Dictee – dictees [3872]
Finale De Schrijfwijzen 2026
Lucy dacht dat ze de kleuren kende (auteur: Maaike Neuville)
Score: 20 punten (vooraf) – aantal fouten in deel A + het aantal letters in een correct gevonden (maximaal 19) letterwoord in deel B (max. 20 – 0 + 19 = 39 punten).
Commentaar in blauw.
Deel A
Dit gedicteerde deel moest helemaal worden opgeschreven
1. Lucy [dat werd gespeld] dacht dat ze de kleuren kende: het vermiljoenrode halootje [halo = lichtende kring om zon of maan] van een ondergaande zon, de met blauw geïmpregneerde grijze lucht na een maanloze nacht, de felgele piccalillykleur van een gevallen herfstblad, het levendige, semifluorescerende groen van een grasspriet, door een dauwdruppel aanschouwd.
2. Maar nu ze vanuit de ruimte naar de aarde kijkt, schieten woorden haar tekort. Zestien keer per etmaal verschijnt en verdwijnt de zon hier, als een efemere feniks, en toch went Lucy niet aan de adembenemende kleurenwaaier die zich onder haar ontvouwt. Telkens anders, telkens even onuitsprekelijk. Voor nu is de overheersende kleur zwart, als obsidiaan. De Atlantische Oceaan wordt ongedifferentieerd opgeslorpt door dezelfde onmetelijke duisternis die Lucy's Athena 11-capsule [Athena 11 werd gespeld] omringt.
3. Ze checkt haar kwartshorloge. Nog enkele minuten. Ze scrolt door de instellingen op het lcd-scherm van haar fototoestel en verifieert de coördinaten van het in de as gelegde gebied dat ze moet vastleggen.
Vier domme fouten Rein:
naar --- > na
fenix --- > feniks
haarloodjes --- > halootjes
16 --- > Zestien
Deel B
Dit gedeelte werd voorgelezen en daarbij klonk 19 maal een ‘piep’. Dan verscheen op het scherm een tweekeuzevraag met achter elke keuze een letter. De letter van het goede alternatief (= groen) moest je noteren, de letter van foute alternatief (= rood) uiteraard niet. Aan het eind moest je met die 19 (goede, genummerde) letters een zo lang mogelijk woord vormen. Gebruik van een foute letter of een woord dat echt niet door de beugel kon, leverde 0 punten op …
1. Ze heeft deze keer moeite om zich aan de
cijfers te houden, denkt aan haar vader die, vanuit haar
1 kosmische R/cosmische B perspectief, op een millimeter afstand van
het te fotograferen doelgebied woont. En het verdriet om het 2 Verbrande A/verbrandde Z land vermengt zich met gedachten aan hem. Ze
vraagt zich af of hij intussen de slaap weer kan vatten, en hoeveel verse 3 weduwnaars C/weduwenaars P zoals hijzelf nu door het huis scharrelen,
laden opentrekkend, 4 kattebelletjes S/kattenbelletjes U krabbelend op afgescheurde briefjes, verloren lopend op bekend terrein.
2. Ze ziet de dunne groene lijn die de 5 atmosfeer D/atmospheer M is. Al wat leeft, al wie ze liefheeft,
bestaat 6 dankzij E/dank zij G die
fragiele grens tussen leefbaarheid en het totale niets. Dat besef heeft een
naam, dat weet ze, het 7 overvieweffect V/
overview effect U, maar dat het ook
letterlijk pijn doet, heeft ze pas hier ervaren. Het kerft onmacht in haar
hart.
3. Alsof ze opnieuw aan het 8 ziekenbed R/ziekebed X staat, in die steriele, 9 bacterie- en
kleurloze ruimte E/bacterie en kleurloze
ruimte K waar de diepste dankbaarheid en de bitterste 10
rouw E/rauw Y onophoudelijk met elkaar dansten als waren
ze twee onafscheidelijke geliefden. Op het moment dat haar moeder stierf, keek
Lucy niet naar haar, maar naar het gebogen hoofd van haar vader. Ze keek niet
naar wat verloren ging, maar naar wat gebroken, gebogen en
11 ontheemd F/ontheemt N achterbleef. Hoe kon ze anders? Ze wist, op
vele 12
niveaus H/niveau’s O en met
een zekerheid die ver voorbij woorden reikt, wat ze te koesteren had.
4. De tijd die haar gegeven is, het leven onder de dunne groene lijn, deze onvoltooide dans van schoonheid en pijn. En daar is de zon. Er is geen tijd, niet zoals wanneer je tussen het snijdende helmgras van de duinen zit en je 13 poriën I/porieën Y zich langzaam openen voor de geleidelijke overgang tussen duisternis en dageraad. Nee, daar verschijnt ze al, vanzelfsprekend en ontzagwekkend, elke keer opnieuw. Als een verblindend verbod om ooit aan haar te wennen.
5. Op de aarde breekt de dag aan. Hier is een
14
wolkeloze L/wolkenloze K lucht, de duinen zijn van goud en hebben hun vaste
vorm nog niet gevonden, ze golven en tintelen. Hier is de zee, zij maakt de
eerste beweging, haar 15 continue I/continuë G ritme
doet de ramen openen, de groenten worden vanuit de koelkamer op straat gerold,
de kokkel graaft zich nog wat dieper in, de jogger en zijn hond keren op de
vloedlijn om, stoelen worden van onder de tafel geschoven, een keel wordt
geschraapt, de eerste woorden worden gezegd. Wij leren elke dag opnieuw
spreken. Hier is het verbrande land, de nasmeulende dampen, de 16 gecraqueleerde
J/gecracqueleerde O grijszwarte aarde, en
hier, in een scheur die tot diep onder het oppervlak reikt, waar het daglicht
niet meer komt, hier heerst een ongekende, samengeperste stilte. De
zijdeachtige tentakels van het 17 mycelium R/micelium P, ze
zijn er nog, 18 sommige W/sommigen M
onherroepelijk aangetast, andere nog werkzaam. Hier heerst de gestage 19 cadans T/kadans N van de ondergrond.
De juiste 19 letters waren dus:
R A C S D E V R E E F H I L I J R W I
Het 21 letterwoord dat je daarmee kon maken was:
W A T E R V E R F S C H I L D E R I J
Woord van Rein, goedgekeurd:
V I J F L I T E R S C H A D E
(bv. van benzine)
[15 van de 19, totaal 20 - 4 + 15 = 31 punten]
Deel C
Dit werd voorgelezen Je hoefde daar verder niets mee te doen …
En hier, nauwelijks te onderscheiden van haar omgeving, komt iets in beweging. Een gegroefd, langwerpig, lakzwart glanzend lijf en twee voelsprieten. De zwarte naaktslak baant zichzelf een weg door de smalle geul naar de verzengde oppervlakte. Haar glinsterende slijmspoor een anomalie op het uitgedroogde, veraste veen. Ze zoekt naar levendig groen, ze glijdt, ontwijkt wat gloeit, ontmoet voorlopig geen ander, maar ze begint – verloren op bekend terrein – opnieuw. Hoe kan ze anders? Lucy zoomt in op het donkerbruine litteken op haar geboortegrond. Het fototoestel klikt.
