vrijdag 27 november 2015

Dictee vrijdag 27 nov 2015 (1): dictee Ditjes en datjes (75) [812]

Dictee - dictees [812]

Ditjes en datjes (75) 

A. Na het Twenteranddictee 2015 ben ik weer wat wijzer: een
haflo-arabier is een kruising tussen een arabierhengst en een haflingermerrie.


B. Het corrigeren van 'hij wilt' in het online-GB gaat lang duren, wordt gemeld. Volgens mij gaat het allemaal niet zo geweldig bij de Taalunie …

C. Volgens mij is 'aan den dag' (leggen) geschrapt en vervangen door 'aan de dag'.

D. Was raar: adenoïde (bnw.) en adenoïdenlijder. VD heeft dat nu netjes opgelost door een znw. (mv.) toe te voegen: adenoïden = adenoïde vegetatie.

E. Ik kreeg een telefoontje van de Taalunie: de bladerfunctie zou eind januari geïmplementeerd moeten zijn (maar daarvoor geen garantie!). Nogmaals: 50.000 ingangen in GB, 180.000 in het online-GB en 800.000 als je de vervoegingen (zoals bij aanschuiven: dat ik aanschuif), etc. meetelt.

F. Vraag – een officiële tekst bevatte: Groot Hofdictee der Nederlandse Taal – is die hoofdletter T wel correct? Antwoord: ja. Je moet het zien als een variatie op het bekende Haagse Dictee, het GDNT, het Groot Dictee der Nederlandse Taal. En ook als je zoiets gaat verkorten, blijven het hoofdletters: Groot Dictee der Nederlandse Taal --- > Groot Dictee (al eerder voorgekomen) --- > bij Bart Chabot eind 2014 zelfs: Dictee!

G. Vraag: waarom 3 puntsschaal en 3-dimensionaal? Antwoord: bij 3 puntsschaal is er sprake van een samenstelling met tussen-s van 3 punt(en) en schaal. Vergelijk 24 uursservice en 4 havoleerling. Bij 3-dimensionaal (3-dimensioneel mag ook, zie verder 3D) is er sprake van een zogenaamde samenstellende afleiding van 3 dimensie(s) met -(on)aal (andere verklaring: driedimensionaal is immers ook aaneen). Om de boel aaneen te houden, moet er een koppelteken tussen (dimensionaal 'los' heeft geen betekenis). Zoiets treedt ook op bij dertigduizend, als we dat deels met cijfers schrijven: het is en blijft één geheel: 30-duizend. Een bekende valkuil is verder nog: 65-plusser (samenstellende afleiding) en 65 pluskaart (samenstelling). Neem ten slotte dit maar eens op in een dictee: 21 pinsstekker (klemtoon op 'pin'; het is – met tussen-s – een samenstelling van '21 pin' en 'stekker') of 21-pins stekker (klemtoon op 21, samenstellende afleiding van '21 pin' en '21-pins' is hier bijvoeglijk naamwoord). Zo scoor je bij een dictee natuurlijk wel op een dit-en-datse manier … en dat in deze Ditjes en datjes …

H. Wie niet wil wachten op GB tot eind januari, kan gewoon aan de slag met aaa*, aab*, aac*, aad*, aae*, aaf*, aag*, etc. Bij die laatste zoekterm vind je het eerste resultaat: aagt en aagtappel. Maar mij verder niet gezien!