dinsdag 19 september 2017

Dictee dinsdag 19 sep 2017 (1): dictee Het Groot Erasmusdictee [1169]

Dictee - dictees [1169] 

Het Groot Erasmusdictee

1. Desiderius Erasmus' gedachtegoed is vrij algemeen bekend. Zijn geboortedatum is 28 oktober 1466 (?) in Rotterdam. Hij was onder andere priester, augustijner kanunnik, theoloog en humanist. Hij was een onwettig kind (defectus natalis, geboortedefect). Rond zijn vijftigste kreeg hij daarvoor pauselijke dispensatie. Hij bezocht de parochieschool, voorloper van de Latijnse school, en het Coornhert Gymnasium in Gouda. In 1506 schreef hij zijn Lof der zotheid (Laus Stultitiae). Hij overleed op 12 juli 1536. Zijn graf is te vinden in het plaatselijke munster in Basel [Taalunieversum]. Zijn laatste woorden waren volgens de overlevering: 'Lieve God'.

2. We hebben volgens VD heel wat uitspraken aan Erasmus te danken: Aethiopem dealbare (de moriaan wassen = vergeefse moeite doen) [A vanwege de aardrijkskundige naam?], Bijbels humanisme in de geest van Erasmus, een canis in praesepi (hond in de ruif) = een dwarskop die anderen het gebruik van iets wil beletten hoewel hij er zelf niets aan heeft, uit louter boosaardigheid, het lettertype civilité, de alieno liberalis (vrijgevig met het goed van een ander, riemen snijden van andermans leer), de fumo ad flammam (van de regen in de drup) en dulce bellum inexpertis (de oorlog schijnt plezierig aan wie er geen ervaring mee heeft).

3. Verder nog: elephantum ex musca facere (van een mug een olifant maken), graculus inter musas (kraai onder de muzen), haereticus in grammatica (ketter in de spraakkunst), intelligenti pauca: voor de verstandige zijn weinig woorden voldoende, ook: een goed verstaander heeft maar een half woord nodig, lumen mundi (titel van Erasmus: licht der wereld), post bellum auxilium = mosterd na de maaltijd en res publica litteraria (de republiek der letteren, république des lettres).

4. Ten slotte is er nog een Erasmusprijs (prijs voor een persoon of instelling die een belangrijke prestatie heeft geleverd op cultureel, sociaal of sociaalwetenschappelijk terrein), is de Erasmusbrug een brug in Rotterdam en zijn er Erasmusstudenten (GB); de Taalunie meldt daarbij: in de samenstelling "Erasmusstudent" is Erasmus zowel een letterwoord (European Community Action Scheme for the Mobility of University Students) als een verwijzing naar de humanist Desiderius Erasmus, die in zijn tijd meerdere universiteiten bezocht. Het letterwoordkarakter is op de achtergrond geraakt; Erasmusstudent wordt beschouwd als een samenstelling met een gewone eigennaam. Daarom staat er geen koppelteken tussen Erasmus en student.


maandag 18 september 2017

Dictee maandag 18 sep 2017 (1): dictee Groot Hillegoms Dictee 2017 [1168]

Dictee - dictees [1168] 

Groot Hillegoms Dictee 2017

De woorden in vet moesten worden ingevuld.

Een vrouwenleven (auteur: Bram Rietveld) 

1. Haar leven begon heel anders dan dat van Hilversummers of Bussumers. Zij was een Hillegomse en haar eerste babyjasje was een doe-het-zelfartikel dat haar moeder in allerijl gemaakt had naast de nepopenhaard.

2. Als kind ging ze naar een fröbelschool, die genoemd was naar de Heilige Maagd. Ze had les van een preëminente redemptorist, die vaak gratuite beweringen deed. Hij zou al spoedig met pre-emeritaat gaan. Schrijven deed ze à contrecoeur, want ze had nogal een tantebetjestijl.

3. Ze was gewend elke dag haar haar te shampooën en vaak was zij te vinden bij de shetlandpony's van een boer verderop, een rabauw met een behoorlijke flux de bouche, echt een koekwous. In een dolle bui bezocht ze wel eens een shishalounge.

4. Als tiener luisterde ze regelmatig met een stereotiepe glimlach op haar hifiapparatuur naar cd's en was ze dol op barbecueën en lipdubs. In haar vrije tijd volgde zij een typecursus [ook: typcursus] op het qwertyklavier. Daarnaast speelde ze vaak games op verschillende touchscreens.

5. Ze groeide op tot een sociaalkritische dame met een grote cultureel-maatschappelijke belangstelling. Zij werd attachee op de ambassade in New York, in welke hoedanigheid zij soms de assemblee van de Verenigde Naties bezocht. Ook later als lid van de Tweede Kamerfractie van haar partij was enig dedain haar vreemd, maar zij maakte frequent gebruik van het bedrijfs-pc-netwerk, dat te harer beschikking stond.

6. Culinaire hoogstandjes waren haar passie en vooral patés en croûte en niertjes in maderasaus vielen bij haar in de smaak, maar een plakje edammer versmaadde ze zeker niet. Ras el hanout gebruikte ze veelvuldig, want ze was dol op kruiden en uiteraard was ze faliekant tegen kant-en-klaarproducten. Aan montignaccen had ze ook een broertje dood.

7. Zeilen was haar lust en haar leven. Termen als fok te loevert, verlijeren en killen kenden geen geheimen voor haar. Aan de spinnaker [GB ook: spinaker] van haar yawl waren uiteraard telltales [kleine touwtjes] bevestigd. Vrijwel elk jaar toog zij naar Friesland om naar het skûtsjesilen te kijken.

8. Ze trouwde met een forensisch entomoloog, die zich onder meer bezighield met de rol van vleesvliegen bij het oplossen van misdaden; zelf vond ze de beyoncévlieg interessanter. Haar man was allesbehalve een ideeëloos mens, maar meer iemand die zich vermeit in het ongewone en zij luisterde dan ook geboeid naar al zijn successtory's [GB ook: successstory's], die qualitate qua lugubere kantjes hadden. 12 misdaden werden met zijn hulp opgelost.

9. Na haar pensionering onderging zij uit voorzorg een totalbodyscan. Ze was tenslotte al lang niet meer het kruidje-roer-me-niet van vroeger. Ze ging nog gezonder leven, haar huid werd regelmatig geëxfolieerd en ze bezocht frequent de sauna, waar ze genoot van de löyly. Gelukkig had ze slechts zelden antiflogistica nodig.

10. Ze woont nu alweer jaren in verzorgingshuis Bloemswaard. Daar zit ze ’s avonds het liefst in een onesie zonder push-upbeha op haar chaise longue, terwijl ze kijkt naar programma’s van diverse ondemanddiensten. Met rummikuppen doet ze nooit mee, dat is niet haar pakkie-an, dan houdt ze zich sjakes; er wordt daarbij ook veel te veel geohaad. Aan het onderlinge vousvoyeren kan ze maar niet wennen, maar over het algemeen voelt ze zich helemaal senang.



zondag 17 september 2017

Dictee zondag 17 sep 2017 (3): dictee BeNedictee 2017 nummer 5 [1167]

Dictee - dictees [1167] 

BeNedictee 2017 nummer 5

De ondergang van een abt [auteur: Rien Wisse] 

1 De twee sannyasins, Bhagwanvolgelingen, waren zo rijk als Boaz sinds ze hadden gefraudeerd met iemand anders'
DigiD-logingegevens. Ze werden achternagezeten door een poppesnor, die zijn irascibiliteit graag afreageerde op Jacobsen en Van Essen en heitjespiejijzers. 


2 Vanuit het Hoge Noorden vluchtten deze dégénéréetjes in hun P.C. Hoofttractor naar de Deltametropool, waar ze op Vrouwedag (2 februari) halt hielden bij een streng christelijke benedictijnerabdij. Ze maakten een overdresste indruk in hun opake gewaden en hadden als Tijl Uilenspiegelliefhebbers nog gezwansd: “We zijn gekleed als een profetenbees tegenwoordig.” 

3 De abt, type kind van Naboth, ontving hen koudjes. Het hospies was open, ook voor deze rajneeshies. Hun logeabele verblijf, inclusief voutenkamer, leek op een podhotel. Het bood uitzicht op een tuin met ijzerhard (verbena) dat verflenst was, een wallaby'tjeshok en een kookaburravolière – niet bepaald Budep-proof. Op een met hartdraad omheinde dichtbijgelegen greid koekelemeiden gekweeste wagyu'tjes en geniqueteerde goudizabellen. 

4 De dames lanterluiden wat op de met robbellijst versierde récamier. Bij een van hen fungeerde de keds als geheime lade voor een keitegekke scag-crackspeedball. IPodequipment hadden ze niet bij zich, maar toen ze StuBru aanhadden, assoneerden de raga’s maestoso over het kloosterterrein. De abt schrok zich het leblam, verliet het calefactorium en recognosceerde de situatie. Wat bleek? Zijn gedebaucheerde gasten gingen zich in hun half blote harries rood aangelopen te buiten aan sybaritisch maenadengedrag. Wat een naggers, al had het wel iets sexy's en closes. 

5 Proselietenmaken zat er voor de abt niet in. Dat was tot daaraan toe, maar ten gevolge van de antiabbatiale es- of idmanifestatie van zijn gasten, zette hij het op een zuipen van heb ik jou daar en geraakte hij in een schizothyme toestand. Terwijl hij in orantenhouding omhoogkeek naar de ruisdaellucht, kon hij slechts sthenisch uitbrengen:
"Gouwe-dozen-met-blikken-randen, zeg chtonische god, de zon neigt ter kimme en ik neig mijn hart tot u, terwijl ik de boot in ga." Deze allerdelfischte galimatias, deze taedieuze logorroe, deed zeker denken aan een psifactor. 


6 Na intercessie, zeg maar gerust gehob en getob, door een sociaalpsychiatrisch verpleegkundige met hbo-v-werk- en -denkniveau werd de abt gecolloqueerd in een apz'je. Daar kreeg hij twee diagnosen: disfunctioneleperceptiesyndroom en gemilesimeerdeyquemintoxicatie. Wat die laatste betreft: hij was nou eenmaal niet gemithridatiseerd en een op peekoffie lijkende mochaccino als entremetstje had niet geholpen. Ook hoffmanndruppels waren insuffisant. 

7 Zo is deze Oom Kool beland op de onlangs geaudite dubbelediagnoseafdeling. Daar zit Kille Kobus hem nu planteit op de hielen, al is de abt nog niet mortelefitikus. Zou het ooit nog goed komen met hem?

Dictee zondag 17 sep 2017 (2): dictee BeNedictee 2017 nummer 6 [1166]

Dictee - dictees [1166]

BeNedictee nummer 6

Lariekoek en apekool (auteur: Rein Leentfaar)

De 98 onderstreepte woorden moesten worden ingevuld.

1. Ik heb mijn lesje wel geleerd: een qubit is een kwantumbit [bit dat niet alleen 0 of 1 kan zijn], een quidam [snuiter] is een kwibus [zot, dwaas], met een kruitkoek [tot een koek geperst kruit] kun je schieten op een kruidkoek [met honing ...], aan de Kulak [Katholieke Universiteit Leuven, Afdeling Kortrijk] gestudeerd hebben is een ktèma eis aei [verworvenheid voor altijd] en in zekere krajs [deelgebieden van de Russische federatie] kun je in de diepzee vissen naar blobvis [met vormloos lichaam dat is opgebouwd uit gelatineus weefsel].

2. Een laad [bij de olieslagerij] heeft inhoud, een laat is een halfvrije, in de zak van mijn labjas [laboratorium] neem ik altijd mijn lapjeskat mee, ripsfluweel [rips is ribbetjesgoed] is ribfluweel [ribbels in de lengterichting], de lapkous wordt ook labskous [stamppot van aardappelen, uien en zout vlees] genoemd; zijn er nog kidults [kid + adult = volwassene die zich kinderlijk gedraagt] in de zaal, of anders mogelijk diaks [double income and kids]?

3. Tja, die cosmos [plantje, dus] is veelkleurig. Invloeden van de reggae vind je terug in axé, grime, kwaito en urban [5 muziekstijlen]. De anda is de halve bol van een chaitya, een stoepa, de chattra de bekroning ervan.

4. Die kondschapper [kond doen = bekendmaken] is een emisario, een émissaire [bode, boodschapper]. Ik ben maar een eenvoudig hbs'ertje, maar weet wel dat de afkorting t.h.t. staat voor 'ten minste houdbaar tot'. Die Lesbische [van Lesbos] man (!) had de schurft aan Surinaamse mati's [lesbiennes].

5. Ken je als vaas de psykter [Oud-Grieks] en weet je wat psyops is [psychological operations = psychologische oor­log(s)voering]? 'Mouches volantes' zijn 'muscae volitantes' [zwarte vlekjes in het oog]. Welke stad heeft als motto 'hou en trouw' [Gent, ook: getrouw]? De Vendéeër huwde met de Vendéese [Franse streek Vendée]. De straalbezopen pappert [zuiplap] stak het liefst overal zijn grote kokkerd [neus] in.

6. Kom aan [ook goed: Komaan], kreeg de anorexia-nervosapatiënte [dwangmatig niet eten] te horen. Een kornnagel is een stalen pin [voor merktekens in metaal] en in cijfers schrijf je '4 wielaandrijving' en in letters 'fourwheeldrive'. Je weet wél wat je ziet bij een opensourcewysiwygprogramma [what you see is what you get]. Een kroi is in Suriname een magische bezwering. Uittredende politici hebben hun Kronstadt gehaald [gaan twijfelen aan waarde politieke overtuiging]. Het kwintaal [gewicht, 100 kg, Amerika en Engeland 50 kg] wordt afgekort met Q. De huidige kwikwikweek [kwikwi is een zekere vis] is mislukt.

7. Hij pleegde zijn crime passionnel [passiemoord] tijdens de cérémonie protocolaire [voorgeschreven plechtigheden bij een officiële gebeurtenis]. Ik geef er geen soutje [sou = stuiver] om. Het complexte vraagstuk betrof de poshte [chicste] buurt. Rijmelarij. Het woord aloëetje [aloë = plant] spreek je aan het eind uit met een sjwaatje [sjwa = toonloze e], het woord 'lachen' schrijf je met een ch'tje. Klaas kreeg een 2'tje en Arie een 8'je [beide in cijfers].

8. Stel je voor: een quasikwassieboom! Een vigogne is een vicuña [kleine soort wilde lama]. In het brahmanisme [godsdienst India] kennen ze onder anderen de kschatirya's of vorsten en krijgslieden en de vaçja's onder wie de ambachtslui [zie lemma 'kaste' in VD]. De wiiitis kun je krijgen als je wiit met een Wii [spelcomputer]. Hij bestudeert momenteel het Proto-Iraans [Technische Handleiding].

9. Ik doe een appél [met nadruk] op jullie. Zou er in Leiden nog een nazaat van Kiek [vroegere fotograaf aldaar] te vinden zijn? Hij heeft al vaker een transient ischaemic attack (ook wel: TIA [voorbode beroerte]) gehad. Die film kun je gerust een weepie [tearjerker, tranentrekker] noemen. Een yuccamot [op yucca = plant] tref je niet aan in yuca [maniok = struik]. Vorige week weekendden wij. We hadden onze viervoeters aan de leisen [leis = riem voor jachthond] en zongen ondertussen wat leizen [kerstlied].

10. De schrijfwijze 'hij luie [luien = luiden] de klok' kom je niet vaak tegen. De zwart-New Yorker stamt af van de Sioux [uitspraak: soe] (indianenstam). In de snoge [synagoge] haalde de sjammes [koster] de megille [wetsrol] en de thorarollen [Thora = de 5 boeken van Mozes] tevoorschijn vanachter het parochet [gordijn voor ark met thorarollen] teneinde de sidra – lezing van een Thoraperikoop [perikoop = fragment, gedeelte] – vanaf de bema [podium synagoge] mogelijk te maken.


Dictee zondag 17 sep 2017 (1): dictee HAGI-dictee 2017 [1165]

Dictee - dictees [1165]

HAGI-dictee [Hardinxveld-Giessendam]

(auteur: Marjanne W. van Wijngaarden)

1. Reeds in 1917 was Giessendam geïnteresseerd in de Hardinxveldse Peulen [naam van een buurt] en filosofeerde men over een samenvoeging, er niet van uitgaande dat dit pas vier decennia later een feit zou zijn.

2. Wie de archieven in duikt, ontdekt dat de gemoederen van het op sensatie beluste journaille soms hoog opliepen. 

3. Maar dit was toentertijd en heden ten dage zitten wij in een passende ambiance om al schrijvend, als een brave hendrik, enkele aspecten van ons dorp de revue te laten passeren.

4. Wat aanvankelijk met de nodige scepsis werd bezien en aangemerkt als een verstandshuwelijk, gedoemd te mislukken, heeft standgehouden.

5. Liggend aan de rand van de idyllische Alblasserwaard is hier, voor degenen die liever eropuit trekken dan luiwammesend op een aftands crapaudje hangen, heel wat te beleven.

6. De wisselende exposities in De Koperen Knop [historisch museum] zijn een reden om het museum met een bezoek te fêteren. Na afloop kun je in de theetuin genieten van een cappuccinootje met een petitfour of een gekaramelliseerd cupcakeje.

7. Het kan zomaar gebeuren dat je vlak bij het oude station een pelgrim tegenkomt, die met zijn jakobsschelp op weg is naar Santiago de Compostela [VD]. Onderweg zal hij aankloppen bij een cisterciënzerklooster of een benedictinessenabdij en ten langen leste zijn doel bereiken.

8. Fietsend door de weidse polder kom je ogen tekort. Een zwartbonte koe achter in de wei of een groepje excentrieke bohemiens dat al een aardig stukje ge-e-biket heeft, nodigt je uit een foto te sturen naar je favoriete whatsappgroep [VD].

9. Helaas wordt de rust menigmaal verstoord door een voorbijrazende goederentrein die over de Betuweroute rijdt of de rood-witte boemel van de MerwedeLingelijn [eigennaam].

10. Laten we en passant over de dijk verdergaan. Waar in de naoorlogse jaren hoepmakers in hun manchesterkledij zwoegden, staan nu twee-onder-een-kapwoningen.


donderdag 14 september 2017

Dictee donderdag 14 sep 2017 (2): dictee Oefendictee sep 2017 (15) [1164]

Dictee - dictees [1164]

Oefendictee september 2017 (15)

1. Chateaus zijn wijnkastelen. Soms schenkt men daar
châteauneuf-du-pape. Ethyn is acetyleen. Een chrysant is hetzelfde als een chrysanthemum. Een explicit zijn de slotwoorden van een tekst, van een handschrift. Explicite (bw.) of expliciet (bnw.) is uitdrukkelijk. Chroesjtsjov at graag borsjtsjsoep. Orl-artsen zijn
oto-rino-laryngologen. De brahmanen en brahmapriesters vereren Brahma. Het pyrronisme (uit twijfel komt de waarheid voort) verwijst naar Pyrrho. Dat is faisabel, dat is te doen. Jongeren vinden vaak iets coewl. Amphigouris zijn nietszeggende gedichten. De dernier cris zijn de nieuwste modesnufjes. Enfants chéris zijn lievelingetjes.


2. De aides de cuisine stuurden regelmatig aide-mémoires naar diverse aides-ménage. Hij werd geboren anno Domini (A.D.) 1627. Hij is deeltijdvutter. Een dasymeter meet veranderingen in de dichtheid van lucht. De Zondagswet (VD, GB: z – ten onrechte, donorprincipe) is van 1815. Hij gaf een reflectie op het woord 'reflex'. Ze werden geaaid en gestreeld. De Jannemannen hadden veel pret. Ze droegen hun leider op handen. Zou er een orkaan ophanden (op komst) zijn? Bij verzending kan groepage voorkomen. Hij is bijdehand, zij nog bijdehanter, want ze heeft haar iPhone met muziek van dEUS altijd bij de hand.

3. Het tegengestelde van een aande(r)- of bijde(r)hands paard is een vande(r)hands paard (dat laatste is dus 'rechts'). Wanneer noem je een breiwerk links-links? Ze speelden balletje-balletje. Hoe spreek je 'portakabin' [èh, ih] uit? Ottelenojeheine (attenoje), dat is sterk, zeg! Dat entremetstje (tussengerecht) smaakte! Thee citroen [BE] bestel je net zoals rum-cola en spa rood. 'Krijg het leplam' betekent 'krijg het leblazarus, het lebbes'. Leppen van een drank is lebberen. Een antipyreticum is niet altijd een antimycoticum! Het was vervaardigd van gore-tex. Hapsnap, te hooi en te gras, citeerden ze enkele strofen. Wil je een kilo gouda meebrengen? Ze zouden een aarden wal opwerpen. Wil je daar even een blik op werpen?



Dictee donderdag 14 sep 2017 (1): dictee Oefendictee sep 2017 (14) [1163]

Dictee - dictees [1163]

Oefendictee september 2017 (14)


1. Pijlgewichten [ook: sluitgewichten] sluiten in elkaar. Een pionieroos is een pioen. Word maar geen ouwe zeur! Ik houd van dat menistenzusje [stemmig, ingetogen meisje, schijnheilig]. Dat hoe-langer-hoe-liever groeit niet per se boven alles uit. Een bellevue(tje) is een mooi uitzicht. Een bévue(tje) is een flater, misslag. Pedis [puh-dihs] is heet (van kruiden). Nimmermeer is nooit meer. Een commando voor de roerganger is: recht zo! Op de relizender werd over een reliekkruis gesproken. Hij liet de hele bups liggen. In een seksshop kwam je niet. Een pendjerelik [dzj] is een deel van een kameeltuig. Het peronisme verwijst naar Perón. Duizendpoten [ww.] is klusjes doen. Hij heeft een hele nep-Cobra-collectie. Zo doen ze allen: così fan tutte. We hebben tv-gekeken [GB ook: tv gekeken, televisiegekeken, televisie gekeken]. Effentjes is effies of ook efkes. Wist je dat de afkorting van 'daaraanvolgend' dav. is en die van 'daaraan voorafgaand' d.a.v.? Er zijn drie kerstmissen: de nachtmis, de dageraadsmis en de dagmis. Houdt den dief! (archaïsch; houd de dief).


2. De dageraad is het dagworden. Ze daldeeden maar wat. Een dogla is een persoon van gemengd creools-Hindoestaanse afkomst. Hanneke is geen domineese. Bij een dropping moet de weg terug gevonden (!) worden! Boven op de berg kan een tobhut [van de valkenvanger] staan! Het woord 'eitje' wordt met een ei'tje geschreven. Eibofobie is angst voor palindromen. Hij hield brugmansiaanse redevoeringen. Ik zag een Osloër, een havoër en een vwo'er. Die ideeën zijn ronduit rousseauïaans. De hightea-etagère stond op tafel. Gaandeweg kwam er verbetering in. Al lopende weg werden ze het eens. De zwaar christelijke, strenggereformeerde gelovigen drinken graag een neut. Het cryptogram noemde de loofboom een praise-es. 'Uw toekomst bade in licht', zo wordt je en werdt ge voorgehouden. Ze droeg zijn beeltenis op het hart. Bij het hoofdgerecht serveerden ze een entrecoteje.


3. Heeft de zegenloze visserij nog toekomst? Omschrijf de yotta- en yoctometer. En wat is de afkorting daarvan? Antwoord: Ym en ym (resp. 10 tot de plus en min 24e). Hij zocht (het) zilver-onder-water in VD: tevergeefs, ooit benaming voor kroontjeskruid en tuinwolfsmelk.  Een pousse-café of poesje is een glaasje cognac of likeur na een kop koffie. Mijn zus nam vanille-ijs. Heeft het geijzeld? Een glijder of glider is een zweefvliegtuig. Een orthodoxe protestant heeft het vaak over een 'gristin'! Steunen jullie die GroenLinkse ideeën? Kunnen Groningers vliegen? Nee, alleen groningers kunnen vliegen. Het haringkaken verwijst naar haring kaken. De heilige hermandad waakt over ons. In het hiernavolgende wordt het uitgelegd. Zo'n high-end stereo-installatie is wel je van het. Hypocritisch is schijnheilig. Ido is een studieobject voor idisten.


4. Veel [cijfers] 65-plussers draaien nog [cijfers] 78 toerenplaten. Hij rijdt in een 2pk'tje. Dit apparaat levert aan energie 2 pk, zeker niet meer. Een lelijk eendje heette van origine [basisbegrip in 3 tekens] 2CV'tje of voluit geschreven: deux-chevauxtje. Opvallend, hoe snel hij die gewoonte afwende. Die ruimte is airconditioned. Vanuit de kajuit zagen ze de zuidzuidwesterstorm (afgekort: Z.Z.W.-storm). Je moet dan wel van goeden wille zijn. Op internet kreeg ik anderhalf miljoen anderhalfduizend treffers. Vertederend, zo'n liefkozend lipizzanerpaartje [lipizzanerpaardje]. In de aron hakodesj bevinden zich de thorarollen. Het Avondmaalsoffer is Christus' kruisdood. Het Ave Maria is de engelse groetenis. Breaken (ook: breken) doe je bij tennis. Ze kreeg het op een presenteerblaadje, op een kabaret, aangeboden. Een kanunnik vervult een canoninaat. Anesthesie is verdoving.


5. Een fresquist maakt al fresco freschi en een seccoschilder al secco secchi. Chut, zwijg (chute is overigens een verkorting)!

Chemise-enveloppeje is een hemdbroek ['tje' als je de 'puh' uitspreekt]. Met coco wordt cocaïne bedoeld en een compie is een compagnie, als het u convenieert. Alles chill? Ja, coewl! Hij gebruikt vaak obscene woorden en gebaren. In die top 20 (top twintig) zitten toptwintigspeelsters. Couche is koest! Bello, lig! Een sitoloog  is een voedingskundige, een cytoloog een celbiologiekenner. De stotteraar genoot van zijn deli deli. In deshabillé ben je en déshabillé. Een default is een standaardwaarde. Er zou een De Standaardfotograaf komen. Bollen pellen doe je bij het bollenpellen. Wat houdt de drie-uit-vijfeis in? In Goes heb je een grand café-hotel (hotel-grand café). Een quakerskanon is vrijwel een contradictio in terminis. Zij zongen een canon. Hij leed aan de ziekte alzheimer. Ingeval men u niet toelaat, mag u zich op mij beroepen. In geval van overmacht geldt het niet. We zongen het kyrie (eleison).

woensdag 13 september 2017

Dictee woensdag 13 sep 2017 (3): dictee Oefendictee sep 2017 (13) [1162]

Dictee - dictees [1162]

Oefendictee september 2017 (13)

1. Die kopten behoren tot de koptisch-orthodoxe kerk. Ze spreken Koptisch (taal) en schrijven in het koptische alfabet. Heracles is nog punteloos, een drooglever is traneloos. Dwaselijk veronderstelde hij dat. In India zijn sommigen kasteloos, anderen tandeloos. Afschuwelijk, zo'n leentfariaans dictee. Wil je een Hoegaarden of een be(e)renburg [VD alleen ee]? Als je 'cafeetje' afbreekt, wordt dat 'café' plus 'tje'. We zijn nu even tv- en pc'loos (!). De dicteecrème-de-la-crème is hier vertegenwoordigd. Zo moet je dat afbreken [noteer maar een koppelteken]: aloë-tje en taxi-tje. Of zijn we alleen pc-loos? Schrijf correct op: een [lange] ij'tje, een au'tje en een [korte] ei'tje. Teloh zijn stukjes cassave. Je moet toch een beetje adeldom tentoon zien te spreiden. Hij is mijn collega-adjunct-directeur. De ADHD 'er [GB ook wel adhd] was rusteloos. Het symbool van de ångström is Å. De spijbelaars daldeeden de hele dag en deden niks. Ik ben momenteel getrouwd met mijn ex-ex.

2. Hoe moet je fierljeppen afbreken? Antwoord: voor de l! In de dierenfabel kwam voor: haasje, rep je! Die protestant is oud-katholiek! Ik heb het niet op t-dievegges (en ook niet op theedievegges)! De pallettruck vervoerde drie kisten met houtpellets (niet: houten pallets!). Hij kan er niet vantussen (ervantussen). Alkmaar is een AZ-achtige, maar az'loze stad. Er heerst nu een periode van agflatie. Ze zijn op en tenden. Het is daar een sjonnies-en-anita's-camping. Fikkie, apporte! Je brengt me helemaal van m'n apperpo! Alle hens (!) aan dek. Zij dronken ratafia en taffia. In mijn geboortedorp zeiden ze vroeger tnegentig en tachentig. Determinatie leverde (onze)lievevrouwebedstro en vrouwenmantel op. De trein kwam langsdenderen. Een MRIJ-rund is een dubbeldoelkoe (melk en vlees!) die sinds de 19e eeuw in het gebied tussen Maas, Rijn en IJssel wordt gefokt. Hij is zich warmlopend. Moeder houdt van een aan-de-kante kamer. Een extra extra large T-shirt (XXL-T-shirt) zit lekker ruim. Dat zijn tweeëntwintigenhalve hectare. Overlest kwam hij op bezoek.

3. Hij zou ervanaf weten. Mijn date liet het afweten. Zo waar ik leef, ik zweer het. Je hebt zowaar gelijk. Ik houd van die kleine letters: a'tjes, b'tjes, f'jes, l'etjes, m'etjes, n'etjes, o'tjes, r'etjes, s'jes, t'tjes, x'jes, y'jes (VD: i-grecjes, GB: y'tjes wegens 'ij' of 'Griekse i') en z'jes. Wou je me dat echt wijsmaken? De leraar moet de leerlingen wijs maken. Hij heeft een lean-and-mean [bnw.] bedrijf! Je moet er nog drie euro bijdoen! De verkoper zou 5 euro van de prijs afdoen. Lekker: drie-in-de-pannen! Lolly's zijn geen echt alternatief voor een lollipopparty. Op-en-top is
tot-en-met. Mortelefitikus is (hartstikke) dood. Anhidrose is het ontbreken van zweetsecretie. Een kooltje-vuur is een plant, kooltje vuur beslist niet. Hij zou medeaanzitten. Daar moet je mee toe kunnen. Wat doet een turfeiker? Dat zal hem goeddoen. Het face-to-facevergaderen werkt het best.


4. Iemand als ik wordt niet zo gauw opgewonden. Het schip werd vlot getrokken. Mamma mia, wat een joekel. We gaan naar Santiago de Compostela. Dat zijn wagon-littreinen. Ik wens je toe dat het je welga. Hij had me wonder wat te vertellen. Hij is zijn spindoctor. De dikke bertha is een Kruppproduct uit WO I. Met S.P.Q.H. wordt Senatus Populusque Haganus bedoeld. Hij is sterk van inhout. Hij heeft
veertig-vijfenveertig ('40-'45) nog meegemaakt. Onze dominee heeft wel iets van een zije sok. Hij had zijn verhaal op een zijtje papier geschreven. Een grilhulp [ww.] kan nuttig werk doen in een grillhouse [znw.]. De zondagsletter van 2014 is D [dan is dus 4 januari een zondag]. De lichtgeraakte jager had de vogel maar lichtgeraakt.


5. Sans atout is SA. Persuasie is overreding. Je kan ergens achter aan lopen. De rodelantaarndrager zal achteraanlopen. Hij moest de bezem achter halen. Kunnen we zijn identiteit achterhalen? Je moet de auto in de achteruit zetten. Hij voelde zich achteruitgezet. Hé, alto's, hoe zit dat? Heeft zij al eerder gemimed? Dat waren muizenissen in het muizennest. Een tijdlang ging dat zo! De nerdy nerd nerdde. Een netsuke [nèht-skuh] is een gordelknoop. Die prijs is netto cassa. Hij drinkt beiers en beiaardt. Onze-Lieve-Heren en -Vrouwen zijn beelden. Het vee kun je ontweiden, een kerk ontwijden. Oordjesband is band dat een oortje de el kostte. De Open Vld is een politieke partij. Hij moest peracuut (direct) stoppen.


Dictee woensdag 13 sep 2017 (2): dictee Oefendictee sep 2017 (12) [1161]

Dictee - dictees [1161]

Oefendictee september 2017 (12)

1. Hij verguldde het met verguldsel. Dat is toch niet te vergoelijken. Hij was kruiden aan het kruien. Piet was het vermoeidst van al. Klaas was veruit de beste. Die steden liggen ver uit elkaar. Lodderein is eau de la reine. De Rijn stroomt langs Keulen. Komt daar de eau de cologne vandaan? Hij had de verfijndste smaak. Met restless legs heb je het rustelozebenensyndroom. Hij restorede de back-up. Een single ticket is een enkele reis. Hij zou veel weg hebben van zijn alter ego. Mag ik een crème brûléetje? Het kaftje van het boek is nat geworden. De reptilia Parnassi zijn de prulpoëten. De gal werd gereseceerd [uitgesneden]. Resinewijn is geresineerd, met hars doortrokken. Ze wilden zo graag, die wannabe's. Een andere naam voor Regengesternte is Hyaden (in de Plejaden).

2. Voor het koekoekraam zat een koekoek. De balletdanseres oefent regelmatig aan de barre [geen 'ruh' uitspreken]. Ik observeerde daar een tigtal exemplaren. Een rendez-moi is diefstal door een wisseltruc, een rendez-vous is een afgesproken samenkomst. Schizomyceten zijn splijtzwammen. Appiekim! (OK!) De siksiyuru's zijn zingende cicades die hard kunnen tsjirpen. Dat is dus cicadegetsjirp [n/s]. Schertsend wordt een scooter wel reesplee genoemd. Een vogelaar heeft soms een rekkenexemplaar. De Slag bij Waterloo werd gere-enact [ie éh éh], nagespeeld. Vroeger hielden ze soms een waterproef als godsgericht. Dat staat nog niet in de wdb.: houellebecqiaans [Michel Houellebecq – pseudoniem van Michel Thomas – is een Frans romancier, dichter, toneelschrijver en filmregisseur]. Hij is van het donjuan-casanovatype. Dat is nou typisch soedanrood. Het lijkt wel iets Saoedi-Arabisch [ook: Saudi-]. Dat is wel een heel speciaal woord: 'studentikoziteit'. En dat geldt trouwens ook voor een 'religieuze' (non, kloosterzuster)!

3. Deze Privé-uitgave was nietsverhullend. Ze wilden hem het etiket rechts-extreem opplakken. Zij hangen het rechts-populisme aan. De popo is de politie (jongerentaal). In 2007 had je de Grote Recessie. De recessionista is een modebewuste vrouw, die tijdens de recessie de uitgaven beperkt. Je moet niet recht strijken wat krom is. Dat kun je nooit meer rechtbreien. De monnik was pijloos. De hele route was pijlloos uitgezet. De faam van de voetballende De Boertjes is wijdverbreid. Parisch marmer komt van Paros. Ik gaf de pass, hij een passje, samen hebben we gepasst. Daar heerst een rassen- en klassenjustitie. Je moet er niet rouwig om zijn, dat dit rauwig (ruw) is afgewerkt. De Noorderrassen vind je in de Westerschelde.

4. Voor couscous heb je ras el hanout (een kruidenmengsel) nodig. De beaujolais is wijn uit het gebied tussen Mâcon en Villefranche. De scherpe kantjes zijn eraf! Bij Karel zijn de scherpe randjes er af. Met ramplan(plan) boots je het geluid van een trommel na. Een rahki [ah] is een armband, raki is Turkse brandewijn. Bij rafblauw moet je aan die RAF denken. De mocromaffia is de Marokkaanse. Ragequitten is uit woede een online spel (onlinespel) verlaten wegens dreigend verlies [jongerentaal]. Bij een cubalibrecoalitie [NL] zijn SP en VVD betrokken. Ketikoti herdenkt de afschaffing van de slavernij (1863). Die rabauwen zijn ook nog rouwdouwers (ook: rauwdouwers). Houd je rabbelkanis (mond)! Door een ziekte hun je heen komen. Op het toneel hoor je weleens 'rabarberrabarberrabarber' [weergave van een volksmenigte]. Dat slaat als een flamoes [kut] op dirk. Hij is hoogleraar plantenziektekunde en zijn broer is een meesterverteller. Een dryade is een bosnimf en een druïde is een priester bij de oude Kelten. Chrysostomos is in BE het 100 dagenfeest. Dat vindt plaats na de chrysostomosproef. Kijk: een dromedaris! Die vent is bokkegeil! dat is wel iets anders dan safe seks: kamikazeseks! Een cadmische overwinning is een pyrrusoverwinning. Een cairnterriër is een kleine, van oorsprong Schotse jachthond. Wordt cahors(wijn) verhandeld door Cahorse kooplieden? Heb jij de radio aanstaan? Die krachttoer, force de frappe [eigenlijk: de Franse aanvalsmacht, m.n. de strategische kernwapens], ga daar maar aan staan. Hoe oud zou die runeninscriptie zijn?


Dictee woensdag 13 sep 2017 (1): dictee Oefendictee sep 2017 (11) [1160]

Dictee - dictees [1160] 

Oefendictee september 2017 (11) 

1. Het savanna-effect is de uithuisplaatsing van kinderen zonder gedegen onderzoek. Een SCEN-arts [steun en consultatie bij euthanasie in Nederland] is een tweede arts bij euthanasie. De symfyse is de schaambeenvoeg. Schadenfreude is leedvermaak. Je kunt Sara zien en een sara krijgen. Hij is een satanskind, een volgeling van Satan. Je kunt je taal kruiden met Attisch zout [sal atticum: fijne geestigheid]. De tegenhanger daarvan is Italum acetum (Italische azijn). Een salmanazar is een wijnfles (9 liter). Met sint-salarius wordt de Heilige Salarius bedoeld. Salpeterkruit is [vero] zwart buskruit. In de sacoche zijn is in de pocket zitten. De Sacramentsdag is het sacramentsfeest. Hij was slaafgemaakt [VD]. De grote sabon is een
48-puntsletter (en de kleine telt 40 punten). Sackjacking: autoruit inslaan en tas pakken. Draagt Poetin weleens en rusleren jack? Die Simpelmans is daarenboven ook nog eens een saaimans. Witte de With had als bijnaam Dubbelwit.
 

2. Wij zijn ruimbehuisd. Deze schoenen zijn van rundboks gemaakt. Een rumpie is een rup (rural professional: yup die op het platteland woont). Waar kun je betalen met rufiyaas? Hij zou zijn poot stijf houden. Een ruggie is een tapijtliefhebber (oosterse). Ze wilden een coup(je) ['koep', bij 'koe': couptje] plegen. De afkorting r.p. staat voor réponse payée. En 'rrrt' bootst het geluid na van iets dat snel wegrolt of -schiet. Wat is ruby voor port (en tawny?). Rug tegen rug is dos-à-dos. Wablief(t)? Mag ik 3 granny smiths (mv.)? Daar had ik half en half op gehoopt. Een hoodoo is een rotspilaar. Rouille is zekere knoflooksaus. Rouwkrip is zwart (crêpe). Zij was nog rosser, maar wie had het roste haar? Een rosbeier is een robbedoes, een ruwe klant. De rossby- en kelvingolven vind je in de oceaan. Het rostrum (de sneb) is het vooruitspringend gedeelte van de voorsteven van een schip. Een kohlpotlood accentueert de ogen. Dat is echt een must have! Rootsy van muziek is teruggrijpend op traditionele voorbeelden uit het verleden. Ropeskippen is touwtjespringen als sport. Ropijen zijn roepies. Otium is hetzelfde als odium. Het niveagehalte en -syndroom slaan op: niet in voor- en achtertuin (vgl.: nimby = not in my backyard). Genasjt: lekker gegeten.

 3. Een rond-point is een rotonde Het roentgenium heette vroeger unununium (atoomnummer 111). Anerytropsie is roodblindheid. De grote roerganger was Mao Zedong. Het woord 'rof' komt mogelijk van rough [jongerentaal: moeilijk, zwaar]. Een rokou [oo, au] is een orleaan. Een sinfonietta is een kleine symfonie. Hij is r.-k. geestelijke. Dat postume eerbetoon was voor hem! Hij speelt in jong Oranje. In WO II beluisterde je Radio Oranje. Onchocerciasis is rivierblindheid. Een ruisdaellucht verwijst naar Van Ruisdael, Jacob van Ruisdael. Rixari de lana caprina: ruzie maken om niets. Hij speelt in die brassband, zij in een bigband. Een rimpelroos is een zekere roos uit China (Rosa rugosa). Met de ringgit betaal je in Maleisië. Rikilt staat (historisch) voor Rijkskwaliteitsinstituut voor Land- en Tuinbouwproducten. Het RIKZ is in NL het Rijksinstituut voor Kust en Zee. Rilde korenstengels zijn slank. 

4. De rilievo schiacciato is een Italiaanse reliëfstijl uit de 15e eeuw. Zij is zo ril [vreesachtig, schuw] als een hert. Je hebt terecht gesteld, dat hij nog steeds niet terechtgesteld is. Geef mij maar pruimeneau-de-vie. Een sonnettette is een snelsonnet: een gedicht bestaande uit een kwatrijn en een distichon, waarbij na het kwatrijn een chute volgt. Het rijke roomse leven is lang niet meer wat het geweest is. Een gouden rijder is een munt. Zij rijden (queueden) voor de gaarkeuken. Ook die rijkaard heeft een rijkaart. Een zoete jan is zoete koek of ook
jan-in-de-zak. Het geschiede zoals het ook vroeger geschiedde. Tympanie is windzucht. Het follikel van De Graaf, het Graafse follikel is een follikel aan de eierstok (eiblaasje). Van al die stress raak je gestrest. Een rietsomp is een rietzodde. Een dagobertstoel zoek je niet bij Donald Duck, maar in de middeleeuwen. Een exemptie is een uitzondering. Een faiseur de mots is een woordenkramer. Rollen maar met dat zorbje! Zit er een kluwen wol in die breipot? Een ramequin is een vuurvast ovenschoteltje (voor crème brûlée). Ik wens je mazzel en brooche: veel geluk! Hij draagt brogues. Ik vind jou een zeik- of schijtlijster. Ik heb slaap, dusdoende ga ik naar bed.