Dictee - dictees [0846]
BOS-dictee (Bond Onze Scholen – Blankenberge)
0. Met enig toeval kwam ik op internet dit dictee
tegen. Het heeft van pakweg 1995-2005 aldaar plaatsgevonden. Het gaat om een aantal basisscholen en
Maerlant Atheneum. Op verzoek kreeg ik de eerste helft van het dictee van 2005 (=
waarschijnlijk spelling 1995)
toege-e-maild. Leek me van hoge kwaliteit. Daarom
gevraagd of ik ook de rest kon krijgen plus de dictees van de vorige jaren. Ik
moest ook de vraag beantwoorden, wie ik was etc. Daarbij zal ik wel iets
verkeerds opgeschreven hebben, want daarna is het akelig stil geworden vanuit
Blankenberge.
Schavuit op de affuit (1e deel, auteur: Jaak
Coudeville)
1. Ten langen leste verscheidt op paleis Soestdijk
Jenase
prins-gemaal, jetsetprins, bon vivant met
getatoeëerde esculaap wiens consciëntieuze eega toentertijd troonpretendent van
de Oranjedynastie was.
2. Zonder marokijnen weitas oogstte hij zonder
gêne lauweren, jagend op Marokkaanse zwijnen. Een geënsceneerd alpien koppelpartijtje,
achtenzestig jaar voor beider senescentie leidt naar een matrilineair
matrimonium. Epistolair uitte hij sympathieën voor de fascistische Führer,
leider der teutonen.
3. Protocollair en reëel gleed hij uit de bocht:
een auto-ongeluk in
parade-uniform. Hij zood in zijn privatissimum-Nederlands
omdat hij roze champagne of rode bordeaux van een Aquitaans chateau zonder chatelaine op het party'tje miste.
4. Verbeidt 's prinsen hart de komst van de
Heiland? Doorgrond jij deze lutheraan, die hervormd werd en gewoon protestants
is begraven met een rooms randje in de Delftse Nieuwe Kerk
net als de andere Oranjes?
[Bijgaand affiche: prins Bernhard (93)
overleden …]
Toevoegingen:
Begin BOS-dictee 2006
Een plejade van Coburgs (175 jaar België; 1e deel)
5. Negentiende-eeuwse, Corsicaanse Lodewijk-Napoleon leidde
Holland, Frankrijks vazalstaat na quasimonarchale, defaitistische stadhouder
Willem V en haast presidentiële raadspensionaris Schimmelpenninck – die van de
Bataafse Republiek – als eerste koning. Hij was ‘s keizers broeder, ooit diens
bebloede aide-de-camp in Italiaanse contreien.
6. Gereformeerd calvinist Willem I van Oranje-Nassau bestijgt
na Napoleons debacle bij Waterloo en van het West-Vlaamse Lo nog tijdens het
Congres van Wenen de troon. Deze coryfee van het mercantilisme uit Rembrandts
land, wordt, hoewel officieel constitutioneel monarch, een verlichte despoot.
7. [Extra] Excessen van Teutoonse [t] barbarij. Albert zwichtte
niet en verschanste zich waar Vlaanderens hart bloedt in zijn gewijde
kollenbloemen. Haat woedt en velt Sissi's nicht, zijn Beierse eega met linkse
sympathieën en muzikale interesses vermeide met haar nooit versmade
vioolwedstrijd …
dinsdag 12 januari 2016
0846 Dictee dinsdag 12 jan 2016 (1): dictee BOS-dictee √ x
woensdag 6 januari 2016
0845 Dictee woensdag 06 jan 2016 (2): dictee Oplossing Voorronde Amersfoorts Dictee 2016 √ x
Dictee - dictees [0845]
Zie voor de opgaven blogpost [0835]
Oplossing Voorronde Dictee Amersfoort 2016
(30 fouten in rood en onderstreept - verbetering in groen)
Festival pret Festivalpret in de keistad
1. Onze
bruizende bruisende stad organiseert jaarlijks een
veelheid aan koncerten concerten, kunstkijk routes kunstkijkroutes, theaterprodukties theaterproducties,
eetfesteinen eetfestijnen en andere druk bezochte drukbezochte activiteiten (zowel binnens- als buitens huis buitenshuis), waar jong en oud zich één een van de vrije
week-end dagen vrijeweekenddagen te goed tegoed kunnen
doen aan gezelligheid, excuise exquise lieflafjes liflafjes en niet te versmade versmaden
drankjes. Een en ander vindt dan bij voorbeeld
bijvoorbeeld plaats in het Plantsoen West, in partikuliere
particuliere huiskamers, op de Hof [de = goed - internet] of aan de voet van
de imposante
maria-met-het-kind-verbeeldende
Maria met het kind verbeeldende Onze-Lieve-Vrouwetoren. De meesten meeste van
die festieviteiten festiviteiten gedijen het beste bij
zomerse tempareturen temperaturen en droog weer, want
niemand staat bijvoorkeur bij voorkeur in de regen met
z'n vrienden.
2. Als
het kouder wordt, dan zijn er gelukkig genoeg alternatieven voorhanden: zo bied biedt een knusse party-tent partytent,
of zelfs een gigantische feestent feesttent zoals
nu op het Eem-plein Eemplein te zien is, soelaas.
De haeters heaters zorgen daar bij daarbij niet alleen voor een gezellig verlichtte verlichte ruimte, maar vooral ook voor een behagelijke * warmte. En dat is toch uiteindellijk uiteindelijk ietswat
ietwat prettiger dan gebibber in kouelijke
kouwelijke sferen.
* 2020: VD alleen behaaglijk, GB heeft beide vormen.
0844 Dictee woensdag 06 jan 2016 (1): dictee Oplossing Voorronde Woerdens Dictee √ x
Dictee - dictees [0844]
Oplossing
Voorronde Woerdens Dictee
Zie voor de opgaven blogpost [0838]
A.
Zinnen (17 fouten in rood - verbetering in groen)
1.
Totaal verfromfaaid verfomfaaid arriveerde de accountmanager
in het cafétje cafeetje waar zijn kompaan hem met een
high five begroete begroette.
2. Na drie cola-tics zwalkte het topmodel kris-kras kriskras over de catwalk, tot zij tenslotte ten slotte over de ballustrade balustrade kukelde.
3. Word Wordt je een rijverbod opgelegd, dan doet de Rijksoverheid [GB: rijksoverheid, VD Rijksoverheid = specifiek - 2020 eigenlijk wel goed dus, die R] er nog een boete boven op bovenop.
4. De staatssecretaris is een ideeënloze ideeëloze Jan Doedel jandoedel met een nijging neiging tot hysterisch overdrijven.
5. Bij tijd en wijlen Bij tijd en wijle crosst crost de diskjockey door het dorp om een patat-met patat met te scoren bij de swarmatent shoarmatent.
6.
Onder de gelouwerde gelauwerde sporthelden bevinden zich
hordelopers, triatlonatleten en een oud-curlingkampioen.
B.
Woorden (correcte spelling in groen)
1.
mayonaise majonaise mayonnaise
2.
ten allen tijde te allen tijde ten
alle tijden
3.
papparazzi paparazzi paperazzi
4.
aktetas aktentas actentas
5.
hij bevreide mij hij
bevrijde mij hij bevrijdde mij
6.
nochtans nochthans nogthans
7.
tv serie tv-serie TV-serie
8.
ge-e-maild geëmaild geë-maild
9.
ter grote van ter grootte van ter
groten van
10.
sifyllis sifylis syfilis
11.
gegoogelt gegoogled gegoogeld
12.
nichje nicheje nisheje
zaterdag 2 januari 2016
0843 Dictee zaterdag 02 jan 2016 (1): dictee Oefendictee januari 2016 √ x
Dictee - dictees [0843]
Oefendictee
januari 2016
1.
Zij waren niet de enigen die vanuit het Morgenland voor een
grand-tourmissie
naar het Nederlandse walhalla – met Ter Aar als res mali exempli – trokken. Een
met horten en stoten oprukkende en resemende unus-multorumcrowd met onder
andere Han-Chinezen, Zuid-Koreanen en vroegere Molukse-eilandenbewoners is hen
achternagelopen – ze habitueerden in het achter de rajneeshies van de Indiase
goeroe Bhagwan Shree Rajneesh aan lopen. Dat defilé
(of cortège) bestond uit
bodypackers met als bagage in de tuktuk, verderop de D-wagen [bagage van alle passagiers], en deels bestemd
voor 06-dealers (nulzesdealers) nepal, afghaan en cannabis. Eenmaal in het
walhalla voor drugs, Groot-Mokum – zeker geen asylum ignorantiae, aangekomen,
waren ze de joet en kwamen ze in een afkickkliniek terecht en werden craving en
icevrij – als waren ze asielzoekers – rücksichtslos ten gevolge van refoulement
teruggestuurd naar het Avondland en moesten ze zien te survivallen.
2.
De chaleureuze chalcograaf, een heuse kopergravure-etser, kende het element
koper (Cu) maar al te goed. Hij was bullish op metallisch koper en witmetaal. Hij
had al heel wat afgeëtst, van c-prints en naaktetsen tot sterkwaterplaten. Ook had hij de Misjna tot in den treure gelernd [Thora, etc. bestuderen], maar daar
stond niets in over de honderdguldenprent van Rembrandt en ook bevatte deze
geen enkele uiting van stereotiepe kennis van ornithologie of zoöfarmacognosie. Zijn koperenbruiloftsfeest – toevallig celebreerden ook drie van zijn bufies
soortgelijke hymeneeën – was nog maar net voorbijgegleden, toen zelfs een Rode
Kruiszuster een cataclysme, zeg maar armageddon, contrecoup of doomsday – het
was niet zo erg als de Nakba [1948: verdrijving Palestijnen], niet meer kon voorkomen: zij verhoedde dat niet.
Wat was het geval? Niet dat zijn vrouw aan een bloedeloos, amenorroeïsch
climacterium toe was, dat wist hij wel, maar de DA-drogisterij, waarin zij
arbeidde, vroeg surseance van betaling aan en een faillissementsverkoop zou
veel weg hebben – nu het
oud-en-nieuwfeest naderde – van een knalvuurwerksoap
met als residuen slechts veraste gillende keukenmeiden.
3.
2015 was een veelbewogen, turbulent en gemouvementeerd jaar: wij horecaffers
vreesden de kafferachtige Kaffers (Zoeloes) uit Zuid-Afrika, ons hotel met
bellevue aldaar bleek een horrorscenario: met een hocus-pocusachtige houdiniact
goochelde de maître d'hôtel buisjes paak in onze gezamenlijke bahut [hutkoffer] – we hadden
die tezamen betaald; een rammetje vond de contrabande op de terugweg na
thuiskomst – appeltje-eitje – natuurlijk gemakkelijk. In de woestijn waaide de
Al Qaidavlag en de kalasjnikovgeluiden werden overstemd door bazooka's van de
hard-boiled hooligans. Onze havelocks waren nuttig bij het hazengrauwen en de
verkillende story's over een hecatombe. Die laatste wel bij geruchte: een
on-dit of hearsay. Wij heftten daar en hieven het glas, al kenden we er heg
noch steg en we wilden niet van de hei in de fij gaan. In die abstruse junctuur
hebben we ook nog gehightead en getai-chied. Na ettelijke hôtels garnis
[ook: hôtel garni's] is het
uiteindelijk toch weer hotel mama, waar ons gezelschap ten slotte aanbelandt.
woensdag 30 december 2015
0842 Dictee woensdag 30 dec 2015 (1): dictee Oefendictee (restantenopruiming) √ x
Dictee - dictees [0842]
Oefendictee
(restantenopruiming)
1.
Ik vermeide me in gedachtekronkels: de bouquiniste ontwaardde mijn cadeaucheque
en er trok een queueënde unus-multorumcrowd ]unus multorum = een massamens, unus e(x) multis] voorbij van Transjordaniërs,
Verweggistaners en vroegere Han-Chinezen, voortgedreven door een toestormende cycloon-tyfoon.
2.
Onderwijl had ik onder de hand nog een verrassing voorhanden met het ophanden
zijnde bezoek aan de Storting aanstaande dinsdag: die Staten-Generaal zou de kers-op-de-taartbelevenis worden voor Jaan, Peer en Pauw, zo'n typische Jan-en-allemanuitdrukking, die aanduidt dat eenieder in de picture komt, al dan
niet pide [luchtige Turkse
broodsoort] of coprofage [dier dat zich voedt met uitwerpselen, zoals het konijn] insecten etend.
3.
Midden in de brief met aanhef 'Weledelgeboren heer' schreef de Brunssumer mij
dat de meeting V.D. (volente Deo - ook D.V.) vrijdag 28 oktober om 7 uur stipt (geen
academisch kwartiertje dus!) zou worden gehouden. Jammer genoeg begon de brief
niet met L.S.
(lectori salutem). In het epistel stond, dat een kopie was
bijgevoegd van het resumé met de tot nu toe behaalde resultaten. Onder aan de
brief stond een PS en helemaal onderaan ook nog een PPS. Het NB erna maakte de
brief nog onontwarbaarder. De gebruikelijke ondertekening met 'geheel de jouwe'
(t.à.t., tout à toi) kwam wel sympathiek over.
4.
De ijzerhard is het ijzerkruid, bij ijzerhart moet je aan kernhout van een boom
denken. Die laag is van na de kleine ijstijd. Een ijzing beving hem. De lamp is
uitgegaan. In de ik-roman kwam een ikstern [visdiefje] voor. Ik moest tegen de storm
opboksen, tegen de wind optornen, er dwars tegenin gaan. De ikz is de integrale
kwaliteitszorg
(Nederlandse benaming voor TQM = total quality management,
managementfilosofie die kwaliteit en klantvriendelijkheid centraal stelt).
Heerlijk, zo'n île flottante. Mosterd na de maaltijd is als een Ilias post
Homerum (nee, niet na een homerun!). Het i.m. [in memoriam] werd direct via IM (instant messaging) verspreid. In
een bijkerij wordt soms veel gestoken. Ik blijf u immermeer getrouw, ik zal u
nimmermeer verlaten, zo beloof ik.
5.
De immortels zijn lid van de Académie française, soms drager van een
immortellenboeket. Dat zij geheel ingepakt werd, heeft hem behoorlijk geïmpact!
Deze nv wordt geleid door een impat [vgl. expat]. Imperiaal papier is gewoon
imperiaalpapier. Inplanten is onder andere implanteren. 'Impliciet' heeft
dezelfde betekenis als 'implicite'. Zulke misdaden zijn imprescriptibel. Im
Binnenhof nichts neues! We eten bij In de Vergulde Kip. 'In aere aedificare' is
luchtkastelen bouwen. Klinkt raar: ingebetonneerde leidingen. Jullie moeten
meer de toekomst inblikken. Napoleon Bonaparte handelde in bonam
(of was het
malam?) partem [goedbedoeld]. Incontinentie treedt vaak in continenti [onmiddellijk] op. Incroyabel, dat
roerende verhaal van die incroyables [de opzichtig geklede reactionairen na de val van
Robespierre]!
6.
Hoe krijg ik dat indebitum [betaling uit vergissing of zonder
verplichting] terug? In dat land kun je indicta causa [zonder verhoor en verweer, zonder vorm van proces] veroordeeld
worden. Hoeveel eilanden omvat de Indische archipel? Wat bedoel je met
'Indischgast' [Indischman, iemand die lange tijd in het voormalige Nederlands-Indië is geweest]? Ja, vertel mij wat over dat indoctum vulgus
[het ongeleerde volk, de onbeschaafde menigte]. Het overleg was
improductief.
zondag 27 december 2015
0841 Dictee zondag 27 dec 2015 (1): dictee Oefendictee december 2015 √ x
Dictee - dictees [0841]
Oefendictee
december 2015
Een
dicteeër dicteede en dicteet, soms met een dt-fout, en teat of theet …
1.
De specialist met niet als zijn spécialité de la maison het alchemistenlatijn,
het Angelsaksisch, de anglicaanse lingua franca – beter: lingua toscana in
bocca romana, en niet de creooltalen, Bijbeltaal en Laatgrieks, Provençaals en
de Oudprovençaalse dialecten, Misjnaïsch Hebreeuws, het Oost-Middelnederlands,
hypenederlands, schoolfrans en het Rotwelsch beheerst, is hier een figurant en
niet meer dan een voor-spek-en-bonenfiguur.
2.
Mijn naam is niet Ali B, maar Dik T (D.T.) en ik lijd aan de
moeilijkewoordenziekte. Mijn linker- en rechterhersenhelft zijn obees van taal.
In dat opzicht leidt dat daar dus niet tot anorexia nervosa, ook wel boulimie
geheten. Ik heb een gezonde bloed-hersenbarrière, beslist geen muizen- of garnalen-, maar olifantshersenen,
mijn hypofyse is oké (OK), ik heb zielsgelukkig geen hersenaneurysma, nooit een
attaque of apoplexie (herseninfarct, CVA, cerebrovasculair accident) gehad. Ook
lijd ik niet aan hersenverweking (dementia paralytica, encefalomalacie), maar
genoeg hierover, al zijn ook mijn middenhersenen (mesencefalon) in orde!
3.
Het spraakcentrum van Broca (brocacentrum, een defect daaraan leidt tot
allolalie) leidt ertoe dat mijn geuite woorden u ook bereiken en verrijken,
tenzij u aan receptieve afasie, afasie van Wernicke, onvermogen tot verstaan,
lijdt. Bij u komen de woorden binnen via oorschelp, gehoorgang en trommelvlies,
waarna hamer en aambeeld – als in een echte smidse of smederij – hun werk doen.
Ook stijgbeugel, buis van Eustachius (eustachiusbuis), slakkenhuis (cochlea) en
gehoorzenuw (een aandoening daaraan kan vertigo of draaiduizeligheid
veroorzaken) spelen daarbij een rol. Als ik dus dicteer en tot u zeg:
"Maak je niet dik, dun is de mode", dan verstaat u apetrots mijn
apentaaltje, ook koeterwaals geheten!
4.
Tja, en dan nu de thee. Ik sloeg in mijn T-shirt rechts af naar de fermette
annex theetuin op een T-splitsing. Daar trof ik een kongsi van theedieven die
een Zuid-Koreaanse chaebol van theeayatollahs wilden rippen. Een van hen sprak
als een t-dief,
een ander had een splaakgebrek (hij kon de tongpunt-r, de uvulaire r niet goed
brouwen) en een derde was afatica. We dronken samen paraguay- (maté) en
earlgreythee. Er was ook venkelthee, sleeënthee, peccothee en ceylonthee en ten
slotte bergthee (gaultheria). Enfin, maanden later werd die misdaadkliek wel
veroordeeld, maar het OM
[Openbaar Ministerie] en de officier van justitie vingen bot, want van een
(kale) kikker moet je geen veren willen plukken: nudo detrahere vestimenta!
donderdag 24 december 2015
0840 Dictee donderdag 24 dec 2015 (1): dictee De dicteenorm anno Domini tweeduizend zestien √ x
De dicteenorm anno Domini [A.D.] tweeduizend zestien
1. Nieuw jaar, nieuwe kansen. Maar hoe moeten we bij dictees omgaan met de normatieve bronnen in 2016? Het (leuk verhaal, non-dictee) UvA-HvA-dictee en het GDNT van 2015 (leuk verhaal, volgens dicteenormen echter niet zo geweldig) liggen nog vers in ons geheugen. Vooropgesteld zij, dat een dicteetekst verifieerbaar moet zijn aan de hand van normatieve bronnen. Ik kom erop terug. Ook als een organisatie zo nodig een BN'er of BV'se wil inhuren voor het schrijven van een dictee, laat ze dan toch in vredesnaam de tekst laten controleren door deskundigen! Overigens: ik vind een of twee niet-woordenboekwoorden in een dictee nog wel te pruimen … In Den Haag was er een eenmansjury: dat lijkt me beslist onvoldoende. O ja, onze Annemarie – hoewel gekend (= Vlaams!) voorleesster in Almere – en onze Lieve (niet: vrouwe!), de auteur – zaten daar zeker niet als spellingdeskundigen … Bij de dictees die ik zelf mag opstellen, eis ik altijd overleg vooraf met de voorlezer. Want ook daar heeft men vaak BN'sen of BV'ers op het oog, meestal geen garantie voor een punctueel correcte (in dit geval niet:
2. Het Groene Boekje
Dat de versie van 2015 nu de richtlijn is, staat niet ter discussie noch dat ook de onlineversie [online versie] een correcte bron is. De argumentatie daarvoor is dat deze laatste bron voor eenieder vrij toegankelijk is via www.woordenlijst.org. Er is echter een nog weinig vermeld probleem: de enige echte Woordenlijst Nederlandse Taal staat op internet, getuige het voorblad van de papieren versie: … op basis van de Woordenlijst Nederlandse Taal online, in opdracht van de Nederlandse Taalunie samengesteld [uittreksel, RL] door de Commissie Spelling in samenwerking met het Instituut voor Nederlandse Lexicologie. Voor niemand erg, behalve voor dicteeërs. Die kunnen de complete lijst nu gewoonweg niet bekijken. Mijn ambitie gaat net niet ver genoeg om te stellen dat het GB er met name is voor dictees. Toch willen ze 'daar' wel luisteren. Toegezegd is dat er (eind januari 2016) een 'bladerfunctie' komt, waarmee je op een normale manier vanaf een bepaald woord vooruit en (met een later op te leveren product) achteruit kunt bladeren. Enfin, voor mij staat vast, dat de onlineversie van het GB voor dictees de toekomst heeft … NB In 2020 nog steeds niet gerealiseerd. 2025: vergeet het maar!
3. De Dikke Van Dale
Ook hier geen twijfel: VD versie 2015 is daarbij de norm. En de papieren versie is eerder gedrukt dan de onlineversie verscheen, maar nu in de beginfase zullen de verschillen gering zijn … Dat '
4. Doe mij maar 1) GB, 2) VD en beide online!
5. Nabrander: woorden die in diverse versies verschillen of recent gewijzigd zijn, moet je in dictees vermijden!