maandag 11 mei 2015

Dictee maandag 11 mei 2015 (1): dictee Ditjes en datjes (37) [631]

Dictee - dictees [631]

Ditjes en datjes (37)

A. Einde Eerste Wereldoorlog in België: elf november 1918. De officiële naam is Wapenstilstand of Wapenstilstandsdag (dan worden de doden uit de beide wereldoorlogen herdacht). In VD staat ook nog klaproosdag daarvoor. Ik zou zelf 'Klaproosdag' met een hoofdletter schrijven. VD meldt me desgevraagd het in principe met me eens te zijn. We zullen zien in volgende edities. De Taalunie heeft zich ook in de discussie gemengd: klaproosdag is helemaal niet gebruikelijk in België voor Wapenstilstandsdag. Daarom blijft klaproosdag gewoon met een kleine letter, waarvan akte.
B. GB en VD scheppen verwarring met (een) koude oorlog en (de) Koude Oorlog. Volgens mij is het Koude Oorlog(s)denken en Koude Oorlog(s)retoriek als je de specifieke, voorbijgegane Koude Oorlog bedoelt, en koudeoorlog(s)denken en koudeoorlog(s)retoriek zonder die specifieke betekenis.
C. Dat wist je vast al, dat 'phylum' (stam) in VD vervangen is door 'fylum'.
D. Nog een interessant weetje: VD heeft nog steeds peperoni = onrijpe Spaanse peper, in azijn ingemaakt. Dat stond ook al in de papieren VD. Daarnaast heeft VD sinds 2012 ook pepperoni = pikante salami, bekend uit de Italiaans-Amerikaanse keuken en vooral populair als ingrediënt van Amerikaanse pizza's. De uitspraak van beide woorden is gelijk (met vooraan een 'èh').
E. Vraag, die me gesteld werd: wat is het meervoud van geneesheer-diensthoofd en van geneesheer-specialist? Het antwoord luidt: geneesheren-diensthoofden en geneesheren-specialisten. Dat is zo naar analogie van rechters-commissarissen en ministers-presidenten. Leuk is ook nog wel (GB) geneesheer-directeur met meervouden geneesheren-directeuren en geneesheren-directeurs, omdat directeur 2 meervoudsvormen kent.
F. VD's PIGS-landen zijn Portugal, Italië, Griekenland en Spanje, gezamenlijk beschouwd als landen met een groot begrotingstekort. Op Wikipedia kom je ook wel tegen PIIGS (ik zou het als een initiaalwoord uitspreken …) met extra Ierland erbij en zelfs wel PIIGGS met nog extra Groot-Brittannië erbij.
G. Ook in de online-VD staat nog als munteenheid van
Equatoriaal-Guinea de peseta Guineana, maar dat is inmiddels achterhaald: als je bij CFA-frank kijkt, zie je dat dát de munteenheid van het betrokken land is. En nog preciezer: het is de CFA-frank BEAC en dus niet de CFA-frank BCEAO.
H. Dat wist je vast wel: in algemeen Belgisch-Nederlands is een pladijs een schol (de vis).
I. Vrij onbekend is pro patria als papiersoort (soort van Hollands papier, zo genoemd naar het opschrift van het watermerk). Omdat je dit niet makkelijk herkent mag je (voor de herkenbaarheid, net als in apk-keuring het woord 'keuring' best toevoegen, al was dat (k) in feite al aanwezig) hier best het woord 'papier' toevoegen. Het wordt dan wel pro-patriapapier, omdat 'pro patria' geen Nederlandse of Engelse uitdrukking is.