vrijdag 20 november 2026

3880 Dictee vrijdag 20-11-2026 (2) – dictee Groot Zutphens Dictee 2026 √ x

Dictee – dictees [3880]

Groot Zutphens Dictee (nr. 14) 2026

Toelichting in blauw.

Verering (auteurs: een collectief)

1. Het gebeente van Sint-Justus, als heilige gerekend tot de cefaloforen [onthoofde heilige die lopend wordt afgebeeld terwijl hij zijn hoofd in handen houdt] vanwege zijn martelaarschap dat hem letterlijk de kop kostte, werd in Zutphen als relikwie gecelebreerd, totdat de Reformatie de kanunnik Spitholt [telde niet mee, alleen de hoofdletter] noodzaakte de schedel te evacueren naar Antwerpen; pas na [letters!] vierhonderdvijfendertig jaar kwam de reliek voor even terug.

2. De tirannie in de zestiende-eeuwse jaren zestig [letters] leidde ertoe dat bij velen het calvinistisch(e) gedachtegoed postvatte en zij de overtuiging aanvaardden dat noch de lectuur van hagiografieën noch devotieprentjes waarmee de rooms-katholieke clerus de veelal ongeletterde parochianen onderrichtte, maar bestudering van de Heilige Schrift [de Bijbel] de toe-eigening van het zielenheil bewerkstelligt.

3. Een sereen boeddhistisch monument, een stoepa, staat ietwat verscholen tussen waterminnende schietwilgen en omkranst door wapperende Tibetaanse gebedsvlaggetjes, midden in het
Natura 2000-gebied aan de IJssel; al mantra’s reciterend wandelen bezoekers eromheen, of houden er meditatie- of yogasessies.

4. De persuasieve influencer, behept met het socialmediavirus, geenszins te verwarren met influenza, beïnvloedt menigeen, zoals eigenlijk ook de meesteretser [meester-etser mag ook] Rembrandt als sedert de Gouden Eeuw [i.h.a. kleine letters, maar de Hollandse krijgt hoofdletters] epigonen fascineerde met zijn clair-obscureffecten, door het caravaggisme beïnvloed.

5. Middelbareschoolleerlingen van het Eligant Lyceum en ARMED's [ARMED kwam zijdelings aan de orde bij de inleiding op het dictee: ARMED: Artistic Recollection Militia for Engaged Dialogue] jonge kunstenaars belichtten ‘verering’ in een mobiele erfgoedtentoonstelling, waarbij zij bij zichzelf te rade gingen en ook ouderen met hun idolatie portretteerden, bijvoorbeeld met een mondharmonicasextet, of dankzij de greenscreentechniek [egaal groene achter­grond bij een film- of tv-op­name, die in de postproductie wordt vervangen door een ander beeld] vastgelegd te midden van Het Legioen [eigennaam], de officiële supportersclub van Feyenoord [de club, de wijk in Rotterdam-Zuid heet Feijenoord].

6. Contemporaine pelgrims schreden vanaf het voormalige franciscanenklooster in een
Sint-Justusprocessie door de stad, terwijl ze hun pelgrimage met waxine- en ledlampjes verlichtten en onderwijl de verhalen opslorpten van de Zutphenexpert, die en passant stilhield voor een spoedgeschiedeniscollege.

 

 

 

3879 Dictee vrijdag 20-11-2026 (1) – dictee Groot Larens Dictee 2026 √ x

Dictee – dictees [3879]

Het Groot Larens Dictee 2026

Dorstig vee (auteur: Niels Rood)

1 In vroeger tijden stond aan de Brink het vee uit de wijde omgeving opeengepakt rond de vijver dorstig te lebberen – en dat doet denken aan wat heden ten dage gebeurt bij de vele etablissementen, waar de wijn of het gerstenat (tripel of zelfs quadrupel en in een enkel geval uit sorghum gebrouwen speciaalbier) vanaf een uur of een al rijkelijk vloeit.

2 Dat geeft verbroedering tussen alle leeftijden, die zich sowieso moeilijk laten inschatten doordat gezichten zijn gebotoxt en gesprayd, en soms nog zijn ingespoten met dubbel gedoseerd zalmsperma om de sporen van eerdere bacchanalen te verzachten.

3 Alleen de kelner blijft nuchter en hij houdt zich doof voor het volume van de conversaties, dat recht evenredig stijgt met de promillages, gewend als hij is aan de eindeloze herhalingen van anekdotes of argumenten, waarbij soms zelfs honderd keer hetzelfde langskomt, als da capo’s in een opus magnum.

4 Een doodenkele keer ontaardt een onschuldig welles nietes in een scheld- of vechtpartij, maar rangen en standen spelen daarin zowat geen rol; belangrijker is wie het meest onvast ter been is, de klassieke rode broek, een vieve ambtenaar, de kort gehouden rijkeluiszoon met een bijbaan in de Albert Heijn, het hautainste sujet of de niet-geautoriseerde vermogensadviseur van wie je vermoedt dat die als bon vivant een driegangendiner heeft zitten wegwerken.

5 Maar gelukkig kun je minstens even vaak ‘s nachts in een duistere hoek een hartstochtelijke kus ontwaren, uitgewisseld tussen mensen die ten enenmale nog vreemden voor elkaar waren en misschien uit een heel andere
sociaal-economische klasse komen, maar zich op dit moment van de dag  toch onderdeel voelen van dezelfde kudde.

 

 

vrijdag 6 november 2026

3878 Dictee donderdag 05-11-2026 (1) Groot Eemnesser Dictee 2026 √ x

Dictee – dictees [3878] 

Groot Eemnesser Dictee 2026

Leve de tradities (auteur: Gerard Wortel)

1

Tradities zijn zo oud als Methusalem, getuige de neanderthalers, die naar verluidt zo’n vijftigduizend vijfhonderd jaar geleden als hommage aan hun pasgeborenen de wurmpjes met okerpigment inwreven, hetgeen doorgaans gepaard ging met veel geblèr, waarna steevast – als ceremoniële slotscène – het gehele voorradige lokale planten- en groenteassortiment door de aanwezigen al dansend verorberd werd.

2

Enigszins vergelijkbaar met dit ritueel is de eigentijdse babyborrel, waarbij de dreumes een avond lang in een heuse kakofonie van extatisch rappende invitees [kennelijk alleen vrouwen - maar dat blijkt niet uit het verhaal - invités bij alleen mannen en invités bij een m/v-groep] overstelpt wordt met guirlandes en confetti, terwijl de weerloze ukkepuk natuurlijk gejonast moet worden, waarna hij ten slotte vomerend en afgepeigerd door de peettante wordt neergevlijd in een ergonomisch babybedje.

3

Diepgewortelde tradities spelen ten enenmale een essentiële rol in het culturele en familiale weefsel van een samenleving; ze vormen een significante schakel met ons verleden, waardoor vooralsnog culturen blijven floreren, ongeacht de voortschrijdende aanpassingen aan exotische ceremoniën [met de klemtoon op 'mo', bij de klemtoon op 'nie' is het ceremonieën - ook nog: ceremonies met de klemtoon op 'mo'].

4

Het tijdens Koningsdag somtijds geliefde
oud-Hollandse ringsteken met rijkversierde sjezen, voortgetrokken door een tweespan friezen, heeft zich in het Gooise Laren door de tijd heen als traditie geëvolueerd – zo niet gedevalueerd – tot ringsteken vanuit een ronkende cabrio, waarin kakkineuze snobs met of zonder een doorgefokte labrador op de achterbank, het stokje door de felbegeerde ring trachten te krijgen.

5

Waar oude rituelen verdwijnen – neem het vuurwerk tijdens oud en nieuw – kunnen wij weer pochen op nieuwverworven gewoonten als het Beierse oktoberfest [VD], een bacchanaal waar men zich in atypische kledij zoals dirndl en lederhose ongebreideld kan laven aan bockbier en zich tegoed kan doen aan vette curryworst, totdat men lazarus en brakend huiswaarts keert.

6

Als de oermens al deze ontwikkelingen van tevoren had bevroed, zou hij zijn
neanderthaler-DNA nooit ofte nimmer hebben doorgegeven aan de homo sapiens.

 

 

 

donderdag 5 november 2026

3877 Dictee woensdag 04-11-2026 (2) – dictee Groot Leiderdorps Dictee 2026 √ x

Dictee – dictees [3877]

Groot Leiderdorps Dictee 2026

De rood/vette items moesten worden ingevuld. 

Commentaar in blauw.

Woonwensdenken (auteur: Roland de Both)

 

1.    Al decennialang confronteren de desastreuze stikstofmaatregelen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de Leiderdorpse gemeenteambtenaren met rigoureuze, ecologische restricties, waardoor infrastructurele projecten stagneren en er over de Persant Snoepweg [straat in Leiderdorp]  amper betonmixers en bulldozers rijden.

 

2.    Het gevolg is dat op de oververhitte woningmarkt een voor-elk-wat-wilsoplossing onbereikbaar is geworden voor de disproportioneel belaste starters, die dromen van een duplexappartement in het zuidoosten van de gemeente, vlakbij vlak bij de
hsl-tunnel onder het Groene Hart.

 

3.    Ook petieterige arbeiderswoningen gaan aan hun neus voorbij vanwege exorbitante biedingen van poepchic geklede particuliere investeerders in kekke tweedjasjes met elegante borsalino’s, die deze panden beschouwen als
kei-interessante belegging.

 

4.    De ongebreidelde zucht naar financieel gewin van deze mooiboys geeft een ongekende boost aan de zogeheten gentrificatie, waarbij authentieke volksbuurten transformeren tot geüpscalede en gesegregeerde enclaves voor de happy few.

 

5.    Zelfs een complexe subsidieregeling om een hypothecaire lening af te sluiten en de jubelton – waarmee de bourgeoisklasse haar kroost toentertijd [ook: toendertijd, andere uitspraak] uit de brand trachtte te helpen – konden de geldelijke verschillen tussen desperate gegadigden voor een koopwoning met een bescheiden beurs en gegoede onroerendgoedgiganten niet overbruggen.

 

6.    Wie geen cent te makken heeft en aangewezen is op de socialebijstandswet, krijgt te maken met kwestieuze     sta-in-de-wegs, want woningcorporaties kennen een felbegeerde urgentieverklaring uitsluitend toe na een minutieus afgewogen ballotage.

 

7.    Als doekje voor het bloeden resteren slechts spartaanse flexwoningen die nooit ofte nimmer de beschikking hebben over zowel een airconditioningsysteem als een inductiekookplaat, laat staan over een florissant     A-label voor energiezuinige woningen.

 

8.    Daarnaast vergt de verplichte transitie naar
CO2-neutrale woningen, zoals maisonnettes en geprefabriceerde modulaire huizen, een waaier aan peperdure isolatiemaatregelen, wat zonder miljardenbonanza voor een middenklassengezin een regelrechte financiële strop is.

 

9.    Om überhaupt kans te maken op een huurwoning moeten woningzoekenden zich onderwerpen aan de welhaast helse bureaucratie van de onroerendgoedmarkt, waardoor benedenmodaal verdienende, hardwerkende forenzen en freelancers in schrijnende situaties kunnen belanden.

 

10. Nee, het is in- en intriest dat het ten enenmale onmogelijk is voor datende stapelverliefde stelletjes van enigerlei kunne om binnen afzienbare termijn hun wens van
huisje-boompje-beestje in vervulling te laten gaan, maar wellicht is voor de woningnood in Leiderdorp een tsunami aan tiny houses in de polderstrook Achter ’t Hofje [locatie in Leiderdorp] een panacee.

 

 

3876 Dictee woensdag 04-11-2026 (1) – dictee Scholierendictee Leiderdorp 2026 √ x

Dictee – dictees [3876]

Scholierendictee Leiderdorp 2026

Muziekonderwijs op de basisschool

(auteur: Eric Filemon)

De vet- en roodgedrukte woorden moesten worden ingevuld.

Toelichting in blauw

1

Op veel scholen in het primair onderwijs speelt muziekonderwijs een belangrijke rol. Tijdens de muziekles leren de leerlingen niet alleen liedjes zingen, maar ontdekken ze ook hoe verschillende instrumenten klinken. De muziekdocent of de eigen groepsdocent legt bijvoorbeeld uit hoe een slagwerk, een blaasinstrument en een snaarinstrument van elkaar verschillen.

2

Sommige kinderen vinden het heerlijk om samen te zingen. Ze oefenen hun stemgebruik, letten op het ritme en proberen de melodie precies te volgen. Andere kinderen krijgen liever een instrument in hun handen. Zij leren bijvoorbeeld gitaar spelen, trommelen of eenvoudige melodieën op een keyboard. In de groepen 1 en 2 wordt door de docenten vaak het instrumentarium van Carl Orff gebruikt.

3

Orff was een Duits componist en muziekpedagoog en hij vond dat jonge kinderen al vroeg kennis moesten maken met de muziekinstrumenten. Hij verdeelde dit in twee hoofdcategorieën. Op de eerste plaats bracht hij de ritme-instrumenten bij elkaar. Wat kunnen kinderen al vroeg met hun handen: tik, klap, schud of sla. Hij bracht hier bijvoorbeeld de handtrom, tamboerijn, bongo en djembé onder. Vervolgens zette hij de melodische instrumenten op een rij. De xylofoon, het klokkenspel en de metallofoon. De oudere kinderen spelen heel graag liedjes op deze instrumenten.

4

Bij muziek maken [VD ook wel: muziekmaken, lemma 'maken'] is samenwerking ontzettend belangrijk. Wanneer een groepje leerlingen een muzieksoort uitvoert, moet iedereen goed naar elkaar luisteren. Een drummer die te snel speelt, kan ervoor zorgen dat de andere muzikanten het tempo niet meer kunnen volgen. Daarom oefenen de leerlingen regelmatig met een metronoom. Of de docent die de groep kan dirigeren.

5

Muziek kan bovendien de creativiteit stimuleren. Leerlingen mogen soms zelf een melodie bedenken of een tekst schrijven. Daarna presenteren zij hun compositie aan de groep. Dat kan best spannend zijn, maar het geeft ook wel veel zelfvertrouwen.

6

Tijdens sommige lessen maken de leerlingen kennis met muziek uit verschillende culturen. Ze luisteren bijvoorbeeld naar Afrikaanse ritmes, klassieke muziek of traditionele volksmuziek. Zo ontdekken ze dat er een grote diversiteit aan muziek is in de wereld.

7

Aan het einde van een schooljaar organiseren veel scholen een muziekvoorstelling. De leerlingen laten dan zien wat ze hebben geleerd. De voorbereiding vraagt veel discipline, maar het resultaat is vaak indrukwekkend. In groep 8 nemen veel scholen afscheid van hun leerlingen met een musical. Een prachtige apotheose, een slotakkoord van acht jaren opgroeien in het basisonderwijs.

 

dinsdag 3 november 2026

3875 Dictee maandag 02-11-2026 (1) – dictee Het Groot Abcouder Dictee 2026 √ x

Dictee – dictees [3875]

Het Groot Abcouder Dictee 2026

De 58 rode en genummerde items moesten worden ingevuld/opgeschreven.

Commentaar in blauw.

Kunst en cultuur in Abcoude (auteur: Bob Zevering)

1. Het was een hard 1 gelag [je in een pijnlijke, moeilijke situatie bevinden] toen ik al om vier uur ’s morgens wakker werd 2 gekukelekuud [ww. kukelekuen] door een wakkere haan die 3 possessief [possessie = het bezitten] tegen zijn kippen
4. tekeerging
[ww. tekeergaan] om aandacht te krijgen. Mijn 5 gedachtegang [mv. op n/s, geen tussen-n] dwaalde af van de 6 kip-of-eivraag [kip of ei + vraag – wat was er het eerst?] naar de vraag waarom hanen 7 per se [uit Latijn, niet: Frans!] zo vroeg 8 excessief [overmatig] lawaai maken. Ik opende mijn telefoon om even mijn
9 socialemediaverslaving [drieledige samenstelling van het type ((a + b) + c)] te stillen en
10 excuustruus [alibivrouw om schijn van seksisme te vermijden, vgl. excuusguus] die ik ben, neem ik me voor om 11 ’s ochtends [des ochtends] een wandeling te maken en daarna iets cultureels te doen.

2. Dit weekend is de openatelierroute in Abcoude waar dorpsgenoten en 12 connaisseurs [kenner, ook: connoisseur] van buitenaf 13 kosteloos [-loos, uitz.: levenloos] van kunstwerken komen genieten. Er moet zelfs bij meerdere 14 locaties 15 gequeued [ww. queuen = een rij vormen] worden om naar binnen te mogen. Eén meesterschilder verkoopt
16 achterelkaar [= aan één stuk door] schilderijen. Zijn 17 pièce de résistance [hoofdschotel, belangrijkste werk], een schilderij met uitzicht over
’t Gein [
plaatselijke rivier], was al binnen 5 [vijf] minuten verkocht! Een ander stelt klassiek werk
18 tentoon [tentoonstellen is een scheidbaar ww.];
19 zinnenstrelende 20 rembrandteske [à la Rembrandt] schilderijen waarin knap gespeeld wordt met 21 clair-obscur [met licht- en schaduweffecten]. Deze schilder heeft trouwens ook moderner werk. Zijn klassieke werken krijgen echter alle aandacht terwijl de 22 andere [slaat terug op ‘werken’] helaas verbannen zijn naar een 23 kamer en suite [in tweeën verdeeld door vleugel- of schuifdeuren
].

3. Een jonge kunstenaar heeft gedurfde
24 cross-overs [kruising] tussen traditionele picturale kunst en 25 graffiti 26 gerealiseerd. Even verderop het 27 gelaten [lijdzaam, kalm] gezicht van een
28 collega-kunstenaar wiens werk minder
29 geapprecieerd [op prijs gesteld] wordt. Hij zit naast een stapel kunstwerken. Zijn atelier 30 brandde vorige week tot de grond toe af en nu probeert hij zijn door de brand 31 aangetaste schilderijen te verkopen maar tot nu toe geven de 32 potentiële kopers geen
33 sjoege [aanstalten] om zijn werk aan te schaffen. Ook de maker die 34 pastiches [slechte nabootsing van een kunstwerk] maakt van 35 Mondriaans abstracte kunst met 36 verticale en horizontale lijnen krijgt niemand 37 zover [tijdstip, mate van voortgang] om zijn 38 kopieën te kopen.

4. De kinderen die zelfgemaakte
39 huisje-boompje-beestjeschilderijen aan het verkopen zijn, doen het een stuk beter. Een enthousiaste 40 kunstaficionado [liefhebber] geeft aan dat deze schilderijen een gedeconstrueerde werkelijkheid weergeven die aanvoelt als een
41 onomatopeïsche [een onomatopee is een klanknabootsend woord zoals koekoek] chaos van kwaststreken die je tegemoet schreeuwt. De werken grijpen hem aan en wekken bij hem intense
42 viscerale [de ingewanden, de onderbuik betreffend] gevoelens die zelfs resulteren in een
43 cathartische [van catharsis = loutering, zuivering] werking. Hij besluit daarom het totale werk van de kinderen te 44 acquireren [aankopen, verwerven].

5. De hele dag 45 lobbyt [ww. lobbyen, hij lobbyt, zij lobbyde] stichting Ab-Art [uit Abcoude en Baambrugge] actief om 46 mecenassen [begunstiger, kunstbeschermer] te vinden die kunnen doneren
47 teneinde [met het doel om] de 48 begrote [voltooid deelwoord = bnw. van ww. begroten] tekorten te bekostigen. Het 49 lijdt geen twijfel dat hun vrijwilligers goed werk leveren Met veel 50 vleien [naar de mond praten] hebben ze al snel twee nieuwe sponsoren 51 gefikst [voor elkaar krijgen]. Met dit als resultaat kan iedereen zich weer zonder zorgen op de nieuwe stoelen 52 vlijen [jezelf zachtjes op iets neerzetten/leggen] om van de voorstellingen te genieten. Om het maar 53 boud [onbevreesd, stoutmoedig – bnw. verbuiging boude of boute] te zeggen, dit jaarprogramma 54 excelleert [uitmunten] met voorstellingen van ongekend hoog 55 niveau en het zal moeilijk worden om dit volgend jaar te evenaren. De zeer geslaagde openatelierroute loopt langzaam 56 ten einde [naar het eind toe] en het is duidelijk dat sommige kunstenaars het geweldig vonden om zo 57 gefêteerd [feestelijk onthalen] te worden terwijl 58 andere [dit slaat terug op ‘kunstenaars’] moeite hadden met alle aandacht. Het was in ieder geval een mooie dag voor kunstminnend Abcoude!

 

 

zondag 25 oktober 2026

3874 Dictee zondag 25-10-2026 (1) – dictee Het Grote Dwarsdictee 2026 √ x

Dictee – dictees [3874]

Het Grote Dwarsdictee 2026

Nobelprijs voor Orthografische Excellentie

1. In deze als november aanvoelende oktobermaand raakt de academische wereld wederom geobsedeerd door op erkenning azende professoren. Terwijl kokette bookmakers hun quoteringen voortdurend actualiseren en ex-PhD-studenten op ettelijke socialemediaplatforms quasi-experimentele pronostiekjes debiteren, worden de langverwachte Nobelprijswinnaars bekendgemaakt. Desalniettemin wordt er in menig universiteitsaulacomplex ruim baan gemaakt voor ontiegelijke scepsis. Gerenommeerde quantum- [ook goed: kwantum-] of hoge-energiefysici en geëngageerde mensenrechtenadvocaten worden tenslotte wel gelauwerd en geëerd, terwijl dicteeopstellers en -participanten verstoken blijven van reële erkenning. "Een flagrante lacune", ging een geëxalteerde neerlandicus uit 's-Hertogenbosch tekeer, terwijl hij geagiteerd een apostrof op het naar het Nederlands vertaalde programmaboekje doorstreepte. Hij stelde prompt de Nobelprijs voor Orthografische Excellentie voor, wat onmiddellijk een onbesuisd en kakofonisch welles-nietesdebat in gang zette.

2. Over de selectiecriteria ontstond al gauw
[ook goed: algauw] heibel. Moet de eerstvolgende laureaat Papoea-Nieuw-Guinea, consciëntieus,
ge-e-maild, acquireren en jazzzanger feilloos kunnen schrijven of beogen toekomstige selectiecomiteetjes veeleer een heuse dt-foutenkruistocht? Een zelfverklaarde spellingconnaisseur vindt bovendien dat potentiële kandidaten crème-brûléeachtige petitfours moeten kunnen vooruitbestellen zonder te weifelen over koppel- en accenttekens of
tussen-n'en. Dat oogstte de kritiek van degenen die voor dyslexievriendelijke onomatopeeën pleitten. De discussie werd nog kafkaësker toen een ietwat excentrieke lexicograaf een drieënveertig pagina’s tellend geüpdatet curriculum vitae verwachtte.

3. Na maandenlang geruzie en
heen-en-weergemonitor werd er ten slotte een consensus bereikt: in het najaar van tweeduizend zesentwintig [2026 voluit] na Christus zal de allereerste Nobelprijs voor de Orthografische Excellentie uitgereikt worden in het Koning Boudewijnstadion. De laureaat zal niet alleen een schier onuitputtelijke kennis van de Nederlandse spelling- en grammaticaregels moeten etaleren, maar ook in staat moeten zijn een vlekkeloze, ciceroniaanse laudatio af te steken tegenover de drieëntwintigkoppige [23-koppige voluit] jury. De winnaar mag zich verwachten aan à volonté Peloponnesische aspergesoep, smeuïge vol-au-vent en artisanale javanais [zeker gebak], alle bedoeld voor
lactose-intolerante coeliakiepatiënten. Daarnaast zal de triomfator een spiksplinternieuwe iPhone 16 met ingebouwde bluetoothspeakers en gezichtsherkenning overhandigd krijgen. Neerlandici der Lage Landen, verenig u dus en bewijs dat linguïsten en literandi niet moeten onderdoen voor Tweede Wereldoorlogverzetsstrijders, zogeheten coronapandemievirologen of zelfingenomen politici.