zondag 29 mei 2016

Dictee zondag 29 mei 2016 (3): dictee Liefhebbers Breskens 2016 + Toelichting [921]

Dictee - dictees [921]

NB Invulformulier dictee op aanvraag verkrijgbaar!

Dictee Liefhebbers Breskens 2016

Zeeland (auteur: Rein Leentfaar)

1. Zeeland is allesbehalve saai. Wend u bijvoorbeeld tot de VVV voor nadere info. Het devies 'luctor et emergo' geeft de altijddurende strijd tegen het water indrukwekkend en hartroerend weer. Er heeft pas nog een jagerskorps geacteerd: de kauw is nu dus uit de lucht.
2. Vanuit Breskens of all places brengt het fiets-voetveer je naar de overkant. Je ziet de contouren van Vlissingen als een silhouet op je afkomen, onmiddellijk bekruipt je het gevoel van de weidse wereld. Er liep iemand met rouwkrip, zeg maar zwarte crêpe.

3. Met de trein rijdt je broer vervolgens naar Middelburg, het Zeeuwse Haagje, broedplaats van provincieambtenaren die ook Gedeputeerde Staten van advies dienen en stronteigenwijs zijn. Voor die trein gebruik je een ov-chipkaart en een
ID-bewijs.

4. Die trein passeert Arnemuiden, waar korfbalvereniging TOP dit voorjaar kampioen werd van hoofdklasse A. Ook hun D'tjes hebben vaak geëxcelleerd. Een replicaatje van een pulmmuts is daar al gauw goud waard.

5. In die plaats wonen ook veel zeevaarders: met de vissersschuit trekken ze eropuit om slip- en andere tongen, alsmede kabeljauw, maar ook heilbot te vangen. Iemand die veel schepen reedt, hangt er nu de grote jan uit.

6. De intercity passeert de Zak van Zuid-Beveland met zijn mooie middeleeuwse landschappen, meidoornheggen en Poldernederlandssprekende importvrouwen uit de Randstad. Ook getijden- (buiten) en wellnesslandschappen (binnen) tref je er aan.

7. De in Goes genuttigde maaltijd werd besloten met vanille-ijs toe, na een lekkere hors-d'oeuvre met garnalen vooraf en als hoofdgerecht een entrecote met chilisaus en pommes frites. Ik had overigens liever charlotte-russe en een poire belle Hélène gehad.

8. De schouwburg aldaar staat wijd en zijd bekend als cultuurcentrum. Menig conferencier heeft er zijn witzen gedebiteerd en veel jazzzangeressen traden er op. Laatstelijk werden er nog een pièce à clef alsmede Lady Macbeth opgevoerd.

9. De retourrit maakten we per coach door de Westerscheldetunnel via IJzendijke naar onze uitvalsbasis. De rijrichting was soms west ten noorden (afkorting: W.t.N.).

10. Maar zeg nu zelf: wat is er na zo'n dinertje leuker dan een dicteetje van onze hoogsteigen dicteegoeroe? Niks toch, nada, niente! Dus: kom op en zet 'm op! Wie wordt er nummer een en wie gaat er als schlemiel naar huis?

Toelichting Dictee Liefhebbers

1) allesbehalve saai is juist niet saai; alles behalve (los) saai is alles wat niet saai is.
2) wend u – gebiedende wijs, als loop ..., dus geen t. Let op: in 'wendt u zich' is u gewoon onderwerp. Bij 'wend u' kun je ook lezen 'wend uzelf': u is dus geen onderwerp!
3) de kauw is uit de lucht (door de jagers eruit geschoten) en dus niet 'kou': supergemeen!
4) de weidse wereld: weids = luisterrijk, groots, ruim.
5) rouwkrip, het stond erachter: soort crêpe en dus geen 'krib'; zwart, dus rouw(en) en niet rauw of zo.
6) In 'je broer' is 'je' de bezitsvorm van het persoonlijk voornaamwoord jij. In plaats van 'je' kun je niet 'jij' gebruiken, wel jouw. Daarom rijdt dus met dt.
7) geëxcelleerd: klinkerbotsing, maar 'binnen één geheel', dus geen koppelteken, maar trema.
8) replica = kopie van een kunstwerk (door de maker ervan zelf): replica's, replicaatje.
9) pulmmuts (gemeen, de tweede m hoor je niet!) = slaapmuts, palmmuts zou ook kunnen, maar dat spreek je anders uit!
10) eropuit moet aan elkaar in 'eropuit trekken'.
11) sliptong met p: vis die door het net slipt ... Maar slip- omdat tong was weggelaten!
12) bij reden, hij reedt, hij reedde, hij heeft gereed moet je dus aan een reder denken, die een rederij leidt.
13) een razende roel, een stille willie, een grote jan: de binding met de persoonsnaam is verdwenen.
14) bij getijden- is landschappen weggelaten; wellness met dubbel-l en dubbel-s.
15) bij entrecote is de uitspraak 'koot' en bij charlotte-russe wordt de 'te' niet uitgesproken.
16) pièce à clef = een toneelstuk waarin onder verzonnen namen een ware (actuele) geschiedenis wordt verhaald.
17) in W.t.N. is die kleine t heel gemeen!
18) zet 'm op: een 'verkorting' van 'hem', net als 't schaap en 'k zal je ...
19) nummer een: je kunt geen 'un' zeggen en dus hoeft er geen één te staan.
20) schlemiel (slungel, slappeling) is een lastig woord, net als schwalbe (bij voetbal), schwung, schnabbel (bijschnabbelen, van Van Dale mag snabbel ook).