.

Spontaan vlijde Dave zich neer in het groen, haalde zijn ney boven en begon een petillant deuntje te spelen. Het maakte plots niets meer uit of Sabrina met haar twee dikke bordeauxs nog kwam picknicken. Hij ging ervan uit dat de dag toch niet verspild was, stak zijn ney weer weg, haalde zijn fluit boven en speelde lustig voort onder het gekwinkel van de kauwen, de roodborstjes, de oehoes en een hopeloos verdwaalde mississippialligator [aaneen]. En zo was het goed.
 

Dictee maandag 30 mrt 2015 (3): dictee 823 (3) [577]

Dictee - dictees

Dictee 823, alinea 7 t/m 10.

7. Een mono-ideïst heeft wel een erg beperkt gedachtegoed. Hij spreekt met poids. Waar gebruik je rubberoïd voor? De tabloidpers afficheert hem als een soi-disant nouveau riche. Pyretrine is een insectendodend middel gewonnen uit pyrethrumbloesem (wilde bertram). De (het) sigmoïd is het S-vormig deel van de dikke darm vlak voor de endeldarm. Het mag: hij heeft zijn slöjddiploma. De florin [ih] is de Arubagulden. Bij 'flos caducus' (vergankelijke bloei) moet ik altijd aan 'kaduuk' denken. Je moet me geen flouzen verkopen. Die foto is flou. Die ruzie was een fluctus in simpulo. Ze spelen allebei flügelhorn, bugel. Wat, zou hij flush [uh] hebben? Waarom heet fluitenkruid – ik denk dan aan het werkwoord 'fluiten' – ook wel 'toeters'? Fluwijn kun je niet drinken. Foam gebruik je bij het scheren. De dader was foncé.

8. Foeteren heeft niets met foetatie te maken. Er zat nog folie om de nieuwe foleykatheter. Folies à deux zijn gedeelde waandenkbeelden. Folliculitis is follikelontsteking. Voor fondue bourguignonne en fondue savoyarde heb je een fonduepan nodig, als je fonduut, fondue eet. Is de zonde de fons malorum? Zandhazen zijn in tweeërlei opzicht food for powder. De fullprofhockeykeeper heeft een hoofdbeschermer die foolproof is. Wie waren de drie forestiers [ie]? Antwoord: Liederik, Ingelram en Audacer. Hij rijdt Ford Mondeo. Hillary for president! Forever Hugo! Een piano heet ook wel pianoforte. Daarop kun je ook mezzo forte (m.f., halfsterk), poco forte (p.f.) en forte piano (fp, eerst luid en dan meteen zacht) spelen. Hoeveel lux is één fot? Foudroyant gangreen vereist snel handelen. Die fourrés smaken goed.

9. De Koninklijke Verkade is fournisseur de la Cour. Het Koninklijk Atheneum Diest is een k.a.; er zijn ook kta's. Hij maakt gebruik van de FPU-regeling. De foule zag de foul, het foul play. De Française danste de française. Dit is de schepping van een frankenstein. De franquisten hingen Franco aan. Noord-Afrikanen eten wel freekeh. Heb je de French letters bij je? Een fresquist is een frescoschilder. Geef de frijnhamer even aan. 's Frijters verlangens mocht hij niet uiten. Een fronde is genoemd naar de Fronde. De Frontbeweging zag toen ook wel frontbewegingen. Nietsnutten zijn jullie, fruges consumere nati. Een fuguette is een kleine fuga. Fullcolourdruk is in full colour. Het fulldress circus werd uit de kast gehaald. Ze droeg een fumé bril. We eten fumet. Hij is een ware fundgrube voor gedateerde grappen en grollen.

10. De wereld gaat ten onder aan de strijd tussen fundi's en realo's. Is die disco me wel funky genoeg? Een furlong heeft de lengte van een voor, een achtste van een Engelse mijl. De furor teutonicus, de teutoonse razernij, verwijst naar de teutonen en niet naar de Teutonen. Een houtkoolschets is een fusain. Het runenalfabet wordt ook wel futhark genoemd. Mag ik u mijn future [uu, uu] voorstellen? Bij de fuzzy logic is iets waar, onwaar of …? De fysiochemie is de fysische chemie: die houdt zich niet bezig met fysisch-chemische processen. Een fysicalist heeft weinig op met gedachtespinsels. Het fyto-oestrogeen bestrijdt de overgang (naar klas 4?)

Dictee maandag 30 mrt 2015 (2): dictee 823 (2) [576]

Dictee - dictees

Dictee 823, alinea 4 t/m 6.

4. Ze moest goechelen om zijn googelen. In Japan worden veel make's geleden. Ken je het mekakebegrip [uitspraak, meervoud]? Ze droeg skinny jeans. Ik voel me zen. Hij zal zijn lol niet op kunnen. Een engels weegt 1,538 gram en de engelse groet is het Ave Maria. Je kent [afkorting] ds. Gremdaat toch wel? De Engelen is een van de negen engelenkoren. De enfants chéris zijn nu tot enfants perdus verworden. Wil jij dat entre-deuxtje erin naaien? Hij toonde zich flink avers. Hij legde een enkhuizer op het touw. Heerlijk: een glaasje madera, oorspronkelijk van Madeira. Met Zes-en-een-kwart werd Seyss-Inquart bedoeld. Die kruidenier was een tik-op-de-schaal. Grappig: lokaal noemt men een station ook wel een statie, net als de 14 staties in een r.k.-kerk. Kan ecstasy ectasie van de pupillen veroorzaken?

5. Vorsten worden meestal met veel staatsie ingehuldigd. Is de erysipelas (belroos) makkelijk te kweken? Op ons tweede
halve-eeuwfeest heeft hij het halve eeuwfeest lopen zieken. Zij was een pur sang pycnica (en dus pyknisch). Heerlijk, die pecannoten. We zijn in de Australische Alpen geweest. De QAR is de Qatarese rial. Als je met internetextensie sj mailt, doe je dat naar Spitsbergen en Jan Mayen. Wat beweert het speciëcisme over species? Is rechtspreken recht praten wat krom is? Dat journaille lijdt aan een feedingfrenzy. De details, daar kan ik helaas niet op ingaan. Daar vind je nog piséhuizen. Die gedachte is nooit bij me opgekomen. Dat ik daar niet eerder op gekomen ben! Die filous willen jullie bedriegen!

6. Veel mensen zullen erop afkomen, laten ook wij maar eropaf gaan. Ze wilde dat hij het plan verder finetunede. Alle fitissen kunnen goed zingen. Een fisheye is een zekere lens. Een flamingant is een Vlaamsebewegingaanhanger. Bij flaming lijkt er wel een flameoorlog te woeden: er wordt wat afgebasht! Ik was sprakeloos, flabbergasted. Laat die flapuit alles maar eens op de flap-over zetten. Aan het flenzen komt geen stuwadoor te pas, voor flensen zijn mensen of walvissen nodig. De maaltijd duurde lang: we hebben gefletcherd. Een flibustier hield geen filibusters. Bij de gymnastiek zie je mooie en minder mooie fliffissen. Vaak geven floatingvotestemmers de doorslag. Wie kent het avoirdupoidsstelsel nog? Floid vind je op tennisbanen. Hij is chancroïdlijder. De nieuwe flinksheid vind je bij nieuwflinksaanhangers.

Dictee maandag 30 mrt 2015 (1): dictee 823 (1) [575]

Dictee - dictees

Dictee 823, alinea 1 t/m 3.

1. Zoemen is volgens het cryptogram een bijwoord. Wat heeft een drôle de guerre of phoney war te maken met een drôlerie? Niets! De hertogin draagt graag duchessekant en nuttigt graag duchesselekkernijen. Duinkerkers dragen graag duinkerkers. Waarom staan 'chickies' wel en 'dudes' niet in het woordenboek? Dubbelgebeide is dubbel gebeide jenever. Kijk, ze zijn drukdoende met hun dryadendansje. Pech: een net-nietoverwinning! Dulse [uitspraak!] is eetbare zeewier. Hij betuigde zijn dulcinea wel duizendmaal zijn liefde. De geliefde van Don Quichot was Dulcinea. In welke junctuur leven wij? Dysthanasie is het verlengen van het leven – of de dood(s)strijd (sic) – door medisch handelen. Een dwergspioen is een pekinees. In zijn dwaselijk gedrag is het dwaaste nog niet goed genoeg. Een dystopie is een antiutopie.

2. Het gaat me dwarszitten dat hij me steeds de voet wil dwars zetten. Zie die dushi's nou toch! Met zijn eclatante zege heeft hij veel éclat gemaakt. Een jan van een bram is een pocher pur sang. Door de eenmaking werd het een eendracht-maakt-machtige instelling. De schrijfwijze 'eb-en-vloedenergie' lijkt me logisch, die van 'eau de toiletteje' minder. Een early adopter heeft weinig van doen met een adapter (VD ook: adaptor). Je kunt die uitgangspunten niet zomaar een-twee-drie een-op-een toepassen. Is eensgegeten haver lekker? Alle topambtenaren hebben bureaux-ministres. Een bo-gesprek is een collect call. Er is een grote chill-outruimtebehoefte. Ze bezit meerdere deux-pièces. Ik zei 'koppie krauw' en krieuwelde de papegaai in de nek; die reageerde met 'koppie-krauw!' Niet alle meesterkoks zijn chef-kok.

3. Hij vroeg in Cockneydialect aan een cockney, of die zijn cockring had gezien. Zet tijdelijk maar wat kant-en-klare portakabins [uitspraak!] neer. Niet al die mannen zijn clean-shaven, gladgeschoren. Het waren maar praatjes, on-dit, hearsay. Zij zijn immers niet de eerste de besten. Is er wezenlijk verschil tussen elektriseren en elektrificeren? Verklaar het eventuele verschil tussen 'dat is Latijn voor me' en 'dat is Chinees voor me'. Een parameter in een differentiaalvergelijking kan een eigenwaarde hebben, maar elk mens moet je op zijn eigen waarde beoordelen. Een geheime boodschap wordt geën- en gedecodeerd. Petersen is zijn eigennaam, maar hij publiceert niet onder zijn eigen naam, maar onder pseudoniem (J. de Zwerver). Hoe je eigengemaakte kaas maakt, kun je je eigen maken.

zondag 29 maart 2015

Dictee zondag 29 mrt 2015 (3): dictee Justitie [574]

Dictee - dictees

Justitie

Met 'justitie' moet ik toch wel een column kunnen vullen? We zullen zien. Allereerst merk ik op dat het hier een titel is. Die schrijven we altijd met hoofdletter (en zonder punt erachter). Het zal blijken dat er toch nog wel verschil is tussen 'justitie' en 'Justitie'. Ik begin met zoeken op '*justitie*'. Dan vind ik onder andere: draaideurjustitie – rechtspraak waarbij een veroordeelde onmiddellijk nadat hem of haar een vrijheidsstraf is opgelegd weer op vrije voeten komt, vooral als gevolg van een cellentekort, justitie – 1) (verouderd) hetgeen volgens de wetten recht is, justitie administreren = recht doen, justitie doen = een (strafrechtelijk) vonnis ten uitvoer leggen, 2) rechtspraak, hoge (zoals de Hoge Raad) en lage justitie (zoals de kantonrechter), paleis van justitie = gebouw waar een gerechtshof (al dan niet tezamen met een rechtbank en/of onderdelen van het OM) zetelt, vergelijk: gerechtsgebouw, officier van justitie – functionaris van het Openbaar Ministerie (OM = overheidsorgaan dat belast is met de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde, m.n. met de vervolging van strafbare feiten en het doen uitvoeren van strafvonnissen) die leiding geeft aan het onderzoek van opsporingsdiensten (in het bijzonder de politie) en die beslist over het al dan niet vervolgen van strafbare feiten, vergelijk fraudeofficier, hulpofficier, milieuofficier, persofficier, voorlichtingsofficier, wegzendofficier en zaaksofficier, 3) de rechterlijke macht, met de justitie in aanraking komen, dienaar der justitie, synoniem: gerechtsdienaar, overdragen aan de justitie, de zaak is in handen van de justitie, 4) het OM, 5) rechtswezen, minister, ministerie van Justitie en als verkorting van het ministerie van Justitie (dan Justitie met een hoofdletter, net als ministerie van Defensie en 'hij werkt bij Defensie'). Overigens schrijf ik 'ministerie van Justitie' als ik het gebouw bedoel (daar zijn er meer van) en 'Ministerie van Defensie' als ik de specifieke en unieke instelling bedoel: dan is het een eigennaam. Het GB is het met mij eens en schrijft op p. 115 in dat verband BuZa = Ministerie van Buitenlandse Zaken. Verder tref ik nog aan: justitieassistent (B.), justitieel, justitiehuis (B.), justitiemarinier (Nederlands ambtenaar van justitie die belast is met de oplossing op landelijk niveau van lokale problemen met betrekking tot (jeugd)criminaliteit), justitiepaleis (B.), klassen-, rassen- en volksjustitie. Voor de volledigheid nog even kijken met '*justit*': ex debito justitiae = (juridisch) volgens hetgeen aan de gerechtigheid verschuldigd is, naar de eis van het recht, Vrouwe Justitia heeft gesproken = het vonnis is geveld, pro justitia (B.) = proces-verbaal, semper paratus pro justitia = altijd paraat voor de gerechtigheid en sol justitiae = zon(ne) der gerechtigheid (Maleachi 4:2) en daaruit: Sol justitiae, illustra nos = zon der gerechtigheid, licht ons voor (de hieraan ontleende zinspreuk der rijksuniversiteit te Utrecht, RUU = Rijksuniversiteit Utrecht, historisch). Allemaal leuk om te weten, zorg er echter maar voor dat je niet met justitie in aanraking komt!

Dictee zondag 29 mrt 2015 (2): dictee 8e Groot Breskens Dictee za 2 mei 2015 [573]

Dictee - dictees

Dicteerubriek [Op Bresjes, te verschijnen 11 april 2015]

Deze rubriek gaat helemaal over het jaarlijkse dictee in Breskens, het achtste Groot Breskens Dictee alweer. Dit vindt plaats op zaterdag 2 mei in De Ontmoeting, zaal van de SoW-kerk aan de Dorpsstraat 50 in Breskens. De inloop (zaal open) is om 2 uur, het dictee begint om halfdrie. Als bijdrage in de kosten, de zaalhuur en de (gratis) koffie en thee betaalt u 5 euro (op de middag zelf). Jongeren t/m 16 jaar mogen gratis meedoen (voor de jeugd is er een aparte categorie)! Zo rond 4 uur is de uitslag bekend en kunnen de prijzen worden uitgereikt. Daarna is er nog gelegenheid tot napraten onder het genot van een hapje en drankje en wie dat wil, kan mee gaan eten (17.30-19.30) bij onze sponsor J&B op het Spuiplein. Voor alle duidelijkheid: dat is wel voor eigen rekening …

Ik hoop op veel deelnemers uit Breskens en Zeeuws-Vlaanderen. De meesten van hen zullen meedoen in de categorie Aanvangers. Daarvoor ga ik een leuk, niet al te moeilijk, verhaaltje maken, dat goed te doen moet zijn. Het is een invuldictee, waarbij men in een voorgedrukte tekst een aantal woorden moet invullen, bijvoorbeeld 50. Opgave is mogelijk door een mailtje te sturen naar leentfaar@zeelandnet.nl of bel naar Rein Leentfaar (0117-381895 of 06 1234 2466). Vermeld het aantal personen en of die mee gaan eten.

Het is vanzelfsprekend niet verboden om mee te doen bij de Liefhebbers. De formule is hetzelfde, maar daar zitten wel een aantal instinkers in. Ik probeer wel alleen woorden te gebruiken die de meesten wel kennen of waar ze ooit van gehoord hebben. Wilt u die uitdaging aangaan? Ook prima natuurlijk! De categorie Specialisten zou ik u niet aanraden: daar zullen toch veel woorden in zitten, waar u nog nooit van gehoord hebt, en al rekenen we maar maximaal 1 fout per invulplaats, ik vrees dat u in dat dictee met pakweg 100 invulplaatsen toch snel 50 fouten zult maken: en dat stimuleert natuurlijk niet. Maar voor wie het echt wil: verboden is het niet!

In de categorieën Liefhebbers en Specialisten verwacht ik deelnemers van verre: zelfs nu heb ik al inschrijvingen uit Groningen en Harderwijk, maar ook de Vlamingen zullen zich niet onbetuigd laten: Maldegem heeft al ingeschreven, maar Maaseik, Kessel-Lo en vele andere zullen volgen!

Trouwens: uw foutenaantal wordt niet naar buiten gebracht en komt niet in de krant, alleen maar als u gewonnen hebt, en dan lijkt me dat niet erg. Het gaat om de lol van taal en een leuke middag, maar ik zal voor een aantal passende en leuke prijsjes zorgen. Ik verheug me weer enorm op deze middag en hoop dat u de handschoen opneemt!

Jumbo Ingels, restaurant J&B en Bruna Breskens steunen het dictee. Zonder hun bijdragen zou ik het dictee nooit kunnen houden!


RL

Dictee zondag 29 mrt 2015 (1): dictee Documentatie bij dictees [572]

Dictee - dictees

Documentatie bij dictees

Misschien vind je het wel interessant eens kennis te nemen van de hele documentatieriedel die bij een dictee te pas komt. Op aanvraag (leentfaar@zeelandnet.nl) stuur ik je de complete bestandenverzameling van Ter Aar en Goes door. NB Als je op de maillijst 'Annotatie' staat, krijg je al dat soort zaken automatisch toegestuurd!

Ter Aar was een zogenaamd meeschrijfdictee. Daar moest het hele dictee worden opgeschreven. Daarvan is aan documentatie beschikbaar:
1. De tekst van het dictee.
2. Twee A4'tjes met uitleg over vrijwel alle (zelfs maar een beetje) moeilijke woorden
3. Een powerpointpresentatie van het dictee met stukjes tekst, vergezeld van de uitleg ad 2.
4. Het voorleesexemplaar – met uitspraakaanwijzingen etc. – voor de burgemeester-voorlezer.

Goes (beschikbaar ná 1 april!) was een invuldictee. Daarbij moesten 61 (iedereen) en 18 (specialisten) woorden worden ingevuld.
Hiervan zijn beschikbaar:
1. Tekst gewone deel.
2. Tekst specialistendeel.
3. Invulformulier gewone deel.
4. Invulformulier specialistendeel.
5. Powerpointpresentatie met stukjes tekst en uitleg.

zaterdag 28 maart 2015

Dictee zaterdag 28 mrt 2015 (2): dictee Groot Hoogeveens Dictee 2015 [571]

Dictee - dictees

Dictee Hoogeveen 2015 (geen titel, auteur: Dolf Verroen)

Volledig geannoteerd dictee beschikbaar (leentfaar@zeelandnet.nl) of laat je op de maillijst 'Annotaties' zetten ...

Ik zou de hiërarch van Abessinië willen zijn.
Dan zou ik zeven eega's hebben om mee te aboucheren [niet in wdb.].

Ik zou ze alle zeven laten zingen.

Niet alleen opéra comique of tragédie lyrique [niet in wdb.], maar ook syllabische aria’s of een sublieme cavatine.

Geen van mijn vrouwen heeft een stem als een bachetta [?, niet in wdb.].

En natuurlijk hebben ze allemaal een peau de pêche.

Maar ik ben met niemand geëngageerd.

Ik heb zelfs geen concubine.

Ik ben slechts palfrenier op de equipage van een jazzzanger, zoiets als een derdegeneratieallochtoon.

In onze democratieën is het huwelijk tot één partner gereduceerd.

Elke dag ging ik in mijn satijnen culotte naar De Nederlandsche Bank, maar mijn déjà-vugevoel verried mij niet: mij is geen pecunieel succes beschoren.

Ik had zelfs geen hypotheekrenteaftrek, terwijl dat toch een
huis-tuin-en-keukenmiddel bij uitstek is.

Ik leefde als een eunuch zonder bruto-inkomen, ideeëloos, illusoir.

Tot ik Caecilia [niet in wdb.] zag komen.

Niet langs de waterkant, zoals de dichter zingt, maar zij schreed adellijk vanuit het dichtstbijzijnd abattoir op mij toe met een overvloed aan liederen, die als orchideeën uit haar mond vloeiden.

Het leitmotiv (leidmotief) was liefde, een jazzrock van liefde.

Maar, o Oedipus, het stond mij tegen.

Geen fughetta [niet in wdb., VD: fuguette] kon mij bekoren en als een langeafstandloper vluchtte ik, terug naar het labyrint van mijn minstreel, mijn calèche, het leven waar geen kattenkwaad mij kon deren.

Dictee zaterdag 28 mrt 2015 (1): dictee Kinderdictee Hoogeveen (groep 8) 2015 [570]

Dictee - dictees

Kinderdictee Hoogeveen 2015 (geen titel, auteur: Dolf  Verroen)

Mijn vader woont sinds gisteren in het hondenhok.

Dat vindt mijn moeder onaanvaardbaar. Ze houdt een enquête in de straat. Iedereen vindt dat ze gelijk heeft: we moeten een officiële ambtenaar telefoneren of het bureau van de premier.

'Sla hem knock-out' adviseert een buurman. 'Of gooi hem in het aquarium. Dan is de patiënt meteen van zijn aanstelleritis genezen.'

Daar is mijn moeder niet toe bereid.

Daar peinst ze niet over.

‘Kom je mee-eten?’ vraagt ze.

Mijn vader twijfelt en weigert.

Hij wil zijn diner ter plekke, alsof hij een logé is.

'Ik heb grauwe erwten' zegt mijn moeder. 'Je lievelingsgerecht.'

 Driftig schudt hij zijn kale hoofd.

Mijn moeder trekt haar chique kleren aan. Ze ziet eruit als een mannequin.

'Dan ga ik gezellig in de auto naar het Rijksmuseum' zegt ze. 'En daarna eten in een restaurant.'

'In mijn nieuwe stationcar?' schreeuwt mijn vader. 'Jij bent een rijdend auto-ongeluk.'

Hij springt als een lynx zijn hok uit. Hij kleedt zich keurig aan en ten slotte rijden ze samen weg.

donderdag 26 maart 2015

Dictee donderdag 26 mrt 2015 (1): dictee Groot Edes Dictee 2015 [569]

Dictee - dictees

Groot Edes Dictee 2015 (auteur: Jeroen Siebelink, zoon van)

Geannoteerde versie beschikbaar: leentfaar@zeelandnet.nl of laat je op de maillijst 'Annotaties' zetten ...

Sportcomplex

1. Indachtig een eclatante victorie, en voorzien van kiksen, blauw-gele voetbalgear en een zweetbandje als accessoire, sjeesde het begeesterde jongetje halsoverkop langs hemelschreiende maisonnettes en obligatoir geplante bosschages naar het oosten van de geruïneerde groeikern.
2. Nabij de Riedeldrankenfabriek, langs de lijn van de voetbalaccommodatie, schoolde het grauw grimmig samen, konkelfoezend en vuilspuitend omdat geen zoon met zijn spel zijn vader kon vertederen, laat staan diens mythische voetbalprestaties van weleer wist te evoqueren.
3. In de imminente schaduw van de jeroenboschachtige entourage speurde onze jonge held, die frank en vrij zijn nog beloken geneigdheden trachtte te ontvouwen, tevergeefs naar zijn eigen vader, die over het sportcomplex dwaalde en verwonderd het fanatisme en gestampvoet gadesloeg.
4. Tijd voor kalverachtige kennismaking met de geheimen van de tweeëndertigvlakkige icosaëder van nepleder was er intussen niet, want de jongen werd met schrobberingen gebruuskeerd en met schimpscheuten gegriefd om dientengevolge te entameren dat hij en de andere spelers zich ijlings ontwikkelden tot excellente professionals in spe.
5. De mediocre trainer desavoueerde het flegmatieke spelertje, en versjteerde diens balverliefdheid, louter omdat het ten gevolge van een chronisch defect aan de bronchiën bijwijlen zijn opponent liet lopen.
6. Desniettegenstaande ontstegen ooit de adequate Ajaxrenommees Dick Schoenaker en Kiki Musampa de Gelderse Vallei, een regio waar vooral werd gewaterpolood, gesjoeld en over postduiven werd geprakkiseerd.
7. Nu de jongen zelf vader is, en zich frequent mengt tussen desastreus gefoeter van canaille, constateert hij met argusogen hoe een vadsige trainer zijn oogappel uit-en-ter-na sanctioneert en van het spel abstineert.
8. Zo wordt het kind in de held andermaal ingeruild, voor een geüpgraded iemand, en belooft de voetbalvader zichzelf onder ede zijn protegé in het voetbalgeluk te escorteren, en dan maar zelf hoofddrilmeester te worden.

dinsdag 24 maart 2015

Dictee dinsdag 24 mrt 2015 (1): dictee Theaterdictee Zeewolde 2015 Manny Moerman [568]

Dictee - dictees

Theaterdictee Zeewolde 12 maart 2015 – Manny Moerman

Waanzin in de letteren

1. De literatuur heeft de kracht ons te wijzen op de sluimerende gevolgen van de menselijke waanzin, zoals George Orwells 1984 dat deed. Inmiddels zijn we de orwelliaanse angsten voorbij en dienen nieuwe uitdagingen zich aan.
2. Wie gefascineerd is door dystopische samenlevingsvormen, voert ongetwijfeld bij tijd en wijle een gedachte-exercitie uit aangaande de westerse 24 uurseconomie. Zou onze ongebreidelde, consumptieve gulzigheid leiden tot habitatfragmentatie voor de mensheid zelf? Of zijn wij in staat een duurzame relatie te onderhouden met de aarde?
3. Hoewel tenhemelschreiende situaties als overstromingen in groten getale te aanschouwen zijn via allerlei sexy socialmediakanalen, is het juist de literaire variant die menigeen moveert. Neem een verrassende roman als Renate Dorresteins Weerwater, waarin de natuur zich lijkt te wreken. Het vergt slechts een ietsepietsie fantasie en zie: te midden van een vergane wereld bevinden de enige overlevenden zich in Zeewolde. Accuraat bepaald: op het dak van de bibliotheek aan het Ravelijn.
4. Zouden zij een bloeiende, duurzame samenleving scheppen? Of zouden zij ten onder gaan aan de waanzin, Van Eedens Hedwig evenarend? De aanwensels die de voormalige bon vivants kunnen ontwikkelen zijn talrijk en zwartkijkers vinden een danteske symbiose wellicht de voor de hand liggende uitkomst.
5. Nochtans geloof ik niet in deze cassandravoorspelling. Laten wij nu liever onze verbeelding gebruiken ter voorkoming van een maatschappij waarin wij met handjeklap de natuur ontwaarden. Leve de kromme komkommer!
6. Duurzaamheid op parttimebasis is toch een no-goarea? Met een x-aantal voorwaardenscheppende ideeën op het gebied van co-educatie zijn wij in staat ons juichend teweer te stellen. Zaken als cradle-to-cradleoplossingen leiden als vanzelf tot clementie van de aarde.
7. Wat daadwerkelijk maatschappijbevestigend zal zijn, zal de tijd ons leren. Imaginaire werken dagen ons uit, zoals hiervoor beschreven. Literaire reconstructies kunnen ons inspireren, dankzij een historica als Van der Zijl. En aangezien wij ook een tiensecondelijm kunnen creëren, de wereld op een memorystick zetten en de zeebodem metamorfoseren tot een lucullisch natuurlandschap, is de conclusie eenvoudigweg dat de tijd van ecologisch taboeïseren echt voorbij is. Niets is meer te gek voor woorden. Waanzin in de letteren? Een baken voor onze lumineuze toekomst.

maandag 23 maart 2015

Dictee maandag 23 mrt 2015 (1): dictee Jeugddictee Laren - niveau vmbo 2015 [567]

Dictee - dictees

Jeugddictee Laren 2015, vmbo-niveau

Tv-reclame

1. Reclame op televisie is irritant. Prikkelende teksten van de reclamespotjes dringen dagelijks de huiskamer binnen. Veel kijkers ergeren zich hier verschrikkelijk aan.

2. De schuld lijkt te liggen bij zowel de overvloed aan commercials als de inhoud ervan.

3. Een veelgehoorde klacht is dat de reclames een hinderlijke onderbreking zijn van een mooie film of ander programma.

4. Kijkers van het Jeugdjournaal hebben op de site van de Loden Leeuw gestemd op de meest irritante reclame.

5. Velen ergeren zich bijvoorbeeld aan de schreeuwstem van de mevrouw van het Kruidvat, die het volledige assortiment aan drogisterijartikelen aanprijst.

6. Zo dwingt zij haar kijkpubers zich zorgen te maken over welk absurd duur middeltje zij moeten aanschaffen voor de mee-eters die in hun poriën zijn beland.

7. Uit onderzoek blijkt dat reclame veel effect heeft op jongeren, omdat zij er in grote mate aan worden blootgesteld. Daarnaast heeft deze doelgroep sneller de neiging een product te kopen als ze dit op de tv hebben gezien.

8. Volgens reclamemakers is de groepsgeest een effectieve manier om jongeren te bereiken, omdat deze voor hen belangrijk is. Als je kiest voor een trendy merk zonnebril, deodorant of haargel hoor je erbij.

9. Reclamecampagnes, speciaal op het jonge kijkerspubliek gericht, worden steeds meer via internet gevoerd. Jongeren ervaren dit niet als storend, deze worden goed bekeken.

10. Maar dit is slechts een van de strategieën. Het belangrijkste is dat de boodschap blijft hangen in het geheugen van de consument. Wellicht zou de reclame dan wat minder kunnen?

zaterdag 21 maart 2015

Dictee zaterdag 21 mrt 2015 (1): dictee Ditjes en datjes (31) [566]

Dictee - dictees

Ditjes en datjes (31)

A. Gelukkig kent GB wel de volledige vervoeging van hanggliden … En wel (2 keuzes): hanggliden [hang·gli·den], ww., hangglidede [hang·glide·de], gehangglided [ge·hang·glided], hangglide [hang·glide], hangglidet [hang·glidet].
B. VD, zou 'lekkersmakend', 'viessmakend' en 'zoetsmakend' echt aaneen moeten?
C. Let op dat Biblebelt nu met een hoofdletter is. In dit verband wordt natuurlijk niet het boekje, maar de Heilige Schrift zelf bedoeld.
D. Een P.C. Hoofttractor schrijf je zó, maar de P.C. Hooft-prijs weer zó, want dat is een eigennaam en dan geldt het donorprincipe!
E. VD deelt mee dat de genoemde kwestie haloumi – halloumi bij de volgende herziening zal worden opgelost.
F. Melding van Taaladvies: je schrijft mbo'isering, maar bij afbreken moet je mbo-  en isering schrijven.
G. Tegenover 'skiester' staat 'waterpoloster' (GB) een beetje raar, vinden we. Of zou GB (er staan nooit klemtonen vermeld) dan toch bedoelen: waterpoloster? Ik heb het hen gevraagd.
H. Dictee van Laren: dubbele e-klank (in 'afdeeling'). Uit tactische overwegingen schreef ik dat zoals hiervoor. Echter, of het nu ((dubbele e) + klank) of (dubbele + (e-klank)) is, in beide gevallen is de juiste schrijfwijze van deze drieledige samenstelling dubbele-e-klank! In deze context moest 'afdeeling' aldus geschreven worden; dat deed ik dan ook: bonuspunt, fout minder!
I. [Laren] Tot mijn verbazing is de 'Laarder Courant de Bel' nog een actuele krant. Volgens het donorprincipe moet je dat dus met 3 hoofdletters schrijven en niet (zoals ik) met 4. Een halfuurtje googelen op Laren had me dat misschien wel onthuld.

J. [Laren] Ook curieus: met datzelfde googelen zou ik ontdekken dat in de context van 'het Brinkhuis' 4 van de 5 keer geschreven werd 'Hart van Laren' en maar 1 keer 'hart van Laren'. Zonder die kennis koos ik tactisch voor 'Hart' en ik denk dat zulks juist is: het is dus (de) Brink, het (stads- of dorps)hart van Laren, maar dus wel (het) Brinkhuis, het Hart van Laren (als zelfgekozen eigennaam).
K. [Laren] Ik kon niet plaatsen, dat in het dictee 'Openbare Leeszaal' met hoofdletters geschreven moest worden, al kom je dat op internet wel zo tegen (als eigennaam of zo?) in oudere teksten; en over zo'n tekst ging het in dit dictee …

vrijdag 20 maart 2015

Dictee vrijdag 20 mrt 2015 (2): dictee 2e Larens Lente Dictee [565]

Dictee - dictees

Uit de oude doos (dictee Laren 2015, auteur: Gerard Beentjes)

1. Als volleerd data-analist zit ik met gefronste wenkbrauwen achter mijn keyboard en bekijk het door bits en bytes zichtbaar geworden document uit het online historisch archief van de Laarder Courant de [niet: De, dat kon je niet weten; overigens bestaat de krant nog steeds!] Bel.

2. Mijn ogen scannen vocalen en consonanten, terwijl mijn lippen de syllaben omzetten in de volgens de syntaxis correct geformuleerde zinsnede: "Op 1 september 1945 is te Laren opgericht een afdeling [1 e, zie ook verderop, immers: syntactisch correct!] van de Volksuniversiteit voor Laren en Blaricum." [eigennaam]

3. Ik ben stupéfait over de archaïsch aandoende vooroorlogse schrijfwijze van het woord afdeeling [2 e's: leverde bonuspunt op!] met een dubbele e-klank [feitelijk is 'dubbele-e-klank' correct, zowel bij ((dubbele + e) + klank) als bij (dubbele + (e + klank))], zoals in het woord dictee.

4. Een malicieuze grijns siert mijn ooit door acne craquelé getekend gezicht bij het hardop uitspreken van de zin: "De minimumcontributie is vastgesteld op één gulden per jaar."

5. Vanaf het oprichtingsjaar dateert al de samenwerking tussen bibliotheek en volksuniversiteit [hier geen eigennamen], zoals prominent blijkt uit de vermelding van de Openbare Leeszaal [hoofdletters lijken aanvechtbaar, wel (vero) vaak zo op internet] als locatie voor lezingen.

6. Heden ten dage is deze samenwerking uitgekristalliseerd in de gezamenlijke huisvesting in het [niet: Het, zie de website] Brinkhuis, het hart [stadshart, dorpshart, hier niet: de stichting Hart van Laren, die her en der op de aanplakborden te vinden was, maar het Brinkhuis wordt op de website wel 4 van de 5 keer met Hart van Laren aangeduid!] van Laren.

7. Voldaan maak ik als gelouterd digibeet een selfie met mijn iPhone en stuur een facsimile-uitgave van dit document uit de doos als extra bijlage bij een e-mail aan een bevriende relatie, een expert in digitale analyse, waarbij ik een smiley toevoeg aan deze elektronische missive.

8. Zijn respons is to the point: "Ik prefereer een amoureus gedicht van jou over de lente."

9. Ik antwoord onmiddellijk met een haiku.

10. Een pimpelmeesje

vlindert met een pluisje wol

naar een nestkastje.

Barragezin (dialect):

As je neit [niet] ete [eet] keindje [kindje] gae [ga] je naer [naar] de asmodee [ratsmodee].

Dictee vrijdag 20 mrt 2015 (1): dictee Ter Aar 2015 [564]

Dictee - dictees

Het groene hart van Holland (dictee Ter Aar, auteur: Rein Leentfaar)

Schrijver dezes kreeg uit het Ter Aarse het verzoek zijn furor scribendi (schrijfwoede) te benutten om een geëigende bucolische (landelijke) story te concipiëren voor Jan en alleman. Men verwachtte de deelname van kandidaat-raadsleden en enkele éminences grises, niet die van de locoburgemeester, amateurkickboksers of profwaterpolosters. Het dictee moest gaan over het Groene Hart en de bevolking van Ter Aar, bestaande uit boeren, burgers en buitenlui. Daaronder zijn D66'ers, GroenLinksaanhangers en SP-stemmers. De scribent heeft geïnternet, ge-e-maild en gegoogeld. Bijgaand zijn geüpdatete gedachtespinsels.

Nieuwkoop is gefuseerd met Ter Aar en Liemeer; het gemeentehuis staat aan het Teylersplein in de hoofdplaats Nieuwveen, burgemeester is Frans Buijserd (CDA). Kernen zijn onder andere: De Meije, Noordse Dorp en Woerdense Verlaat. De gemeente had begin mei 2014 zevenentwintigduizend honderdtweeëntwintig inwoners. Van de oppervlakte bestaat bijna 135 promille uit water. De Nieuwkoopse Plassen worden beheerd door Natuurmonumenten. Het wapen van Nieuwkoop is goedgekeurd door de Hoge Raad van Adel. Bekende Ter Aarders zijn: Jeroen Snel (journalist-presentator EO), Jens Toornstra (Feyenoord) en Saskia Noorman-den Uyl (ex-PvdA-Kamerlid).

Ter Aar heeft zorg-, recreatie- en logeerboerderijen. De bd-boeren (biologisch-dynamisch), ook bioboeren of biodynamische boeren genoemd, gebruiken geen ascorbinezuur (vitamine C), maar wel aroma-extracten. Inwoners forenzen naar Leiden en benutten de N446.

[Specialistendeel]
Kwekerijen in Ter Aar kweken eschscholtzia's (1), buddleja's (2), gaultheria's (3), floxen (4) en guichelheil (5). Een menukaart uit Ter Aar vermeldde kalfsribeye (6) met pesto-tomatensaus (7), malse runderentrecote (8) met gegrilde groene asperges en pepersaus, quinoawrap (9) (een soort pannenkoekje), sliptongen en grana-padanokaas (10) (op de carpaccio) (11) met basilicummayonaise (12).

Mind you: Ter Aar houdt de Randstad dus buiten de deur!

RL

(1) goudpapaver
(2) vlinderstruik
(3) bergthee
(4) vlambloem, herfstsering
(5) lijkt op muur
(6) ribeye: grote lendenbiefstuk met vetaderen
(7) pesto: ongekookte saus van basilicum, knoflook, pijnboompitten, olijfolie, geraspte Italiaanse kaas
(8) entrecote: lapje vlees, m.n. rundvlees, met een randje vet, gesneden uit het (tussen)ribstuk
(9) quinoa: gierstmelde (Andesgebergte), van de zaden wordt meel gemaakt
(10) grana padano: van koemelk gemaakte harde Italiaanse kaas met een korrelige structuur
(11) carpaccio: Italiaans voorgerecht bestaande uit flinterdun gesneden plakjes rauwe ossenhaas
(12) basilicum: sterk geurende, lipbloemige plant, de blaadjes worden als keukenkruid gebruikt

dinsdag 17 maart 2015

Dictee dinsdag 17 mrt 2015 (3): dictee Gorinchem 2015 [563]

Dictee - dictees

Markante mensen aan de Merwede (Gorinchem 2015) (auteur: Marjan Versluis)

[Woorden met * erachter moesten worden ingevuld]

“Sterkte hè, zo direct met het dictee!” “Insgelijks!” * Al succes wensend vlijt * een gemêleerd * gezelschap zich reikhalzend * in groten * getale * neer in hun dieprode * zetel. Kriskras * verdeelt * men zich over de zaal. Er klinkt gedempt * geprevel over venijnige * valstrikken in de Nederlandse taal om u heen. Maar u raakt niet van uw à propos *, u heeft immers al een stressstoornis * vanavond vanwege het cancelen * van dat ranzige rendez-voustje *.
U herkauwt * snel nog even het laatste restje van de
kant-en-klaarmaaltijd *. De smaak van kippenragout * en rodekoolsalade *. Komaan *, laten we beginnen.
U kijkt met argusogen * naar de geprinte * A4’tjes * die voor u liggen. Of misschien is het A3-formaat * geworden, dat weet ik nu nog niet. Aan u om de correcte vorm in te vullen in de lacunes *: een peulenschil *.
Waar men de vorige keer nog langs mythes over de garnizoensstad * aan de meanderende * rivier werd geleid, nemen wij u nu mee om over de fine fleur * van dit Beverly Hills in de Biblebelt * [B!] te vertellen.
Waar begint zo’n zoektocht naar saillante * of extravagante * Gorcumers? En is bekend ook hetzelfde als markant? Voor hetzelfde geld * vindt u uw betbetovergrootvader * ook al een opmerkelijke kwibus *.
Neem bijvoorbeeld Frank Wels. Deze oud-international * én roodbroek is geen Gorcumer van oorsprong. En onder niet-voetballers * zal de naam ook niet snel een belletje doen rinkelen. Na zesendertig keer voor de Nederlandse equipe * te hebben gespeeld, kreeg hij een café aan de Arkelstraat. Nu vindt u daar een Chinees etablissement *
Misschien is markant voor deze heer geen goede benaming, maar het feit dat zijn naam prijkt * op de Spurt – ons boemeltje – maakt een vermelding hier toch waard. Wist u dat trouwens? Vanaf nu let u, wachtend en mijmerend * over de dagelijkse beslommeringen voor de spoorwegovergang, vast op de naam die op de trein staat. Dan kunt u ook Ida Gerhardt tegenkomen. Niet face to face * natuurlijk, zij is al bijna twintig jaar aan gene * zijde *. Ook zij heeft de eer om op de trein genoemd te staan. Zij is overigens voor haar oeuvre * wel chiquer * gelauwerd *. Namelijk met een P.C. Hooft-prijs *. [eigennaam, donorprincipe]
Van een andere categorie *, maar wel frappant *, is de heer Woesthoff *. Deze Ferdinand stelt zich overal quasinonchalant * voor als Dinand uit ’s-Gravenhage *. Zijn wieg stond in Gorinchem, dus ik vind hem met dit minuscule * leugentje een valsspeler *.
Even een kleine kanttekening *; echte markante Gorcumers wonen of woonden voornamelijk in de binnenstad. Een curieuze * constatering * die werd gedaan door Ruth de Jong. De zoektocht naar fameuze * locals leidde * namelijk naar een door haar geschreven publicatie * met zesendertig karakteristieken * van in het oog springende mensen.  Dus heeft u het voorrecht * om in het centrum te wonen? Dan bent u mogelijk ook een kandidaat-portret *.
In dit boekje vinden we Truus van Baalen. Deze zonderlinge figuur was wijd * en zijd * bekend als poezenmadam. Ze verzamelt * in haar leven exorbitant * veel rommel in haar huis aan de Appeldijk *. Allerlei parafernalia *, van kattenbakken * tot lege eierdoosjes, bewaart ze tot nader * order *.  Vervolgens wordt dit huis frequent * door de gemeente leeggehaald *. Je zou haar een hoarder avant la lettre * kunnen noemen; een dwangmatige verzamelaar die veel moeite heeft om afstand te doen van spullen. Dat was bij Truus zo erg, dat de reinigingsdienst moest worden geëscorteerd * door de politie. Met recht een markante persoonlijkheid die op haar manier bleef protesteren tegen de wegwerpmentaliteit * van de maatschappij.
Die 36 uit het boek van mevrouw De Jong * gaan we hier niet allemaal bespreken. Gezien het feit dat hier vanavond ook niet-Gorcumers aanwezig zijn, kunnen zij het waarschijnlijk wel appreciëren * als er ook wat ‘grotere namen’ worden genoemd.
Zoals Jan van der Heijden, wie kent hem niet? Een 17e-eeuwse * geboren Gorcumer die carrière * maakte als uitvinder van de brandspuit. Of hij zelf veel brandjes bluste *, is de vraag. Hij was namelijk ook een veelzijdig kunstenaar.
Er zijn in Nederland veel straten naar deze Jan vernoemd. Naast treinen, is een straatbenoeming ook een goede graadmeter voor befaamdheid. Maar een sporthal krijgt niet iedereen! De Van Rappardhal herinnert * nog veel inwoners aan ongetwijfeld de markantste burgemeester van Gorinchem tot nu toe. Deze Rolly was een ridder uit een adellijk * geslacht. Verre van plebs * dus. Als deze flamboyante * aristocraat * nog geleefd zou hebben, zou hij om de haverklap aangeschoven zijn bij De Wereld Draait Door. Met zijn ultraconservatieve * opvattingen was er vaak reuring * rond de man die zo’n dertig jaar onze stad bestuurde. Op autoritaire * wijze waakte hij over de goede zeden in zijn stad. Toneel- en filmvoorstellingen * die hem niet zinden *, werden verboden. Een dictee had hij daarentegen vast vermakelijk gevonden.
PS * Veel van de besproken personen zijn niet meer onder ons. Dit is louter * toeval. Er zijn nog genoeg markante burgemeesters, casanova’s *, sporthelden en andere cultfiguren over voor een volgende keer.
We zijn voor nu namelijk bijna aan het eind gekomen. Het dictee echoot * nog een beetje na. Het is te laat om nog te gaan yogaën * of een sudoku’tje * te leggen voor de broodnodige ontspanning. Maar wellicht helpt een lekker glaasje in de foyer *?

Dictee dinsdag 17 mrt 2015 (2): dictee Rozenburg 2015 (volwassenen) [562]

Dictee - dictees

Het Groot Dictee van Rozenburg (6e editie, auteur Mariëtte de Vries, volwassenen)

Exposé over Muziektheater De Ontmoeting

Muziektheater De Ontmoeting is gedurende het afgelopen decennium een bekend fenomeen geworden in de Rozenburgse samenleving.

Sceptici bezwoeren dat de hele onderneming zou uitlopen op een echec, dat alle
subsidie-eurootjes als weggegooid geld aangemerkt konden worden en dat er nooit ofte nimmer sprake zou kunnen zijn van een eclatant succes.

Nochtans kan binnenkort alweer de zevende verjaardag van deze uitgaansgelegenheid gevierd worden.

Waar eerder een religieuze gemeenschap was gehuisvest, is een bloeiend theater verrezen met heuse theaterprogramma’s van grote en minder grote allure, waarvan sommige leiden tot deceptie en andere tot euforie.

Een grote groep vrijwilligers, grotendeels bestaand uit leden van de muziek- en zangverenigingen die gezamenlijk het theater exploiteren, onderhoudt het gebouw, en zorgt ervoor dat er bardiensten gedraaid worden, dat er schoongemaakt wordt en dat gasten er tiptop ontvangen worden.

Jaarlijks wordt er een x-aantal activiteiten georganiseerd in een gevarieerd aanbod van theatervoorstellingen die muziek, dans, toneel en cabaret omvatten, min of meer gevat in feeërieke en soms zelfs antonpieckachtige decors.

Naast vele andere successen was een saillante activiteit dit jaar de valentijnsspecial, een valentijnsscratch waarin liederen uit Nederlandstalig en Engelstalig repertoire ingestudeerd en ten gehore gebracht werden.

Lang leve Muziektheater De Ontmoeting!

Dictee dinsdag 17 mrt 2015 (1): dictee Juniordictee Rozenburg 2015 [561]

Dictee - dictees

Juniordictee Rozenburg 5e editie (auteur: Mariëtte de Vries, 14 maart 2015)

Lezen als hobby

Het is een bewezen feit dat er steeds minder lectuur, literatuur en poëzie gelezen
wordt.

Velen voeren als excuus om niet te lezen aan dat ze alles wat essentieel is om te
weten op internet vinden.

Lezen is echter niet alleen bedoeld als leerzame activiteit; het biedt eveneens
voldoening en kan je humeur positief beïnvloeden.

Je kunt lezen over sporten als badminton en hockey, maar ook over specifieke
muziekinstrumenten, zoals bijvoorbeeld een xylofoon.

Ook is het bijvoorbeeld leuk om een spannend boek over cowboys en boeven te
bekijken, of een romantisch verhaal met een gelukkige afloop.


maandag 16 maart 2015

Dictee maandag 16 mrt 2015 (3): dictee Idee [560]

Dictee - dictees

Idee

Gokje: zelfs met 'idee' kun je wel een column vullen. We zullen zien. Het lemma idee in VD geeft mv. ideeën en verkleinwoord ideetje. Meestal is het lidwoord 'het': het plan is het idee. Heel archaïsch en ouderwets (met name in de filosofie) kom je ook wel 'de idee' tegen, maar dat wordt eigenlijk alleen nog gebruikt m.b.t. de ideeënleer van Plato, die platoonse leer. Let op samenstellingen en afleidingen: ideëel (ideële), ideeëloos, maar ideeënarmoede, ideeënrijkdom en ideeënwereld. Allereerst met '*idee*' nog een paar vreemde eenden in de bijt: antideeltje (ziet u idee?), armeluisorchidee (paddenlelie), boeideel (boeiboord), fideel, een geaffideerde (vertrouweling), geconsolideerd (vastgemaakt, bevestigd), gedecideerd (vastberaden, vastbesloten), geïnvalideerd (gehandicapt), hallekidee (ter aanduiding van een plotseling geluid of gebaar, een onverwachte beweging, gebeurtenis), infideel (ontrouw, trouweloos), irideeën (plantkunde: irisachtigen, lissenfamilie), kruideel (plank voor een karrenbaan, synoniem: schuierplank), maanorchidee, orchideeënfamilie etc. en weide-erts (velderts, ziet u het 'idee' hierin?). Woorden die zijn samengesteld met 'idee' zijn: basisidee (grondgedachte), godsidee (idee dat men heeft van een opperwezen), noodlotsidee (noodlotsgedachte), staatsidee (staatsbegrip: idee die men zich van (het wezen van) de staat maakt), waanidee (waandenkbeeld, met name als ziekelijk verschijnsel) en wetsidee (vooral in de verbinding wijsbegeerte der wetsidee: een filosofische opvatting volgens welke een centrale theoretische idee aan alle wijsbegeerte ten grondslag ligt). Ten besluite een aantal begrippen die echt met 'idee' verbonden zijn: vergeet ook de ideeënbus niet, het idee-fixe (meervoud op n of s, gedachte – hetzij op reële grondslag, hetzij zuiver waandenkbeeld – die iemand voortdurend bijblijft en al zijn andere gedachten beheerst, synoniem: dwangvoorstelling), idée reçue (meestal meervoud – met s –, overgeleverd, algemeen aanvaard idee, conventionele voorstelling, conventioneel beginsel) en idées de derrière la tête (gedachten die uit de achtergrond van het bewustzijn opkomen – Blaise Pascal). Voor de volledigheid kijken we nog even binnen de artikelen waar '*idee*' in voorkomt: toernooideelnamen (!), geen idee = geen benul, chloorbenzylideenmalononitril (! stofnaam, bepaald type traangas, met name CS-gas), pasteideeg, gefluorideerd, geoxideerd, gekandideerd, geliquideerd, lievelingsidee, gerevalideerd, reuze-idee en Sire (Stichting Ideële Reclame). Zo, daar moeten we het dan maar mee doen …

Dictee maandag 16 mrt 2015 (2): dictee Weesp 2015 [559]

Dictee - dictees

1e Weesper Dictee, 15 maart 2015

Auteur: Anke ten Doeschate, schrijfster

Er was eens een pittoresk stadje aan de Vecht, op (een) steenworp afstand van het grootsteedse Amsterdam en het majestueuze Muiderslot. Hoewel het stadje met zijn monumentale panden, lieflijke huisjes en kruip-door-sluip-doorstraatjes historisch genoemd kon worden, waren de inwoners met hun tijd meegegaan. We schrijven immers het jaar des Heren 2015, een tijd van tablets, zzp’ers, duurzaamheid en crowdfunding.

Met dat laatste moest aan de Nieuwstad * De Weesper Boekhandel ** verrijzen, niet met een tanteagaathregeling maar met het slijten van heuse obligaties. Al snel stroomden de euro’s binnen. De initiatiefneemster kon haar op A4’tjes opgetekende plannen gaan realiseren. Er werden maquettes geconstrueerd en bouwtekeningen ter accreditatie voorgelegd. * straatnaam ** eigennaam: flyer, website

Maar er kwam een Weesper kink in de kabel. Vlak voordat de spouwmuren geslecht konden worden, gelastte het veelbesproken duo van de Stichting Flora en Fauna Bescherming * een bouwverbod, omdat er sacrosancte ransuilen, bladkoninkjes, geelgorzen en zelfs een krullevaar tussen de dakspanten vertoefden. De GroenLinkswethouder wilde een onderzoek naar het welbevinden van deze ornithologische schepsels laten uitvoeren. * onduidelijke eigennaam: 'alles' werd goed gerekend

’s Middags besloot de vlijtige eigenaresse dan toch ten minste een bezem door het stoffige etablissement te halen. Begeleid door salsamuziek ging ze sans gêne tekeer, maar de Cubaanse muziek kon de gevederde vrienden niet bekoren. Krijsend verkozen ze de weidse hemel boven de winkel. De krullevaar vloog fluks terug naar de kinderboekhandel, waar hij schielijk terugkroop in het boek van Annie M.G. Schmidt.

De andere vogels koersten naar de overzijde van de Kom *, waar ze neerstreken in de toren van de Sint-Laurentiuskerk **. Daar huizen de vogels nu nog. Slechts een pastoor met emeritaat, een thuriferarius en enkele kanunniken menen de vogels soms te horen. * niet de dorpskom, maar een water! ** met of zonder koppelteken goed

Hoe het moet als de kerk straks in een ravissant appartementencomplex wordt omgetoverd, is de vraag. Daarover zal de heer Van Vliet in conclaaf moeten, met de Weesper dierenbeschermers, al kan hij misschien beter een salsa-avond houden op het altaar met de glas-in-loodramen. En De Weesper Boekhandel? Die aanschouwde in de vroege zomer van dat jaar het levenslicht, tot vreugde van de investeerders en andere boeken- en cultuurminnende Weespers.
 

Dictee maandag 16 mrt 2015 (1): dictee Ditjes en datjes (30) [558]

Dictee - dictees

Ditjes en datjes (30)

A. In het Nederlands en Engels worden meerdelige samenstellingen aaneengeschreven: lange afstand, maar langeafstandsloper (loopt een lange afstand, een lange afstandsloper is een lange man) en grand slam, maar grandslamtoernooi. Voor vreemde talen geldt dat niet, dan komt er een koppelteken: grand-prixtoernooi (grand prix),
shish-kebabtent (shish kebab), ad-hoccommissie (ad hoc) en a-capellakoor (a capella), nextbestoplossing (next best, Engels), haute-couturewinkel (haute couture, Frans, andere taal) en minimalmusicuitvoering (minimal music, Engels). Iets dergelijks geldt voor zogenaamde samenstellende afleidingen: halve finale en halvefinalist (Nederlands), xiang qi en xiang-qi'er (speler van het Chinese schaakspel). Bij werkwoorden kun je ook wel van samenstellende afleiding spreken (denk daarnaast ook nog even aan lol trappen en loltrapperig): tai chi en tai-chiën (niet zijnde Nederlands of Engels) en high tea en highteaën (Engels). Let op: bij back-uppen kun je dat zo niet uitleggen, want back-up had al een koppelteken, voor après-ski en après-skiën geldt dat ook. Weer een ander geval is jij-jouen (zie ook jijen en jouen, niet 'jouwen' dus), waar 'jij' en 'jou' verwisseld kunnen worden. Als uitsmijter en een-vreemde-eend-in-de-bijtwoord het voor een niet-Fries grappige werkwoord aaisykjen: (Fries, zelfs geen frisisme): bij wijze van vermaak zoeken naar kievietseieren (kievitseieren) en deze liefst niet meenemen. Het is zelfs verboden, tenminste dit jaar (2015).
B. In vervolg op een eerdere kwestie: de NTU deelt mij mee dat het nieuwe GB waarschijnlijk het woord Wmo-raad zal bevatten.
C. U aller vermoede waarheid is juist: ik ben een fervente
ditjes-en-datjesverzamelaar.
D. Ik vond 3 treffers op '*nelle*': méthode traditionnelle = productiemethode van mousserende wijn buiten de champagnestreek, waarbij de wijn op de fles een tweede gisting ondergaat, quenelle = balletje, worstje of 'omgekeerde Hitlergroet' en secret de Polichinelle = publiek geheim. De rest eindigt dus op '*nel*', zoals à titre personnel en crime passionnel.
D. Wat schrijf je aaneen met 'volgend' (gezocht naar '*volgend*'): achtereenvolgend, daaraanvolgend, daaropvolgend, eerstvolgend(e), hiernavolgend, naastvolgend, navolgend. opeenvolgend, opvolgend en volgenderwijs. De rest moet dus 'los' zoals daaruit volgend(e).
E. Weer zo'n gemene wijziging: haloumi (Cypriotische kaas) heet sinds 2009 halloumi!
F. Nog iets raars bij VD: als je 'handclap' als zoekopdracht geeft, krijg je niet het lemma 'slow handclap' te zien, m.a.w. je moet het volledige meerwoordige lemma intypen, om dat te zien te krijgen. Van Dale, dat moet toch beter kunnen?

zondag 15 maart 2015

Dictee zondag 15 mrt 2015 (1): dictee Heiloo 2015 [557]

Dictee - dictees

Waanzin en gekte in Heiloo (auteur: Joop Tulp)

1. Reeds in 1627 leed Heiloo onder waanzinnige gebeurtenissen. Uit rancune voor een gemiste plek bij de Staatse * vloot wilde zoon Govert van de achtenswaardige Alkmaarse familie Nobel zich aansluiten bij de Duinkerker kapers. Hij werd echter preventief in hechtenis genomen. Zijn ouders konden zijn vrijheid bewerkstelligen en hij sloot zich alsnog bij de kapers aan. Uit wraak wilde hij de heer Bardesius van Ypestein ontvoeren. Deze bleek niet aanwezig en in plaats van hem verkoos Govert de rijke herenboer Dop te gijzelen, wat werd verijdeld door zijn krijsende echtgenote. Govert werd later in de duinen door de dienaren van de schout van Haarlem gearresteerd. Hoewel de Samaritaanse (!) Bardesius zich moeite getroostte hem vrij te krijgen, moest een zwijgende Govert zijn roekeloosheid met de hals betalen. * staatse

2. Op de plek waar de adellijke familie Bardesius woonde, vindt u nu de GGZ Noord-Holland-Noord die voorheen de Willibrordusstichting heette. De eerste patiënt, zoals een cliënt toentertijd genoemd werd, arriveerde daar in maart 1930. Bij de opening van het Sint Vincentiuspaviljoen door de minister van justitie * mr. Van Angeren in juli daaropvolgend werd het eerste rooms-katholieke instituut voor 'ter beschikking van de regering gestelde psychopaten' een feit. Sindsdien zijn daar, naast prachtige, ook waanzinnige zaken de revue gepasseerd. * Justitie

3. Wilt u enkele exempels? Naar verluidt heeft de stichting in de vorige eeuw opvang verzorgd voor Vlaamse pedoseksuele priesters. Heiloo loopt in de jaren zeventig voorop bij de elektroshocktherapie. Hier worden mechanische en chemische castraties uitgevoerd. Mensen komen in isoleercellen. Cliënten die lijden onder psychoses zijn soms suïcidaal. Het is intriest hoe de GGZ hun graven laat verslonzen.

4. De Willibrordusstichting maakt nu deel uit van het landgoed Willibrordus. Hier vindt u ook het Willibrordus Business Centrum. De kerk werd Cultuurkoepel. Hier werd bij Karavaan 2014 de waanzin gespeeld: een soldaat die in de 19e eeuw in een vlaag van waanzin zijn geliefde ombracht. Dit werd een van de bekendste crimes passionnels uit de historie. Psychiatrische rapporten van destijds werden als basis genomen voor deze heftige, goedbezochte * voorstelling. * goed bezochte

zaterdag 14 maart 2015

Dictee zaterdag 14 mrt 2015 (1): dictee Oostvoorne 2015 [556]

Dictee - dictees

Dictee Oostvoorne (heden)

De Rockanje School * (Auteur: Klaas Schipper)

1. Toen een aantal ijverige Zuid-Hollandse Rotarians hoorde van misère in Afrika wendden zij zich tot een Brielse oud-leraar Nederlands en ex-wethouder en -locoburgemeester ** met de vraag een taalkundige lijdensweg in de vorm van een dictee te creëren.

2. Aan fundraising zou ook een loterij verbonden kunnen zijn waarbij enigszins slechte prijzen te winnen waren, zoals geëmailleerde sieraden, handgebreide pullovers, autoaccessoires en allerlei tinnen en porseleinen voorwerpen.

3. Naar verluidt kan de Rockanje School * in de Ghanese stad Kumasi * de hieruit voortvloeiende financiën te allen tijde goed gebruiken om de accommodaties uit te breiden en de hygiënische omstandigheden te verbeteren.

4.Even werd er nog gedubd over het organiseren van een viertal braderieën waarbij ook gebarbecued kon worden, maar die gedachtegang werd nochtans als te onesthetisch betiteld.

5. Na veel weifelen en twijfelen werd dientengevolge definitief besloten voor overleg naar Brielle te gaan, het pittoreske stadje waar bij de 1 aprilfeesten de Spaanse commandant symbolisch geëxecuteerd wordt, wat op de omstanders een choquerend effect heeft.

6. Terwijl het comité echter halverwege met de aspirant-schepper van het dictee discussieerde over de moeilijkheidsgraad van het concept in de tuin van het Tintese *** museumpje, ontwaarden de leden in de weidse bosschages en landerijen daaromheen plots haviken én **** leeuweriken – en waren zij ten enenmale afgeleid.

* Kon men weten van aan de muur hangende affiches (of van de site).
** Ook locoburgemeester was hij niet meer (bekend van info op de site).
*** Tinte: dorpje, buurtschap bij Den Briel.
**** Hier moesten wij goed opletten … (zei de voorlezer).

vrijdag 13 maart 2015

Dictee vrijdag 13 mrt 2015 (3): dictee Theaterdictee Dronten 2015 [555]

Dictee - dictees

Joost Zwagerman: van hobbyist op z’n dertiende tot een pamflettist, essayist en politiek geëngageerd columnist [geen punt]

Auteur: ...

1. De spreker van hedenavond heeft een buitengewoon interessant curriculum vitae: al op jonge leeftijd ontpopte onze schrijver in spe zich als een creatieve persoonlijkheid. Zijn eigen tijdschrift, de Zwagergids, stelde hij samen met teksten uit de Varagids *, die hij vervolgens bewerkte naar zijn eigen ideeën.
2. Al heel vroeg in zijn carrière voelde hij zich betrokken bij de dichtersgroep De Maximalen; deze poëten reageerden op het verstarde, ingedutte en hermetisch-academisch poëzieklimaat van de jaren tachtig, dat werd gedomineerd door een hele generatie epigonen van de grote dichter Gerrit Kouwenaar. Deze na-apers schrijven 'hyperkeurige poëzie', aldus Zwagerman, 'die aansluiting vindt bij al die andere dichters, die ieder op hun beurt óók weer bezig zijn met zo'n zelfde frêle stilte'. De protectionistische recensenten in die jaren vonden dit ook allemaal prachtig, waardoor er een verziekt soort inteeltpoëzie ontstond die overkwam als hermetisch. De Maximalen daarentegen wilden geen poëzie van de porseleinkast, maar wilden de muze de straat op jagen. Kortom: gedichten moeten realistisch zijn.
3. Na zijn eerste coming-outromans [aaneen!] waarin de Amsterdamse, hippe scene domineert, verlegt Zwagerman zijn aandacht naar andere terreinen, zoals de columnistiek en de kunstwereld. Deze terreinen hebben ook nog heden ten dage zijn volledige attentie, zelfs zó dat Zwagerman bij tijd en wijle als pop-upgastconservator in een of ander museum optreedt. Bij het grote publiek is hij het meest bekend als DWDD'er. [De Wereld Draait Door]
4. Tot dit moment is Zwagermans opus magnum zijn essaybundel 'Americana'. Geobsedeerd door Amerika en zijn mythologie schetst hij een apocalyptisch idee over suburbia, dat samenhangt met de maatschappelijke positie van dit continent die bewegwijzerd wordt in vitale, opwindende boeken, speelfilms en kunstwerken uit de VS, waarbij hij een treffend voorbeeld van de condition humaine van de Amerikaanse maatschappij geeft en waarbij hij ook de toekomstige habitat van West-Europa wil oproepen.
5. Onze gerenommeerde auteur zal vanavond een belangwekkende causerie houden waarin hij ons zal vergasten op allerlei idioterieën in de kunst. Zullen we daarbij geconfronteerd worden met de gekmakende ideeën van de Trouwcolumniste Tinkebell of zullen we een gedegen voordracht krijgen over de maniakale neigingen van Vincent van Gogh of zullen we te maken krijgen met de folies
[enkelvoud folie] van Salvadore Dalí (!) in zijn Catalaans museum?
6. De angstschreeuw uit de Noorse kunst zou ook centraal kunnen staan of worden we getrakteerd op de angsten van bijna vergeten schrijvers, zoals Jan Arends en Simon Vestdijk van wie de
manisch-depressieve gemoedstoestanden mooie romans en verhalen opleverden?
7. Het is duidelijk geworden dat Zwagerman zich niet ophoudt in een literaire [de-woord]
quarantaine en dat het hem niet gaat om l'art pour l'art, maar dat hij een rol voor zichzelf ziet weggelegd als duider des tijds. Van duiders hebben we helaas in de contemporaine tijd er nog maar zo weinig.

* spellingtechisch Vara-gids (Benelux-land), maar kennelijk eigennaam: VARAgids.

Dictee vrijdag 13 mrt 2015 (2): dictee 6e Groot Alphens Dictee 2015 [554]

Dictee - dictees

Uitgebreide annotaties beschikbaar: opvragen via leentfaar@zeelandnet.nl of laat je op de verzendlijst Annotaties zetten ...

6e Groot Alphens Dictee (auteur: Pieter van Diepen)

Even een nare tekst evenaren

Burgers van Alphen aan den Rijn en ommelanden, dicteeadepten van verre, houd uw adem in en uw pen paraat voor het zesde Groot Alphens Dictee. De lokale soroptimistenclub, die al vijfentwintig jaar goeddoet, vond in Circle4Life weer een lof- en lovenswaardig goed doel voor uw sponsorbijdrage. Dat u gul geve!

Waar gaat het deze keer over? Werd u bij de eerste editie, in 2010, getrakteerd op buitenissigheden als dolce far niente en balladebundels, een jaar later volgde een tekst waarin een zoele zefier en het copesysteem acte de présence gaven. Daar hebt u van geleerd, nietwaar?


In 2012 reisden we naar Córdoba en Phnom Penh, even naar de evenaar heen en weer, je zou er het heen-en-weer van krijgen. Minder exotisch, maar geenszins makkelijk waren het tournedostje en de nepopenhaard van het jaar daarop, waarna ten slotte vorig jaar tongtwisters als biaisband en de altocumuli castellani voor hilariteit zorgden. Maar waar déze linguïstische exercitie over gaat, weet u nog steeds niet. U zult er nochtans nog thans achter komen.

Vanavond wordt u door een door en door gemene auteur, die weliswaar minzaam naar u nijgt, maar die ook neigt naar sadisme, veel gevraagd. Gelukkig is er één vast punt: de voorleesster. Haar status – en dat is een nouveauté – is wel gewijzigd. Liesbeth Spies, ex-Tweede Kamerlid, -minister en -gedeputeerde, die waratje wel weet dat het meervoud van spie spieën is, is nu burgemeester van deze fusiegemeente.

Ander Alphens nieuws: de diefstal van neushoorn- en andere vogels uit Avifauna, maar er is geen kolibrie, noch een kasuaris meegenomen. Willem Bouman, Alphens rekenwonder, kreeg bij het WK hoofdrekenen in Dresden de Prix d'Excellence. Nee, geen oud nieuws, geen stedenbouwkundige centrumperikelen of ruziënde gemeenteraadsleden en geen Coupépolder, die vuilstort met pcb’s en paks ten noordoosten van de Zegerplas, waar nu de golflinks van de club Zeegersloot liggen.

Tot zover appeltje-eitje, vindt u niet? Maar hoed u voor het slotakkoord. Er zijn lieden, sommige bekeerd tot de quakerij, die zelfs na x zoveel martini’s op een chique advocatenborrel woorden als kouvatten, vals spelen, koffiedrinken, scherp stellen, zakendoen en beslag leggen feilloos los of aaneenschrijven. Maar ook zij – en dat is de kwintessens – bezondigen zich weleens aan een verschlimmbesserung! Laat dat een troost zijn. Dus op naar een bakkie troost; het dictee is ten einde.

Dictee vrijdag 13 mrt 2015 (1): dictee Urk 2015 [553]

Dictee - dictees

Groot Urker Dictee 2015

Urk in 2014

1. Voor het dicteecomité was 2014 weer een inspirerend jaar, want de keileembult is zeker geen achenebbisj gebied als het gaat om onderwerpen die reuring veroorzaken.
2. Voor de kleine allotria was er de bestverkochte glossy van fictieve vip Tromp van Buurtjen die met zijn Fetjen verhaalde over samen statten, vertelde hoe hij ammenooitniet in de politiek zou gaan en appetijtelijke recepten doorgaf van zijn betbetovergrootmoeder.
3. Een groot deel van de Noordzeevloot ging in staking vanwege laag-bij-de-grondse honteuze visprijzen totdat een compromis werd bereikt dat op voorzichtige agreatie kon rekenen.
4. De SGP roerde zich met een driemusketierachtig ménage à trois die weigerde te coöpereren met een intern onderzoek naar wat er was ge-e-maild over hoe het Berechja College bijna naar de filistijnen is geholpen, wat uitliep op een salomonsoordeel van onze burgervader.
5. Op sportief gebied viel er voor vierduizend Urkers wat positiefs te beleven in de scrimmage tussen Urk en Ajax, een echt david-en-goliathduel dat bijna aanvoelde als een Champions Leaguewedstrijd.
6. Verder werd er elke zondagavond een show vanjewelste verzorgd door illegitieme vuurwerkfetisjisten, maar het rechercheonderzoek hiernaar hortte, omdat de goegemeente de tweetende Cobussen van informatie van likmevestje voorzag.
7. Ons protestants volkje maakte bijkans een gioer door, wat betekent dat we bijna joden werden, op het chanoekafeest nadat een menora van gargantueske afmetingen werd ontstoken door een opperrabbijn uit het volk der Joden.
8. Ten slotte konden we in de kerstkrant lezen hoe Cees Dekker, gedoodverfde winnaar van dit dictee, vanuit een verre overzeese Nieuw-Zeelandse onnozelehalzenstad ons toewuifde en groette met: veel spellingplezier in 2015!

donderdag 12 maart 2015

Dictee donderdag 12 mrt 2015 (4): dictee Lelystad 2015 [552]

Dictee - dictees

Dictee Lelystad 2015

Waanzin (auteur: Rob Kerkhoven)

1. Het thema van de Boekenweek [B!] anno 2015 is 'waanzin'. De non-conformistische Oost-Vlaming Dimitri Verhulst schreef het boekenweekgeschenk [b!]: 'De zomer hou je ook niet tegen'.

2. In Verhulsts stijlvolle cadeautje ontvoert zestiger Pierre de imbeciel Sonny naar een steile berg in de Provence. Sonny krijgt er voor zijn zestiende verjaardag Pierres levensverhaal opgedist. Dat kon alleen op die cruciale plek. Ook in het leven van Sonny’s moeder, met wie Pierre een hartstochtelijke liefdesrelatie had, was de Mont Ventoux van essentiële betekenis.

3. Het wemelt in het dolhuis van de wereldliteratuur van de krankjorume psychopaten, dissociatieve automutilisten, mesjogge alchemisten, schizofrene pederasten, hallucinerende borderlinepatiënten en sadomasochistische perverselingen.

4. Tiert ook in Lelystad de waanzin welig? Joris van Casteren suggereerde zulks in zijn boek 'Lelystad'. Hij schildert de Flevolandse metropool als een rauwe wildernis af, bevolkt door notoire alcoholisten, belijders van de newagebeweging, cocaïneverslaafden, anabolesteroïdenadepten en gefrustreerde skinheads.

5. "Te gek voor woorden", vonden enkele ex-buren. Ze klaagden hem aan wegens dedaigneuze laster. De justitiële molens malen traag, maar ten langen leste besloot het Openbaar Ministerie tot sepot.

6. Terug naar de literatuur! Met elke koerswijziging in de psychiatrie veranderen de literaire producten. Wie geloofwaardig over waanzin en verwante zaken wil schrijven, moet sinds Nietzsche en Freud rekening houden met de opvattingen der zielenknijpers in zijn tijd.

7. Volgens illustere literatuurcritici schreef Ranne Hovius, psycholoog en freelancejournalist voor de Volkskrant, een waanzinnig mooi boek over waanzin in de literatuur. Ze biedt een caleidoscoop van literair geboekstaafde gekte.

8. In haar volumineuze boek laat Hovius een oud-verpleegkundige annex voormalig maatschappelijk werkster aan het woord. Die concludeert dat iedereen, óók Lelystatters, wel psychiatrische trekjes in zich heeft. Hovius vermoedt dat ze gelijk heeft.

woensdag 11 maart 2015

Dictee donderdag 12 mrt 2015 (3): dictee 822 (3) [551]

Dictee - dictees

Dictee 822, alinea 7 t/m 10.

7. Hoeveel van die demikini's kun je in een dame-jeanne (Frans), demi-john (Engels) proppen? Bij het demarqueren kunnen demarcatielijnen vastgesteld worden. Wat is een designerdrug? Het was hopeloos: men begon op een déroute te slaan. DXM is dextromethorfan. Een democratisch socialist hangt de
democratisch-socialistische beginselen aan. Ik ga dit jaar weer naar het 's-Hertogenbossche carnaval (Duits: fasching, en mét buutreedner). Het dessous des cartes is het geheim van een zaak, een dessus-de-porte zit boven een deur. Dicis causa (dicis gratia) werd die partij ook nog gehoord. Diëresis komt uit de taalkunde, diësis uit de muziek. Hij was dus doende aan die klus. Dislocatie is een kwestie van dislokeren. Dysfagie is de disfunctie van de slikorganen. Di-jamben over de dijader?

8. Hij heeft een diepgeworteld doodzondenbesef. Hij heeft zijn welverdiende loon dik verdiend. Diep gewortelde planten kunnen gemakkelijk voedingsstoffen vergaren. Er is een troubleshooter op het dossier Shell gezet: hij moet de trubbels oplossen. De Dolle Minabeweging is duidelijk op zijn retour. Hier, vijf heerlijke doyennés du comice! Veel geaaid en gestreeld worden ze, die Jannemannen. Een oweeër (ow'er) wordt ook wel met baron Zeep aangeduid. De vroegere begrafeniswet is vervangen door de Wet op de lijkbezorging. Een bemer is een pestvogel uit Bohemen. Is dat beroepschrift tijdig ingediend? Hij heeft een SARS-besmetting, niet het aidsvirus. Iemand met anorexia nervosa zou je willen besmetten met het eetvirus. Gaat zoete lieve Gerritje naar Den Bosch om het gelag te betalen?

9. De tempel was het domus Dei. De studenten gedroegen zich burschikos. Met boerenlinnen wordt congolinnen bedoeld. Bij de Bokser(s)opstand indertijd zijn veel viervoetige boxers omgekomen. De inflatie vierde hoogtij, toen de bramahpersen draaiden. Zou Ajax er nu al uit liggen? Débris is puin en debris is ruimteafval. We hadden een super-de-luxe vakantie. In Siena wonen Siënezen. 'Dingdong’, ‘tiktak’ en ‘uche-uche’ zijn onomatopeeën. Hij is heel relaxed en leidt een relaxed leventje in een relaxte sfeer. Wat houdt de cathartische methode in? Zullen we gaan pintelieren? Hoe bevalt het nieuwe stewardessenuniform? Mag ik het lenen voor een verkleedpartij op Secretaressedag? Dat bijdehante jongetje is bijdehand, want hij heeft zijn iPhone altijd bij de hand. Ook op Bikini worden minieme bikinietjes gedragen.

10. Het tegengestelde van een aande(r)- of bijde(r)hands paard is een vande(r)hands paard (dat laatste is dus rechts). Bon vivants zijn lebemänner, playboys of pierewaaiers. In zijn boudste dromen kon hij niet bevroeden, hoeveel baud(s) per seconde zijn transmissieapparaat aankon. O, maatje, wat hebben we toch een geweldig omaatje! Hij is aan het pluche [geen e], aan zijn pluchen [geen n] zetel gehecht. Wie zijn daar de pro- en antagonisten? Hij relaxt graag. Een weifelaar is een twijfelaar. Bij haar weidselandschapstocht had ze iets wijds aan. Hij hengstte drie en een half (drieënhalf) uur voor het examen: resultaat: een drie-en-een-half.