donderdag 2 april 2015

Dictee donderdag 02 apr 2015 (1): dictee Het parlement [581]

Dictee - dictees

Het parlement

Gelukkig zijn er heel veel democratieën en dus ook heel veel parlementen. Laten we eerst maar eens kijken bij 'parlement' zelf. Over de herkomst vermeldt VD: (1265-1270 ‘gepraat, gesprek, vergadering’) Frans of direct middeleeuws Latijn: parlamentum (spreekkamer, vergadering, bijeenkomst, parlement). Als betekenissen geeft VD: 1) (gewestelijk) gepraat, druk, rumoerig gesprek, 2) vergadering die bekleed was met staatsgezag (soms ook met rechtsmacht, bv. in Frankrijk vóór 1789), 3) volksvertegenwoordiging van een (deel)staat, voorbeeld: het Europese Parlement (overal elders in VD: Europees Parlement , EP, mét EP'ers, en dát lijkt me juist), samengesteld uit vertegenwoordigers van de EU-landen. Verder heb ik gezocht op '*parlement*': bondsparlement, zoals dat in de BRD, de Bundesrepublik Deutschland of Bondsrepubliek Duitsland, buitenparlementaire actie, Europarlement, Europarlementslid, Europarlementariër, extraparlementair kabinet (niet uit de zittende partijen), parlementaire vlag (witte vlag bij onderhandelen met de vijand, ook: onderhandelingsvlag), rompparlement (rest van een parlement na het uittreden van een aantal leden), schaduwparlement (alternatief parlement), schertsparlement (parlement dat geen feitelijke macht heeft), schoolparlement (inspraakorgaan op scholen, bestaande uit leerlingen, leraren, ouders, directie) en stadsparlement (uit beroepspolitici bestaand parlement van een (grote) stad). In Engeland trouwens nog: House of Commons (Lagerhuis) en House of Lords (Hogerhuis). Binnen artikelen (sub lemma) noteer ik nog: Huis van Afgevaardigden (VD, hoofdletters?), Big Ben (klok in de toren van het parlementsgebouw in Londen), Doema (parlement Rusland, ook: Staatsdoema), Folketing (verwant met ons woord 'ding' in de betekenis van geding, rechtspraak), Fronde (oppositie van de hoge adel en het Parlement (P?) in Frankrijk gedurende de minderjarigheid van Lodewijk XIV (1643-1660) tegen het beleid van Mazarin), het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Eerste en Tweede Kamer (Nederland), IPU (Interparlementaire Unie – vereniging van parlementen van onafhankelijke staten), Kamer van Volksvertegenwoordigers, Kamer en Senaat (België), Knesset (parlement Israël), MEP – member of the European Parliament, lid van het Europese Parlement, Provinciale Staten (parlement van een provincie), Vlaamse Raad (Vlaams Parlement), Wetstraat – (metonymisch) de Belgische regering, de federale politiek in België en wetstratees (politiek jargon). Wees ten slotte nog gewaarschuwd: als u ooit in het parlement wilt, moet u zich goed parlementair kunnen uitdrukken, maar u hebt wel een lang zomerreces! Uitsmijter: als u over het Italiaanse parlement wilt schrijven, moet dat wel met een kleine p doen!
Wat u in het voorafgaande ook nog gemist hebt, is de Dáil Éireann: bij de omschrijving daarvan komt het woord 'parlement' niet voor!