Dictee – dictees [3866]
Voorronde De
Schrijfwijzen 2026
Score: 20 punten (vooraf) –
aantal fouten in deel A + het aantal letters in een correct gevonden (maximaal
21) letterwoord in deel B (max. 20 – 0 + 21 = 41 punten).
Commentaar in blauw.
Deel A
Dit gedicteerde deel moest
helemaal worden opgeschreven.
Zomertijd (auteur: Sanne Goetschalckx)
“De tijd tikt!’’ galmt de sikkeneurige
stem van mijn grootvader decennia later nog na. Hij was een affreuze bullebak,
zelfs tegen zijn kleinkinderen die elke zomer zijn vaste logés waren. In de
zomervakanties werden we wekenlang onderworpen aan zijn tirannie. Voor ons geen
langoureuze luilekkerdagen, zorgeloze zwembadbezoekjes of godsonmogelijke
choreografieën in de tuin. ’s Ochtends voor dag en dauw werden we vilein gewekt
om handenarbeid te verrichten, het ene klusje nog curieuzer dan het andere.
Praten of giechelen was daarbij uit den boze. We werden gedrild om elk bevel
onmiddellijk en dociel uit te voeren. Soms lag er enkel een lijstje op de ovale
keukentafel waarop stond welke klussen hij geklaard wilde zien:
- het beddengoed gestreken
- de oprijlaan geschrobd
- de lambrisering geolied.
Werken was goed voor het kweken van
karakter, meende grootvader. Wij vonden hem een dictator, hij duldde namelijk
geenszins tegenspraak. We luisterden naar hem, de zeitgeist was toen zo. Het
maakte ons ellendig en klein. Tot op een excellente dag in augustus
Deel B
Dit gedeelte werd
voorgelezen en daarbij klonk 21 maal een ‘piep’. Dan verscheen op het scherm
een tweekeuzevraag met achter elke keuze een letter. De letter van het goede
alternatief (=
groen) moest
je noteren, de letter van foute alternatief (= rood) uiteraard niet. Aan het eind moest je met die 21 (goede) letters een zo lang
mogelijk woord vormen. Gebruik van een foute letter of een woord dat echt niet door de beugel kon, leverde 0
punten op …
1. Terwijl grootvader onderuitgezakt met
een
1 whisky’tje R/ whiskytje
O een
2 tv-programma H/ TV-programma K over
3 orang-oetans A/orangoetans F aan het
bekijken was, werd mijn oudste nicht geacht de gezelschapsspelletjes in het
4 art-decodressoir H/art decodressoir O op alfabet te 5 klasseren D/classeren J. Toen grootvader met een geërgerde zucht opmerkte dat
de
6 jaloezieën C/jalousieën X nog niet
neergelaten waren, moet er iets in haar zijn geknapt. Ze legde een doos mens-erger-je-niet voor hem op de salontafel en begon de 7 lamelletjes S/lammelletjes P te sluiten. Toen
ze de doos weer vastnam, maakte ze oogcontact met grootvader en liet ze haar
blik langs zijn arm naar het whiskyglas glijden. Hij moet haar
8 confuus T/konfuus Y hebben
aangekeken, alsof hij niet kon uitmaken of het gebaar nu expres was of niet. Uit
zijn open mond gleed zelfs een druppel whisky zijn baard in. Hij keek de
documentaire nors en zwijgend uit.
2. Later die avond fluisterde mijn nicht dat verhaal
vol 9 excitatie
U/exitatie W toen we
met alle kleinkinderen ’s avonds in bed lagen. Dat was volgens de wandklok in
woonkamer het uur waarop we uiteindelijk werden verlost van onze
10 corvees L/ corvées M. We
lagen met zijn tienen
11 verdeeld V/verdeelt P over vier krakkemikkige bedden en we luisterden met
open mond naar haar verhaal. Onze nicht was een rebel, een opstandeling, een 12 geus C/Geus O. Ze
moest het verhaal wel vijf keer herhalen. Elke keer 13 vergrootte B/vergrote E ze 14 grootvaders R/grootvader's G reactie
uit. In de vijfde versie spuwde hij zelfs een mondvol whisky uit over het
bordspel.
3. Had iets in gang gezet, een kleine vonk geworpen in
het 15 kruitvat
I/kruidvat Z van onze
strijdlust. Er ontstond een samenzwering onder de kleinkinderen. Elk van ons probeerde,
zo onopvallend mogelijk, een vorm van verzet te plegen ten aanzien van
grootvader. Om acht uur werd er gerapporteerd vanuit de bedden. We keken elke
dag reikhalzend uit naar dit moment, dat we omdoopten tot ‘klein verzet, grote
pret’.
4. 16 Jolijt U/Joleit N hadden we zeker, maar we moesten dit zo geruisloos
mogelijk uiten, want grootvader was allerminst
17 Oost-Indisch doof S/oostindisch doof O. Elke
vorm van groepsbinding werd namelijk afgestraft en mijn broer heeft een hele
nacht op de gang moeten staan omdat hij de slappe lach kreeg toen hij probeerde
te rapporteren dat hij voor grootvader thee had gezet met rioolwater. Mijn
broer moet die nacht geen oog dichtgedaan hebben, maar hij voelde zich de
volgende ochtend frisser dan ooit. De rest van de kleinkinderen liep de
volgende ochtend rond met bijtsporen op de handen, afdrukken van de pogingen om
niet hardop te
18
schuddebuiken E/schuddenbuiken W.
5. Elke avond waren er wel een of meer verhalen die ons
de volgende dag door hielpen. Zo was er de
19 anekdote A/anecdote Y van
mijn neef, die grootvader een kom soep met een beperkt aantal
20 vermicellilettertjes T/vermicelli lettertjes R
opdiende. Grootvader lepelde onwetend het woord ‘kontlikker’ naar binnen,
terwijl hij nota bene aan grootmoeder vertelde hoe hij altijd zelf aan zijn
carrière heeft moeten werken om er te raken. Twee van mijn nichten tailleerden
al zijn broeken zodat ze net te strak zaten, als een knellend
21 korset U/corset O. Mijn
zus zorgde voor een korte elektriciteitsstoring tijdens de beslissende minuut
van een belangrijke voetbalmatch.
De juiste letters waren
dus:
R H A H D C S T U L V C B
R I U S E A T U
Het 21 letterwoord dat je
daarmee kon maken was:
V R U C H T B A A R H E I D
S C U L T U S
Deel C
Dit werd voorgelezen Je
hoefde daar verder niets mee te doen …
Op de laatste avond werd mij gevraagd wat ik had
uitgespookt. Ik had namelijk nog geen enkel verhaal verteld. “Simpel,” antwoordde
ik. “Elke dag heb ik de wandklok stiekem 5 minuten vooruitgezet. Ik wilde elke
dag wat minder lang klusjes en wat meer tijd voor pret.” En zo komt het dat ik,
nu bijna 50 jaar later, de laatste zondag van maart met alle plezier mijn klok
verzet.
De deelnemers mochten daarna op een apart vel hun eigen vorm van verzet in maximaal 10 woorden indienen.
Rein
Met veel geluk gewonnen …
De nummer 2 [Jan Smet] had
nul fouten, maar zijn 21 letterwoord werd als niet-bestaand afgekeurd. Score 20
– 0 + 0 = 20 punten.
Rein: 7 fouten en een 12
letterwoord = 20 – 7 + 12 = 25 punten.
Achteraf was mijn 12
letterwoord
B
R U I D S S L U I E R zelfs fout: zie boven; er was maar één letter I beschikbaar! De andere was een op een I lijkende T, geplaatst op het streepje eronder ...
Het geluk is met de dommen ...
Er zit dus wel een rouwrandje om mijn finaleplaats!
Mijn 7 fouten waren jammerlijk:
slecht voorgelezen, slecht verstaan, etc.
De barre reis naar
Sint-Niklaas met trein, bus en rollator op weg naar hotel IBIS en dictee
verklaren waarschijnlijk het nodige (na een recente vrij forse hersenschudding
na een val … (:-)).
De 7 fouten
1. galt i.p.v. galmt (dom,
niet goed verstaan)
2. grootvaders i.p.v.
grootvader (zo echt voorgelezen en nog speciaal nagevraagd)
3. elk dessin i.p.v. elk
bevel (niet goed verstaan)
4. karakters i.p.v.
karakter (m.i. wel zo voorgelezen)
5. grootvaders i.p.v. grootvader (zie ook 2)
6. dictators i.p.v.
dictator (m.i. wel zo voorgelezen)
7. duldde (wel goed, maar
beetje raar genoteerd).
