dinsdag 15 januari 2019

Dictee dinsdag 15 januari 2019 (1): dictee Oefendictee (2) januari 2019 [1481]

Dictee - dictees [1481]

Oefendictee januari 2019 (2)

1. Een sharon(vrucht) is een kaki(vrucht) [dadelpruim, godenpeer, kakiappel]. Buiten de partij is tjeef [dat wel; niet in wdb.: tseef, seef, dzeef] een scheldnaam, binnen de CD&V (christendemocraten) een geuzennaam. Vergelijk ook: tjeverij. Het woord 'kaloot' [niet in wdb.] slaat meer op de godsdienst dan op de politiek. Woorden op *bi: alibi, anbi [in NL: algemeen nut beogende instelling – giften aftrekbaar voor de belasting], babi [zwijn, nestvarken – vgl. babi pangang – geroosterd varkensvlees], bambi: (liefkozend) jong hertje, BBI (BE): Belgische biotische index [rivierwater] of Bijzondere Belastinginspectie, bi (internet: Burundi, ook: biseksueel, bnw. en znw.), BI (landcode – ook: businessintelligence), Bi (bismut, 83), bibi (schertsend: ik), birambi (SR: blingbling, opzichtige versieringen), biribi: kansspel met 64 balletjes – uit een zak len, chuchubi (op de Antillen: tropische spotlijster), dyumbi (SR, dwaalgeest).

2. Verder: combi (combinatie(wagen) of politiebusje), ebi (NL: extra beveiligde inrichting (gevangenis met zware bewaking)), ecocombi (roadtrain, supertruck, XXL-truck), fayalobi (sierheester SR), FBI (Federal Bureau of Investigation (federale politie en inlichtingendienst in de VS)), fransmanbirambi (kleine boom), Galibi (indianentaal, gesproken in Zuid-Amerika), habibi (straattaal: schatje), hebi (als last ervaren onhebbelijkheid), hidjabi (moslima die een hoofddoek – hidjab – draagt), historia morbi (ziektegeschiedenis), hodie mihi, cras tibi (vandaag overkomt het mij, morgen u = heden ik, morgen gij), holebi (homo, lesbienne of biseksueel, znw., bnw.), koolrabi (koolvariëteit), kubi (oe ie, ombervis Zuid-Amerika), lesbi (lesbienne, lesbisch), mobi (mobiele telefoon), nabi (profeet van Allah), ni(hi)l conscire sibi = zich van geen kwaad bewust zijn, obi (Japanse gordel, ook: katoenen sluitband van een judopak), rabbi (joodse rabbijn), renminbi (munteenheid van China, vgl: yuan).

3. En ook nog: sbbi (sociaal belang behartigende instelling (die de belangen behartigt van de leden en waarvoor speciale belastingregels gelden, bv. een fanfare of ouderenvereniging)), urbi et orbi (zegen paus: aan de stad (Rome) en aan de (gehele) wereld), vbi (vrijgestelde beleggingsinstelling = rechtsvorm om fiscaal aantrekkelijk te beleggen), wabi (peuldragende boom – Antillen), wabi-sabi = op het zenboeddhisme berustende kunstopvatting, bier-kaascombi, man-mancombi, man-vrouwcombi, wahabi (= wahabiet) en wasabi = Japanse hete groene mierikswortelpasta. Ook: protestants: bedienaar van Gods Woord = predikant, verbi divini minister, V.D.M., bicamerisme (democratie: tweekamerstelsel) en v.g. of v.gr. = verbi gratias = v.c. = verbi causa = bijvoorbeeld. Een maki(bi) is een snuitaap.

4. De S.V.D is de Societas Verbi Divini = Gezelschap van het Goddelijk Woord (een missiecongregatie – achter de naam s.v.d.). Dat traangras kun je plukken (jobstranen, mozestraan). Een oebie is een yam. Met *com: bedrijfsintercom, trekzalf: brasilicum, brasilicom, basilicum (dat laatste ook: bazielkruid, koningskruid = plant), Caricom (Caribbean Community and Common Market, o.a. Jamaica, Haïti en Suriname), com. = comité, COM = computer output on microfilm (microfilm of -fiche, gemaakt d.m.v. een computer), dotcom(bedrijf) [bedrijvigheid via internet], romcom [romantische comedy], sitcom (situation comedy) en telecom(municatie)bedrijf. Om het makkelijk te houden, beginnen we met een incipiëntendictee (aanvangers). Ik vind je een shitty [waardeloos, slecht] wijf. Moeten we short gaan [speculeren op koersdaling]? De ziekte sinte-markoen = koningszweer, kropzweren, scrofulose, mal de roi, klierziekte, tuberculeuze aandoening van de halsklieren.

5. Darten = darts spelen, pijltjesgooien (alleen inf.). De big five zijn in Afrika leeuwen, olifanten, luipaarden, buffels en neushoorns. Jachtluipaarden heten ook cheeta, jachttijger of gepard. De Big Five zijn de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad, t.w. de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Rusland (of de Sovjet-Unie), China en Frankrijk = de Grote Vijf. De Big Four waren de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Rusland en China tijdens en na de Tweede Wereldoorlog = de Grote Vier. Wist je dat een rabauw ook een appel is [niet: appel]? Mansoir [oo]: mannelijke erfgenaam, vrouw ... ? Zelfde vraag bij 'erfzoon'. Obligatoir is obligeant, toch? Een splendide mendax kan ook een aartsleugenaar zijn. Zo zie je maar: elk onmogelijk woord komt toch een keer aan de beurt: in de aangespoelde containers op de (Nederlandse) Waddeneilanden zat ook (di)benzoylperoxide (o.a. bleekmiddel van bv. meel). De stegomyia is de gelekoortsverwekker. Een stère (wisse) is een m3.

6. Dan moet je toch wel stekeblind zijn. GB noemt een stèle ook zomaar een stele. De Jakobsdag is de dag van Sint-Jacobus, de Heilige Jacobus [25 juli]. Is hij de trap opgeslopen? Het caravaggisme is een stijlrichting in de zeventiende-eeuwse schilderkunst, gekenmerkt door realisme en scherpe contrasten in de weergave van licht en donker. Het helladisch betreft een znw. (laathelladisch), het is een periode. Een dra [bijw., bijv. gebruikt] moeder kan aan het Hellp-syndroom lijden (Hemolysis [bloedafbraak], Elevated Liver enzymes [leverfunctiestoornissen], Low Platelets [afbraak van bloedplaatjes]): zwangerschapscomplicatie die o.a. gekenmerkt wordt door afbraak van rode bloedcellen en gestoorde leverfunctie. Zonder de Goede Herder dolen Zijn schapen. Zonder een goede herder dolen de schapen.

7. De hemline-indicator is een quasigrafischverband tussen de
Dow-Jones en de roklengte. Het roepen van (a)hoe is jouwen. Ook de homo sapiens (mv. homines sapientes of homo sapiensen) behoort tot de familie der Hominidae (mensachtigen). Haar prêt-à-porterjurkje stond best goed. Hij liep daar in en uit. Hij liep erin en -uit (het bos). Is die kid ooit door k.i.d. of door kie geconcipieerd? Uiteindelijk stonk hij er in. Hij is er lelijk in gevlogen. Ik vind het jammer dat de kinderen niet mee willen (gaan). Ik vrees dat mijn benen niet meer meewillen. Denk je dat je het werk vanaf nu alleen afkunt? Ik weet niet of je dat wel zult aankunnen. Wat we daar nu weer mee aanmoeten … We kennen het septum nasi (mv. septa nasi) = neus(tussen)schot. O ja, en fernweh is heimwee. Welke angst is ringxiety? Is Piet nou oud- of
vrij-katholiek? Nou, oudkatholiek natuurlijk. 'Zeil van het Schip' heet nu 'Zeilen'!


8. Een soroptimiste is lid van een werkendevrouwenorganisatie. Wat is zo'n soroptimiste trouwens meer dan een gewone optimiste? De afkorting van doctorandus is drs. en Drs. P kennen we allemaal, net zoals we de Ali B-petjes kennen. Voordat hij definitief in vrouw getransformeerd werd, was hij al behoorlijk vermeid. Een pons asinorum is een ezelsbrug(getje). Het woord 'c-print' spreek je uit met 'sie', 'e-print' met 'ie'. De kapucijn en de kapucines hadden iets gemeen: beiden lustten ze peultjes en kapucijners [zoals calvinisten wel van kalvijnen houden]. Ik hoorde 'heybaberiebah' en dacht onmiddellijk: dat is een scat. En toen ik 'shoobydoowop' hoorde, moest ik aan doowopmuziek denken. Het is die verdomde Lowietje (of Louistje), het zwarte schaap weer. Er staat wild zwijn op het menu. Het woord 'acroniem' staat voor een letterwoord, zoals 'vip' [uitspraak vihp] voor 'very important person' in viptribune, etc.



zondag 13 januari 2019

Dictee zondag 13 januari 2019 (2): dictee Oefendictee 711 (oud) [1480]

Dictee - dictees [1480]

Ook 711 lijkt wel aardig.

Dictee 711 (DCCXI) Dictee Specialisten (05-01-2014)

1. De pâte is de vrij dikke, smeuïge verflaag van een schilderij. Wilde je mij besjoechelen [besjoemelen. belazeren]? Een echel is een bloedzuiger, een echelle een toonladder. Met een eclatant succes kun je éclat maken [opzien baren]. Een wielrenner heeft een toeclip en de zon heeft zijn zoneclips. Ecru is touwkleurig en een rekruteerder is een recruiter. Sinds 1848 is de leus van Frankrijk: liberté, égalité, fraternité. In de Tweede Wereldoorlog kenden we de Grote Adviescommissie der Illegaliteit [vooraan hoofdletter]. Egreneren is ontkorrelen. Dat élan vital, die stuwende levenskracht, werd met veel elan aangeboord. Zijn elegantie verdiende de naam élégance ten volle. Die geheel authentieke authenticiteit was elementair. De elite-eenheid kwam eraan te pas. Zijn 'elocutie' [welsprekendheid] en 'eloquentie' [idem] synoniemen? Ja, dus. Een emax domina is een koopzuchtige dame. Emasculatie is castratie.

2. Een emigrant is een emigré en een emigrante is een emigree. Een émissaire, een emisario, is een geheime boodschapper. Een deal [Engels!] emissa manu [Latijn!] is bij handjeklap. Te veel CO2-emissie leidt tot een boete en een verlieslijdend bedrijf. Emunctae naris is over een fijn onderscheidingsvermogen beschikkend. Epateren is overbluffen en, nog erger, épater le bourgeois is overdonderen. Epopeeën zijn epen [epossen]. Binnen de eroev [gebied] mag je op sabbat dragen. Met houden aan een prima verkeersetiquette zijn verkeersregels nauwelijks nodig. Je moet me geen etiket opplakken. Ik zoek mijn naai-etui. De gerant [verantwoordelijk beheerder  hotel, etc. – zjee] legde de gerande servetten gereed. Een manege is een rijschool. Zijn er andere metiers dan dat van wielrenner? De merengue is een dans en de meringue een schuimdeeggebakje. Ze droeg een negligé, zeg maar negligeetje (en was dus en – Frans – négligé).

3. Aan het prematuurtje [te vroeg geboren kind] hield ze een
post-partumdepressie [partus = bevalling] over. In het schijnsel van de reverbère [lantaarnpaal] had ze reviaanse [Reve] rêverieën over de reverences [buiging] die ze zou moeten maken. Het is usance [gebruik] dat je in dat geval als sursiet [persoon die het aanvraagt] surseance (uitstel) van betaling krijgt. Je schrijft 'crêpe' met een dakje erop, toch? En 'crème'? Een abbé is een wereldlijk rooms-katholiek geestelijke in Franssprekende landen (zoals abbé Pierre). Een amphigouri [oe] is een nietszeggend gedicht. Een applique [beschilderd vak in omlijstingen die deuren, ramen, enz. voorstellen] zie je in het theater en een appliqué is een opgelegd versiersel van een andere stof dan die waarop het wordt aangebracht. Een avant-corps is een zelfstandig gedeelte van een gebouw voor de hoofdgevel, de avanthop is de hiphopstijl, de avant-garde, dat weet je wel [jonge generatie van kunstenaars met nieuwe vormen], avant la lettre [voordat het begrip bestond, eigenlijk: prent zonder onderschrift] ook, de avant-première is een voorpremière, het avant-propos is een voorwoord (à propos, is dat af?) en een avant-scène is? Antwoord: voorgrond van het toneel, tussen scherm en voetlicht!

4. Een bajadère is een (exotische) zangeres. Ook het Great Barrier Reef wordt wel genoemd als achtste wereldwonder. Een belvedère is een mooi uitzicht. Het bouclé is een zekere tapijtstof. Een bouton d'orient is een besmettelijke zweer. Het bête humaine is het dierlijke in de mens. De bergère is een leunstoel of een kapsel. Zó blasé [zo verwend dat je niet meer kunt genieten] is gewoon bête [dom, onnozel, schaapachtig]. In de brasserie [café, eetgelegenheid] liep het uit op een brasserij [slemperij, braspartij: overdadig eten en drinken]. Koffie te over, zoek maar op: caffè latte [Italiaans: koffie met veel melk],
café-restaurant, café glacé [ijs met mokkasaus], cafeetje, café-elftal, café dansant, café complet [koffie met gebak], café crème [soort espresso], café billard (biljartcafé) en café noir [koekje met een laagje suiker met koffiesmaak]. Een calèche heet volgens VD ook kales. Een carré is een vierkant en carrément is ronduit. Bij zekere yogaoefeningen moet je chanten [op monotone wijze zingen bij wijze van meditatie]. Een chiffonnière is een hoge ladekast. Een chime [tsjaajm] is een klokkenspel. Een chimère is een hersenschim. De clergé is de clerus.

5. Bij computers kom je client-serversystemen tegen, in winkels clientèle of cliënteel. Cliëntelisme is politieke klantenbinding. Een comédie noire [blijspel met een tragische ondertoon] is niet helemaal een comedy. Een kletskous is een commère. Een compère (compeer – leidt ze in en verbindt scènes) werkt bij de revue. Een comprimé is een zekere pastille. Een confrère is meestal een collega-jurist; met zijn allen vormen ze de confrérie. Een consommé is een niet-gebonden soep. Het conté is zeker tekenkrijt. Hier volgen wat coups: coup de force [gewelddaad], coup de foudre [plotselinge en onweerstaanbare verliefdheid – blikseminslag], coup de fouet [medisch: zweepslag], coup de grâce [genadeslag], coup de maître [meesterstuk], coup de main [verrassing], coup de pédale [pedaaltred], coup d'essai [proefstuk, origineel bij gilden om 'meester' te worden], coup d'état [staatsgreep], coup de théâtre [ommekeer, onvoorziene wending] en coup d'oeil [vluchtige blik, oogopslag]. Verder: de coupe-file [voorrangskaart], de ijscoupe, de coupe soleil [kapsel met plukjes geblondeerd haar] en ten slotte de stiltecoupé.

6. Daar volgen de crèmes: crème anglaise [nagerecht, anglaisecrème], crème au beurre [botercrème], crème brûlée [met laagje gekaramelliseerde suiker], crème de cassis [likeur, zwarte bessen], crème de la crème [het beste, neusje van de zalm, je van het], crème de cacao [likeur, cacaobonen], crème de menthe [pepermuntlikeur], crème de vanille [vanillelikeur] en een crème-ei [met crème gevuld]. Vergeet ook niet de crème fraîche [dikke, zurige room, BE: slagroom] en de crème fouettée [slagroom]. Bij crêpe [weefsel, ook: flensje] kunnen we noemen: crêpe de Chine , crêpe georgette [beide: geen mv.], crêpepapier en een crêpe suzette [flensje met likeur, mv. crêpe suzettes of crêpes suzette]. Mag ik een ijscrêpe van u? Een crêperie is een pannenkoekenhuis. Degradatie is het demasqué der
would-bekampioenen. Het doublé is geelkoper of een veertigjarig jubileum. Om maar eens een cruijffiaans gezegde aan te halen. "Elk nadeel heb se voordeel." Zou dat zijn nagedachtenis recht doen? Op uniformen kunnen fourragères [schouderkwasten met koorden] zitten. Een ferronnière is een voorhoofdssieraad. Flèches zijn onder andere spitse torens. Foncé [bnw.] is donker van tint. Een kiloampère wordt afgekort tot kA, een kilovoltampère tot kVA. Miserie is misère.

7. Macrameeën is macramé vervaardigen. Een marque is een merk, een marqué een toneelspeler en een marquee [ie] een 'lopende' mededeling [op beeldscherm]. 'Mate' [ee] kun je horen bij judo, een maté is een sierheester. Zoek maar op: mise-en-page [lay-out],
mise-en-place [gereedmaken bereiding gerechten], mise-en-plis [watergolf], mise au point [zuiver stellen kwestie, stand van zaken] en
mise-en-scène [voorbereiding, toneelschikking]. Bij het bostonnen [spel boston spelen of de boston dansen] kom je de misère ouverte [kaarten – bij bostonnen – openleggen zonder een slag te halen] tegen. Is een momentum [geschikt om iets te ondernemen] een soort van moment suprême [hoogtepunt]? Nee, dus. Mouliné is moulinetgaren [èh(t)]. Is de dos passé [boek, vlakke, vierkante rug] inmiddels niet passé? Foto's plaats je in een aantal pêle-mêles [raam voor foto's]. Ze droeg een plissérok [znw.]. Mooi, die pointillébloes [znw. – met gekleurde punten] met point-lacéovergooier [znw. – boorduursel met ingeweven figuurtjes]. Rapé is snuiftabak een ratee een mislukkelinge [m.: raté]. Bij een référé [NL kort geding, BE: kortgeding] is niet vaak een referee [scheidsrechter] betrokken [wel een rechter]. Gebruik de kleur roze maar om die rosé [wijn] te tekenen. Zij was een losbandig persoon [uit de aanzienlijke stand], een rouee [m.: roué], en als bindmiddel voor de saus gebruikte ze blanke roux.

8. Een séjour is een verblijf (of de kosten daarvan). Hoe duur is dat sèvres servies (sèvresservies)? Solfegiëren is zich bekwamen in solfège [solfeggio, solmisatie, zingen op noten: sol, do, re, mi]. Hartgeruis heet souffle. Een tierce [tiers] is een Engelse inhoudsmaat, een tiercé [tjèhr-see] een trio als weddenschap. Een trouvère was een Noord-Franse minnezanger in de middeleeuwen. Een grappige touch [karakteristiek trekje], een rectaal toucher [inwendig onderzoeken rectum = endeldarm] en drie touche-à-touts [bemoeials, bemoeiallen]. Voorbeelden van soirees zijn de soirée musicale en de soirée dansante. Frisee is krulandijvie, fricassee een gehaktgerecht. Een tournee is een soort van toer [sportploeg, kunstenaar, politici]. De
rez-de-chaussee [benedenwoning] lag aan de chaussee [straatweg]. Een gelee is een soort van zalf. Een melopee is een ritmisch gezang of een klankexpressief gedicht. Een bourree is een dans. Montee zijn glasaaltjes of elvers.

9. Een pence [èh – qua waarde] is een penny (muntstuk), een pencee [èh, s] is een rondo en een pensee [ah] is een viooltje of het lichtkleurig blauw. De risee [m/v] is het mikpunt, een travee een gewelfvlak. Alle Mozartwerken hebben een KV-nummer (Köchelverzeichnis). Hoe spreek je 'bosschage' (bosje – zonder sch) uit? En wat is een bossage [blokken natuursteen aan de voorzijde ruw behakken]? Zij zijn de eerste de besten niet. De commissaris van de Koning(in) (CvdK, CdK, CvK) komt hoogstpersoonlijk. Hij studeerde een jaar lang Tamil [taal], zijn broer doet dat al jarenlang. Een goûter is een 4-uurtje (vieruurtje). Een laissez-passer is een geleibrief [vrijgeleide]. De poissonnier [vissen] en de saucier [saus/zen] konden het in de keuken samen goed vinden. De bordesscène vond op de palier [rustplaats trap = bordes] plaats. Een angélique is een angelica: de engelwortel uit de plantkunde. Denk ook aan de vox angelica [engelenstem, orgelregister]. Een bébé kan een lange, wijde dracht zijn [ook wel: baby]. Een bévue is een flater. Een crémant [licht mousserende wijn] kun je drinken.

10. Debris is ruimteafval (en débris is puin). Een dépositaire is een depositaris [heeft geld of goederen in bewaring]. Geschubd is écaillé. Een écossaise is een Schotse dans. Hij deed het uit dépit (teleurstelling, ergernis). Opzien baren is éclat maken. Verdienstelijk is méritoire. Een pépinière is een boomkwekerij. Een récamier is een soort rustbank. Een maréchale is een (schalkse?) maarschalkse. Een méridienne is een sofa voor de middagslaap. Een résidence is een luxueus appartementencomplex. Een pépite is een goudklomp. Sévère is gestreng in de kunst. De vendémiaire is de wijnmaand [Franse Republiek]. Je dient stante pede [onmiddellijk] te vertrekken. De inséparables zijn bepaalde Braziliaanse parkieten of papegaaien [en dus onafscheidelijk].


zaterdag 12 januari 2019

Dictee zondag 13 januari 2019 (1): dictee Wekelijkse spellingtest 032 RL [1479]

Dictee - dictees [1479]

Wekelijkse spellingtest 032 RL [elke zondag]
Welk van de 3 antwoorden is juist?
Oplossingen: volgende week!
Bron: Oefendictee (oud) 532

1. Ik ............, waarna ik mijn haar ..................
a. jojode               shampode
b. jojoode             shampoode
c. jojode               shampoode.

2. Het ............ is het burgerlijk recht en het ............ is het gewone recht.
a. jus civile            jus commuun
b. jus civile            jus commune
c. jus civiel            jus commune.

3. In het ............. stond: een geüniformeerd persoon heeft ............. taal geuit.
a. pv             onwelvoeglijke
b. p.v.           onwelvoeglijke
c. pv             onwelvoegelijke.

4. De ............ had een ............ (geplooide strook) op zijn kleren.
a. troubadour             jabotje
b. troebadoer             jabotje
c. troubadoer             jabootje.

5. ............ is appellation ..............
a. AC              controlée
b. A.C.            contrôlée
c. AC              contrôlee.

6. Op het ............. schreef hij het woord '.............'.
a. blocnoteje              hasjies
b. blocnotetje             hasjiesj
c. blocnoteje              hasjiesj.

7. Stel je voor: een ............ die ............ toegediend kreeg ...
a. schnautzer           exstasie
b. schnautzer           ecstasie
c. schnauzer            ecstasy.

8. Bij de ............. vonden ze een ................
a. IJ-oever               karoshieslachtoffer
b. IJoever                karosjieslachtoffer
c. IJ-oever               karoshislachtoffer.

9. De ............ produceerden een ............ aan geluiden.
a. kakatoes           kakafonie
b. kaketoes           kakefonie
c. kaketoes           kakofonie.

10. Het ............... (oude, lelijke vrouw) vertrok halje travalje (inderhaast), zonder (volkstaal) ................
a. kavaille            medaille
b. kavaille            medalje
c. kavalje             medalje.

Oplossing vorige week [031]:
1 b 2 b 3 b 4 b 5 c 6 c 7 c 8 a 9 a 10 b

Contact: leentfaarrein@gmail.com



vrijdag 4 januari 2019

Dictee zondag 06 januari 2019 (4): dictee Oefendictee 700 (oud) [1478]

Dictee - dictees [1478]

Nou vooruit, dan ook 700 maar ...

Dictee 700 (DCC) Dictee Specialisten (22-12-2013)

1. De hartree [ie] is de atomaire eenheid van energie (Eh). Deze afmeting is hart-op-hart. Een evaatje is een hartvormig schort. Hij viel van de steiger en was hartstikke dood, morsdood. Je mag
'hart-vaatziekte' schrijven maar ook 'hart- en vaatziekte'. In plaats van hartzeer kennen we ook: afflictie, hartenleed, hartenpijn, zielensmart en zielsverdriet. Eén haruspex [Romeins priester, voorspeller], twee haruspices [als: index, indices]. Hij harvestte [verzamelen in een databestand, een corpus] heel wat bij elkaar. Wat kunnen die harzers [om zijn zang gekweekte variëteit van de kanarie] mooi zingen … Is dat een hashcode [hakt bv. een wachtwoord in bitjes]? Hoe schrijf je 'hasjiesj' [alleen zo]? Japanse eetstokjes heten hashi. De haskala was de Joodse verlichting (geen lamp dus). Dat heb ik in de hasjshop gekocht. Hasta la vista [Spaans: tot weerziens]! Een hateenheid is huisvesting voor alleenstaanden en tweepersoonshuishoudens (een- of tweepersoonsappartement). Beschrijf de hathayoga [lichaamsoefeningen en adembeheersing staan centraal] eens. Doe dit haud mora, zonder dralen.


2. Haud passibus aequis: (van navolgers) ver achterblijvend bij hun voorbeeld. Haud sine gloria: niet zonder roem. Een haussier is een speculant à la hausse, een stier [vgl. baissier, à la baisse, beer, contramineur]. Hautes contres zijn zangers. Hava is hoogactief vast afval [vgl.: lava]. De wilde havanna's [niet afgesneden sigaar] stammen uit Havana. Eén havdala [ritueel ter afsluiting van de sabbat of feestdag], twee havdalot. Een havenzate [verhoging in water] is nat, een havezate [havezaat, grote hofstede] droog. Haver wordt ook oot of aat genoemd. Een paard is een havermotor. Hoe spreek je 'hazelskink' [skihnk] uit? Het toppunt: een hazewind die als een haas hazenwinden laat. Je hebt hbo- en wo-bachelors. Ooit was de HDO de Hilversumsche Draadlooze Omroep. Hèhè, is dat lopen. Een hearsay is een on-dit [gerucht]. Dat gadget [hebbedingetje] is een must have. Met een misvatting moet je het wel mis hebben. Deze hebe is een bevallige schenkster (niet van wijn). Hechsjers (hechsjeirem) zijn onder andere koosjerverklaringen.

3. Bij huidwonden kun je een agrafenhechting toepassen. Die hecklers [voortdurend roepen en kritische vragen stellen] verstoren het debat opzettelijk. Hoeveel is een hectostère [100 kuub]? Veel tenniswedstrijden worden beslist via best of fives. Dat weet elke harpeniste. Het werd hem de but en blanc [op de man af] gevraagd. Ik zou zelf zeker nooit blanc-seings (blankets = blanco volmachten) afgeven. Overigens: blanketten [peer] eet ik graag. Het eau des carmes [geen mv.] (ook: karmelietenwater) was vroeger een huismiddeltje tegen diverse kwalen, zoals koliek en lethargie. Een heitjespiejijzer is een kwartjesvinder [bedrieger die je uitnodigt met hem te kaarten]. Ondernemingsraden en olympische records heten or's. Bessemeren is werken volgens het bessemerproces [staalproductie]. Zoeken op '*code*': zebracode (streepjescode), vocoder (elektronische stemvervormer) en toxicodermie (uitslag door inwerking van giftige stoffen op de huid). Op (en)coderen volgt decoderen.

4. Laten we elkaar geen mie(tje) noemen [dingen zeggen zoals ze zijn] [(afko] n.a.v. synonymie!]: alchimie (alchemie – oude geheime wetenschap, op zoek naar goud), bacteriëmie (aanwezigheid van bacteriën in het bloed), antonymie (tegengestelde van synonymie), amimie (uitdrukkingsloosheid van het gezicht), hyponatriëmie (watervergiftiging), antroponymie (persoonsnaamkunde), athymie (athymisme: het ontbreken van de thymus = zwezerik), atimie (verlies van burgerrechten, eerloosheid), natriëmie (het voorkomen van natrium in het bloed), cyclothymie (cyclofrenie= manisch-depressieve psychose – antoniem: schizothymie = gespletenheid van gemoed), boulimie (of: boulimia - eetbuienstoornis), hypermimie (ziekteverschijnsel met overdreven sterke gezichtsuitdrukking), hypomimie (te weinig), dysthymie (depressieve neurose), hetero- [varken en zwijn], homo- [vorst en vorst] en hodonymie [straatnaamkunde], hyperthymie (ziekelijke vrolijkheid) en toponymie (plaatsnaamkunde).

5. En het laatste staartje: hyponymie of subordinatie (voorkomen van een woord waarvan de betekenis door een ander woord gedekt wordt), metonymie of metonymia (Hemmerechts lezen …) en parathymie (verstoring van het gevoelsleven). Verder met 'code': tancode (authenticatiecode bij elektronische betalingen: transaction authentication number), met de short- of snelcode haal je documenten op uit een computergeheugen, nicodemiet (iemand die in het geheim tot de Reformatie was overgegaan, maar in het openbaar
rooms-katholiek bleef)
, de DNA-code is een genetische code, de dresscode [kledingvoorschrift] is nog niet vastgesteld.


6. De codex constitutionum is een van de vier delen van het onder keizer Justinianus tot stand gekomen Corpus Juris Civilis [codificatie van het Romeinse recht onder keizer Justinianus], verbindend sedert 534. De codex argenteus is het enige handschrift van Wulfila's Gotische Bijbelvertaling. De Code Napoléon of Code Civil was het Franse Burgerlijk Wetboek (1804), dat van 1810 tot 1838 ook in ons land gebruikt werd. Codeïne is methylether van morfine, een alkaloïde dat in opium voorkomt (onder andere werkzaam tegen hoest). Een cacodemon is een boze geest. We moeten back to basics [terug naar de basis] gaan. De soldaat blancode [blancoën = met blanco, onderhoudsmiddel,  behandelen] zijn uitrustingsstukken. Een kerkelijke wet vastgelegd in de Codex Iuris Canonici wordt wel canon genoemd. Hij cheatte [valsspelen, sjoemelen, frauderen] nogal eens. Een compiler vertaalt broncode [vb. C of Pascal] naar objectcode [machinetaal computer]. Wat doet de cryptoanalyse [cryptanalyse: het oplossen van geheimschriften, van codes]? Met DigiD's heeft men een digitale identiteit [en inlogcode voor overheidsdiensten].

7. Spionnen schrijven ook weleens en clair [geen code]. Het junk-DNA is het DNA dat niet codeert voor erfelijke eigenschappen. Aan de nettiquette [etiquette voor internet] dient men zich te houden. Alle opensourcesoftware komt uit een open source [broncode daarvan voor iedereen – gratis – beschikbaar en te veranderen]. Een password of paswoord is persoonlijk. De RAL is de ReichsAusschuss für Lieferbedingungen, een coderingssysteem om verf- en coatingskleuren (RAL-kleuren) te definiëren. Verkoopt u ook Coburger hammen [in een rechthoekige vorm gepekelde, en vervolgens gerookte ham – Coburg = stad in Beieren]? De schulplijn [conchoïde, mossellijn is een kromme schelpvormige lijn] is door de wiskundige Nicodemus uitgevonden. Een rtf-bestand heeft de extensie rtf (rich text format). Een scrambler scrambelt [berichten, tekst, vervormen = coderen]. Wat zijn tokens [computer: reeks tekens]? De Code Noir uit 1685 was een voorbeeld van slavenwetgeving. In de online-VD wordt 'Code Pénal' (CP) inmiddels correct geschreven. Een html-bestand in HTML-code kan tags [bv. <vet>] bevatten, die moet je niet verwarren met hashtags [zoals #MeToo in een T/twitterbericht].

8. Zachtschilden hebben een week chitinepantser. Hier volgt een greep uit de meest interessante ISO-landcodes: AS (Amerikaans-Samoa), AZ (Azerbeidzjan), BD (Bangladesh), BA (Bosnië en Herzegovina), BF (Burkina Faso), BT (Bhutan), CC (Cocoseilanden), CK (Cookeilanden), CV (Kaapverdië), FO (Faeröer), GQ (Equatoriaal-Guinee), GP (Guadeloupe), HM (Heard- en McDonaldeilanden), KM (Comoren), KN (Sint Kitts en Nevis), LC (Saint Lucia), MH (Marshalleilanden), NU (Niue), PM (Saint-Pierre et Miquelon), QA (Qatar), RE (Réunion), TV (Tuvalu), UG (Uganda – GB ook Oegandees --- > Oeganda), VC (Saint Vincent en de Grenadines), YE (Jemen), YT (Mayotte), ZA (Zuid-Afrika), UZ (Oezbekistan), LY (Libië), DO (Dominicaanse Republiek), BN (Brunei), AQ (Antarctica) en EH (Westelijke Sahara).

9. Het woord 'swaffelen' [ooit Woord van het Jaar] is een typisch voorbeeld van Hedenlands taalgebruik. In Indië roken ze graag hollanders [sigaar]. Een heelgoedhollander wordt gevuld met lompen. Ook om acht uur hoor je een heelslag; om halfacht [GB ook: half acht] niet. De vier Heemskinderen zijn de vier zonen van Heymijn van Ardennen, Ritsaart, Writsaart, Adelaart en Reinout, bekend uit het volksboek 'De vier Heemskinderen'. Krijg nou het heen-en-weer [val dood]. De Heren van Zuilichem waren geen gemakkelijke. Met witheren of witte (!) heren worden de dominicanen (norbertijnen) aangeduid. Wie of wat is de heer (ook: koning) der schepping? [De man, maar gelukkig: de kroon der schepping is de vrouw.] Als uitroep van verbazing uitte hij: heremijntijd. De Here der heren is de Here der heerscharen. Een van de negen engelenkoren heet Heerschappijen. Wat heeft die heet bloed zeg; ze is, zeg maar, beregeil.

10. Als je 'Heere' [eee] hoort, weet je dat er een orthodoxe protestant over zijn godheid (Godheid) spreekt. De hefnerkaars is een oude eenheid van lichtsterkte [nu: candela]. Kap toch met die hegelarij [irreëel gefilosofeer, zogenaamd op basis van de filosofie van Hegel]! Hei, 't was in de mei, zo blij. 't Is (altijd) hei of fij met hem [hollen of stilstaan]. Het heibeiige type heibeit [tieren, schelden] als een viswijf. Ze draagt haar heidipakje [erotisch speelpakje], nou, dan weet je het wel. Is er verschil in smaak tussen hei- en duinhazen [laatste smaakt naar zand]? Een heikind (oplanger, opzetstuk) is een verlengstuk, [afko] o.a. voor een heipaal bij het heien. Ze is bij het heilsleger, het Leger des Heils (LdH). De Heilige Alliantie is het in 1815 door Rusland, Oostenrijk en Pruisen gesloten bondgenootschap. Hij is roomser dan de paus [zeer orthodox of fanatiek]. Met de heilige uit Assisi wordt Franciscus bedoeld. De eerste christenen vormden de gemeenschap van de heiligen. Denk utopiaans (utopisch, niet te verwezenlijken).

Dictee zondag 06 januari 2019 (3): dictee Oefendictee 699 (oud) [1477]

Dictee - dictees [1477]

699 kostte niet zoveel tijd, na 700 ga ik weer eens een poosje wat anders doen ...

Dictee 699 (DCXCIX) Dictee Specialisten (14-12-2013)

1. Na de coup [staatsgreep] namen ze een lekkere coupe ijs. Successen: succès de ridicule, succes wegens belachelijkheid, succès de scandale, succes door een veroorzaakt schandaal, succès d'estime, succes dat alleen berust op de achting voor de naam van de maker of de voordrager [3 x zelfde mv.] en succès fou [mv. succès fous], een daverend succes. Geef mij maar sundae-ijs [plombière: 2 of meer soorten, gekonfijte vruchten]. Summa summarum: alles bij elkaar genomen, tenslotte, summa cum laude: met de hoogste lof, super flumina Babylonis: aan de rivieren van Babylon (on the rivers of Babylon) en superis deorum gratus et imis: (van hovelingen en vleiers gezegd) bij de hoge en de lage goden in een goed blaadje staand. Het supremum vale is het laatste vaarwel. Een sûreté de corps is een vrijgeleide. De surgens aurora is de opkomende dageraad. Suri's [Surinamers] eten surimi [goedkoop soort visgehakt of pasta].

2. Sur-le-champ is op staande voet. Bij een survivaltocht, het survivallen, is het een soort survival of the fittest [overleven van de sterksten]. Een suzerein is een opperleenheer. Suspendens omnia naso: bij alles zijn neus ophalend, overal mee spottend, süsser Pöbel: lief gepeupel, een suttee: vrouw voor weduweverbranding (suttiisme) en suum cuique (tribuere): ieder het zijne, elk wat hem toekomt. Een sydniër is een groot Australisch paard (uit Sydney?). Hij is een sybaritisch (verwijfd, wellustig) mens. Het sympathische zenuwstelsel … [regelt werking inwendige organen] Een symmachie is een oorlogsbondgenootschap. Hij zweert bij szechuanpeper [anijspeper, Chinese provincie]. De (Het) système de la bascule is in de politiek het afwisselend steunen op verschillende (combinaties van) partijen. Syzygie is de verzamelnaam van conjunctie en oppositie van zon en maan. De synoptici zijn Mattheus, Marcus en Lucas.

3. Een predikant zal de 3 h's maar op zijn rug hebben ('houd hem hier'). Het vogelgriepvirus H5N1: hemagglutinine type 5 in de eiwitmantel en neuraminidase type 1 op het virusoppervlak. Haha, die is leuk! Het Haagje is Den Haag, het Haagje van het oosten is Arnhem, het Friese Haagje is Heerenveen en het Drentse Haagje is Assen. Leerlingen willen maar al te graag haagschool houden [spijbelen]. Een heibei is een haaibaai. Een paumelle is een haakhang [scharnier met in- en uithaken]. Sommigen denken dat een haantjepik Heintje Pik is [klopt soms nog ook!]. Van hot naar haar [van kastje naar de muur] lopen is (voor de voerman) van rechts naar links. Die chicane [haarkloverij] bestaat uit zinloos gekibbel. Die Haarlemmer halletjes [rond en plat koekje van gekruid deeg] smaken voortreffelijk. Die haarlemmerolie helpt voor van alles [via de kwakzalver]. Een haarstilist is een hairstylist. Wat is haardstedengeld eigenlijk [belasting naar aantal haardsteden (stookplaats)]? Hij begon met haasvreten [bang zijn, worden].

4. Die vent was stoïcijns [onverstoorbaar]: hij gebaarde van kromme haas (van krommenaas – doen (als)of de neus bloedt). Een haatbaard is een jihadistische moslimfundamentalist. Hij is een habiel [bedreven, vaardig] elektromonteur. Waar komt het 'habeas corpus' [Engelse wet: elke gearresteerde komt voor een rechter] vandaan? Gelukkig weten we weer, hoe 'haček' [v, diakritisch teken, Tsjechisch] te schrijven. Hadden we maar meer hadjememaars [populistische, zich tegen het establishment verzettende politicus]. De hadassim dienen als geurige mirtentakjes voor Soekot [bij joden]. Onder deze voorwaarde: hac lege en tot zover vandaag: hactenus hodie. Haec hactenus: genoeg hierover. Een haereticus in grammatica is een ketter in de spraakkunst. Een hafiz is een sublieme Korankenner. Haftarot zijn lezingen uit de Profeten, volgend op de lezing uit de Thora. Kunnen we hier met gourdes [HTG, Haïti] betalen? De moslims worden ook wel hakbars [denk aan: Allahoe akbar] genoemd. Die gabbers gaan elk weekend 'hakkûh' [heftig dansen op housemuziek]. Hakkepeter is rauw gehakt. Met hoeveel k's schrijf je 'koekoek'?

5. We hebben halvemaantjes [croissant] bij het ontbijt. Permafrost wordt ook eeuwig hal [altijd bevroren ondergrond onder de oppervlaktelaag] genoemd. Met halbstarken worden nozems bedoeld. Halen en betalen is cash-and-carry. Onze-Lieve-Heer heeft hem gehaald [hij is overleden] toen hij bij de supermarkt was. Mijn opa zou er geen twee en een halve cent (twee-en-een-halvecentstuk) voor geven. Trouwens: een koperen 2½ [in cijfers!] centstuk was een gobang. Een dito oud bronzen geldstuk was een vierduit(en)stuk. Dat werk is maar halfhalf (zozo) uitgevoerd. Die telefoonabonnee heeft men halfgesloten [kan alleen gebeld worden]. Een halftime assistent [bnw., niet aaneen! – znw. is 'rust' in bv. voetbalwedstrijd] heeft een halftijdse baan. Een anaglief is hoogverheven, in hoog reliëf, haut-reliëf en dus niet bas-reliëf (halfverheven). Een halfester is kennelijk een mono-ester van een tweebasisch zuur, wat dat ook betekenen moge.

6. Halfdroog is demi-sec. Dat tafellaken is van halfzijden damast [stof, Damascus]. Halsoverkop is halje travalje. Hallootjes, luitjes. Halloumi lijkt op feta. De halluces (enkelvoud: hallux) zijn je grote tenen. Haloperidol is een dopamineonderdrukkend psychofarmacon dat gebruikt wordt bij de bestrijding van psychosen. Een pakira is een halsbandpekari. Een foulard [wollen halsdoek] gaat om de nek, een grand foulard [groot kleed] over de bank. Een karkant is een halssnoer van edelgesteenten. Reikhalzend is halsreikend. Venus' halssnoer is een Australisch wier. Bij halstering [paard de halster aandoen] wordt mede een halsterring aangebracht. Een Halt-bureau is een lokale afdeling van Het Alternatief [taakstraffen jeugd]. Half en half heb ik het altijd wel geweten. 1.002.003 [in cijfers] schrijf je in letters als een miljoen tweeduizend (en) drie. Op het halve-eeuwfeest kwamen er halvecenten uit de oude sok tevoorschijn.

7. Een hamada is een rotswoestijn en een hamadryade een bosnimf. Wil je die Yorkse ham of parmaham? De hamburgerziekte is het hemolytisch uremisch syndroom (hemolytische uremie = vergiftiging met besmet vlees]). Die hameistijl [verticale stijl van een hameigebint] moet vervangen worden. Een opus mallei [mah-lee-jie] is een hamergravure. De (c)hamieten vormen een niet-zwart mensenras (en dat spreekt de (c)hamitische talen). Mogen in een karavansera(i) [openbaar gebouw op karavaanroute] ook caravans komen? We zullen hem flink onder handen nemen. Is er nog meel voorhanden? Heb je al iets omhanden? De ophanden zijnde kermis gaf veel reuring [gezellige drukte]. Voor doofstommen is er het hand-abc. Die handclap [ritmisch klappen op de maat van de muziek] betekende instemming. De Handelingen van de Tweede Kamer [niet: die der Apostelen] der Staten-Generaal zijn dor leesvoer. De softenonbaby's (vergelijk: thalidomide) waren soms handeloos (!). De handelsgod, god van de handel, dat is Mercurius.

8. Bij een jan-contant of Jantje Contantje is het altijd handje contantje. De handelsschool is later opgegaan in de hbs A (geen gymnasium alfa of bèta dus, of hbo-sph). Er is een handgeschreven beschrijving van die handgemaakte klok. Handjicht is chiragra. Hij is een handschone [traag, bang om handen vuil te maken] kat-uit-de-boom-kijker. Wij zijn meer van die hands-ontypetjes [typeje, tiepje]. Hands up: geef u over! Een commis-voyageur is een handelsreiziger. Het pied-de-poule is een tweekleurig weefsel met dambordeffect. Wie zie je zoal in hang-outs [horecagelegenheid of webstek gelijkgestemden]? Een hangmand is een hanging basket. Het Koreaans wordt in hanja [Chinees karakterschrift] geschreven. De kinderen speelden hansje-mijn-knecht [kinderspel: iemand moet van alles aanbrengen] en de moeder kreeg een hansje-in-de-kelder [kind in de moederschoot, ook: zekere likeur]. Hanifs (hoenafa) zijn pre-islamitische monotheïsten. De chihuahua en de dwergpincher zijn handtashondjes. Het hantavirus [koorts, hoofdpijn, spierpijn] kan zelfs dodelijk zijn.

9. Die hans-met-de-bellen [sloddervos, slordevos] ging om een hans-van-gelder [roggebrood]. Het hanzi is een Chinees karakterschrift [vgl. hanja – Korea]. Een hapax wordt ook hapax legomenon of hapax eirèmenon genoemd [komt maar één keer voor – als je erover schrijft, is het dat niet meer ...]. Wie heeft de term 'happy clappy' [blij geloof in de godheid met zang en dans] bedacht? Hij is een hard-boiled [keihard, ongevoelig] incassomedewerker. Een hardelijner is een hardliner [met radicaal standpunt]. We zullen u (er) niet (over) hardvallen. De hare krisjna is de door swami Prabhupada gestichte sekte. Het haringkaken houdt in dat er haring gekaakt wordt. Met de Akte van Harmonie aanvaardden verschillende provincies van de Republiek de onverenigbaarheid van het kapitein-generaalschap met het stadhouderschap. En een stijve harmen is een houten klaas. De harmonia praestabilita is een grondbegrip bij Leibniz. Met harmens worden dommekrachten aangeduid. Deze grasboer werkt veel met een harkkeerder [hooi harken en keren]. 

10. Een HWN'er is een hardwerkende Nederlander. Ene Harry bleek een handige harry te zijn. Wij zetten ons in voor het groene hart van Holland. De bellenman [GB ook: belleman] kondigde het aan. In noordpoolgebied heeft 'noordpool' de betekenis magnetische pool. Hij had het hele complex verhypothekeerd. Gebruik van de IJzeren Rijn [goederenlijn Antwerpen-Ruhrgebied] wordt erg gepusht. Het achtuurjournaal (8 uurjournaal) is een van de NOS Journaals [als eigennaam, anders: NOS-journaals – GB, VD!]. Het quenast is een soort van porfier [graniet] uit de omgeving van Quenast. De NOT was de Nederlandse Onderwijstelevisie, een zendgemachtigde. Querulanten [ruziemaker] querelleren [twisten, strijden] veelvuldig. Het besluit was una voce [eenstemmig].

Dictee zondag 06 januari 2019 (2): dictee Oefendictee 698 (oud) [1476]

Dictee - dictees [1476]

Voor wie niet kan wachten op het volledige 856-bestand, hier alvast 698 ...

Dictee 698 (DCXCVIII) Dictee Specialisten (10-12-2013)

1. Spes incerta futuri: de onzekere hoop op de toekomst, spes patriae (de hoop des vaderlands): de jeugd en spes ultima gentis: de laatste hoop van zijn geslacht. Spinae bifidae [enk. a a] zijn open ruggetjes. De spillebeen heelde de spillage [gestolen uit vaten, balen]. Waar geneest de Indische spijk (niet meer in VD –geneeskrachtige planten, m.n. de grote lavendel) je dan wel van? Een spijer kan een waterspuwer zijn. Spijts [ondanks, niettegenstaande] mijn ontrouw en vele misverstanden bleef ze bij mij. Tot spijt van wie het benijdt, ben ik heel tevreden met mijn nieuwe baan. De Spiritus Sanctus is de Heilige Geest. Een spiritijn is een pater van de Congregatie van de Heilige Geest. De voormalige Belgische politieke partij Spirit stond voor: Sociaal, Progressief, Internationaal, Regionalistisch,
Integraal-democratisch en Toekomstgericht [manier van afkorten bij wet voorgeschreven]. Een spirant is een fricatief [labiodentale, dentale, palatale, velare en uvulaire spiranten (resp. f en v, s en z, sj en zj, ch en g)]. Die brandkast is een spinoos [spinoze, makkelijk te openen]. Is een spinozist een spinazieliefhebber? Nee, denk aan Spinoza! 


2. Wist je dat je 'spinnaker' van GB ook met enkele n mag schrijven? Splendida vitia (mv.): mooi schijnende zonden en een splendide mendax: iemand die liegt om bestwil [ook: aartsleugenaar]. In paella zitten vaak spisula's [kleine tweekleppige, halfgeknotte strandschelp]. Spirocheten zijn spiraal- of schroefvormige bacteriën. De ballerina spitste de oren, toen ze boven haar spitse spitzen zweefde. Spleen is weltschmerz of taedium vitae. Deze woningen zijn split level [splitlevelwoning] . Ik had een spooky [griezelig, eng] droom. Sponsores fidei zijn doopgetuigen. Spongieus is met wijde poriën of sponsachtig. De spread-eagle oratory is de bombastische nationalistische retoriek in de VS. Spretae injuria formae: (belediging in de vorm van) de miskenning van haar schoonheid. De sproetenbus onderzoekt je 's zomers op huidkanker.

3. De squaredance is de quadrille. Wat squama's [schub] vertoont, is squameus. Een squadron is een eskader, maar geen eskadron [vier pelotons ruiterij of een afdeling tanks]. Spumante is Italiaanse schuimwijn. Wie kan er hier nog staartdelen? Die dochter van haar is spurius [onecht, buitenechtelijk]. De SS-20 is de Sovjetski Sojoez 20 (Sovjet-Unie 20, Russische middellangeafstandsraket). Als het bevel 'staak het vuren' wordt afgegeven, is er sprake van een staakt-het-vuren. Een stabij is een in Friesland gefokte staande hond, gebruikt bij de jacht. Volgens mij is er maar één stadhouder-koning
(koning-stadhouder, beide GB, VD hoofdletters) geweest! Hij staat in de weg en is dus een sta-in-de-weg. 'Stagflatie' komt van 'stagneren' en 'inflatie'. Wat deden stadsmeiers in de stad Groningen [huurder van venen]? Een stalagmiet staat op de grond, een stalactiet hangt (in de lucht).


4. Deze som die ik je zojuist opgaf, heb je vervolgens zo juist opgeschreven; de vorige versie was nog fout. Als je morgen niet kunt, moet je zo maar eens komen kijken. Je kunt volgende week niet zomaar wegblijven. Een stampede is een massale vlucht of een stormloop. Ze werd stante pede [op staande voet] ontslagen. Stans pede in uno: zonder enige inspanning, met het grootste gemak en stare super vias antiquas: in de voetsporen van zijn voorvaderen treden, de oude wegen bewandelen. Hij is stateloos. Hij is een echte Star Warsfan (vergelijk SDI: Strategic Defense Initiative). Wat houdt het Start-verdrag (Strategic Arms Reduction Treaty) in? Hij is starnakel zat (ook aaneen, betekenis: stomdronken). Bekijk de film Kramer versus Kramer, starring: Dustin Hoffman. Wat is the state of the art (status quaestionis = stand van zaken) van dit project? Hoeveel State of the Unions [jaarrede Amerikaanse president] hield hij al?

5. We kunnen veilig stellen dat die bloeiperiode voorbij is. Je belangen moet je natuurlijk wel veiligstellen. Voor wat de status betreft: status aparte (die had Aruba), status confessionis (onaantastbaar deel van de christelijke belijdenis), status epilepticus (bewustzijnsloze epileptische toestand), status praesens (toestand op tijdstip van medisch onderzoek), status quaestionis (stand van zaken), status quo (streeploos, de en het), status quo ante (oorspronkelijk toestand) en status quo ante bellum (de politieke toestand van een staat voor de oorlog). De stedehouder Gods op aarde is de paus. Frederik Hendrik en prins Maurits werden Stedendwinger genoemd. De stegomyia is de gelekoortsverwekker. Dan moet je toch wel stekeblind zijn. GB noemt een stèle ook zomaar een stele. Het stereotype (het stereotiepe beeld) van die drukker is een- en andermaal stereotypisch op de gevoelige plaat vastgelegd.

6. Stereoagnosie is tastblindheid. Aardige dicteewoorden: fyi (for your information), myiasis (parasitisme van vliegenlarven in het menselijk en dierlijk organisme), myiologie (leer, studie van de muggen en vliegen), pinyin (transcriptiesysteem van Chinese karakters in het Latijnse schrift), een Tanganyikaan(se), kaffiya (geblokte hoofddoek, arafatsjaal), kiyu (een van de leerlingengraden bij budo), ouguiya (munteenheid van Mauritanië), rufiyaa (munteenheid van de Malediven), riyal (munteenheid Saudi-Arabië (ook: oe)), sukiyaki (Japans gerecht) en teriyaki (zeker gerecht met soja). Welk verhaal hoort bij het rad van Ixion [beeld van een altijddurende marteling]? De STER is de Stichting Etherreclame (die van de STER-spots). Een stère of wisse is een kubieke meter (symbool: m3). De steppingstonetheorie gaat niet zozeer over steppingstones (stapstenen) als wel over automatisch vervallen van soft- in harddrugs.

7. Die sterkgespierde man heeft een sterkgebogen neus. Waar kunnen wij steun vinden? Stheniciteit is kracht, uithoudingsvermogen. In een stichomythie praten twee sprekers om beurten. Een stickie of blowtje is een zelfgedraaide sigaret met marihuana of hasj. Wat doe je met een stijfje [stukje bordpapier]? Hij stond daar als met een Britse stiff upper lip [onaandoenlijk]: duidelijk een stijve klaas! Stilus curiae is stadhuis- of kanselarijtaal. Stilton is zekere Engelse schimmelkaas. Een stijselaar [penis] is nog geen stijve [erectie]. Kijk die stobbezwammetjes (GB nu ook; wel nog: stobbenfrees; lijkt apert fout - 2018 OK!) nou toch eens … Stoa's (stoai – zuilengang) zijn naar de Stoa poikilè [m.b.t. Zeno] genoemd. Het vorige dictee kun je nu stockeren [BE: opbergen]. Van welk jaar is de Stoomwet [15 april 1896, gewijzigd 2 juli 1927]? Spijkerstof kan stonewashed zijn [steentjes, slijtage, gebruikt lijken]. Het (De) stoneleek doet aan bosuitjes denken [de steel wordt gegeten]. De stone is een Engels gewicht [steenkool. iets meer dan 12 pond]. Str's zijn speciale trekkingsrechten (bij het IMF).

8. De ethiek is de zedenleer. Een rout [raut] of raout [raa/rah-oet] is een deftige avondpartij aan het hof. Heeft een storzkoppeling iets met daten te maken? Nee: brandslangen, bajonetsluiting. En is het dus zoiets als een cinch(plug)? Nee, verbindingsplug aan signaalsnoeren bij hifiapparatuur = tulpstekker. Ik houd het maar op een
mannetje-vrouwtjekoppeling. Een stowaway is een verstekeling en geen veelvraat … Als Shakespeare-enthousiasteling ken je natuurlijk Stratford-upon-Avon. Na een paar straddle-uitvoeringen [atletiek: rolsprong] smaakt de stracciatella [chocolade in ijs of vla] prima! Die strad (Stradivarius) zal wel kostbaar zijn. Een strafrechterlijke uitspraak moet strafrechtelijk onderbouwd zijn. Met 'straighten' wordt niet rechttoe(,) rechtaan vliegen bedoeld, maar ontkroezen. Een strangle is een zekere optie. Een stratagème is een krijgslist. Wat is een 'stratier' [straathond] en hoe spreek je dat uit [straa-tjee]? In deze roman krijg je vaak een stream of consciousness [lit(t)erair procedé bestaande uit een directe gedachteweergave van een personage die gekenmerkt wordt door fragmentarische zinsbouw en associatieve verbindingen].


9. Strijk-en-zet zette ze koffie na het strijken. Lakeiengedrag leidt tot een kattenrug maken [zeer onderdanig buigend groeten], chapeau bas spelen [zich onderdanig betuigen] en veel strijkages [compliment, eig.: diepe buiging] maken. Hij promoveerde op de elementen koolstof 14 (C) en strontium 90 (Sr). Is een stinkende sloot stroomloos [zonder elektriciteit] of stromeloos [zonder doel of leiding]? Wat hebben ze bij Strontian in Schotland gevonden [strontianiet, een steensoort]? Ik adviseer biefstuk stroganoff. Is het resultaat van stuken (ook: stuccen) stucwerk? Structures vivantes zijn mobiles [moo-biels]. Hij heeft een studium immane loquendi, een geweldige drang om te praten. Wat Poetin en Medvedev doen, lijkt veel op stuivertje-wisselen. Dit is een studentikoze grap [zelfs een burschikose]. Een stuprum is een schending, een verkrachting. Bij de volwassenwording zie je vaak een sturm-und-drangperiode, genoemd naar de Sturm und Drangperiode [lit(t)eraire stijlperiode aan het eind van de achttiende eeuw in Duitsland]. Ze was de suaviteit (lieflijkheid, bevalligheid) zelve.

10. Een S-trein is een sneltrein. De SU is de Sovjet-Unie. Het Stygisch wed is de Styx [voornaamste van de 5 rivieren in de onderwereld, Griekse mythologie]. De bijnaam van keizer Frederik II was stupor mundi (die de wereld verstomd doet staan). Stupide is dom en stupéfait is stomverbaasd. Een aankondiging met D.V. is sub reservatione Jacobaea: onder het voorbehoud van Jakobus: zo God wil en wij leven. De Jakobsdag is de dag van Sint-Jacobus, de Heilige Jacobus [25 juli]. Sub rosa is off the record (vertrouwelijk). Sub spe rati is in de hoop op, behoudens nadere goedkeuring. Is een hooiberg een soort
substituut-slaapkamer? Is deze mis sub una specie [communicant alleen brood] of sub utraque specie [ook wijn]? Waarvoor worden suçons [insnijding, suzonnetje] aangebracht? Wellicht voor de snit of coupe [vorm]?


donderdag 3 januari 2019

Dictee zondag 06 januari 2019 (1): dictee Wekelijkse spellingtest 031 RL [1475]

Dictee - dictees [1475]

Wekelijkse spellingtest 031 RL [elke zondag]

Welk van de 3 antwoorden is juist?
Oplossingen: volgende week!
Bron: Oefendictee (oud) 531

1. Met de ............ uit Assisi wordt de ............ Franciscus bedoeld.
a. heilige              heilige
b. heilige              Heilige
c. Heilige             Heilige.

2. De ............ in Syrië hangen het ............ aan: Christus heeft alleen de goddelijke natuur.
a. jacobieten             monofisitisme
b. jakobieten             monofysitisme
c. jakobieten             monofisitisme.

3. Die ............ heeft ook nog een ............. (lommerd) geëxploiteerd.
a. jan-ongeluk             Janoom
b. janongeluk               janoom
c. Janongeluk             Jan-oom.

4. Je kunt over iets ............ en ergens tot je nek aan toe .............
a. in zitten             inzitten
b. inzitten              inzitten
c. inzitten              in zitten.

5. Het moest in ............, in .............
a. aller ijl              alle haast
b. aller ijl              aller haast
c. allerijl               aller haast.

6. De .............. bezoeker was in de ............
a. verlaatte          late
b. verlaten           late
c. verlate             laatte.

7. De ............ stond naast de ...............
a. krappaal            schrobput
b. krappaal            schropput
c. krabpaal            schrobput.

8. Een ............ bestudeert het ..............
a. japanoloog               Japannees
b. japannoloog             Japannees
c. japannoloog             Japanees.

9. Wat je zegt, daar kan ik best .........., maar je plannen, daar zal niets van ............
a. in komen              inkomen
b. inkomen               inkomen
c. in komen               in komen.

10. Hij strooit graag met ............, ook als hij ............ eet.
a. jeu de mots               reine claudes
b. jeux de mots             reine-claudes
c. jeux de mots             reines claudes.

Oplossing vorige week [030]:
1 a 2 c 3 b 4 a 5 c 6 b 7 a 8 c 9 b 10 a

Contact: leentfaarrein@gmail.com