Dictee – dictees [3838]
Dictee Nederlandstalige middelbare scholen buitenland 2026
Is taalpurisme passé? (Auteur: David van der Linden, New York)
1. De voorlezer van dit dictee, een hyperenthousiaste, zelfverklaarde taalpurist van de oude stempel, kon enige gêne niet onderdrukken toen – ironisch genoeg – de techniek juist hem op dit moment suprême abandonneerde, hem in vertwijfeling achterlatend met een ondersteboven gekeerde autocue en gecrashte smartphone (waarmee dus ook niet meer kon worden ge-sms't).
2. Noodgedwongen vervolgde hij de voordracht zonder AI-gestuurde spellingsuggesties of eigenwijs meedicterende smartphone met geactiveerde autocorrect en werd volledig een appel gedaan op zijn cognitieve opslagcapaciteit om de vooraf zorgvuldig gemarineerde tongbrekers voor te dragen aan de quasichique [aaneen!] en in groten getale aanwezige taaldiscipelen, daarbij enkel gebruikmakend van enkele kladbriefjes en kattebelletjes voorzien van fluorescerende markeerstiftmarkeringen.
3. In die welhaast middeleeuwse exercitie zonder enige ad-hochulpmiddelen werd hij enkel voortgestuwd door de onwrikbare overtuiging dat spelling een tijdloze, morele plicht is en eenieder, jong of oud, eeneiig of twee-eiig, taalkundig moet kunnen gedijen zonder continu geüpdatete gsm's of exotischere hulpmiddelen.
4. Immers, de thans voorhanden zijnde, op artificiële intelligentie gebaseerde hulpmiddelen, zoals Copilot [een AI-assistent van Microsoft] en ChatGPT, mogen dan wel dienstdoen als eersteklas tekstverwerkers die elke middelmatig en asymmetrisch geredigeerde tekst transformeren tot een vlekkeloos epistel, zij kunnen nochtans zelf geen nieuwe taalvondsten concipiëren en monden niet zelden uit in hallucinante schijnvertoningen.
5. Taal is nu eenmaal geen museumstuk maar een levendige, soms schizoïde choreografie, die façades kan doorbreken, het leven van een laagje poëzie voorziet en het kaf van het koren scheidt, mits je, heel adequaat en met een vleugje bravoure, de juiste koppeltekens durft te zetten, want taal stuurt de machine, niet andersom.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten