dinsdag 17 november 2015

Dictee dinsdag 17 nov 2015 (1): dictee Column Oranje boven! [788]

Dictee - dictees [788]

Column Oranje boven!

Oranje boven is de naam van een Nederlands volksliedje. Het lied benadrukt de band van Nederland met het Nederlandse koningshuis (de Oranjes). Het liedje heeft dezelfde melodie als het kinderliedje We zijn er bijna (een contrafact = tekst op een bekend liedje).

Laten we maar eens met '*oranje*' aan de gang gaan. En dan eerst maar met het Koninklijk Huis, het Oranjehuis of huis van Oranje (net als Huis van Afgevaardigden en huis van Oostenrijk – geen huis van ontucht, en het huis van Tudor, het Engelse koninklijk huis). We noteren: Oranjeboom (huis van Oranje of een boom), Oranjebeweging, Oranjecomité, Oranjefeest, Oranjegevoel, Oranjegezind, Oranjehotel (tijdens de Duitse bezetting – 1940-1945 – het huis van bewaring in Scheveningen, waar politieke gevangenen werden opgesloten), Oranjeklant, Oranjelied, Oranjeman, Oranje-Vrijstaat(s) en
Oranje-Vrijstater (in Zuid-Afrika), Oranjehistoricus, Oranjetrainer (gestoken in fluo-oranje), Oranjeploeg, Oranjeprins (prins uit het Oranjehuis), Prins van Oranje (vermoedelijke troonopvolger, oorspronkelijk: titel van de bezitter van het prinsdom Oranje (Orange) in Zuid-Frankrijk), Oranjeselectie, Oranjespeler (vergelijk ook: jong Oranje), Oranjespruit of Oranjetelg (afstammeling van het huis van Oranje), Oranjestad (zoals Breda en Buren), Oranjeteam, Oranjevaan of -vlag, Oranjevereniging, Oranjeweer en Oranjezon.

De andere ingang is natuurlijk de kleur oranje: je kunt oranje dragen en zelfs oranje pecco drinken. Verder noteerde ik: geel-oranje (met twee kleuren), geeloranje (geelachtig oranje), methyloranje (chemie: azokleurstof die wordt toegepast als indicator bij zuur-basetitraties), oranjeachtig, oranjeappel (verouderd: sinaasappel), oranjeappelboompje (uit Zuid-Amerika afkomstige kamerplant (Solanum capsicastrum)), oranjebes (gebruikt bij de bereiding van de drank curaçao), oranjebitter(tje) (sterkedrank, vergelijk: oranjelikeur), oranjebloesem (bloesem van de sinaasappelboom en de siersinaasappelboom), oranjebloesemolie (neroliolie), oranjebloesemwater, oranjebloesemzwam, oranjebrons, oranjechromaat, oranjehemd (speler Nederlands team of volgeling van de goeroe Bhagwan Shree Rajneesh), oranjehuis (oranjerie, ook: orangerie), oranjelelie (vuurlelie), oranjelijster (koperwiek), oranje- of sinaasappelmarmelade, dieporanje, feloranje, oranjegekte (moet volgens mij met een hoofdletter, net als Dianagekte en Amerikagekte! Volgens het Groene Boekje trouwens ook), knaloranje, oranjevlezig, zachtoranje, oranjerats (soldatentaal: hutspot), oranjetip(vlinder), oranje-uil (niet algemeen: kerkuil), oranjevink (keep) en oranjewater (aftreksel van oranjeschillen). Ten slotte nog een paar woorden uit GB: Oranje-elftal, Oranje-international, oranje-blanje-bleu en oranje-blauw.

Tja, als het hiermee nog geen Oranje boven is, dan weet ik het ook niet meer!