maandag 29 juni 2015

Dictee maandag 29 juni 2015 (1): dictee Ditjes en datjes (43) [676]

Dictee - dictees [676]

Ditjes en datjes (43)

A. Ik was er niet uit, of in velo-ecclesia(-)drie-eenheid (Groot Utrechts Kerkdictee) wel of niet een koppelteken moest. Taaladvies schrijft het volgende, waarvan akte: Als het gaat om een soort 'drie-eenheid', namelijk de 'wielerdrie-eenheid' of de 'velo-ecclesiadrie-eenheid' is er geen reden om een streepje in de samenstelling te zetten.

B. Ik heb al eerder iets geschreven over Het Liedboek (naam vorige versie: van de kerken). Als reactie kreeg ik, dat men nu eenmaal 'bijbelplaats' hanteert in plaats van 'Bijbelplaats' volgens eigen interne regels en dat 'tenondergaan' een dichterlijke vrijheid zou zijn i.p.v. het correcte 'ten onder gaan'. Ja, zo zijn we natuurlijk snel uitgepraat en dat heb ik ook aan de dames en heren laten weten … Ik passeer Het Liedboek dus maar rechts en laat het verder links liggen.

C. Nog een verdwenen woord: kochelen (van kogelen, met kogels beschieten). Het waarom is me niet duidelijk. Betekenis: 1) overgankelijk werkwoord: (verouderd) gooien, smijten, 2) onovergankelijk werkwoord: (gewestelijk) met sneeuwballen gooien en 3) overgankelijk werkwoord: vermoorden.

D. Dat was even piekeren: de jij-en-iksteek leek verdwenen, maar het moet echt ik-en-jijsteek (negsteek) zijn: die is in volle glorie nog aanwezig. Stond al tien jaar verkeerd in mijn woordenlijst …

E. Als boom en als volksdrank heeft 'maté' niet meer als vormvariant 'mate'. Wel is 'mate' [ee] nog een term bij het judo. Ik zou die woorden overigens maar met mate gebruiken, als ik jou was (maar dat ben ik niet).

F. Ook de veldcipres (= akkerzenegroen, die niet!) is uit VD verdwenen.

G. Verdwenen uit VD 2015: karmil (gewone huttentut), een wijmen (= tenen) mand, zegeltjes (voor lelietje-van-dalen), zilver-onder-water (volksnaam voor de tuinwolfsmelk en het kroontjeskruid), halvegare = halve zool (voorheen: lemma zool, je moet nu 'halvezool' schrijven), kal (babbelaar), kanneberg (veenbes), partijk(e) (kattenstaart), kezebloem of keesbloem (schermbloemige plant) en keik (knopherik).

H. Weetjes: de Zesdaagse Oorlog, de Heren Zeventien, de Zieke Man (of: zieke man van Europa!), de ster-van-bethlehem (GB, de ster van Bethlehem is iets anders!), de jerichoroos of roos van Jericho, de jihad is nu weer de heilige oorlog (was korte tijd met hoofdletters), je gaat nu naar kapitein Jas (was: Kapitein), Kaapse wolken eet je, Kaapwolken zie je en de dronkenmakende kervel (dollekervel) is een plant.