maandag 30 juni 2014

Dictee woensdag 09 juli 2014 (3): dictee 768 (3) [219]

Hierbij de alinea's 7, 8, 9 en 10.

7. Is het vervangen van 'lambda' door 'labda' een soort van labiacorrectie? 'Laborum dulce lenimen' is een omschrijving van het dichten (letterlijk: zoete troost voor zorgen). Labskous (lapkous) is een scheepsgerecht. Een labusiam is een chayote, zekere pompoen. 'Laas' komt van 'helaas', 'laci' van 'eilaci'. Helaba, wel opletten graag. In la città eterna werden ze voor de leeuwen geworpen. La clarté française is de helderheid in de Franse uitdrukkingswijze. De lacrimae christi komt uit de buurt van de Vesuvius. De Laconische keramiek komt uit Laconië. We hebben ook nog lacrosse gespeeld. Wat zijn lacs d'amour precies? Wanneer is die ladies' day? Een ladingsbrief is een chertepartij of een charte-partie. Het Ladinisch is het Reto-Romaans van Zuid-Tirol. Een Tyrolienne is een Tiroolse, die Tiroler kan goed jodelen.
8. Het Ladino of Judezmo is de taal van uit Spanje verdreven Sefardische Joden. Hier is veel lad- of dick- en chicklit te koop. Het is Fellini die ons met la dolce vita, het goede leven, verblijd heeft. La douceur de pleurer is het zachte genot van het huilen. Meerdere lady's bevonden zich in ons gezelschap. Lady Chatterleys gedragen zich zoals de hoofdpersoon in Lady Chatterley's lover (van D.H. Lawrence). Laedentes (enk.: laedens) laederen laesi (enk.: laesus). Jullie lafwammesen zijn laffelijke lafbekken en laffe lafaards. Met LDPE wordt lagedichtheidpolyethyleen bedoeld. Het Romameisje en het Sinti-jongetje hebben beiden twee gitzwarte oogjes. De scheiding van Kerk en Staat was een vorm van laïciteit. Een labyrintoloog hoeft echt niet te zoeken. Het gaat erom wat een laideron vanbinnen is. Twee laits russes graag.
9. Pijpjes-lak moet je goed water geven. Een kip in Laos wordt aangeduid met LAK. De rekenmunt lakh was in voormalig Brits-Indië 100.000 roepies waard. Het LAKS is het Landelijk Aktie Komitee Scholieren. Ik ben van 't Lam Gods geslagen. Waarom heette Lodewijk Napoleon de Lamme Koning? Is Plasterk nu een lame duck? De rooms-katholieken noemen het klaaglied van Jeremia ook wel de Lamentatie. Een longan of lamyai is een Zuidoost-Aziatische vrucht. Met LAN's worden local area networks aangeduid. Een heel oude dans is de lanciers. Wat hield de Landarbeiderswet (niet te verwarren met: de Landbouwarbeidswet) in? Bestaat het Landbouwschap nog steeds? In WO II had je de Landstand. Een landwacht(er) was lid van de Landstorm, die daarvoor Landwacht heette.
10. De Landweerwet is van 24 juni 1901. Hij studeert land- en volkenkunde. Dolicho- en brachycefaal zijn lang- en kortschedelig. Een emeritus predikant mag je ook kortweg – met betekenisverlies – emeritus noemen. Ik wist allang wat je bedoelde. Noem drie steden met een lange Jan. Raar, maar waar: lange lijzen kunnen tijdens het leizen zingen lange lijzen in lange lijzen stoppen. In zijn langarm-T-shirt (longsleeve) dronk hij wijn van Jan Langarm. Is die langbeen op de loop voor Jan Langbeen? Viswijven spreken de langage des halles. Hij wil de grote jan uithangen. 't Is een jan van een bram: hij kan geweldig opsnijden. Hij is al lang ziek.

Dictee woensdag 09 juli 2014 (2): dictee 768 (2) [218]

Hierbij de alinea's 4, 5 en 6.

4. Werkt dat Burgernet nou? Wat is uw bsn, uw burgerservicenummer? Het bushisme komt vooral buiten de bushbush voor. Hij heeft de businessschool [skoel] met goed gevolg doorlopen. Hoe oud is het spel busje-trap al? Bûter, brea en griene tsiis, wa't dat net sizze kin, is gjin oprjuchte Fries: boter, brood en groene kaas, wie dat niet kan zeggen is geen echte Fries (Grote Pier liet in de strijd tegen de Hollanders ieder die in zijn handen viel deze woorden zeggen, om vast te stellen of hij met een Fries te doen had). Butterfly's zijn vlinderdassen. Mag ik die buttplug even afrekenen? Buutreednen is tonpraten. Hij woont in de buurt, dichtbij dus. De zalige Maagd is Beata Virgo (B.V.). De Botswaanse munteenheid is de pula (BWP). Het bvl is het beroepsvoorbereidend leerjaar. De butoh is een Japanse dans.
5. Op motorrijtuigen staat BY voor Byelorussia (Wit-Rusland). Bye is dáág. Hij heeft een byzantijnse geest en bestudeert de byzantinologie. Voor slechts zes miljoenste van de aardoppervlakte geldt dit. De fractie van deze stof erin is een zes miljoenste. ITL is de aanduiding van een historische munt. Het getal van Avogadro wordt aangeduid met NA of L, de lambert met L of la. Ze was ooit idolaat van la Thatcher. Dat is maar een sjofele shovel. Eén laaf, twee laven. Boven lage landen kan nevelvorming optreden, maar de lage landen bij de zee, dat zijn de Lage Landen. Je moet een strekse laag (strekkenlaag) metselen. Die aarde haal ik te naaster lage. De laag staande zon verblindde ons. Kinderen uit een laagstaand milieu.
6. Dat is een halfstammige fruitboom. De jager schoot die nacht mis en de fotograaf schoot een foto van de nachtmis. De jongste bediende werd de laan uit gestuurd. De laars van Italië is het Apennijns Schiereiland. In tegenstelling tot plotsdoofheid ontstaat laatdoofheid uit geleidelijk toenemende slechthorendheid. Ze kregen niet genoeg van het Laatste Oordeel van Michelangelo. Daarmee heeft het Laatste Avondmaal weinig van doen. Hij realiseerde zich zijn laatte niet. De labannotatie is een zeker dansschrift. Dit werkstuk is labberdepoepie. Ze zitten behoorlijk in de labberente. Wat zijn galenische geneesmiddelen? Op de eerste maandag van september is het in de VS Labor Day (in Engeland hebben ze de Labour Party en Labourregeringen). Labor improbus (onvermoeide arbeid) komt vast alles te boven.

Dictee woensdag 09 juli 2014 (1): dictee 768 (1) [217]

Hierbij dictee 768, eerste 3 alinea's.
Zouden geen fouten in mogen zitten, is goed gecontroleerd.

1. De w van wereld staat in de anlaut, de e in de inlaut en de d in de auslaut. Wat eindigt er verder op 'aut': assaut (bal van de cadetten), heraut, comme il faut. Naut (kindertaal, schoolvak: natuur en techniek). Grieks nautès: schipper, zeeman. Ruimtevaarder: astronaut, esanaut (euronaut), gaganaut (vyomanaut, India), kosmonaut, taikonaut (China). Een aero-, aqua- of selenaut kan ook een zorbonaut (beoefenaar van het zorben) zijn, maar is zeer zeker geen juggernaut (een gevaarte dat alles wat het op zijn weg aantreft platwalst, vernietigt). Websurfer: cybernaut, infonaut, internaut. De psychonaut spacete in zijn spacepak, leek daarom op een maanmannetje, luisterde naar spacerock, keek naar Lady Gaga, schreeuwde uit: "Ik ben nog geen gaganaut maar wel een 'marsnaut', de allereerste!" en zweefde naar de spacewagon van zijn ouders. Ik ben een lijpo, ik ben helemaal lijp van dictees. Ze draaiden country en keken naar een western. Hun buren hielden het bij country-and-western. Plegen: raadplegen, medeplegen en verplegen. Plegen kun je zoal: een aanslag, een moord, abortus, afgoderij, bedrog, censuur, chantage, een coup, een diefstal, euthanasie, fraude, genocide, geweld, een putsch, overleg, heiligschennis, hoererij, ketterij, overspel, een plasje, incest, roofbouw, een goede daad en nog veel meer.
2. Heerlijk, bubblegumpop en dan bubbelgum kauwen. Bubblin' is (het dansen op) raggamuffin. Bij builenpest treden bubonen (enk.: bubo) op. Buches lijken op kleine boomstammen die je kunt eten. Wat is een büchnertrechter? Een bucentaur is half stier, half mens. Zo'n bucefaal is genoemd naar Bucephalus. Een bucardo is een uitgestorven pyreneeënsteenbok. Buccaal is de wangen betreffend. De buddleja [buht-lee-jaa] is de vlinderstruik. Buffe hoenders (buffs) zijn bruingeel. Een buffobas is een bas-buffo. Hij is bugelspeler. Die droge bui komt ons wel goed uit nu. Buidelen is kangoeroeën. Zijliggers zijn niet vaak dwarsliggers. Vreemde hobby, dat builderen [bihl]. We kennen de buis van Torricelli, de fallopische buis en de buis van Eustachius. Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is een eug, extra-uteriene graviditeit.
3. Ze zouden die vent moeten buitengooien. Konden we hem maar buitenkijken. Je moet de zorgen buitenlaten en de vreugden binnenlaten. Wij eten alleen vrije-uitloopkippen. De strenggelovige streng gereformeerden waren niet blij met deze buiten-Schriftuurlijke interpretatie. Je moet je kousen niet krang (binnenstebuiten, dus met het buitenste binnen) aantrekken. Televisiekijken noemen ze ook wel buizen. Abject, zo'n bukkake. Een buxus is een buksboom. Een bullenbijter is een bullebak. De buldog werd slachtoffer van de bullbar. Die griet is bokkegeil. Dat was driemaal bull's eye. Het buna is een soort van synthetisch rubber. Dat zijn echte buma's. Een bulterriër, is dat een pitbullterriër? Wat is burberry voor een ruitjespatroon? Het Burgerlijk Wetboek beschrijft alleen maar het burgerlijk recht.

woensdag 25 juni 2014

Dictee woensdag 02 juli 2014 (3): dictee 767 (3) [216]

Hierbij de alinea's 8, 9 en 10.

8. Verder: rail-routevervoer, poutrel (stalen balk), platinizout – niet genoemd naar de voetballer, peper- en zoutvaatje, peper-en-zoutstel, passe-partout, pay-out, palmyrahout, outre-tombe (postuum), out of bounds, out-of-competitioncontrole, intro's en outro's, out of Africa, out of line, out of pocket, out of the blue, out of the box, opting-out, much ado about nothing, mouton retourné (lammy(coat)), moutons de Panurge, moutse challetjes: kleine gevlochten broodjes, mazout (stookolie), malgré tout (ondanks alles), een mahout of kornak begeleidt een olifant, lock-out, lindehout, le goût de la perfection qui stérilise: het onvruchtbaar makende verlangen naar volmaaktheid, leestenhout, lateihout, lifo (last in, first out), la grande règle de toutes les règles: een toneelstuk moet voor alles in de smaak vallen.
9. Voorts: le tout Breskens, knock-out, knock-outtoernooi,
je-m'en-foutisme, IJslandroute, een argument dat houtsnijdt, is houtsnijdend, houtje-touwtje(jas), ins en outs, houtenjassenpark, heinhout, haute couture, hang-out (hangplekcafeetje), hand-out, guerre à outrance: oorlog op leven en dood, tot het bittere einde, guajakhout (pokhout), grouten (waterdicht maken), gouttière (dubbele, parallel lopende haarlijntjes), goutte militaire (druiper), goûter (vieruurtje), FSC-hout (Forest Stewardship Council), fouta [oe] (hamamdoek), pernambukhout, fausses routes (van katheters), fall-out, fade-out, everything you always wanted to know about een dicteegoeroe, envoûtement (zoek op), en-tout-cas (zowel kleine paraplu als parasol), en route (onderweg, ook: en cours de route), dug-out en egoutteur (in papierindustrie, net als de heelgoedhollander).
10. Ten slotte: dt-fout, drop-out, je betaalt daar met de Djiboutiaanse Djiboutifranc, na de hecatombe volgde een déroute, de haut goût (sterk gekruid), degout en degoutant, de coutume (naar gewoonte), en croûte gebakken, coûte que coûte, compagnon de route (reisgenoot of fellowtraveller), coming-out (outing), chill-out(ruimte), chief-scout (hoofdleider bij de boyscouts), campêchehout, bukshout, bruyèrehout, brazielhout, brasilethout, brijnzout is niet goed voor het brein, bonne à tout faire: meisje voor alle voorkomend werk, bail-out(fonds), bailefunk of favelafunk, aloëhout, agouta (solenodon), a deed without a name, break-out en burn-out(syndroom).

Dictee woensdag 02 juli 2014 (2): dictee 767 (2) [215]

Hierbij de alinea's 5, 6 en 7.

5. De bruchharsch is de bevroren harde bovenlaag op verder zachte sneeuw. De originele Brug der Zuchten ligt in Venetië. Een tuatera of tuatara is een brughagedis. Met de bruid der zee wordt Venetië bedoeld. Voorbeelden van bruidstranen zijn hipocras en boerenjongens. Dat kan Bruin(tje) niet trekken. Bruinharthout is geen hardhout. Ik vind die bruinhart tafel (bruinharttafel) erg mooi. Hij valt op brunetjes en brunhildes. De godin Brunhilde is een van de Walkuren [uu]. Bruschetta [broes-kèht-taa] is zeker geroosterd brood. Geert Wilders is een honourable man, ik heb niets met die brutus. Ze waren behoorlijk bruyant met dat bruyère. Is die buy-out geslaagd? Het aboutalisme is naar Aboutaleb genoemd. Amarilhout: smergelhout.
6. Gezocht op '*down*': breakdown (instorting), coolingdown (tegenover warming-up), hij ging drie down, syndroom van Down (downsyndroom, daaraan lijdt een downie), downdaten (zoek op), downhill skaten is niet moeilijk, wel gevaarlijk, Downing Street, downplayen (bagatelliseren), downstart (bij schaatsen), down the drain: gezegd van iets dat verloren gaat (door het putje), down-to-earth: met beide benen op de grond staand, praktisch, nuchter, de downtown (de binnenstad), down-under: (informeel) in Australië, Nieuw-Zeeland of de Stille Zuidzee, dropdown (uitklapbaar keuzemenu), knockdown (bij boksen), meltdown (bij kernreactor), shakedown (zwaar verhoor), sitdownstaking, top-down, touchdown (American football, rugby), trickledowneffect: indirect positief effect en ups-and-downs (ups en downs).
7. Gezocht op '*out*' (1852 hits): Zoutzee (de Dode Zee), de zoutte van iets, zoutevis (labberdaan), youtuben (!), work-out (intensieve conditietraining), voutenkamer (opkamer), vermout, venkelhout (sassafras), veloutésaus (met roux), try-out, tout mon possible, tout le monde, tout court (zonder meer, kortweg), tout comme chez nous, three strikes out (zoek op), time-out,
touche-à-tout (bemoeial), tout à toi (t.à.t.), tout à vous (t.à.v.), stouterdje, teak- en sycomorenhout, stobbehout, spin-out (startende onderneming), soutas (soutache), sorbenhout (en sporkehout en lorkenhout), sjouter (politieagent), shake-out, side-out en shoot-out, sans atout (sans, SA), s'amuser à la moutarde: zijn tijd met futiliteiten verdoen, routier, router, schout-bij-nachtsschip, rout (raout), rebel without a cause en ras el hanout (kruidenmengsel).

Dictee woensdag 02 juli 2014 (1): dictee 767 (1) [214]

Hierbij de eerste 4 alinea's van oefendictee 767: is goed nagekeken, zouden geen fouten in mogen zitten ...

1. Ze liepen bras dessus, bras dessous. Brasilethout is onecht brazielhout en brasiline is de rode kleurstof in het braziel. De eerste braspenning is door Jan zonder Vrees geslagen. Voorbeeld van een apostrof aan een strijdmakker is 'brave crillon'. Voor zo'n braziliaan moet je bij de juwelier zijn. Heb je voor een brazilian per se brazilian wax nodig? Een synoniem van 'toitoitoi' is 'break a leg'. Breath-holding spells kunnen levensbedreigend zijn. Breeches zijn een rijbroek. Met inhout worden vooral ribben en spanten bedoeld. Brechcokes is gebroken gietcokes. Brecciën zijn zekere gesteenten. Breedlachend diende hij zijn breedgedragen voorstel in. Oosterlengte is O.L. en noorderbreedte N.B. of N.Br., westerlengte is W.L. en zuiderbreedte Z.B. of Z.Br. Wie wil er nou een breekse barman? Nepbreitschwanz.

 2. De breedtehang is de christusstand. De brei-juffrouw met haar breidelloze driften was niet breilijk meer. Met een breektiejijs kom je overal binnen. Hij is een brekespel, een spelbreker. Hij is een brekebeen in de orthopedie. Zij importeren bremersteen en Bremer groen. Ze runnen een ertsbrekerij. Bretoenen of Bretons zijn inwoners van Bretagne. De breugelkermis is zo genoemd naar Pieter Bruegel. Zij ondergaat een herniotomie. Leg eens uit wat een Schuchardtbrevier is. Brevity is the soul of wit: kortheid is de essentie van geestigheid. Wat hield de brezjnevdoctrine in? Het duurde brief as woman's love, zo kort als de liefde van een vrouw. Briefschrijven is brieven schrijven. Morgen is zijn briet mila (meervoud: briet milot, brietot mila). Zij zijn brigadiers-majoors. Een brigittines (birgittin) is lid van een brigittenorde.

3. De antiterreurbrigade moest optreden. De meeste wc-potten zijn brildragend, maar geen brildrager. Hij deed het met briljantie, brille. Zijn gevoeg doen is brillen. Hij heeft altijd brillantine in het haar. Briller par son absence: schitteren door afwezigheid. Schattig, zo'n brilzee-eend. De briouat [brie-waht] is een Noord-Afrikaans gerecht. Britannia rules the waves. Britsen is met handdaggen op de rug en op de broek slaan. Bruto kun je afkorten met b., bto., bt., brt. of br. Het broccatello was in brocatel verpakt. Het broedblad behoort tot het geslacht Kalanchoe. Een broedei is geen consumptie-ei. Een brief aan de mannen broeders (mannenbroeders, in den Here) in de kerkenraad begin je met 'Eerwaarde Broeders'. De atletiekcrack is verreisd; zijn ster verrijst nu elders. Als Knap dood is, krijg jij zijn broek.
4. Waarom wordt een koelzeil ook wel broek van Bertha genoemd? Een broekstuk wordt ook Y-buis genoemd. Mazzel en broge met je nieuwe brogues [brooks]. Zij is blut, broke [brook]. Dat is het nieuwe oud-maakt-nieuwsysteem. Hij heeft al enkele bromances achter de rug. Dat kind zou brommes moeten krijgen. Ook in de bronstijd kende men de bronsttijd al. Met het hemels brood wordt het Woord Gods, met het brood der Engelen het manna of de hostie bedoeld. We eten vaak eigengebakken brood. Wat voor indicator is broomthymolblauw? Het heeft te maken met zuur-basentitraties. Bij Thespis' brozen draait het niet alleen om cothurnen. Een brougham [broo-wuhm] wordt getrokken door een paard. In de brousse kun je meestal geen brouilly krijgen. De natuurkundeterm brownbeweging of brownse beweging is naar de botanicus Robert Brown genoemd.
 

zaterdag 21 juni 2014

Dictee woensdag 25 juni 2014 (3): dictee 763 (3) [213]

Hier de zinnen 8, 9 en 10.

8. Bindsla is Romeinse sla of romaine. Zijn horloge loopt op de binkert. Kunnen we hem na die binnenbrand als lid nog binnenboord houden? Hoe lang zou hij al op het Binnenhof zitten? En tot hoelang nog? Is dit nu vissen in het binnen- of buitenlek? Hij is jong binnengelopen. De binnenplaneten zijn Mercurius en Venus. Met monologue intérieur wordt binnenpraat bedoeld. Iets binnenstebuiten keren is het binnenste buiten keren. Een hortus conclusus is een binnentuin. Zij gaat meestal binnenzonnen. Bioactieve stoffen is de verzamelnaam voor stoffen als antioxidanten, carotenoïden, fyto-oestrogenen en glucosinolaten. Een biobrander werkt op bio-ethanol. Zeggingskracht loopt van nietszeggend via weinigzeggend naar veelzeggend. Biodynamisch is biologisch-dynamisch (bd). Bioscopie: goedkoop bioscoopje?
9. Wat wordt dat vanuit moleculairbiologisch standpunt? Wat is de biotoop van de Musca domestica? De huiskat is de Felis catus. Dat zijn bioscopische opnamen (opnames). Beren zijn het quadrupedalisme niet ontgroeid. Zoek eens op: een ongelikte beer … Alleen zo'n birmaan mag je burmees noemen. De munteenheid van Myanmar (voorheen: Birma) is de kyat (die van Ethiopië de birr). Het woord 'biryani' is aan het Farsi ontleend. Cantuccini zijn biscotti di Prato. Het zijn echte kissebissers: hun bisbilles zijn, gekibbel is, aan de orde van de dag. Zij kickt op bismarckharingen. Bij dát dodenritueel is een bisjpaal nodig. Bishts zijn veelal versierde traditionele Arabische overjassen. Een zijde- en een franjeaap zijn guereza's ['g' als in 'goal' en 'ee' zoals in begeren]. Hoeveel bisschopszetels telt Nederland? Welke bivalvedieren ken je zoal? Blaataap met blabla.
10. Hij had even een black-out: wist niet meer wat fall-out was. Zij geloven in de bijbel van 52 bladen. Het mondde uit in een bladzijdelange tirade. Blague kun je die blagueur niet ontzeggen. Het waren een blakaman en een orang blanda. De blakka stond bladstil. Het toetje was blanc-manger. Het blanc fixe is een witte verfstof. Een blancet is een blanco accept, het Franse woord 'blanchet' vinden we terug als blanket (peer, maar ook: zekere volmacht, blanc-seing). Een blanc-bec is een melkmuil. Blamabel, blamage en blameren ken je, maar wat zijn blamestormen, blaming the victim en
blaming-and-shaming?

Dictee woensdag 25 juni 2014 (2): dictee 763 (2) [212]

Hierbij de zinnen 5, 6 en 7.

5. De Bijbel van deux aes is de Deux-aesbijbel. Bij folies à deux delen de koppels een waandenkbeeld. Een bijbellezenaar dient de Bijbellezing. De bibliolatrie is de Bijbelverering. Zou hij al bij zijn? Hebben ze hem bijgebracht in het bijzijn van z'n geliefde? Goede Vrijdag, tweede paasdag en tweede pinksterdag zijn bijdagen. Wilt u er wat bijdoen? Wil je die stoelen bijeenzetten, dan kunnen we bijeen zitten. Dat weefsel heet bijencrêpe. De bijeengetrommelde notabelen hebben de koppen bijeengestoken. Het heeft mij altijd bijgelegen, dat dit gebeuren zou. Bijna-geld is near money (lemma VD). De cortex is de bijnierschors, de medulla het bijniermerg. Wilt u mijn bijgegroeide haar bijknippen? Hij moest beslist alle zeilen bijhebben, bijhouden.

6. Een bijou is een kleinood, bijouterieën zijn kleinodiën. Moet je dat er nou met de haren bijslepen? Ik moet die foto maar wat bijsnijden. De Wet Werk en Bijstand heette vroeger Algemene Bijstandswet of kortweg bijstandswet. Hij moet meer van zich af bijten. De bijvoetwol wordt ook moksa genoemd. De deconfiture van het Romeinse Rijk was toen al een feit. Détournement de pouvoir of abus de pouvoir is machtsmisbruik, het juste milieu is het juiste midden en een
plein-pouvoir (de en het) is een lastgeving tot verrichting van zaken zonder enige beperking. Een buttondown van een overhemdsboord moet aan beide zijden worden vastgeknoopt. Zij bikepoolden regelmatig. Ze lijdt aan het bikinistresssyndroom. Er staat toch geen cement, zeemanstaal voor snert, op het bikkesementmenu? 3, bikwadraat 81.

7. Mevriet is onbrandbaar materiaal. We gaan vandaag met Jan Bil z'n wagen, met de billenwagen, met de benenwagen. Te voet: per pedes (apostolorum). Twee van de onderhandelaars hadden een bilaatje. Wat kan een 'bilboquet' allemaal zijn? Een bilbord is geen billboard. De bildtstars zijn naar Het Bildt genoemd. Stratenmakers kunnen een bildecolleté hebben. Hij is een man van erudiete bildung. Bilharzia (met twee vormvarianten) is schistosomiasis. Hij heeft gebiljardeerd. Een café billard is een biljartcafé. Een billenjob is een billift, een cosmetisch-chirurgische ingreep. Ik doe u kond, dat u het kontschudden, het billenshaken, niet gewonnen hebt. Bijlo, het werkt. Het bilzekruid is het dolkruid of ook wel: malwillempjeskruid. Voor clignoteurs worden bimetalen gebruikt. 'Bindi' komt uit het Hindi.

Dictee woensdag 25 juni 2014 (1): dictee 763 (1) [211]


Hierbij de eerste 4 zinnen van oefendictee 763: is goed nagekeken, zouden geen fouten in mogen zitten ...

1. Dat geeft geen pas, dat is niet pasgevend. Internationale verkeersborden zijn onderdeel van de pasigrafie. Kun jij een leuk affichetje ontwerpen? Hou nu alsjeblief(t) (ajb. in GB, VD ook: asjeblief(t)) eens op (of wat netter: a.u.b. (alstublieft))! Eolien of eoline is een zeker weefsel (met onder andere organzinzijde). Eo sensu is in die of dezelfde zin, eo ipso is juist daardoor (vanzelf). De eolusharp is naar Aeolus genoemd, het Eolisch kapiteel naar Aeolis. Een zarzuela is een Spaanse stoofschotel van diverse vissoorten en groenten of een soort Spaanse operette. In de internetwereld betekent de afkorting bf vast en zeker iets. Er zijn veel gouden eeuwen, zoals die van de boekdrukkunst, één eeuw mag zich echter maar ónze, dé gouden eeuw noemen. Ik ben still going strong en in de winningmood. Hè, eindelijk, meervoud van pylon is pylonnen (GB 2015).
2. Ik wil geen open deuren intrappen, maar bij het intrappen voor de wedstrijd had ik nog een goed gevoel. Toen echter in het slotsecondegebeuren het de bal het doel intrappen niet lukte, heb ik na afloop uit woede de deur van het kleedlokaal ingetrapt. Die zakkenrollerstruc, daar ben ik met open ogen in getrapt. Bij de NTU zijn ze zinnens (van zins) om een nieuwe oplage van het GB uit te brengen. Kun je meer dan een bff (best friend forever, beste vriendin, hartsvriendin) hebben? Hoe hoog scoort deze storm op de schaal van Beaufort (Bft)? Er zijn nogal wat bgd's die zich om de bgz bekommeren. Het element borium met als atoomnummer 5 (symbool: B, de naam komt van borax) moet je niet verwarren met het kunstmatige element bohrium (atoomnummer 107, symbool Bh, naar Niels Bohr). Ik word bang van bhang (bheng), zei die bengel.

3. Wat weet je van de Indiase goeroe Bhagwan Shree Rajneesh? Bhakti yoga is een mystieke vorm van yoga, waarbij devotie centraal staat. Alle Bhutanezen uit Bhutan betalen met de Bhutaanse ngultrum. Deze bhv'er gebruikt een groteletterhandboek. Met BI [bie-aai] wordt bedrijfsintelligence aangeduid. Zij verzamelt bibelotjes. Een bichon is een soort maltezer. Hun staatsorde is monocameraal. Hij is specialist in bicyclekicks. Vergeet je pillen niet: b.i.d., bis in die. Verwar die
rooms-katholieke Biddag niet met die andere biddag. Een deftig woord voor aapje is 'bidelot' (vormpje voor een stropdas). Een mihrab is een bidnis. Zou dat bidbook volstaan voor dat sportevenement (en dat biedboek voor die bedrijfsovername)? Geef mij maar zo'n biefburger. Dat tuinperk heeft ontegenzeggelijk een bielsen [z] afscheiding.

 4. Een bierbrouwer moet bierbrouwen. Dat vlees is bien cuit. Bien entendu, welteverstaan, ik zal het doen. De bedelaar en de miljonair waren bien étonnés de se trouver ensemble: zeer verwonderd zich in elkaars gezelschap te bevinden, m.n. in de betekenis van: samen genoemd te worden. De bietenberg opgaan is de mist ingaan. Bij een biezenmandje denk je automatisch aan Mozes. De biezensnijders wonen in Tietjerk. Daar bifurqueren die twee rivieren met een bifurcatie. De kersen op de taart, zijn dat bigarreaus? De yeti wordt ook bigfoot genoemd. Zelfs de big bazooka's van de regering verhielpen de crisis in deze bigbrothermaatschappij niet. De bigbangtheorie is vast niet ouder dan de weg naar Kralingen. Het is om ende bij drie uur ernaartoe. Bij big government gaan de taksen omhoog. De taxplanning floreert dan. 

maandag 16 juni 2014

Dictee woensdag 18 juni 2014 (4): dictee 762 (3) [210]

Hierbij de zinnen 8, 9 en 10.

8. Komt niet vaak voor: een masseuse die een religieuzebestaan gaat leiden. Ik vind dat meer CDA- dan D66-achtig. Het PvdA-dom spreekt me meer aan dan het VVD-dom. Het ChristenUnieschap trekt me niet, het SGP-schap weer wel. Het co-ouderschap vereist een strenge coördinatie. Ze bad een Ave Mariaatje. Er was een reünie van gere-integreerde allochtone Nederlanders (die hebben dus een re-integratie ondergaan). Preëminent is boven andere(n) voortreffelijk en preëmptief is (bij een aanval) preventief. Een meisje van twee en een half jaar is een tweeënhalfjarig meisje. Let op het afbreken bij woorden als ruïne, egoïsme, continuïteit en decafeïné, tenminste als je afbreekt voor de i. Zijn SP-gezindheid komt me vreemd voor. Heeft een lierenman een wincharsenaal? Wordt gij soms al een daagje ouder?

9. De vrouwenklas van de agentenopleiding ging op excursie. Snapt u dat: ze bad ook nog een weesgegroetje. Het gesmede ijzer was nog heet. Arrenbie, r&b, rhythm-and-blues. Trek je niks aan van GB bij designerbaby. We verwachten je op de five o'clock tea. De afkorting EDP staat voor electronic data processing. Die Brit is de man van de stiff upper lip. De afkorting www staat voor world wide web. Gisteren paintballde hij nog. Wie beheersen het schoolfrans en het Plat-New Yorks? Wie won die wedstrijd tussen de kaaskoppen en de spaghettivreters? Wie domineert: de Heilige Maagd of de heilige Thomas? De afkorting a.u.b. vereist een zogenaamde letter-voor-letteruitspraak. De StuBru-medewerker is een Vinex'er. Ze spelen jeu de boules, het jeu-de-boulesspel dus. De taboulé (GB, VD: tabouleh) is een salade met couscous of bulgur (ook: burgul).
10. Christene zielen, was me dat sjacheren! In zo'n elysisch elysium moet je wel een Elysisch verlangen krijgen. De Eiffeltoren vind je niet in de Eifel. Bij het woord 'rimram' is er sprake van een bijna-reduplicatie. De verledentijdsstam van 'lopen' is 'liep'. Noem eens enkele de- en het-woorden. Deze natie heeft een frappante force de frappe. De pointe of clou van een mop wordt ook wel een frappe [frahp] genoemd. De visfarce was verrukkelijk, de bediening een farce. Het opgevoerde toneelstuk was farcicaal. De Zuid-Amerikaanse trypanosomiasis is de ziekte van Chagas. Het chemisch element met atoomnummer 36 is krypton (symbool: Kr).

Dictee woensdag 18 juni 2014 (3): dictee 762 (2) [209]

Hierbij de zinnen 5, 6 en 7.

5. Het meervoud van 'beurre blanc' is 'beurres blancs' en dat van 'beurre noisette' is 'beurres noisettes'. De beursgang wordt IPO genoemd: initial public offering, beursintroductie. Je moet me geen Zeeuwse beuzelingen vertellen. De drie Bevalligheden zijn de drie Gratiën. Vergelijk een bevek eens met een bevak. Hij droeg een kastoren hoed, zij een beverse jas. Het bevertien heeft soms een drabkleur. Kopen wij die bevertienen broek? De Prins van Oranje is Prins Willem I, Willem de Zwijger. Hij legde de confirmatoire eed af. De Kirgiezen bevolken de steppen. De hallelujahoedjesdraagster werd bevorderd tot heerlijkheid. Op Bevrijdingsdag wordt het bevrijdingsfeest herdacht. Van die bévues mag je er geen enkele meer maken. 

6. Vloek of bede: godbewaarme, God bewaar me, God beware me? Ook: herebewaarme (!) of bewaarme. Met Zeeland bewester Schelde wordt Zeeuws-Vlaanderen bedoeld. Bewussies zijn maar schijnbaar toevallig doeltreffend. Een beyoncévlieg is een paardenvlieg met een opvallend, goudkleurig achterlijf. Dit blok hout is zeskant bezaagd. Bezaansschoot aan: op naar de borrel! Vijf bezanten waren tien dukaten waard. Wat is in de heraldiek bezanté? Een bezemstuiver stuift niet. Een bezestein is een markthal. Het bezique is een Frans kaartspel. Waarom was een bezoar zo gewild? De man werd zwaar bezocht, de badplaats was drukbezocht. De pret is al zwaar bezoles. Bij een watersnoodramp ontstaan bezouten polders. In Indië konden zaken buiten bezwaar van den Lande plaatsvinden. Eilaas, eilaci, laas!
7. Ik verlustigde me in een dolce far niente. De rapper repte van een schone blondine. Zij kwam uit Boskoop, maar was daarmee nog niet een schone van Boskoop en zeker niet een schone uit het Westland. De Schone Slaapster wordt meestal Doornroosje (die van de doornroosjesslaap) genoemd. De zesde symfonie van Beethoven wordt aangeduid als de Pastorale. Schubert heeft ook wel impromptu's geconcipieerd. De negende van Schubert wordt met de himmlische Länge aangeduid (en de achtste met de Unvollendete). De passage 'himmelhoch jauchzend, zum Tode betrübt' is van Goethe. Een segway heeft wielen. GB kent alleen de enkelvoudige pilav (rijst in vleesnat). Hij was eerst boosaardig, later hovaardig. Komt de sudden death nog voor? Is een goliathkever nou echt naar Goliath genoemd?

Dictee woensdag 18 juni 2014 (2): dictee 762 (1) [208]

Hierbij de eerste 4 zinnen van oefendictee 762: is goed nagekeken, zouden geen fouten in mogen zitten ...

1. Hoe maak je benzoyl [zoo-wiel]? Zo'n domoor van een beotiër willen we niet. Je mag mijn recensie-exemplaar. Een berad rijtuig loopt gemakkelijker. Niet alle Berbers maken berbers. Het Tifinagh is het Berberschrift. Die bereisde roel kan veel vertellen. Wanneer was de berenning van Aardenburg? De bergcentaurie is een soort van knoopkruid. In Bergerac drinken ze graag bergeracs. Een berg-Schot is een Hooglander. Gaultheria [goo-tee] is bergthee. Een katabatische wind is een bergwind. Dat is een beruchte beriberistreek. De berimbau is een ingewikkeld Zuid-Amerikaans snaarinstrument. Een berjozka was een staatswinkel in de voormalige Sovjet-Unie. Wat is een berlijnen zweep? Hij dweept met berliner. Een Berner senner heeft geen benul van het bernoulli-effect. Ze riepen 'bersiap'. 

2. Beryllistiek is waarzeggerij uit spiegels. De bersaglieri is de Italiaanse lichte infanterie. Een berthe is een kanten pelerine. Met ABN, het Algemeen Beschaafd (Nederlands), wordt de Nederlandse standaardtaal (het Standaardnederlands) bedoeld. Een discrete wetenschapper zal de pluralis modestiae gebruiken: wij hebben ontdekt … De uitdrukking 'pluralis majestatis' betekent iets heel anders. Ze werden gedreven door een berserkerwoede. Wanneer beginnen dit jaar de Algemene Beschouwingen? Wie kent die antieke BB, de Bescherming Bevolking, nog? Ben je nou helemaal besjoecheld? Hij zou zich beslabberen, al at hij noten. Met VGV wordt clitoridectomie bedoeld. Met de Besjt (Baäl Sjem Tov) bedoelt men de Meester van de Goede Naam (naam van Israël ben Eliëzer - ca. 1700-1760, grondlegger van het chassidisme). 
3. Zoek eens uit, wat de (het) Geheim Besogne en Groot Besogne zijn. Een Bessie Turf is een zeer dikke, tonnetjeronde jonge vrouw (familie van Billie Turf?). Het Twaalfjarig Bestand was de twaalfjarige wapenstilstand (1609-1621) tijdens de Tachtigjarige Oorlog waarbij de onafhankelijkheid van de Verenigde Provinciën werd erkend. Ze wilden alleen maar de status quo handhaven. We gingen met bestekrijs op reis. Het bestgoed is best goed. Is bestilla hetzelfde als pastilla? We lezen momenteel de bests of Mulisch en Reve. In diverse leagues worden best of fives gespeeld. Is er een handboek met best practices? Met welke Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB's) moeten deze raad van bestuur en zijn CEO rekening houden? Die Raad van Bestuur moet je in Suriname zoeken. Bestuurderen of bestuurders? 
4. De Wet op de Universitaire Bestuurshervorming (WUB) heeft veel stof doen opwaaien. De Algemene Wet Bestuursrecht is van eminent belang. In een bestvat zit bestnat. Hij heeft de bèta-afdeling (gymnasium bèta) gedaan. Een betaaltelefoon is een prepaid telefoon. Een bvo is een betaaldvoetbalorganisatie. Die betamax is nooit ingeburgerd geraakt. De meest bête bètamens wil nog wel een bete broods. Hij lijkt me een uitstekend bête-noirekandidaat. De beteunie (betonie) is een lipbloemige plantensoort. Het plateel is meestal plat. Al je bêtises zijn je bij dezen vergeven. Zij is door hem betsjoend. Beugen deed men op de Grote en de Kleine Vissersbank benoorden de Doggersbank. Een shimeji is een beukenzwam. Ze spreekt alleen Beulemans Frans: slecht Brussels Frans. Men noemt beunhazen ook Beun de Hazen.

donderdag 12 juni 2014

Dictee woensdag 18 juni 2014 (1): dictee Dordrecht [207]

2e Groots Dordrechts Dictee
Op 11 juni vond dit dictee plaats. Bijna 100 deelnemers, prima organisatie. De snelle correctie (30 correctoren) viel op, de tekst was leuk, maar buitengewoon moeilijk en de tekst werd goed voorgedragen. Zou ik vorig jaar met 1 ster hebben volstaan, met enige aarzeling geef ik nu bij deze 58e rating twee sterren. Wel onder voorwaarde dat men volgend jaar toch even de tekst vooraf laat controleren op die paar foutjes.

Johan de Witt, een zeventiende-eeuws fenomeen
1. Geboortig uit een conservatief-liberaal, remonstrants milieu, waaruit een resem raad(s)pensionarissen van bij tijd en wijle machiavellistische signatuur voortkwam, was de zelden ideeëloze Johan de Witt een politiek equilibrist van ongeëvenaarde allure. 2. Het raad(s)pensionarisschap was een de jure ambtelijke, maar de facto aleatoire politieke betrekking die Johan, als non-stop workaholic, in no time door een no-nonsensepolitiek wist te acquireren ; reeds als vijfentwintigjarige zat hij apetrots op de apenrots. 3. Enige ijdelheid was de staatsman overigens niet vreemd, getuige zijn in het epoque passende kokette potloodstreepsnorretje en de licht pedante goatee; de eblouissante zwarte lokken doen het kwistig gebruik van de
eau-de-colognefles vermoeden of ten minste een eau de toiletteje. 4. Johans ethische opvattingen zouden in een contemporain
normen-en-waardendebat niet hebben misstaan. Geschenken en cadeautjes retourneerde hij rücksichtslos. Hooguit maakte hij een exceptie voor een tête-à-têtedinertje. 5. Toch leek hij de balkenendenorm niet geheel au sérieux te nemen, want hij leende grote sommen geld van particulieren die hij upgradede naar hoger rentende staatsobligaties waarvoor hij, door zijn preëminente
qualitate-quafunctie , een preferentiële positie bezat. Dat heeft heden ten dage iets louches. 6. De gouden eeuw was echter geen continuüm van ongebreidelde economische voorspoed, maar vertoonde carrouselachtige fluctuaties, waarbij het wel en wee heen en weer schoot als een Dow-Jonesindex avant la lettre. 7. Zo kostte de Eerste Engelse Oorlog de Staten-Generaal zoveel pegulanten dat het bankroet van de Republiek imminent was en slechts de aan De Witts brille als ideeënman ontsproten cryptische Akte van Seclusie de toestand deed de-escaleren en leidde tot een inderminneregeling onder de naam: Vrede van Westminster. 8. Zijn unverfroren degout tegen het Oranjehuis leidde ten slotte tot zijn dood op 20 augustus 1672. Ofschoon op hun qui-vive voor een lynchpartij door het canaille, werden Johan en zijn broer Cornelis door Plathaagssprekende leden van de orangistische schutterij uit de Gevangenpoort gesleurd, gemaltraiteerd en opgehangen aan een wipgalg.

donderdag 5 juni 2014

Dictee woensdag 11 juni 2014 (2): dictee - de tekst van Eede [206]

200 jaar Zeeuws-Vlaanderen (onderstreepte woorden moesten worden ingevuld)

1. Oost-, Midden- en West-Zeeuws-Vlaanderen vieren feest. Al 20 decennia lang bestaat dit deel van de luctor-et-emergoprovincie ("Ik worstel en ontzwem"). Weidden historici al eerder uit over deze komende gebeurtenis in ons weidse landschap, thans is het zover. Het wordt een reuzefeest, waar het beregezellig zal zijn. Wij nuchtere Zeeuws-Vlamingen hebben een pokkenhekel aan gedoe.
 2. Hoe is het zo gekomen bezuiden de Westerschelde? Wel, op het Congres van Wenen dat van 1814-'15 plaatsvond, werden de nieuwe grenzen van Europa gecodificeerd. Sinds achttienveertien [in letters] bestaat het Koninkrijk der Nederlanden. De staatsbesluiten werden gepubliceerd in de Staatscourant. De huidige Belgen, van de Ardennen tot aan Luxemburg (je weet wel: met die groothertog), hoorden er gewoon bij.
 3. Als je je van een verhaal als dit met een jantje-van-leiden afmaakt, is Leiden in last. Daarom heb ik pseudowetenschappelijk onderzoek gedaan naar de roots van ons provinciedeel. Op 20 juli ondertekende Zijne Koninklijke Hoogheid Willem I het Besluit houdende de vereeniging van Staats-Vlaanderen met de provincie van Zeeland. De stichting die het jubileum organiseert, legt haar lat hoog: ze wil dat de 'cohesie' tussen de gemeenschappen bevorderd wordt en dat er een economische en sociale spin-off van de jubileumviering gecreëerd wordt.
4. Remarquabel, dat precies halfweg de te herdenken periode de Eerste Wereldoorlog begon. Die heeft in België – Nederland was non-belligerent – voor flinke psychische trauma's gezorgd. Veel zuiderburen (gezien vanuit mijn standpunt) vluchtten naar de noorderburen, teneinde geen oorlogsslachtoffer te worden. Er werden, met name ook Joden standrechtelijk gefusilleerd
5. Op pakweg (anderen zeggen 'pak 'm beet') zo'n vijf achtste van de herdenkingsperiode begon de volgende wereldoorlog. Die had danteske trekken (denk aan Dantes hel uit de Divina Commedia , de Goddelijke Komedie). De bevrijding kwam nadat onder andere het Ardennenoffensief kloekmoedig en heldhaftig was afgeslagen.
6. [Bonuszin] Maar terug naar onze twee eeuwen oude streek. Wie mag ons feestje cateren? Er is van alles te doen. Cd: er wordt een compact disc opgenomen met oudvaderlandse muziek, het boek 'Vlaamse Zeeuw, Zeeuwse Vlaming?' van Peter de Lijser is uitgekomen, er is een tentoonstelling 'WO I in Zeeuws-Vlaanderen', de kerken organiseren een oecumeens 'Spoor van geloven' en de kunstbiënnale 'Dijken van Wijven' vindt je gezelschap in Sas van Gent.

Dictee woensdag 11 juni 2014 (1): dictee - verslag Eede [205]


Op dicteedatum 5 juni vond het 3e Holland-Belgiëdictee plaats. Even goed en gezellig als vorig jaar. Daarom kunnen de 3 sterren in de rating gehandhaafd worden.
RDR 3: * * *
Hieronder het verslag.

Verslag 3e Holland-Belgiëdictee
Op donderdagmiddag 5 juni vond in café De Tol in Eede op de grens met Belgisch Middelburg het 3e Holland-Belgiëdictee plaats. Het aantal deelnemers (21) viel iets tegen, maar de sfeer en het enthousiasme waren zo geweldig dat er volgend jaar zeker weer een vervolg komt (do 4 juni 2015). Vrijwel precies de helft was Vlaming, de andere helft Nederlander. Vrijwel precies de helft was Liefhebber, de andere helft Specialist. Omdat de titel '200 jaar Zeeuws-Vlaanderen' was, was ook voorzitter Frans Reijniers van het betreffende comité erbij en verslaggever René Hoonhorst van de PZC deed mee om een sfeerverslag voor de zaterdagkrant te maken.
Rein Leentfaar had de tekst samengesteld, zijn vrouw Hanneke las het voor. De organisatie was in handen van Guido Paridaen, mevrouw Bakx en mevrouw Dhaenens.
De dicteetekst was toepasselijk. Iedereen moest woorden invullen als Oost-, Midden- en West-(Zeeuws-Vlaanderen),
luctor-et-emergoprovincie, Remarquabel (begin van de zin), pak 'm beet, vijf achtste en het Ardennenoffensief. Voor de Specialisten waren er 10 extra woorden zoals compact disc, WO I en kunstbiënnale.

Bij de Liefhebbers gingen de eerste vier prijzen naar Clement Bonte (13 fouten op 50 woorden), Selma Hooijberg, Kelly van Casseele en Sara Van Dale, allemaal uit onze eigen streek.
Bij de Specialisten was de strijd bijzonder spannend: winnaar Robert Joosen (B, 2 fouten op 60 woorden) na barrage, tweede was Herman Killens (2 fout), derde Frans Van Besien (B, 5 fouten) na barrage, vierde René Dijkgraaf uit Harderwijk (5) en vijfde onze Zeeuw en Goesenaar Huib Boogert (7 fouten).
In een volgende blog de tekst van het dictee.