woensdag 21 december 2016

Dictee woensdag 21 dec 2016 (1): dictee Oefendictee december 2016 (13) [1034]

Dictee - dictees [1034]

Oefendictee december 2016 (13)

Dictee Ter Aar: wo 15-02-2017, dictee Breskens: za 13-05-2017.

Op aanvraag verkrijgbaar: document met 932 echte dictees (spelling 2016) + index op plaatsnaam.

1. Bij winkelskijken stat je, meestal in een groot- of kleinsteeds stadje. Bij het atten at je met een adje ad fundum. Vergelijk: quatten is met een quad rijden ... [quadden mag ook!] Heb je de klemtoon bij asafoetida goed en spreek je wel een 'ee' uit? Kan die aso het aso wel tot in de puntjes verzorgd opschrijven? Hij schopte met zijn bootee tegen haar booty [niet in wdb.] Al eerder geweest: het is 2- à 3-duimsgat (VD, lemma walmgat, maar 2-à-3-duimsgat kan ook – Taaladvies). Verder moet je schrijven: 2-duims gat of tweeduims gat, 2 duimsgat of twee duimsgat. Mijn nieuwe boek vient de paraître – veroorzaakte een va-et-vient van kopers. De sm-adepten waren gek van plasseks. Owrukuku's [oo-roe-koe-koes] zijn uilen of lanspuntslangen. Wie is de overallwinnaar van het dictee? Of heeft die een overal(l) gewonnen? Mooi, die orkestrale klanken! Mijn oudoom, oud-burgemeester vertelt graag oudbakken moppen. Orgeade is een drank (amandelpers). Een orb komt voor in de astrologie, organza is een weefsel van doorzichtige zuivere zijde. De or kun je niet zomaar op z'n janboerenfluitjes opzijschuiven. Een ovonde is een ovale rotonde. 

2. De termen (dubbele) opt-in en opt-out hebben betrekking op e-maillijsten, opting-out [en opting-in] op bedrijven. Laten we snel ter zake komen: jullie mogen onverrichter zake terugkeren. De oorlogsmoeë naties wilden niet na de Hongerwinter nog een hongerwinter riskeren. De Oostinjevaarders kwamen met sterke verhalen terug. Een openluchtbad bevindt zich in de openlucht, openhaardhout in de open haard. De opendagcommissie organiseerde de opendeurdag. Met een open mind ben je open-minded, opensourcesoftware komt uit een open source. Op punt stellen leidt tot een oppuntstelling, ook voor iemand met een opruststelling. Oehoe, ben ik in beeld? De niet-zoekgeraakte spectators zijn terecht gekomen. Heb ik iemand ontriefd? Bij dat biljarten moet je om en om stoten: een soort van om-en-omvolgorde dus. Ze schreeuwen omstebeurt. Zij zouden eraan onderdoor gaan: de tegenpartij kon rustig onderuitzakken en raakte helemaal ontstrest. Een ojief is des timmermans, een ogief des bouwmeesters. Als je een project op on hold zet, staat het in de onholdstand [zie onderaan bij *].

3. Een obi is een Japanse gordel of iets bij een judopak, een obus een granaat, die obuskraters veroorzaakt. Een ofisina is een kantoor of bureau. De zege was voor de onzen, voor wie 30 onsen (onzen) chocola beschikbaar waren (30 ons ... was). Een onsbelang is een buurtwinkeltje. Ik heb toen een nadrukkelijk appél [schieten maar!] op jullie gedaan! Ik probeer zo weinig mogelijk aan de tekst te veranderen en zo veel mogelijk de context in acht te nemen. Hier nog wat moeilijk te traceren woorden uit GB: biná = (Papiaments) hert, buní = (P.) tonijn, doño = (P.) baas, eigenaar, meester, forsa = (P.) kracht, sterkte, kurkuru = [SR] mand op de rug via een hoofdband, gaita (P.) = soort populair kerstlied, gaito (P.) = (Arubaans) haantje, ook: sierplantje met op een hanenkam lijkende bloem, her(i)heri = [SR] eenpansgerecht met bakkeljauw, hetzen = een hetze ontketenen, hòmber = (P.) man, kerel, vent, drecheren = repareren en cautal [uitspraak: tjau-tahl] = een zekere muziekgroep.

4. Een amadine is een prachtvink. De hoorn van Amalthea is de hoorn des overvloeds. Die jongelui spelen amandelhockey. Amaxofobie is wagenvrees en een Amazigh is een Berber. Kan het ook zonder al die ambages? Is er een amber alert? Zij is een ambetante tante. We kicken op ambient. Ambras wordt ook wel met embarras aangeduid. Ambtenaren zijn goed in ambtenarees. Ambushmarketing lijkt niet zo fris. De ame is de atomaire massa-eenheid. Voor ons  ben je een âme de boue. Met het amerikaans worden de duurste merken sumatratabak aangeduid. Zo'n amfibrachys vind je in amfibrachische verzen. Wat is een amfiprostylos? Een amortisseur is een schokbreker. Een veelgebruikt middel is amoxicilline. In de amphigouri kwam een amperbroekie, een g-string, voor.

Taaladvies, vraag 1291, met keurmerk: samenstellingen van Engelse woorden met als laatste deel een Nederlands woord of een Engels woord dat in het Nederlands gebruikelijk is, worden in principe aaneengeschreven: junkmail, callcenter, businessclass. Dat geldt ook voor samenstellingen waarvan het eerste deel een woordgroep is van een bijvoeglijk naamwoord en een zelfstandig naamwoord of van twee zelfstandige naamwoorden. Voorbeelden: heavymetalband, socialprofitsector, businessclassticket.
Ook Engelse woordgroepen waarvan het eerste woord een voorzetsel is, zoals on demand en in company, worden in samenstellingen ermee helemaal aaneengeschreven. Voorbeelden van zulke samenstellingen: ondemanddienst, atrandomaanpak, incompanytraining, inserviceopleiding, athomegevoel. 

Kennelijk heeft GB dus zelf at-homegevoel fout! Net als: by-wirebesturing.

Ze gaan dat corrigeren!