vrijdag 17 november 2017

Dictee vrijdag 17 nov 2017 (3): dictee Groot Zutphens Dictee 2017 [1207]

Dictee - dictees [1207]

Groot Zutphens Dictee 2017

(auteurs: een collectief)

Flora en fauna

1. De heraldische, dubbelstaartige gouden leeuw, keelkleurig [heraldiek: rood] getongd en genageld, is Zutphens stadsmascotte.

2. Ook geïnspireerd door Lions' (!) prestigieuze leeuwen stortten [niet nu!] de dicteesamenstellers zich dit jaar op flora en fauna; bereid (!) u voor op nog eens zeven zinnenprikkelende zinnen.

3. In het glaciale tijdperk van het pleistoceen begraasden grote herbivoren als de wolharige mammoet en de steppewisent, gewilde jachttrofeeën van neanderthalers, de toendravlakten langs de oer-Rijn (!) waar honderdduizend jaar later Zutphen zou liggen.

4. De fysicus en theoloog Martinet en academicus De Gorter schreven in het achttiende-eeuwse Zutphen botanische publicaties van internationale importantie en beiden zijn gelauwerd in het lokale wegennet [Er zijn straten naar hen genoemd].

5. In de zogenaamde Stadsboomgaard [eigennaam], gesitueerd op de contrescarp [vestingbouw: buitenoever van een vestinggracht, tegenover de escarpe] in de noordoostelijke verdedigingslinie van de vroegzeventiende-eeuwse frontierstad [grensstad], plantte men verscheidene regio-eigen appel- en perenrassen waaronder de zeldzame jeanned'arcpeer [soortnaam].

6. Recentelijk verscheen over deze boomgaard een fullcolouruitgave in A5-formaat, een pro-Deoproject van pomologische en andere experts.

7. De extinctie [uitroeiing] van de Falco peregrinus [vergelijk de wolf = Lupus lupus] was nabij, maar sinds het verbod op DDT is het aantal slechtvalken spectaculair toegenomen; je ziet ze frequent met hun aerodynamische bouw en ingebouwde spoilers vanaf de
Sint-Walburgis- en Nieuwstadskerktoren steile duikvluchten maken.


8. Het lijdt volgens een boomexpert geen twijfel dat de elfhonderdzevenenzeventig met voorbedachten rade geschuinde en langs de N348 geplante eenstijlige meidoorns van het exorbitant prijzige kunstproject Het Witte Lint [eigennaam: het lint van die meidoornbomen] alweer ten dode zijn opgeschreven doordat ze te veel te lijden hebben gehad.

9. Terwijl Zutphen de eikenprocessierups bestrijdt met mezen waarvoor talloze aviaria [vogelhuisjes] zijn opgehangen, wordt de door de destructieve varroamijt met uitsterven bedreigde bij juist verwelkomd in Zutphen Bijenstad [eigennaam, april 2009] een bijenlint waarin de stedelingen bijvriendelijke tuinen aaneenrijgen.


Dictee vrijdag 17 nov 2017 (2): dictee Groot Dictee Eindhoven 2017 [1206]

Dictee - dictees [1206]

Groot Eindhovens Dictee 2017

(Geen titel; auteur: Frits Spits)

1. De eerste muzikale herinnering die ik aan de stad Eindhoven heb, is een fonkelende, helverlichte jukebox, een ingenieuze
kwartjes-dubbeltjesslikker in een snackbar aan de Aalsterweg [straatnaam Eindhoven], die parallel loopt aan het Stad(s)wandelpark, waar expressieve jongemannen met grote elviskuiven [VD] en stoere leren jacks de muntstukken ingooiden om vervolgens luidkeels mee te zingen met Jailhouse Rock [titel van een film] terwijl de coca-cola [VD] en de frites [mv.] met mayonaise van hand tot hand gingen ('friet' is enkelvoud).


2. Wat later, het zal in 1960 zijn geweest, zag ik de flamboyante, maar inmiddels oudgediende, Peter Koelewijn, samen met zijn Rockets [zekere band] optreden in een etalage van een muziekwinkel in de Hoogstraat [straatnaam Eindhoven] waar ze ook de beroemde egmondgitaren [als hammondorgel en wurlitzerorgel] verkochten, die me met hun glanzend gelakte kasten en hun strakgespannen snaren probeerden te verleiden en daar niet in slaagden, omdat mijn gevoel voor muziek weliswaar groot is, maar dan louter als luisteraar en niet als muzikant.

3. Naast designstad [lijkt een soortnaam] nu is Eindhoven ook altijd een muziekstad geweest waarin op de een of andere manier vaak tegendraadse geluiden opklonken die iets vertelden over het ongemakkelijke dat in de stad altijd aanwezig is, ongemakkelijk omdat de stad lelijk wordt gevonden door een buitenstaander, terwijl juist een inwoner hartstochtelijk houdt van deze Brabantse metropool met de karakteristieke Lichttoren [eigennaam], de futuristische schotel die aan de rondweg staat, de vreemde Blob [De Blob in Eindhoven en de naastgelegen ondergrondse fietsenkelder zijn ontworpen door de Italiaan Massimiliano Fuksas]. Ook het naastgelegen Piazza [busstation] dat zich tegenover de Piazza [overdekt winkelcentrum] bevindt, de heringerichte fabrieksgebouwen van Philips, Strijp-S [eigennaam] genaamd met het monumentale Klokgebouw [Cultuurhallen], en natuurlijk de bosrijke omgeving met de ontelbare Noord-Brabantse vennen.

4. Nog steeds veer ik op als ik hoor dat een muzikant of een artiest die succes heeft uit Eindhoven komt, het succes van Fresku [Nederlands rapper, acteur en cabaretier] spreekt me aan, omdat juist in hem de contouren zichtbaar worden van de nieuwe Nederlander, de nieuwe Eindhovenaar, die in zich een verleden draagt, maar die, zonder pathos, met veel gevoel voor empathie, zijn angstkreten over de samenleving op ons afvuurt waarin het verlangen weergalmt dat alle groepen mensen in staat zullen zijn gloedvol en respectvol met elkaar samen te leven, het is een verlangen dat bij Eindhoven past, immers altijd de stad die voorop loopt als het gaat over vernieuwing.



Dictee vrijdag 17 npv 2017 (1): dictee Groot Dictee Sint Anthonis 2017 [1205]

Dictee - dictees [1205]

Groot Dictee Sint Anthonis 2017 (in De Oude Heerlijkheid)

In de schaduw van de rômfabriek (auteur: Piet Vloet)

1. Schitter in alle disciplines waarin geschitterd kan worden; Oploo past deze euforiserende leuze toe door toneelkunst, want het beseft dat kunst altijd ook woord- en toneelkunst behelsd heeft; juist op dit punt slaat het would-bekunstdorp Sint Anthonis een astronomische modderfiguur: het heeft zelfs geen toneelclub waardoor mijn bloed karnemelk wordt.

2. Geroemd moet worden het initiatief van het Oploose echtpaar dat drie toneelclubs tot een drie-eenheid, niet te verwarren met de
rooms-katholieke Drie-eenheid, weet te smeden en met een gezamenlijk superoptreden Oploo op de Noord-Brabantse toneelkaart zet.


3. Een aubade aan de auteur die reuzegrote gebeurtenissen uit het verre verleden een reuzengestalte geeft in een authentiek, historisch verhaal dat ontroert en waarvoor hij veel research verrichtte en vele interviews afnam.

4. Velen van ons kennen de rômfabriek; een typisch Brabantse betiteling, want "rômme" is ordinaire, alledaagse, doordeweekse koeienmelk en "melk" is karnemelk waarvan de room is afgekarnd voor goudgele boter; daarnaast is er nog sprake van fiets over de betekenis waarvan zelfs deskundigen ruziën. Raad jij of raadt u nu maar wat het precies is.

5. Het toneelstuk onthult het verhaal van onderduikers en gecrashte piloten die door de moffen gezocht werden maar ook expliciet van heroïeke helpers, die in de schaduw van de fabriek, verborgen voor Duitsers en gewetenloze NSB'ers, deze refugiés hielpen met inzet van hun hachje zonder dat zij op hun iPhones geïphoned konden worden over eventuele razzia's door bloedfanatieke, minderjarige nazietjes die in koelen bloede moordden.

6. Voor deze hulp was mannen- en vrouwenmoed nodig, want werd je geattrapeerd door laag-bij-de-gronds verraad van pilatussen of door iemands loslippigheid, dan wachtte je de kogel of misschien nog erger het concentratiekamp waar een tergend langzame dood loerde totdat Magere Hein je kwam halen.

7. Wij, toeschouwers, zien het optreden van de tonelisten maar moeten ook oog hebben voor de arbeid die een tiental vrijwilligers verrichtte: decorbouwers voor een coulisselandschap en geaquarelleerde luchten, coupeuses en costumières voor archaïsche kostuums anno Domini 1944, grimeuses voor een beatrixkapsel en dan vergeet ik nog de auteur, de regisseuse en alle coacteurs en coactrices inclusief de souffleuses.

8. Voor mij als linguïst is Oploo in drieërlei opzicht het kunstdorp bij uitstek, wat nog meer profiel krijgt door het pseudo-Romeinse amfitheater dat gebouwd is met de inzet van de zzp'ende bevolking waar zelfs een duizendtal bijtjes op de achtergrond zoemt.

9. Cultureler kan toch niet: een trias van cultuur, natuur en coöperatie. Applaus voor Oploo.


woensdag 15 november 2017

Dictee woensdag 15 nov 2017 (1): dictee Klein Gents Dictee 2017 [1204]

Dictee - dictees [1204]

Klein Gents Dictee 2017

[Nieuw in Gent: maximaal 1 fout per woord.] 

Niets dan de waarheid (auteur: Peter Catrie)

1. De sociale media zijn een riool waar filmpjes van dabben [uitspraak: èh, zekere dansmove uitvoeren] en sextortion [VD] als fecaliën ronddrijven. Een ander fenomeen tussen die mentale anomalieën is het nepnieuws, een kokendheet topic dezer dagen. Voor alle duidelijkheid: ik spreek niet over menistenleugentjes ofte ['of de' lijkt minder juist: in dat geval alleen: of] leugentjes om bestwil. Ook niet over broodjeaapverhalen van kullebroeren [grappenmaker; VD alleen: kullebroers] of de onvermijdelijke horoscoop van een argeloze Kreeft [sterrenbeeld].

2. Nee, ik spreek over fake news [geheel Engels, 'fake' wel 'Nederlands woord, maar 'news' niet] waarmee sommige nobiljons [BE: notabele] uitpakken. Deze luitjes, die uit zijn op pecuniaire voordelen, jongleren met leugens zoals het cruijffiaanse Barça [FC Barcelona, over de cedille is internet vrijwel unaniem] tikitaka [VD] speelde met een bal tegen de franquisten [zekere fascisten] en Francofascisten van de Koninklijke [= Real Madrid]. Of spelen ze eerder balletje-balletje? Smombies [van smartphone + zombie] en naïevelingen worden in elk geval flink belazerd middels hoaxen [vals computerbericht] die als neofyten [plant, geen neofiet = nieuwkomer] in de jungle van het internet woekeren. Gecomplotteerd, antidemocratisch en orwelliaans volgens sommigen. Maar besteld door welke klandizie? Toen een Syrisch gezin in de no-goarea Homs [plaats] na de putsch zei dat zelfs hun za'atar [niet in wdb.: een magisch kruidenmengsel] was gestolen door milities werd dit afgedaan als nepnieuws uit het land waar datsja's [buitenverblijf] als pied-à-terre(s) [verblijf] gebruikt worden.

3. In de aanloop naar de jongste Amerikaanse verkiezingen leidden veel IP-adressen met fake news naar een plaats in
Zuidwest-Macedonië. In deze garnizoensstad van het leugeneskadron werden gretig nieuwsberichten gecopy-pastet door whizzkids met een
hands-onmentaliteit tussen alle huis-tuin-en-keukenbesognes door. Misschien is het wel gewoon op-en-top plezant om zo'n reeks malicieuze leugens achterelkaar te concipiëren.


4. Zijn dit profetieën die de ondergang van het Avondland [VD: westerse wereld] inluiden? Een teken des tijds zoals de art-decostijl van Cauchies [Cauchie, internet: beeldend kunstenaar] sgraffiti [mv. van sgraffito, dat maakte hij, internet; graffiti is wat 'simpeler' – met de spuitbus] in Brussel plaatsgemaakt heeft voor choquerende [ook: shockerende] muurschilderingen refererend aan het caravaggisme [schilderkunst, scherpe contrasten licht en donker] en De lijken van de gebroeders De Witt [titel schilderij]?

5. Nee hoor, nepnieuws is van alle tijden: bijvoorbeeld al in de oudheid met een lastercampagne van Octavianus tegen Marcus Antonius. In de middeleeuwen voerde de officiële chroniqueur van het Oost-Romeinse Rijk een clandestiene lastercampagne tegen keizer Justinianus: een echt Byzantijns [niet byzantijns = slaafs, maar Byzantium betreffend] complot. Dichter bij huis werden drukkers geëxcommuniceerd in de Zeven Provinciën [de Verenigde Nederlanden gedurende de Republiek] wegens verspreiden van fake news avant la lettre.

6. Wel nieuw is dat al die data op sociale media, gecombineerd met een korte aandachtsspanne, katalysatoren kunnen zijn van een nieuwe meme [eenheid culturele overdracht] die inspeelt op de al getroebleerde gemoederen van de online-ingezondenbriefschrijvers [met klemtoon op 'online', anders 'online' los!], denken we bijvoorbeeld maar aan de discussie rond Zwarte Piet. Houdt u dus goed afstand van de sociale media. Op het Apennijns Schiereiland wil men dit overigens al niet meer blauwblauw laten en beraadt men zich nu over gevangenisstraffen  voor dergelijke charlatanerieën. Even geen tijd voor fettuccine [It. lintpasta].

7. Ten slotte: dat het Groot Dictee de kraaienmars blaast, leek initieel ook op fake news. Impardonnabel is dit voor pietjes-precies en linguïstische prinzipienreiters maar misschien krijgen we in plaats hiervan Het Liegebeest [titel van een voormalig BE-tv-programma] wel op de treurbuis terug!



dinsdag 14 november 2017

Dictee dinsdag 14 nov 2017 (2): dictee Oefendictee november 2017 (5) [1203]

Dictee - dictees [1203]

Oefendictee november 2017 (5)

1. De stof gore-tex heeft nuttige toepassingen. De conciërge van een gymnasium heet claviger. Sirenengezang kan beter niet verstoord woorden door sirenegeloei. Een gaine is een elastisch buikkorset (geen corselet). Een chaitya is een heiligdom of stoepa waarin de boeddhistische relikwieën of soetra’s werden bewaard. Een gaita is een doedelzak. Gadodede is in SR commelina [geslacht van tuinsierplanten met hemelsblauwe bloemen], een lastig te bestrijden onkruid. Een gadotyo [g van goal: gaa-doh-tjoo] is een godsvogeltje of huiswinterkoning. De een is gallofoob, de ander gallomaan. Garimpeiro's [g van goal, pee] zijn goudzoekers. Daar kun je gargantueske maaltijden bestellen. Een gaskomfoor biedt veel comfort. Wat orgelpijpen heeft, is gechantourneerd. Een deputé is een gedeputeerde. Het kort geding in NL wonnen ze; zo'n kortgeding in BE zouden ze geheid verloren hebben.

2. Mij favoriete kleur is geelgroen, mijn dito stof is het (volgens VD geelgouden (!)) geelgoud. Hoe schrijf je 'geiser' en 'geisha' tegenwoordig? Als je gejost bent, ben je gesjareld: bedonderd. Een gelebek is een zeker dikbekje. Met een licentie ben je gelicenseerd of gelicentieerd. De gelofteaflegging was indrukwekkend. Welk gemengd dubbel won de gemengddubbelfinale? Heeft Gent ook een gentrificatieprogramma? Spreek snel uit: geolied. Een ander woord voor gerstebier is gersten [geen n uitspr.!] Wat gerecycled is, is gerecycleerd. Hoeveel geco's (gesco's) hebben jullie in dienst? De arbeider heeft zich gesyndikeerd. Een get-together is in SR een gezellige bijeenkomst. Getourmenteerd (getormenteerd) en getroebleerd vroeg hij zich af, hoe hij in die getruukte val getrapt was. De getijdenbeweging kan energie opleveren voor onze energievretende maatschappij.

3. Met al een geuzeconsumptie van zes (6) stuks zei hij: "Nemen we nog een geusje?" Een gevalstudie is een casestudie of casestudy. Gewagen is gewag maken van. Een gezaghebber moet gezag hebben en dus gezaghebbend zijn. Volgens de quasideskundige was de frequentie drie millihertz (afko: mHz). Een retourette is een retourwinkel. Bij het syndroom van Gilles de la Tourette (tourette, gillesdelatourette, tourettesyndroom, gillesdelatourettesyndroom) kunnen tics convulsifs optreden. Met GIP wordt het Gibraltarees pond aangeduid. De gioer is de overgang tot het jodendom. De scheldnaam voor niet-moslims is giaur [gaa-voer]. We gaan naar onze gîte (vakantiehuisje). De must have gebruikte hij als giveaway. In volle gloor was de chloordamp te zien. In SR kun je een glogetuigschrift [gloo] behalen. Een gnome is een zedenspreuk, een gnoom o.a. een kabouter. In het godshuis werd gepredikt over de Godsgezant. Wie goeddoet, goed ontmoet. Hij maakte een goedgeschreven verhaal.

4. Een goth hangt de gothic aan. Hij zat onder de goudenregen. Met gotong-rojong wordt aangeduid dat iedereen in de gemeenschap elkaar helpt ... Gracieus is met gratie. Eem granmorgu is in SR een itajara (zeker zaagbaars). De gram of grande is wat je te vorderen hebt (je gram halen). Gramnegatief en -positief slaan op bacteriën. Grasharingen hebben niets met tenten van doen. Vanwege haar gratie kreeg ze een gratificatie. Hoeveel grebbenbergen zouden er zijn? Wat is de groentelade-inhoud? Gropesi is in SR taugé. Het gyrokompas is kapot. De advocaat zou hem vrijpleiten. Het EKO-keurmerk is een ecokeurmerk. De Wmo-raad adviseert over de Wet maatschappelijke ondersteuning. Hij werd voortdurend gebasht en gedist: vaak werd er een diss over hem uitgestort [mv. disses of dissen]. Jammer, dat oké en OK geen verbogen vorm hebben (GB: oké is bnw.). Wat doet een Haarlemmer met haarlemmerolie? En: houd je van Haarlemmer halletjes? In de Haarlemmer Hout hoorde ik hem Haarlemmerdijks spreken en haarlemmerdijkjes (haarlemmerdijkies) maken. Een hagada is een boek met liederen over de exodus uit Egypte. De halacha is een dogmatische stroming binnen het jodendom. Voor een haf (strandmeer) kan een nehrung (strandwal) liggen. Op de hadj had de hadji zijn hadithje bij zich. Zijn ze weer aan het hakketakken? Is dat echt halal vlees (halalvlees)? Halloumi lijkt op feta. De halfopen (en dus halfdichte) deur stond half open.


Dictee dinsdag 14 nov 2017 (1): dictee Groot Brummens Dictee 2017 [1202]

Dictee - dictees [1202]

Groot Brummens Dictee 2017

Megamedley van monstrueuze moordverhalen, of: drie historiën uit de te verschijnen canon van de Brummens-Eerbeekse geschiedenis (auteur: Oliver Gee)

1. Sinds stratenmakers in onze Meengatstraat [straatnaam] op een geïsoleerde mammoetkop stuitten, is onder heemkundegekken kolossale heibel ontstaan over het volgende enigma: baatten neanderthalers in voorhistorisch Brummen een abattoir uit? Maakten deze karikaturale untermenschen [vrij naar: übermensch] bijvoorbeeld dankbaar gebruik van de barre meteorologische variabelen van het saalien [tijdperk]? Daardoor konden ze, ver voor de tijd van frigidaire en mp3'tjes, hun half-om-halfgehakt van olifanten- en lynxenvlees vanuit de weitas onmiddellijk vacuüm vriesdrogen in de dichtstbijzijnde gletsjer. Zo kon men het gemakkelijk maanden later in de anachronistische koekenpan gooien, om het op het clichématige rabelaisiaanse vreetfestijn te serveren.

2. Heeft uw immanente vwo'er of havoër de feiten in dezen inmiddels gegoogeld? Dan stiefelen wij verder door het boordevolle relaas van onze dorpse antecedenten tot aan de vroege middeleeuwen. Daarin kreeg de no-nonsense bekeermachine [met andere klemtoon: aaneen] Sint-Liudger [ook: Sint-Ludger] een appetijtelijk kaveltje land nabij Eerbeek ten geschenke van een devote graaf. In het reçuutje was de ecclesiastische bestemming vastgelegd, zodat binnen no-time [correct: in no time - GB] een houten kapelletje kon verrijzen.
Glas-in-loodramen, monstransen en ander luxueus liturgisch ameublement misten nog ten enenmale, maar door het begrote bedrag werd mettertijd wel de rooms-katholieke gezindte hier ter plaatse gesanctioneerd.


3. Wij menen consciëntieus te handelen door nu de tussenliggende era's rigoureus te omitteren, om onze kijker te richten op de laatste periode van ons triptiek [de- en het-woord]: de tijd van allongepruik en klavecimbelmuziek. 1706 was het jaar van de fameuze Brummense burgeropstand. Het belastinginningsrecht werd toentertijd (ook; toendertijd) gecoördineerd door een college van ambtsjonkers. Deze kapitalisten avant la lettre zwaaiden de scepter met willekeur en ze hadden geen sjoege van beëdigde accountants. Toen de heren op een heiige avond hun assemblee in cafeetje 't Kromhout hielden, verzamelde zich voor het etablissement een gemêleerde groep rabiate dorpers met kitscherige flambouwen en hooivorken. Onze fiscale helden hadden nu trammelant, maar gelukkig kon een verder demasqué worden afgewend. Een stagiaire smokkelde een hittepetitterig kattebelletje naar Arnhem, vanwaar per ommegaande een peloton klabakken werd geëxpedieerd. De ontzette edellieden werden ontzet, zodat de champagneflûtes konden worden geheven op deze justitiële triomf.

4. Deze onbesuisde dorpsodyssee op zevenmijlslaarzen voortijdig te aborteren zou door de sentimentalisten onder ons als een daad van bruut vandalisme kunnen worden geëxpliqueerd [geëxpliceerd, andere uitspraak]. Toch moet omwille van de spoilervermijding de rest van de kostelijke anekdotes die gezamenlijk onze collectieve geschiedenis vormen, gezocht worden in de aanstaande folio-uitgave.


zondag 12 november 2017

Dictee zondag 12 nov 2017 (1): dictee Oefendictee nov 2017 (4) [1201]

Dictee - dictees [1201] 

Oefendictee november 2017 (4)

1. Hier, een lekker eau de toiletteje! Ik vond een eeneurostuk (1 eurostuk). Ik heb je een tijdlang niet gezien: waar was je? Is die club nu eredivisionist of eerstedivisionist? Een eersteklascoupé is een eersteklas verblijfplaats. In de Eifel staan vast wel eiffeltorens. Sommigen schrijven eID, anderen e-ID. Er is eigengemaakte bosbessentaart bij de caffè latte. Wij vieren het eindejaar (jaareinde) altijd feestelijk. Wie heeft het EK voetbal 1992 gewonnen? Je wist wel, dat 'éksito' welslagen betekent, toch? Is dat elektroakoestische rapport al binnen? Wat valt je op bij 'elektriciteitspanne' in papieren GB en oGB? Empowerment stimuleert tot initiatief. Emmes is ibbus, immes en ippes. Een empaná is een Antilliaans borrelhapje, een empanada een Spaanse platte koek. De details werden en détail vermeld. Enchilada is opgerolde en vervolgens gebakken tortilla. Moslims kunnen taqiyahs dragen tijdens het gebed. Een van de Bijbelse engelenkoren is Engelen.

2. Jullie lusten vast wel een engelsebol. Of liever een Bossche bol of een berlinerbol? Zij is een enigst kind. Heb je die en-passantslag niet gezien? Een voorbeeld van epateren is épater le bourgeois. Met epoque maken ben je epochemachend bezig. Hij is eraf gekomen met drie (3) jaar. Daarmee is hij er bekaaid van afgekomen. Als whizzkid zou hij erboven uitsteken. Wist de stier veel over de arena, toen hij erin rende ... Met *meyer* alleen: erlenmeyer. Met * meier*: meier, gemeier, temeier [VD ook: temeie], hofmeier, meieren, kletsmeier, berkenmeier, biedermeier (GB) en ook (VD): klepmeier(en), kloostermeier, lulmeier, meier, meierij, meierrecht, smeieren [vermorzelen] en stadsmeier(recht). De ERP is de enterprise resource planning. We zijn ertegenaan gegaan: we hebben het ertegenaan gegooid (de modder). Hoe zou de politie daartegen aankijken?

3. Ik moet ervan op aan kunnen, dat je niet liegt. Anders zal ik je ervan langs geven. Ervoor zorgen is ervoor zorg dragen. De esprit de corps is de korpsgeest. In eterniet zit geen ethaan verwerkt. Et al. is de afkorting van et alii. Met heimwee zei hij: "Et in Arcadia ego". Elke etnie heeft zijn eigen ethos. Aan euritmie is de naam van Rudolf Steiner (die van de steinerscholen, vrije scholen) verbonden. Het Euroland bestaat uit eurostaten. Geloof me, je kunt evengoed (evenzogoed) thuisblijven. Evoceren of evoqueren is een kwestie van evocatie. Bij het dictee was er een ex aequootje. De toestemming moet ex ante (vooraf) worden aangevraagd. Ex capite doe je iets uit hoofde van je ambt. De incasso ging snel, de excasso wat minder: uiteindelijk moest ik per cassa om het geld. Met de door mij gesponsorde voetbalclub ging het excelsior (steeds hoger). Die beursnotering is ex dividend. Die exfoliërende boom zal spoedig kaal zijn. Volgens overeenkomst en afspraak: ex pacto et conventu.

4. Bij exploot werd het exploiteren van de seksshop annex coffeeshop verboden. Per expresse is per ijlbode. Wat extra muros is, is extramuraal. Hij doet dat ex voto, volgens een gelofte. In de laatste ronde reed de schaatser [cijfers] een 30'er. Op de fancy fair heb ik een fancy rokje gekocht. Mijn favo's hebben gewonnen. Een fermette [tuh] is een woonboerderij. Een feria is op de Antillen een (verkoop)beurs. Genotype plus milieu is fenotype. Kijk: fenneken! In SR spelen ze fietjebal (tafelvoetbal). De kans op regen is fiftyfifty. In BE gaan ze voor fijn stof, in NL voor fijnstof. Hij had gefixt, maar heeft het daarna toch gefikst. In de Bijbel gingen de Israëlieten naar de Filistijnen. Fini, finito, basta! Het begon met een vernissage en eindigde met een finissage. Lekker, zo'n fishstick (visstick)! Colorfieldpainting, kan dat een fullcolourproduct zijn? Een gebroken been kan gefixeerd worden. Moet die flapuit de flap-over (flip-over) bedienen? Foundation wordt ook wel aangeduid met fond de teint. Een formatteur doet iets met floppydisks. Hij had drie fransmans in dienst. Fricandeau is kalfsvlees, fricandon is vleesbrood (BE) en fricassee is fijngehakt vlees met pikante saus. Frijnen is scharreren, toch? Frittata's zijn omeletten (Italiaans). Zit niet te frunniken aan die fruits de mer (zeevruchten). De Frontbeweging was een Vlaamsgezinde politieke beweging tijdens de Eerste Wereldoorlog aan het IJzerfront. Ik wil weer fulltime werken. Funchi [foen-tsjie] is een Antilliaans gerecht van maismeel, een soort gebakken polenta. De Fuikdag is een bootfeest op de Caraïben (Carieben). Een fundi is nu eenmaal geen realo. Fylogenese is biogenese van een soort. Een fyofyo is een tropische bedwants. Een fysisch geograaf is fysischgeografisch bezig.


zaterdag 11 november 2017

Dictee zaterdag 11 nov 2017 (1): dictee Oefendictee nov 2017 (3) [1200]

Dictee - dictees [1200]

Oefendictee november 2017 (3)

1. Myelinisatie is mergrijping en demyelinisatie (bijv. als gevolg van MS, multiple sclerose) is verlies van myeline. Je zult daarover wel de pee (de p, de pest) inhebben. Je moet de kraan dichtdraaien en de deur dichthouden. Zie dat maar als een vingerwijzing Gods: die Kraniche von Ibykus. Hij is de dienstdoende (afko: dd.) portier. De di-ethylether is geen diëlektricum. Het schip zou ten slotte de dieperik in gaan. Die diëtistes hebben een diëtistenopleiding gevolgd. Diervormig is theriomorf. Wil je mayonaise of dijonmosterd? Het diocees is de diocese. Hun directmarketingconcept mag er zijn. Hun dienst na verkoop is wijd en zijd bekend. Past de inhoud van die discman wel op één diskette? Jammer, dat hij aan het disfunctioneleperceptiesyndroom lijdt! De diss pakte hem heel hard aan. De (d)jaran kepang is een Javaanse dans, waarbij men letterlijk stokpaarden berijdt.

2. Een jubee vind je in een kerk. Bij het dominoën kan een
domino-effect optreden. Een doño is een eigenaar. Dat is typisch een dotcombedrijf. Hoe staat de Dow-Jones ervoor? Hij klopte aan dovemans deur: dat was voor dovemansoren gezegd. Deze vlakte wordt gedozerd. Down-under in de downtown kwam hij weer
down-to-earth. Door de stroomstoring was de downtime ruim twee uur. Uit het draai-kiepraam wapperde de vlag. Op de Antillen is een dradu een dorade, een goudmakreel. Een drakar is een Vikingschip. Op drie promille (drie duizendste) na was hij de drieduizendste bezoeker. Met Driekoningen wordt het driekoningenfeest gevierd. Een drijfveer drijft niet (of juist wel). Wat is nou toch een drive-thrucambio?
De drop-out staarde naar het dropdownmenu. Hij is gek van drum-'n-bass,
rock-'n-roll en rhythm-and-blues. Fameuze dicteewoorden: dumbbell en ducttape. Waar is die dyogofles: we nemen er nog één. Een dyslect lijdt aan dyslexie. De dyompofutu is een hinkelspel. Dyugudyugu is drukte (ophef). De dyul is een kinderspel in SR.
 

3. De zony is een kruising van een zebra en een pony. VD geeft 17.223 treffers (nov 2017) op *ie. Daar beginnen we niet aan. Op *y zijn er 923 treffers: te doen; een (kleine) selectie: acetoxy en alkoxy, ariary (MGA, munt Madagaskar), arty, asset-backed security, baby, bitchy,
tv-celebrity, bluesy, bobby (politieagent, bobbies en harries zijn borsten), brouilly (zekere beaujolais), burberry (ruitjespatroon), by en BY (Wit-Rusland), catchy, cattery, caddy (lade voor het schijfje in een cd-speler; caddie o.a. bij golf), hr-consultancy, classy, CNY (munt China, renminbi yuan), comfy, cosy, creepy, crispy, crunchy, curvy (weelderig), dinghy (boot), dobby (stofnaam), dory (open roeiboot), DY (op motorrijtuigen: vroegere naam van Benin), hotseknotsderby, nepwhisky (Schotland, Canada), fancy, fantasy, fishy, flashy, fluffy, folky, folly, foxy, freaky, funky, fuzzy, gentry, gipsy, Grammy (award), granny (smith), groovy en grungy.


4, Verder: guppy, handy (mobiel), heely (sportschoen), hoody (sweater), horny (geil), jansky (eenheid), jiffy(bag), juicy, kinky, kitschy, lammy(coat), lolly, lollipopparty, löyly, lucky, mangabey (hondaap), medley, monopoly, mooiboy (zelfbewust knappe en verzorgde jongeman), navy (marineblauw), nerdy, ney (bamboefluit), nifty, nifty fifty, paddy (spotnaam Ier), poppy, preppy, punky, de puppy, pushy, qaly (!), racy, rootsy, rowdy, ruby, rummy (en: rummikub), segway, shabby, shaky, shimmy, shitty, shorty, showy, sissy, slinky, smexy (smart en sexy), sneaky, snobby (snobbish, snobistisch), speedy, spooky, steamy, stoppy, stressy, tabby (cyperse kat), het teddy, tipsy, toddy, tommy (Britse soldaat), tory (vs. whig), touchy, trashy, trendy, tricky, trippy, wherry (sportroeiboot), whiskey (Ierland, Amerika) en zloty (munteenheid Polen).


vrijdag 10 november 2017

Dictee vrijdag 10 nov 2017 (2): dictee Oefendictee november 2017 (2) [1199]

Dictee - dictees [1199]

Oefendictee november 2017 (2)

1. Uveïtis krijg je aan je uvea, het druifvlies. Een aapje een cab? Gehuld in zijn caban liep hij naar de caban. De trainer wilde die cadet wel een schop voor zijn kadetje geven. Hij betaalde de caffè latte aan de caisse en wel per cassa. In de calorimeter bevond zich een caloriearm baksel. Volgens mij is een calpoltablet een paracetamolletje. Gepensioneerd drijven zij nu een campinkje. Wij hebben gecamperd, onze buren gekampeerd. Zo'n campe middeleeuwse outfit is kitscherig. Is die camera-unit er al? Horen camo's (continuing airworthiness management organisation) in de luchtvaartwereld thuis? Hoeveel Canadezen gaan er in een canadees? Combineert dat: capibara met capellini? Een caracole is een wijngaardslak. Wat weet die caribist nu van dat Caricom-land? Carpaccio vooraf, cappuccino toe. De cartoonist had iets moois van de carving gemaakt. Cautal zijn liederen die gezongen worden tijdens het holifeest (Holi, Holi-Phagwa, Phagwa, phagwafeest). In een cavabar drink je Spaanse mousserende wijn, gemaakt volgens de méthode champenoise.

2. Een cecogram is braillepost. Een cedula (ook: sédula) is een identiteitsbewijs (Antillen; ID-kaart, ID-bewijs). Ik heb mijn gsm (SR) in een cellshop gekocht. Een Centraal-Afrikaan woont in de CAR (Centraal-Afrikaanse Republiek). Er lag een berg chappe(zijde) op de chape (ondervloer) [beide uitspraak sjahp]. In SR is een charger een oplader. Een chavista is een chavist, een aanhanger van Hugo Chávez. Een chòler [choller] (Papiaments) is een zwerver of bedelaar. Een cigarillo is een kleine sigaar. Met iemand met zulke kiksen heb ik per definitie een klik. Een clivia is een plant en een cloche een dameshoed. Hé, die coco praat me na! Ze hield een koddige, cocasse, voordracht. Een koket dametje is behaagziek en ijdel.

3. Op die hole sloeg hij een condor. Een (chemisch) continuproces is een continu proces. We hadden een cook-out in het stadspark. Dat voorwerp is van cortenstaal gemaakt. Dat kun je als grappige scheldnaam gebruiken: jij cosy! Een côte à l'os [lohs] heet ook wel côte de boeuf, maar het is beslist geen côtelette suisse. Is crémant echt een wijnsoort? In BE is crepi pleisterkalk. Een crime passionnel is toch echt ook een crime: werk voor de crimefighter. Op de Antillen heb je een cribnummer nodig bij particuliere import. Gaan we croquet spelen? Schrijf je cruesli net zo als muesli? Wist je dat: cryptogaam is bedektbloeiend. Het woord 'cuptornooi' mag je ook als 'cuptoernooi' schrijven. Customisatie is customizen. Ook op Cyprus heb je cyperse katten.

4. D.a.v. is de afkorting van daaraan voorafgaand en dav. is de afkorting van daaraanvolgend. De daze dazen leken wel te dabben [èh]. Is het (?) dagublad echt een [SR] groente? 'Danki', zei de Papiamentssprekende vrouw tegen me; haar Hollandse man zei: "Dank jullie wel." Hij had heel wat tours de bâton voorhanden. Bij een zumbathon en een dansbathon moet je denken aan een muzikale marathon. Een datu is een zekere cactus. Waarom zie je 'ditjes en datjes' niet vaak meer in dictees? Debris is ruimteafval, débris is puin [zelfde uitspraak]. De Decembermoorden geven nog steeds een unheimisch decembergevoel. Wat is het verschil tussen dB eb dBa? Wist je dat 'decalage' onderscheid of verschil is? Schrijf je liever 'dekenaat' en 'dekenaal' of 'decanaat' en 'decanaal'? Wat is een deciel in de statistiek? Een tiran heerst decretaal. Een dedoso [dedeoso] is in SR een wake en rouwceremonie. Heb je nog een beetje DEET:
di-ethylmetatolueenamide? Deflectie is verloren gaan van buigingsuitgangen. Hij, délégueetje, en zijn zus, dégénéréetje, zaten samen in een relicafeetje. Dat spul moet nog gede-icet worden. Ze voerden een wonderlijk démasqueetje op. Betekenen 'delocatie' en 'delokalisatie' hetzelfde? Demiwater is niet half, maar geheel gedemineraliseerd. Zij droeg een demietje. Die demi-vierge droeg een demikini.

Dictee vrijdag 10 nov 2017 (1): dictee Groot Wagenings Dictee 2017 [1198]

Dictee - dictees [1198]

Groot Dictee Wageningen 2017

Groot Wagenings Dictee (auteur: H.K.H. prinses Laurentien)

1. Semi-intellectuele slimmeriken die in geprivilegieerde situaties zijn grootgebracht, denken dat ze in allerijl limericks, distichons, elegieën en linguïstische anekdotes uit hun mouw kunnen schudden, en in alle contreien van het Koninkrijk der Nederlanden gaan vooraanstaande medeburgers ervan uit dat taal voor iedereen appeltje-eitje is.

2. Zo'n deplorabele ivorentorenhouding doet de kwintessens van een maatschappijbrede problematiek teniet.

3. Het is impardonnabel dat deze asymmetrische visie op de werkelijkheid niet vaker langskomt in het achtuurjournaal terwijl we worden doodgegooid met shockerende [ook: choquerende – zelfde uitspraak] beelden over het Midden-Oosten en de derdewereldlanden.

4. Deze lacune in onze informatievoorziening is niet bevorderlijk voor onze affiniteit met laaggeletterdheid, in mijn ogen de belangrijkste randvoorwaarde van onze participatiemaatschappij.

5. Goedgeïnformeerde en empathische mensen bagatelliseren een thema niet dat zo nabij ons eigen bestaan ligt.

6. Zij labelen mensen die huiveren van taalkundige tierelantijnen niet als dommeriken en naïevelingen.

7. Het halsstarrig en consequent negeren van deze heikele tweedeling heeft nochtans desastreuze consequenties en leidt soms tot kafkaëske taferelen.

8. Zo is een lucullusmaal geenszins rechttoe rechtaan als een omhooggevallen gepiercete en getatoeëerde ober tijdens een amoureus dinertje zelfingenomen vraagt: "Prefereert u de exquise focaccia met gekonfijte foie gras, gazpacho of gekaramelliseerde pannenkoeken?

9. Houdt u meer van crustaceeën met guacamole, coq au vin of bouillabaisse?"

10. Zo'n hautaine wat-maak-je-me-noublik kan ertoe leiden dat iemand toch maar voor een kant-en-klaarmaaltijd uit zijn vriezer kiest. Dit onacceptabele en bête koeioneren maakt mensen sacherijnig [ook: chagrijnig – andere uitspraak].


donderdag 9 november 2017

Dictee donderdag 09 nov 2017 (1): dictee Eemnesser Dictee 2017 [1197]

Dictee - dictees [1197]

Eemnesser Dictee 2017

Robotica (auteur: Gerard Wortel)

1. De technische ontwikkelingen in de robotica zijn het best te karakteriseren als de vierde industriële revolutie, die qua grootte en complexiteit alle voorgaande overtreft.

2. Robotisering is een proces dat irreversibel [onomkeerbaar] is en dat wordt getypeerd door een alomvattende transformatie van integrale systemen in industrieën allerwegen op Moeder Aarde.

3. De causale relatie tussen exuberante [overdadig, overstelpend] automatisering – in casu robotisering – en werkloosheid wordt door menig antagonist [tegenstander] vermaledijd en als ambetant [BE: vervelend, naar] ervaren.

4. Een dergelijke weerzin, die menigeen ook heeft ten aanzien van computers, wordt veroorzaakt door de premisse [vooropgezette stelling] dat machines en robots de wereld uiteindelijk zullen accapareren [zich meester maken van], waarbij men nalaat zich af te vragen of de robot altijd adequate beslissingen neemt of dat hij de facto fabuleert [verzinsels vertellen].

5. De meticuleuze [heel precies], humanoïde robot, die door sommigen als een soort baäl wordt gezien en voor anderen alleszins imminent [naderend, dreigend] blijkt, wordt met zijn ongelimiteerde applicaties op den duur een heuse commensaal [kostganger] in het futuristische huis van de doorsnee-Nederlander van de eenentwintigste eeuw.

6. Wat te denken van een alleraardigste, altruïstische [onbaatzuchtige] knuffelrobot in ot-en-sienkleding die goedgehumeurd voor jou een bakkie arabicakoffie inschenkt, waarna hij bij je op de biedermeier chaise longue plaatsneemt, zijn bionische arm om je heen slaat en consciëntieus luistert naar het geëmmer over jouw ludduvuddu [ldvd, liefdesverdriet]?

7. Aanvankelijk ben je stupéfait [stomverbaasd] over deze sensibele robot en zijn goocheme algoritmes, maar weldra zitten jullie genoeglijk causerend als Jut en Jul op de bank, terwijl de frigo [BE: ijskast] ondertussen communiceert met de magnetron, de robotstofzuiger als een ADHD'er (GB ook: adhd'er) de bedwantsen uit de velours gordijnen zuigt en de robotgrasmaaier het andermaal tijd vindt om het gazon te millimeteren.

8. De vraag is of binnen de evolutie van de mens de invloed van artificiële [kunstmatige] intelligentie zal leiden tot een verminderde functie van brein en ledematen, zodat de mens ten langen leste niets meer is dan een sferische entiteit, die als een brave hendrik apathisch voor zich uit staart en zich bij tijd en wijle laat fêteren door zijn mechanische conculega.



dinsdag 7 november 2017

Dictee dinsdag 07 nov 2017 (1): dictee Oefendictee nov 2017 (1) [1196]

Dictee - dictees [1196]

Oefendictee november 2017 (1)

1. Thomas a Kempis heeft een beroemd boek geschreven: De Imitatione Christi oftewel Over de navolging van Christus. Als je [cijfers] een 8 plus [spatiewoord] hebt behaald, is dat een [cijfers] 8 plusresultaat. Je hebt dan dus een [cijfers] 8 plusje of [letters] een acht plusje [net als 6 minnetje en zes minnetje]. We stopten even bij de zawiya, het islamitische klooster. Hij is niet remonstrants gereformeerd, maar christelijk-gereformeerd, en dus streng gereformeerd, strenggelovig. Je weet toch dat de echinacea [plant] een zonnehoed is? Ik werd op het matje geroepen, toen ik niet al deze woorden goed schreef: maté (boom, drank, matéplant), mate (uitroep bij judo: bij onderbreking partij, geen mv.), mata (SR: stampblok), mati (SR: lesbienne) en mattie (NL, straattaal: goede vriend). Overigens is matico een Peruaanse struik uit de bladeren waarvan een samentrekkend middel bereid wordt. Met metanilgeel wordt tropaeoline bedoeld.

2. Op *ictie in GB: dictie, fictie, mictie, frictie, addictie, indictie, convictie, geofictie, benedictie, docufictie, maledictie, non-fictie, restrictie, interdictie, jurisdictie, biografictie, contradictie, deconflictie, theaterfictie, handelsfrictie, televisiefictie, importrestrictie, handelsrestrictie, deviezenrestrictie en kapitaalrestrictie. In VD verder niets bijzonders. In GB op *ixie: alleen fixie (doortrapper, fiets met vast verzet), in VD nog dixiecraten en dixielandmuziek, dixie (mobiel toilet – Latijn: dixi - formule waarmee men een rede beëindigt: mij treft geen blaam als naar mijn waarschuwing niet wordt geluisterd) en apomixie (plantkunde: apomixis = voortplanting zonder bevruchting). Kijk, daar vliegen vijf MiG-23's. We eten murgh, Indiase kip. Voor haar is die wannahave een must have (en die film een must see). Hij werkt bij een not-for-profitinstelling. De man van latino-Spaanse afkomst spreekt vloeiend Latinospaans.

3. Zijn dat lollo-rossobladeren of komen die van lollo bianco of lollo biondo? Ik heb dat al ik-weet-niet-hoe-vaak gezegd. Typisch een geval van jüdische Selbsthass. Wat doen Papoea's met een bisjpaal? Ik ben oud-CDA-wethouder en ook ex-CDA'er. Het galafeest ging à gogo tot in de late uurtjes door. Tête-à-tête oftewel face to face hadden ze een
vis-à-visgesprek. Met dat kat-in-de-zak had zij zeker geen kat in de zak gekocht. Niet alle eerste violisten spelen de eerste viool! Een celesta geeft mooie metaalachtige effecten. Gezocht op *viol* (GB): viola, ravioli, violet, viool, violent, violier, violist, altviool, basviool, bosviool, violatie, violeren, violiste, altviolist, knieviool, violoncel, violonist, altvioliste, barokviool, klootviool, kwartviool, ultraviolet, violistisch, paardenviool, viola d'amore, violetkleurig, violoncellist, viola da gamba, ultravioletlicht (uv-licht, uv A-licht, B, C), dansmeestersviool en ultravioletstraling (uv-straling). Uit VD nog: vermontevioleparken en viola da braccio (= altviool). [ultraviolet = bnw.; daarom ultraviolet licht van VD oké en ultravioletlicht van GB dubieus]


4. Gezocht (GB) op *viool*: weinig nieuws waaronder kwartviool (kleine viool). Uit VD nog: vioolriff en driekwartviool. Ik vind CDA-bashing een vorm van disrespect. Parijs' burgemeester woont in een Parijs appartement. De saharaschorpioen zag het Saharazand en het Saharastof overwaaien. Tot de bèta-2-agonisten behoort clenbuterol. Met *fluor* in VD (o.a.): aminfluoride, boortrifluoride, calciumfluoride, chloorfluorkoolwaterstof (cfk, ook CFC = chlorofluorocarbon), fluor albus (witte vloed), fluoreren, fluoresceïne, fluorescent, fluorescentie, fluorescentiebuis, fluorescentielamp, fluorescentiescherm, fluoresceren, fluorescoop, fluorescopie, fluorietlens, fluorimeter, fluorosis (tandaandoening = fluorose; fluoroze is iets anders!), polytetrafluorethyleen, trichloorfluormethaan, hexafluoraceton, octafluorpropaan, polytetrafluoretheen, 2-fluorozwavelzuur en fluorrage (in de mode!). Uit GB noteren we nog de fluorstick.



maandag 6 november 2017

Dictee maandag 06 nov 2017 (1): dictee Voorronde Groot Eindhovens Dictee 2017 [1195]

Dictee - dictees [1195] 

Voorronde Groot Dictee Eindhoven 2017 [alleen voor de regio]

In elke zin zitten 0, 1, 2 of 3 fouten. Schrijf het foute en goede woord op en stuur dat in. De inschrijftermijn is inmiddels verlopen. Let op: de oplossingen staan onderaan dit dictee. Mocht ik iets vergeten zijn, laat het weten! R. 

1. Nu het Groot Dictee der Nederlandse Taal met onmiddellijke ingang is ge-elimineerd door de kijkcijfer fetesjisten van de NPO, wordt in Eindhoven dit talige spelletje gecontinueerd.

2. Om enigszins tegenwicht te bieden aan de bètageoriënteerde agglomeratie Eindhoven heffen we de alfamannetjes op het schild.

3. Daarnaast is Eindhoven de stad waar design hoogtij viert, waar kennis breed wordt geëtaleerd en waar skatende jongeren op hun i-Phone danwel hun Samsung de hele dag whatsappend en plein public over de markt flaneren.

4. Tevens staat deze zuidoostbrabantse kennisregio, ook wel bekend als Brainport, wijd en zijd bekend om haar in grote getale aanwezige een- of tweesterrenrestaurants alwaar de whizzkids zich tegoed doen aan exorbitante T-bonesteaks.

5. Bovendien vindt men op Strijp-S on-Nederlandse stijliconen als Piet Hein Eek, graffiti spuitende jongelui, en de rock-'n-rollkok Amaro die de meest exquise gerechten barbequet.

6. Het van origine Rooms-Katholieke Augustinianium, waar veel
vwo2-leerlingen geschoold worden in het eloquent spreken en het uitstekend spellen, voelt zich geroepen mede-organisator te zijn van dit vanaf nu jaarlijks terugkerende fenomeen.


7. Ook de uitstekend geoutilleerde Eindhovense bibliotheek, met haar encyclopedische naslagwerken, rijk geïllustreerde boeken over illustere Middeleeuwse alchemisten en Italiaanse glas-in-lood-ramen, heeft naar verluid een duit in het zakje gedaan.

8. Wanneer de temperatuur stijgt naar Sahara-achtige waarden, trekt men en masse naar het E3-strand, alwaar mannen koketteren met hun afgetrainde, halfontblote, getatoeëerde en gepiercete lijven en vrouwen hun cellulitis proberen te maskeren achter minuscule, fluoriserende bikinietjes.

9. Voor ander vertier kan men terecht in onze Philips Fruittuin of op het Stratumseind waar studentikose types frequent de verschillende établissementen aandoen waar zij de gelauwerde taalvirtuoos, Frits Spits, door de boxen horen schallen.

10. De door de DJ, onderscheiden met een Marconi Award, van een A4tje excellent voorgelezen zinnetjes moeten leiden tot een unanieme winnaar; deze kranteneditie zou echter kunnen resulteren in een ex aequo. 

Zin      Fout                           Goed 

1.         ge-elimineerd           geëlimineerd 
1.         kijkcijfer fetesjisten  kijkcijferfetisjisten 

2.         (heffen                      verheffen)

3.         i-Phone                     iPhone 
3.         danwel                      dan wel 
3.         (Samsung                 Samsung)

4.         zuidoostbrabantse  Zuidoost-Brabant 
4.         (Brainport                  Brainport)
4.         in grote getale          in groten getale 

5.         (Strijp-S                     Strijp-S)
5.         barbequet                 barbecuet 

6.         Rooms-Katholieke  rooms-katholieke 
6.         vwo2-leerlingen      vwo 2-leerlingen 
6.         mede-organisator    medeorganisator 
6.         Augustinianium      Augustinianum

7.         rijk geïllustreerde     rijkgeïllustreerde 
7.         Middeleeuwse         middeleeuwse 
7.         glas-in-lood-ramen glas-in-loodramen 
7.         naar verluid              naar verluidt 
            [hier 4! fouten dus] 

8.         Sahara-achtige        Sahara-achtige
            [? Saharastof, Saharazand, saharaschorpioen] 
8.         halfontblote              half ontblote 
8.         fluoriserende            fluorescerend

9.         studentikose            studentikoze 
9.         établissementen      etablissementen 

10.      DJ                              dj 
10.      A4tje                          A4'tje



zaterdag 4 november 2017

Dictee zaterdag 04 nov 2017 (1): dictee Groot Aalsmeers Dictee 2017 [1194]

Dictee - dictees [1194]

Groot Aalsmeers Dictee 2017

Het orkest (auteurs: Constantijn en Ingrid Hoffscholte)

De onderstreepte woorden moesten worden ingevuld. Zin 11 was alleen voor de specialisten.

1. Niet het ambitieuze     a-capellakoor of de met blingbling behangen jazzzanger was de trots van het dorp, maar de lokale harmonie, wier opera-achtige uitvoering van Bachs cantate menig inwoner hevig emotioneerde.

2. Aan het hoofd stond een dogmatische dirigent, ooit zelf een veelbelovend altviolist, die bij een tragisch auto-ongeluk met zijn Lamborghini twee vingers van zijn linkerhand verloor en zijn muzikale ambities daarom noodgedwongen uitleefde op semiprofniveau, waar hij zich met zijn hands-onmentaliteit en proactieve     attitude ontwikkelde tot een ware maestro.

3. De ster van het muziekkorps was evenwel een Trinidadiaanse tubaspeler met afrokapsel die met evenveel bravoure een sonate van Schubert ten gehore bracht als de melodieën van hedendaagse reggaeartiesten.

4. De meeste aandacht ging echter uit naar een sexy     saxofoniste van Zuid-Limburgse origine, die ondanks haar amuzikaliteit het publiek telkens in extase wist te brengen door haar zwoel getuite lippen, voluptueuze vormen en de wellustige wijze waarop zij haar saxje bespeelde.

5. De overdadige aandacht voor haar extraverte     collegaatje wekte het chagrijn van een pislinke     harpiste die toch al met ludduvuddu kampte omdat haar eega, een verdienstelijk balalaikaspeler, naast de pot bleek te piesen met een homofiele     hoboïst.

6. Voor haar zat een kekke     klarinettist met een blotebillengezicht, een echt negen-tot-vijftype die zijn secondelange     solo's ondanks het gebruik van antidepressiva steevast met knikkende     knieën op de bühne bracht, waardoor ten minste drie confrères hem achter zijn rug om uitmaakten voor geitenbreier.

7. Groot was de consternatie toen een principiële   percussionist op een avond in de coulissen een schijnbaar amoureuze     tête-à-tête ontwaarde, waarbij een flamboyante     fluitiste een yuppieachtig lid van de blazerssectie     assisteerde bij het warmblazen van zijn kornet.

8. De kafkaëske situatie leidde tot een lawaaiige ledenvergadering, waarin de interim-voorzitter zich als een pietje-precies     manifesteerde en erop aandrong de bewuste musici     stante pede te royeren.

9. Deze jobstijding was tegen het zere been van een altruïstisch aspirant-lid, dat zonder gêne een reeks valse besnoten uit zijn eufonium toverde als ware hij een B-muzikant in een mediocre symfonieorkest, waarna hij bij wijze van ultiem protest de apocriefe hashtag hoempapa lanceerde.

10. Verdere escalatie werd voorkomen dankzij een consciëntieuze klavecinist, nota bene een voormalig Sovjetburger. Op eloquente wijze bepleitte hij het belang van authentieke     camaraderie, en orkestreerde zo een staakt-het-vuren dat werd bekrachtigd met een euforische vertolking van een fameuze     nummer 1-hit.

11. Het slotakkoord was echter voor de tambour-maître die zich, gestoken in een helgroen     hawaïhemd en kakikleurige     knickerbocker     acuut opwierp als haantje-de-voorste, door bij elke driekwartsmaat een resem     trucs te reveleren, bedacht in een aerobicsles tijdens een chique     all-invakantie in een somptueus kneippkuuroord.


maandag 30 oktober 2017

Dictee maandag 30 okt 2017 (3): dictee Oefendictee okt 2017 (3) [1193]

Dictee - dictees [1193]

Oefendictee oktober 2017 (3)

1. Het berenjong had het berekoud. Wat doen de GOK-leerkrachten in BE zoal? De aiq. is de arbeidsinkomenquote. De wiewouter zat te wiewauwen. Wanneer houdt die indianenstam weer een powwow? Wat houdt mcdonaldisering in? De uitdrukking 'tria juncta in uno' betekent zoiets als 'drie in één' en verwijst mogelijk naar geloof, hoop en liefde. Met *yi* (GB): yin, pinyin [transcriptiesysteem van Chinese karakters in het Latijnse schrift], cobuying [samen inkopen op internet], essayist, hobbyist, lobbying, lobbyist, dandyisme, hobbyisme, lobbyisme, lobbyiste, essayistiek, essayistisch, hobbyistisch, mccarthyisme, yin en yang, roleplayinggame, polyinterpretabel en privacyinstellingen. De modulus van een complex getal x+yi is de vierkantswortel uit x2+y2. In VD nog: a thing of beauty is a joy forever (iets dat mooi is, is een vreugde voor altijd), beauty is but skin-deep (schoonheid (m.n. van een vrouw) gaat niet dieper dan de huid), beauty is in the eye of the beholder (schoonheid ligt besloten in het oog van de aanschouwer), brevity is the soul of wit (kortheid – kortte – is de essentie van geestigheid), every inch a gentleman (van top tot teen een gentleman), eddyisme (gebedsgenezing volgens de christian science), Flying Dutchman (Vliegende Hollander, spookschip), fyi (in e-mails, for your information), level playing field (situatie waarin voor alle aanbieders van een product e.d. dezelfde regels gelden, zodat ze allemaal gelijke kansen hebben), more happy, if less wise (gelukkiger, zij het minder wijs), myiasis (parasitisme van vliegenlarven in het menselijk en dierlijk organisme), myiologie (muggen-en-vliegenkunde evt. ook muggen- en vliegenkunde en mycologie is zwammenkunde en myologie is leer van de spieren), gaat nimbyisme verder dan het niveasyndroom [niks met zonnebrandcrème dus  ...]?, past praying for (niet meer te redden), paying guest (kostganger, geen logé of logee), playing hard to get (moeilijk te veroveren, zich ongenaakbaar opstellend), polyidie (genetica: het samenwerken van verschillende pangenen om een enkele eigenschap tevoorschijn te brengen), puseyisme (= ritualisme = richting onder de anglicanen, die tot de kerkgebruiken van de eerste christentijden wil terugkeren, in gang gezet door de Oxfordbeweging), stegomyia (gelekoortsverwekker), Tanganyikaan (uit Tanzania), the sky is the limit (er zijn geen grenzen aan de mogelijkheden, de mogelijkheden zijn onbegrensd, eindeloos), toyisme (figuratieve kunststroming, gekenmerkt door eenvoudige, gestileerde motieven en met een accent op het spelelement – toy –, ontstaan aan het einde van de twintigste eeuw), YiB (yobibyte), yield (rendement op een kapitaal(s)investering), yippie (benaming voor een politieke hippie – Youth International Party [Internationale Jongerenpartij]), yips (vorm van sterke nervositeit die er de oorzaak van is dat een golfer een gemakkelijk te scoren punt mist), hockeyidool en hillbillyinstrument [instrument om countrymuziek te maken]. Met *iy* [GB]: kiyu [een van de leerlingengraden bij budo], riyal [munt Saudi-Arabië – ook:
Saoedi-Arabië
–, verder: rial!] , kaffiya [arafatsjaal], krobiya [SR: elk van enige tot de cichliden behorende baarsachtige zoetwatervissen], bigiyari [SR: lustrum], keffiyeh [arafatsjaal], kufiyyah [idem], teriyaki [zeker gerecht met soja – vergelijk: teppanyaki = Japanse wijze van voedsel bereiden door het te grillen op een zeer hete ijzeren plaat en sukiyaki = Japans gerecht van groenten, mie1 en plakjes vlees of vis die aan tafel in bouillon gaar gemaakt worden], siksiyuru [SR: soort van zingende cicade die aan het eind van de middag zeer hard begint te sjirpen], bhaktiyoga [mystieke vorm van yoga, waarbij devotie centraal staat], kiwiyoghurt en kundaliniyoga [in het hindoeïsme: scheppende energie die door yogatechnieken kan worden opgewekt, voorgesteld als een opgerolde slang aan de basis van de ruggengraat]. In VD nog: külliye [bijgebouwencomplex van een moskee met o.a. een imaret, een hamam en een medresse], ouguiya [munt Mauritanië], (renminbi) yuan [munt China], rufiyaa [munt Malediven], taqiyah (klein rond kapje dat sommige moslims op het hoofd dragen uit respect voor God, m.n. tijdens het gebed) en zawiya [islamitisch klooster waar soefi's zich, teruggetrokken van de maatschappij, aan hun religie wijden].


2. In welke Nederlands aandoende uitdrukkingen komt 'in the' voor? Bij GB: 'in the picture' (VD heeft daarvoor 'in de picture'; dat lijk me echt fout!). Bij VD (naast veel nog volledig Engels aandoende uitdrukkingen – zoals ships that pass in the night en the right man in the right place): in the pocket hebben [bij lemma 'achterzak', echter bij lemma 'pocket': in de pocket], one for the road, run on the bank, all quiet along the Potomac, in the (ook: de!) winningmood, it's the economy, stupid!, to keep up with the Joneses, The Beatles, in the mood (VD ook de!), off the road (offroad), off the record, old men of the mountains, slip of the pen, training on the job en otc (over the counter), etc. etc.

3. Het lijkt me dat met het bovenstaande materiaal wel een leuk dicteetje op te stellen is ...




Dictee maandag 30 okt 2017 (2): dictee Grande Finale Dictee Rivierenland [1192]

Dictee - dictees [1192]

Grande Finale Dictee Rivierenland 2017

(geen titel; auteur: Ronald Giphart)

1. Taal is het wezen van het menselijk bestaan, we dromen in woorden, we spreken elkaar dagelijks toe, we schetsen elkaar majestueuze vergezichten, we vermeien elkaar met zoetgevooisde liefkozingen, we babbelen, converseren en debatteren, we zoeken woorden om uiting te geven aan onze diepste gevoelens en sibillijnste verlangens, we appen dat het een aard heeft en we parlevinken, klessebessen en causeren er lustig op los: wat een plezier de taal ons biedt!

2. Toch mag een dictee zoals u dat hier krijgt voorgeschoteld vanzelfsprekend nooit de intentie hebben om u te affronteren met affreuze formuleringen, want als het de portee van de dicteeschrijver zou zijn om deelnemers moedwillig af te folen [misleiden] met zogenaamde enigmatische spitsvondigheden, dan zou dat geenszins recht doen aan het divertissement en de verstrooiing die de taal vooral te bieden heeft.

3. Lexicologen en docenten hechten er om hun moverende redenen waarde aan dat woorden en zinnen door eenieder eensluidend en syntactisch correct worden opgeschreven in een nagenoeg onplooibaar, zij het soms obscuur notatiesysteem, opdat wij ons niet vergalopperen en zo helder mogelijk met elkaar communiceren — maar laat u zich daardoor niet ringeloren en besef dat de taal veel weidser en omvattender is dan louter de wijze waarop die aan het papier wordt toevertrouwd.

Dictee maandag 30 okt 2017 (1): dictee Voorronde Dictee Rivierenland [1191]

Dictee - dictees [1191]

Voorronde Dictee Rivierenland 2017

(geen titel, auteur: Ronald Giphart)

1. In een epistel uit 1904 schreef de Oostenrijkse scribent Franz Kafka met zijn gebruikelijke flux de bouche dat een werk van bellettrie een pikhouweel moest zijn voor het bevroren rivierenland van ons innerlijk, een weloverwogen citaat dat met veel aplomb werd geconfisqueerd door de aanhangers van de vermaledijde gedachte dat je van lezen een beter mens wordt, totdat evolutiepsychologen de afgelopen decennia Kafka's stelling echter pontificaal bevestigden in een wijd besproken discours over de correlatie tussen fictionele verhalen en empathie.

2. Mensen zijn sociale wezens, maar het adequaat functioneren in een groep kost ons nu eenmaal veel energie, en lezen kan een geweldige tool zijn in de strijd om het bestaan: verhalen en romans zijn een vereenvoudigde versie van de werkelijkheid, een manier om anderen beter te begrijpen en zodoende beter te functioneren in de complexe wereld buiten het boek.

3. In ons innerlijke rivierenland meanderen verschillende enigmatische gedachtestromen parmantig langs elkaar, totdat deze – dankzij het lezen van romans en poëzie – samenkomen en uitmonden in de cruciale vraag hoe we ons in de wereld ten opzichte van elkaar dienen te gedragen: lezen zal de wereld redden.



vrijdag 27 oktober 2017

Dictee vrijdag 27 okt 2017 (5): dictee Specialistendictee Oegstgeest 2017 [1190]

Dictee - dictees [1190]

Specialistendictee Oegstgeest 2017 (auteur: Ton den Boon)

De onderstreepte woorden moesten worden ingevuld.

1. Was de schrijver een Jan Stapallemachtig [maakt grote passen]? We weten het niet, maar in zijn romans stappen wel alter ego's rond met een voorliefde voor brunhildes [grote, forse blonde vrouw] met kallipygische [met mooie billen] partes posteriores [billen], die door de natuur al zo gul bedeeld zijn, dat ze geen calisthenics [zekere fitness] meer nodig hebben. Met zulke vrouwen liggen die personages met gusto [animo] voor – excusez le mot – Kaap Kont [met z'n tweeën in bed]. Lijsjes-albedil [bedilallen] en tobbetjes-even-rond [korte dikke vrouw] mogen zich doorgaans wat minder in hun mannelijke belangstelling verheugen, maar rendez-voustjes [afspraakjes] met wilhelmina's-vooruit [met grote boezem], uitgerust met plantureuze [weelderig m.b.t. lichaam] bombonella's [weelderige borsten], lijken Wolkers personages nimmer uit de weg te gaan.

2. Het juveniele donjuanisme [stelselmatig verleiden] eenmaal ontgroeid, verruilde de schrijver, wellicht uit een Elysisch [naar het paradijs] verlangen, Amsterdam, waar steeds meer grachtengordeldieren [bewoner grachten Amsterdam – met belangstelling voor kunst en cultuur] in kouweaardappelenbuurten [stadswijken waar men zich veel moet ontzeggen om de stand op te houden] gingen wonen, voor het idyllische Texel, zijn shangri-la [denkbeeldig paradijs]. Hij bezat er een weeldetuin, een ware hof (!) van Eden, vol schuimbeestjes, wiewouters [vlinders] en wellicht zelfs karwijrupsen [vreet aan karwij], herinnerend aan de Elysese velden [Griekse mythologie: Elysium]. In dat verrukkelijke oord, een waar elysium [verrukkelijk verblijf] dus, vlogen nog geen aedesmuggen [verspreiden dengue] rond en siksiyuru's [SR: zingende cicaden] lieten zich er begrijpelijkerwijs niet horen. Tussen het look-zonder-look [knoflookkruid], dat er kon stuivertje-wisselen met
mozes-in-het-biezen-mandje [kamerplant Mexico], kooltje-vuur [als sierplant gekweekte soort van adonis] en natuurlijk
suzanne-met-de-mooie-ogen [Afrikaanse slingerplant], vloog wellicht ooit wél een aglajavlinder [grote parelmoervlin­der] rond.




Dictee vrijdag 27 okt 2017 (4): dictee Groot Schiedams Dictee 2016 [gecanceld] [1189]

Dictee - dictees [1189]

Groot Schiedams Dictee 2016 [gecanceld]

Schiedammers maken ... (auteur: Monique Speelman)

1. Ambachtelijk Schiedam begint in de middeleeuwen met de visserij waar lakenhandelaren, touwslagers en zeilmakers drie eeuwen lang acte de présence moesten geven als er haring werd gevangen – de omstandigheden waren achenebbisj en de stadschirurgijn, gespecialiseerd in wondheelkunde en flebotomie, zorgde voor de dagelijkse behandeling van de zieken besmet met cholera, pest, tyfus of pokken.

2. In de tijd dat er nog lang niet werd ge-e-commercet waren alle bedrijfstakken parastataal georganiseerd in gilden met als oudste discipline de zakkendragers die bij het luiden van de klok in het zakkendragershuisje, dat betekent dat er lading was, in allerijl naar het gildehuis raceten en dobbelstenen gooiden om het werk te verdelen, ook wel smakken genoemd.

3. Gênant genoeg zorgde de stilgevallen drankimport uit Frankrijk in de [cijfers] 18(d)e eeuw tezelfdertijd op machiavellistische wijze voor de opkomst van de moutwijnstokerij met behoorlijk wat vacante metiers tot gevolg: van brander tot distillateur, van mouter tot verschieter en van wijnroeier tot ouwetijer.

4. De graanjenever, oude jenever en korenwijn, ook wel aquavit genoemd, werden gebotteld in vierkante, buikige, met halsstempels getooide, authentiek gecapsuleerde of met lak verzegelde flessen waar glasblazers voor nodig waren die ook de demi-johns ofwel grote mandflessen maakten – zij lieten zich overigens niet koeioneren.

5. Wie herinnert zich, in een periode waarin nog niet werd ge-i-bankierd, het geluid van de scheepswerven veroorzaakt door het geklop van de breeuwhamer, het slaan van spijkers in spanten en huidplanken en de klinknagels op ijzeren scheepswanden, dat niet interimair was en waar je ternauwernood aan kon ontsnappen?

6. Absoluut geen van-negen-tot-vijftypes waren de velerlei kunstenaars die Schiedam rijk was en die ware chef-d'oeuvres (ook: chefs-d'oeuvre) construeerden, renaissancistisch, surrealistisch of expressionistisch, van allegorie tot anaglief, met acrylverf of airbrush, in geen enkel geval mag je het dilettantenwerk noemen, dat is loborig en getuigt van weinig luciditeit.

7. Schiedam telde ooit [cijfers] 24 molens waar mout, rogge en mais – de grondstoffen voor de moutwijn – werden gemalen en waarvan er nu nog vijf over zijn; geprivilegieerd als we zijn, mogen we dit de grootste molens ter wereld noemen waarover veel geblogd wordt wat er vervolgens voor zorgt dat Schiedam vaak geliket wordt.

8. [RL] Dictee klaar! Pennen neer! De juryuitspraak zal – behoudens een shoot-out – klip-en-klaar zijn. Uw bêtises zullen flink uitvergroot worden en u zult met oepsvragen geconfronteerd worden. Het mistte misschien in uw hersenpan, maar nu is alles kant-en-klaar. Er is maar één [letters] winnaar en die zal met eeuwige roem geschminkt worden!