3861 Dictee zaterdag 19-09-2026 (1) – dictee Groot Lisses Dictee 2026 √ x

Dictee – dictees [3861]

Groot Lisses Dictee 2026

Commentaar in blauw

1. In dit dictee gaan we het niet hebben over sociolinguïstiek (verband tussen taal, cultuur en maatschappij), antropologische (leer van de mens als natuurhistorisch wezen) taalkunde of wroeten we (dat ‘we’ kan beter weg, anders kromme zin, tantebetje) in de formele syntaxis (leer van het gebruik van de rede- en zinsdelen, van de woordvoeging en van de zinsbouw).

2. We gaan wel epibreren (niet nader aan te geven werkzaamheden verrichten (waarvan je de in­druk wilt geven dat ze belangrijk zijn, ook al stellen ze helemaal niets voor – term bedacht door Simon Carmiggelt) over mode en wat daarmee te maken heeft.

3. Deux-pièces is (zelfde mv., dus ‘zijn’ kan ook!) niet meer dan een blazer en een rok, een pantalon is een deftig woord voor broek en is (dat past hier niet)
prêt-à-porter en haute couture (toevoegen: zijn) voornamelijk weggelegd voor de nouveau riche (het meervoud nouveaux riches is hier het meest logisch).

4. Om (een) carrière op te bouwen in de mode is het cruciaal niet stoïcijns te wachten tot een creatie de hemel wordt in (of: in wordt) geprezen (in de tekst ten onrechte ingeprezen aaneen – wel in GB, maar dat betekent alleen (zie VD): extra kosten in de prijs van een product opnemen – en voltooid deelwoord dan ook alleen: ingeprijsd).

5. Het is opportuun reclame te maken.

6. Het centrum van de mode-industrie lag toentertijd (uitspraak met t, ook: toendertijd met uitspraak d!) in Parijs en Milaan.

7. Alhoewel mode door allerlei hotemetoten (hier ontbreekt: zich, wederkerend werkwoord) wordt toegeëigend, is het vooral de jeugd die deze branche cachet geeft en nieuwe trends zet.

8. Modehuizen als Gucci (niet in VD), Dior (wel) en Louis Vuitton (niet in VD) vervaardigen producten die onderhevig zijn aan vervalsingen.

9. Met consequente controle door douane, overheidsinstellingen en particuliere organisaties worden veel van deze producten geconfisqueerd en vernietigd.

10. Ook al lijkt het een peulenschilletje voor misdaadsyndicaten om achter een nieuwe façade illegale handel te creëren.

11. Onverstoorbaar (,) bijna op het nonchalante af (,) continueren delinquenten hun misdadige activiteiten.

12. Ook waar goedkoop en milieutechnisch malafide criminelen hun waar (tantebetje, correct: Ook waar milieutechnisch malafide criminelen hun waar goedkoop) laten produceren (geen komma) blijft de aantrekkingskracht van het zichzelf steeds weer vernieuwende modebeeld aantrekkelijk.

13. En waar de revenuen vaak in de al ruim gevulde portemonnees terechtkomen, zal (de) mode ontegenzeggelijk het adagium behouden van toegankelijkheid voor elk budget.

14. Zelfs met een lichte verandering kan een oude gril verrassend nieuw leven worden ingeblazen.

De zinnen 15 t/m 20 zijn/worden later toegevoegd!

15. xxx  

 

 

3860 Dictee maandag 14-09-2026 (1) – dictee Groot Dictee Almere 2026 √ x

Dictee – dictees [3860]

Groot Dictee Almere 2026

Vijftig jaar Almere

1. Vijftig jaar geleden ontsproot Almere als een ambitieus plan om de overbevolkte Amsterdamse metropoolregio te verlichten, in een gebied dat destijds bestond uit moerassen, polders en kwelzones, nauwelijks geschikt voor stedelijke vestiging. Toch waagde een gideonsbende van planners en obstinate visionairs zich aan het ontwerp van wat thans een moderne stad is, ontdaan van historische ballast met alle verpaupering van dien. Het is klip-en-klaar dat het expansieproces niet zonder obstakels verliep; zo vergde het waterbeheer, een essentieel element van deze polycentrisch opgezette polderstad, dikwijls
ad-hocoplossingen van welhaast kafkaëske complexiteit.

2. De stad groeide gestaag, niettegenstaande het expliciete dedain van de hovaardige hoofdstedelijke intelligentsia. Terwijl de wereld dit project op de bodem van de voormalige Zuiderzee bewierookt, verkiezen deze nurkse iezegrims een krappe behuizing in een bijkans onbetaalbaar pied-à-terre boven het kiezen van domicilie in de nabije polder. Ze hebben geen oog voor het Almeerse culturele leven met zijn theaters, galerieën en festivals die van heinde en verre bezoekers trekken. Architectonische experimenten markeren de verschillende fasen van stadsontwikkeling, met futuristische bouwwerken die de skyline verfraaien.

3. Een continue discussie betreft de balans tussen stedelijke expansie en natuurbehoud; het Markermeer en de groene zones verdienen scrupuleuze bescherming. Almere is de groenste stad van het land, met vlakbij de unieke Oostvaardersplassen, die faunaliefhebbers vergasten op heckrunderen, konikpaarden en zeearenden, dieren die als levende relieken het publiek fascineren.

4. In 2026 is Almere niet langer een experimentele polderstad, maar een dynamische gemeente met ruim tweehonderdduizend inwoners, een gediversifieerde economie en een eigen stedelijke identiteit. De geschiedenis van Almere illustreert dat gedurfde planning, technische expertise en volharding een stad kunnen doen ontstaan waar ooit bijna niets was. Er is dus geen enkele reden tot schroomvalligheid; laten we dus onversaagd jubileren!

 

 

3859 Dictee zondag 13-09-2026 (1) – dictee Groot Dictee van Westzaan 2026 √ x

Dictee – dictees [3859]

Groot Dictee van Westzaan 2026 

Leuk initiatief. Eerste keer in Westzaan. Men heeft geprobeerd het Groot Radiodictee te imiteren en wil daar in de toekomst ook meeschrijflocatie voor worden. Verbeteringen altijd mogelijk. Iets specifieks: bij het (onderling) nakijken werd de tekst alleen voorgelezen en werden de moeilijke woorden gespeld. Maar bij de meeschrijfsessies komt de tekst op het scherm (en is later op internet te vinden). Het is dus beter om de tekst gedrukt op papier uit te delen. Bij het Groot Radiodictee wordt de correctie (ook bij de meeschrijfsessies) overigens alleen door de jury uitgevoerd. 

Er was geen titel en er waren twee coauteurs; 14 deelnemers.

Rein 2 fouten: 1) boeuf bourguignon verschlimmbessert met ‘ne’, maar ‘boeuf’ is man(ne)lijk (le) en dus niet vrouwelijk en 2) deze kant opkomen moest natuurlijk los! Allebei een beetje dom (:-)). De 2 plaatselijke winnaars [mijn prijs had ik afgestaan] hadden elk 4 fouten: heel goed!

1. Na een zomer die het predicaat superzonovergoten ten volle verdient, zijn we langzaamaan in de herfst terechtgekomen. Ouders fietsen met een dreumes voorop en een af en toe wiebelend joch op de mountainbike naar school.
(2 zinnen)

2. De winterjassen zijn inmiddels uit de mottenballen (gehaald) en de hemdjes hebben plaatsgemaakt voor grofgebreide coltruien en sjaals/shawls (uitspraak hetzelfde!).

3. De zomervogels, waaronder de zwaluwen en koekoeken, verlaten ons kikkerlandje, terwijl de smienten en koperwieken juist deze kant op komen.

4. Deze maand genieten we volop van de oogst van lokale seizoensgroenten en -fruit (*) in Nederland. Sommige boeren klagen wel over de vermaledijde slakken die hun oogst opeten (2 zinnen).

* Er kan hier geen sprake zijn van een samentrekking(sstreepje): ‘groente’ is een
de-woord en ‘fruit’ een het-woord: het is/zijn lokale groente(n), maar het is lokaal fruit!

Taaladvies: de samentrekking - met streepje - is correct!

5. We gaan weer genieten van winterkost: in plaats van de salade niçoise met knapperige rauwe groenten komt de bruinebonensoep of de boeuf bourguignon (de jury had hiervan een geheel eigen, maar foute spelling …) met dikke sneden waldkornbrood weer op tafel. 

6. De klamme, rusteloze nachten laten we achter ons: blij verwelkomen we de bladloze bomen, de rijkgetinte herfstkleuren en de stormachtige windvlagen die ons doen verlangen naar een meeslepend boek bij het knisperende haardvuur.

 

 

3858 Dictee zaterdag 29-08-2026 (1) – dictee Groot Dictee Zomerquiz 2026 Taalstaat √ x

Dictee – dictees [3858]

Groot Dictee Zomerquiz 2026

De kandidaat krijgt 10 meerkeuzevragen, als
hij/zij er minstens 8 goed heeft, mag diegene naar de finale van de Groot Dictee Radio Quiz (21-11-2026 Utrecht)

Zaterdag 13-06-2026 (I)

1. puppy (met y of ie?)

2. nota bene (zijn dat 1 of 2 woorden?)

3. Grote Beer (is dat met hoofdletters of kleine letters?)

4. begrafenis (is dat met een f of met een v?)

5. prehistorie (is dat met of zonder streepje?)

6. prehistorie (is dat met of zonder hoofdletter?)

7. grandslamwedstrijd (is dat met 0, 1 of 2 spaties)?

8. burn-out (is dat met spatie, met koppelteken of aaneen?)

9. beresterk (is dat met of zonder tussen-n?)

10. graffiti (is dat met 1 of 2 f’en?)

Zaterdag 20-06-2026 (II)

1. Oranje (met hoofd- of kleine letter?)

2. poulefase (met oo of ou?)

3. professioneel (welke medeklinker komt dubbel voor: f, s of n?)

4. verwachte (bnw. – met 1 of 2 t’s?)

5. analist (met y of i?)

6. geopolitieke (met of zonder streepje?)

7. vrijetrapspecialist (met 0, 1 of 2 spaties?)

8. illuster (met 1 of 2 l’en?)

9. venijnig (met korte of lange ij?

10. meld je (aan de balie) (met d of dt?)

Zaterdag 27-06-2026 (III)

1. accijns (met 1 of 2 c’s?)

2. Ronalds vraag (met of zonder apostrof?)

3. column (met 1 of 2 l’en?)

4. reünie (met of zonder trema?)

5. synoniem (met 0, 1 of 2 y’s?)

6. WK (met hoofd- of kleine letters?)

7. competitie-element (met streepje of aaneen?)

8. vijfmansverdediging (met of zonder spatie?)

9. schobbejak (met of zonder tussen-n?)

10. terrorisme (met 2, 3 of 4 r’en?)

Zaterdag 04-07-2026 (IV)

1. paté (met of zonder accent?)

2. achtste finale (met of zonder spatie?)

3. hbo (met hoofd- of kleine letters?)

4. fotograaf (aan het eind met f of v?)

5. penalty’s (met apostrof-s of -ies?

6. hij datet [uitspraak ‘deet’] (wat is de laatste letter?)

7. openluchtconcert (met 0, 1 of 2 spaties?)

8. fobieën (met 1 of 2 e’s?)

9. talud (aan het eind met t of d?)

10. op het werk was er een WK-pooltje
(met oo of ou?)

Zaterdag 11-07-2026 (V)

1. gedeisd (met korte of lange ij?)

2. rauwkost (met au of ou?)

3. kapucijners (met c of k?)

4. feeëriek (in het begin met 2 of 3 e’s?)

5. bereid (je) (met t of met d?)

6. akkoord (met cc of kk?)

7. Franse kaas (met kleine of hoofdletter aan het begin?)

8. toe-eigenen (met streepje of trema?)

9. Marokkaans (met 1 of 2 k’s?)

10. burn-out (aaneen, met streepje of met spatie?)

Zaterdag 18-07-2026 (VI)

1. (de) gewonde (man) )met 1 of 2 d’s?)

2. wc (kleine letters of hoofdletters?)

3. schuddebuiken (met of zonder tussen-n?)

4. je móét … (nadruk, met 1 of 2 accenten?)

5. kompres (met c of met k?)

6. e-mail (aan elkaar of met streepje?)

7. geluncht (met t of met d?)

8. enquête (met of zonder dakje?)

9. chic (met c of met que?)

10. parallel (met 1 of 2 r’en?)

Zaterdag 25-07-2026 (VII)

1. etappes (met of zonder accent?)

2. locatie (met c of met een k?)

3. geliket (wat is de laatste letter?)

4. reikwijdte (is de eerste ‘ij’ een korte of een lange ij?)

5. geletruidrager (moet dat los, aaneen of met een streepje?)

6. mayonaise (is dat met 1 of 2 n’en?)

7. tatoeage (is dat met ou of oe?)

8. bollenstreek (is dat met of zonder tussen-n?)

9. calorieën (is dat met 1 of 2 e’s?)

10. Engelse les (is het eerste woord met een hoofdletter of een kleine letter?)

Zaterdag 01-08-2026 (VIII)

1. taboes (met of zonder apostrof?)

2. zonnebril (met of zonder tussen-n?)

3. (het) wordt (je te veel) (met d of dt?)

4. kanootje (met 1 of 2 o’s of met o-apostrof?)

5. mythologie (met t of met th?)

6. reünie (met of zonder trema?)

7. de gewijde sfeer (met d of dd?)

8. uitgejouwd (met au of ou?)

9. stukadoor (met c of met k?)

10. (ik dronk) (een) bordeaux (met kleine of met hoofdletter?)

Zaterdag 08-08-2026 (IX)

1. (daar zwom een) octopus (met een c of met een k?)

2. (de soep was) lauw (met au of ou?)

3.( hoe) bereid (je dat gerecht)? (met korte ei of lange ij?)

4. (de) vergoede (treinreis was duur)
(met 1 of 2 d’s?)

5. (zonder dat ik eenzaam) word (met d of dt?)

6. cafeïne (met of zonder trema?)

7. interview (met of zonder u?)

8. bolleboos (met of zonder tussen-n?)

9. visgraat (met t of d?)

10. we nuttigden Italiaanse soep (met hoofdletter of kleine letter i)?

Zaterdag 15-08-2026 (X)

1. (de) aanvaarde (functie) (met 1 of 2 d’s?)

2. (een) acuut (gevaar) (met 1 of 2 c’s?)

3. (Sinterklaas draagt een) mijter (met korte ei of lange ij?)

4. atletiek (met of zonder h?)

5. hartstikke (met hoeveel t’s?)

6. de-escaleren (met streepje of met trema?)

7. kabeljauw (met au of met ou?)

8. kissscene (komt er een z voor in dit woord?) [= kusscène]

9. (deze stage) biedt (wat is de laatste letter?)

10. (een) barnevelder (is deze kip met kleine letter of hoofdletter?)

Zaterdag 22-08-2026 (XI)

1. cilinder (zit daar een Griekse ij [y, i-grec, ypsilon] in?)

2. fabricage (is dat met een c?)

3. piranha (zit daar een j in?)

4. salomonsoordeel (met kleine of hoofdletter?)

5. pico bello (zijn dat 1 of 2 woorden?)

6. cirkel (hoeveel c’s zitten daarin?)

7. porselein (is dat met een s?)

8. zo-even (is dat met een trema of een streepje?)

9. Is die trui van jou? (wat is de laatste letter?)

10. capriolen (is dat met een c of met een k?)

Zaterdag 29-08-2026 (XII, laatste)

1. perziken (met hoeveel k’s?)

2. lokaliseren (zit daar een c in?)

3. agressie (met hoeveel g’s is dat?)

4. (een) Rembrandt (met hoofd- of kleine letter?)

5. cafés (heeft dat een apostrof?)

6. cyanide (heeft dat een Griekse ij = i-grec = ypsilon?)

7. terugdeinzen (is dat met een korte ei of een lange ij?)

8. impresario (is dat met 1 of 2 s’en?)

[uitspraak inderdaad met èh!]

9. kwintet (komt daar een q in voor?)

10. astronaut (is dat met ou of au?)

 

 

 

3857 Dictee zaterdag 22-08-2026 (1) - dictee Groot Dictee van Oudelande 2026 √ x

Dictee – dictees [3857]

Groot Dictee van Oudelande 2026 [tijdens het Oogstfeest van Oudelande]

Slechts 10 deelnemers.

Met Rein nog 2 plaatselijke deelnemers met 0 fouten.

Beloning: potje jam, weggegeven aan mijn chauffeuse, die overigens maar 4 fouten had, heel goed!

De jury vond het een moeilijk dictee, maar daar viel veel op af te dingen: geen accenten, geen trema’s, geen koppeltekens of hoofdletterproblemen etc.

Het dictee mag een volgende keer best wat moeilijker.

Met een (plaatselijke) winnaar met 5 - 10 fouten leert men ook nog wat bij!

Oogstfeesten in de wereld [geen punt na titel] [auteurs: meerdere] 

1. Hoewel oogstfeesten wereldwijd worden gevierd, verschillen de rituelen, symboliek en religieuze achtergronden aanzienlijk van elkaar.

2. Wetenschappers betogen dat dergelijke vieringen niet uitsluitend de agrarische cyclus markeren, maar tevens de sociale cohesie binnen de gemeenschap versterken.

3. Tijdens het Chinese midherfstfestival [cadeau gegeven: dit moet aan elkaar … als het een naam is: M… – op internet meest M – ook: Chinees Maanfeest …] worden traditionele maankoeken gegeten, waarmee voorspoed, harmonie en onderlinge verbondenheid worden gesymboliseerd.

4. In India wordt Pongal [hoofdletter P indien naam – dit werd terecht voor ons gespeld … op internet te vinden, kleine p is denkbaar] gevierd als blijk van dankbaarheid voor de overvloedige oogst, waarbij rijst, melk en suiker gezamenlijk worden bereid.

5. De veronderstelling dat oogstfeesten uitsluitend een godsdienstige oorsprong hebben, is achterhaald, aangezien veel vieringen tegenwoordig vooral een cultureel karakter dragen.

6. Niettegenstaande de voortschrijdende verstedelijking blijven talrijke gemeenschappen vasthouden aan eeuwenoude gebruiken die van generatie op generatie worden doorgegeven.

7. Wie de uiteenlopende oogsttradities bestudeert, ontdekt dat zij ondanks hun onderlinge verschillen opvallend veel overeenkomsten vertonen.

8. Bovendien illustreren deze feesten hoe nauw de menselijke beschaving historisch gezien met landbouw, seizoenen en natuurlijke hulpbronnen verweven is.

9. Wetenschappers benadrukken dat de instandhouding van dergelijke tradities bijdraagt aan het behoud van immaterieel cultureel erfgoed, waarvan de maatschappelijke betekenis moeilijk kan worden overschat.

10. Uiteindelijk herinneren oogstfeesten ons eraan dat voedselzekerheid, duurzaamheid en internationale verbondenheid ook in de eenentwintigste [aan het begin gezegd: getallen in letters!] eeuw onverminderd actueel zijn.

 

 

 

 

3856 Dictee maandag 03-08-2026 (1) – dictee Groot Deventer Dictee 2026 √ x

Dictee – dictees [3856]

Groot Deventer Dictee 2026

(Geen titel, auteur: Wim Daniëls)

Rein: 1 fout – buiten mededinging, plaatselijke winnares slechts 3 fouten: heel goed.

Commentaar in blauw.

1. Bij voorbaat mijn excuses voor mijn wellicht enigszins onkiese of onethische gynaecologische vergelijking, maar als openbaarvervoerreiziger zie ik het Centraal Station van Deventer (*) als een baarmoedermond.

* Wim: c s (mogelijk op grond van het woord ‘van’, Rein: C S, mede op grond van het woord ‘het’ – eigennaam – de enige ‘fout’ – betwistbaar dus). VD heeft alleen ‘centraal station’ met wel afkorting CS! Uitdrukkingen als Rotterdam CS en Rotterdam Centraal lijken correct.

2. De Keizerstraat – nomen est omen (de naam voorspelt het) – is successievelijk de baarmoederhals, de cervix, die me naar de baarmoeder van Deventer leidt, de Brink.

3. De Brink is omzoomd door kastanjebomen en platanen, enkele prestigieuze panden, diverse restaurants met zowel exquise (uitgelezen, voortreffelijk, ook: exquisiete) gerechten als stamppotmaaltijden, en joyeuze (zwierig, groots) cafés, waaronder de onvolprezen Hip (wel: De Hip, maar ‘onvolprezen’ haalt die hoofdletter D onderuit).

4. Een saillant (opvallend, in het oog springend) detail op de Brink vind ik het natuurstenen miniatuurlabyrint in het plaveisel, dat is uitgevoerd in zwart-wittinten (aaneen, zoals in GB grijstint en in VD groentint, zwarttint, wittint, etc. – wel groene tint, zwarte tint en zwart-witte tint(en) – Wim had zwart-wit tint; uiteindelijk is het – m.i. ten onrechte – allebei goedgerekend).

5. Maar metterdaad zijn het nochtans de straten en steegjes die vanuit de Brink verder de stad in kronkelen, die essentieel (wel: essentiële als bnw.) zijn voor Deventers charme.

6. Ik vergelijk het met het (Rein: ‘het’ vergeten – werd gepardonneerd) concipiëren van nieuw leven, dat evenmin in de baarmoeder zelf plaatsvindt, maar boven in een (geen accenten, je kunt hier niet ‘uhn’ lezen) van de eileiders.

7. Daar pogen enkele bijkans uitgebluste zaadcellen, overgebleven van de talloze miljoenen die in een alles-of-nietspoging (wel: alles of niets) van acquit (start – vgl. de acquitstoot bij het biljarten) zijn gegaan, toegang te krijgen tot een minuscuul eitje dat daar na de eisprong is beland.

8. Wie eenmaal de goudomrande zijpaden van de Brink heeft verkend, kan weer afzakken naar de Brink en zich daar, zoals een bevruchte eicel zich nestelt in het toegewijde slijm van de baarmoeder, neervlijen op een terrasstoel, met uitzicht op de fontein, waaruit de Stedenmaagd (eigennaam - staat bovenop - voorzetsel, Taaladvies, GB - de Wilhelminafontein) oprijst, een naam(!) die mijn toch al heikele (netelig, hachelijk) vergelijking ten slotte (aan het eind, niet tenslotte = per slot van rekening) helemaal onderuithaalt.

 

 

 

3855 Dictee zaterdag 11-07-2026 (1) – dictee Voorronde Deelname Groot Radio Dictee 2026 √ x

Dictee – dictees [3855]

Voorronde Deelname Groot Radio Dictee 2026

Je kunt je daarvoor kwalificeren met een quiz met 20 meerkeuzevragen, random gekozen uit de lijst van de volgende 71 (Ik denk dat ik ze wel allemaal heb …). Ik geef alleen de juiste spellingen.

 

1. diskjockeys

2. karbonade

3. royalty’s

4. ver-van-mijn-bedshow

5. overzeese

6. pandemieën

7. mond-op/tot-mondreclame

8. chipolata

9. milieueffecten

10. halal

 

11. adellijke

12. halsstarrig

13. capriolen

14. koosjer

15. (hij) apprecieerde

16. cafeetje

17. volleytje

18. linzensoep

19. Geldt ook [begin zin]

20. geëdit

 

21. cappuccino

22. clichés

23. hbo-geschoold

24. jugendstil

25. onmiddellijk

26. religieuze (bnw.)

27. barbecueën

28. graai-economie

29. (dat hij) gebruikmaakt

30. hartendief

 

31. kafkaësk

32. vraag-en-antwoordspel

33. bekendgemaakt

34. steenkolenengels

35. apenstaartje

36. (denk je) eraan …

37. (je) gedijt

38. Standaardnederlands

39. boobytraps

40. (een) freudiaanse (verspreking)

 

41. portemonnee

42. alzheimer [= ziekte van Alzheimer]

43. politieauto

44. lingua franca

45. langetermijnweersverwachting

46. lokaliseren

47. eromheen (lopen)

48. teweeggebracht

49. (dat was niet) chic (van haar)

50. vrijesectorhuurappartement

 

51. (zij) datet (regelmatig)

52. geappt

53. merlot (wijn)

54. (ik ga) ervandoor

55. VVD’ers

56. trammelant

57. onverbiddelijk

58. abonnement

59. 65+-regeling

60. gedaanteverwisseling

 

61. bso (buitenschoolse opvang)

62. ruggenmerg

63. jij-bak

64. beurzen

65. cosmetica-industrie

66. gebronsd

67. mini-jurk

68. Tweede Kamerlid

69. hartenkreet

70. nochtans

 

71. vierkantemeterprijs