3842 Dictee vrijdag 17-04-2026 (2) – dictee Groot Dictee Terneuzen 2026 √ x

Dictee – dictees [3842]

Groot Dictee Terneuzen 2026

Marc achterna … (auteur: Herman Killens)

De 43 rode items moesten worden ingevuld door de Specialisten.

De 43 groene items moesten worden ingevuld door de Liefhebbers.

Commentaar in blauw. 

1. Hier staan we dan. Helemaal van de kaart, verbijsterd, upset tot-en-met [bijwoord: geweldig, wel: tot en met vrijdag]. Wat zeg ik: flabbergasted [verbijsterd]!

2. Het nieuws sloeg in als een vermaledijde scudraket. Onze favoriete taalsmid Marc, geplaagd door fysieke malheur, stopt ermee. Terneuzen is in shock!

3. Marcs oeuvre kan dan ook nauwelijks overschat worden. Van Zeeuw tot Dansaertvlaming [VD jonge, hippe Vlaming, Dansaertwijk, Brussel], van gelegenheidsspeller tot het immer vrolijke clubje wannabe's uit het dicteecircuit: iedereen keek keer op keer reikhalzend uit naar de met veel Attisch [Attica, Attisch dialect, wel attische opmerking
(1 x a)] zout bijeengesprokkelde verhalen en naar zijn majestueuze woordtrouvailles.

4. De jaarlijkse hoogmis, zo werd het evenement door sommigen gedoopt. Hola, niet dat we Marc zo meteen in verband brengen met gregoriaanse gezangen zoals het Canticum Canticorum [Hooglied, Lied der liederen] of dat we hem zien rondlopen in liturgische gewaden. Neen, dat zeker niet.

5.Helaas, Marc geeft er dus de brui aan. Voor het dictee is de gevreesde Stunde null [nieuw begin, uur U] een feit. Maar driewerf hoera, iemand kwam met een kei-interessant voorstel: we organiseren onze jaarlijkse bijeenkomst voortaan zónder spellingkwelling. Het ultieme la-dolce-vitagevoel [la dolce vita]: gewoon met zijn allen lekker socializen en over ditjes en datjes praten onder het genot van – ik zeg zomaar wat – havercappu's en zoete biscuitjes. Royale porties, de bieb is immers niet van Kleef
[van de familie Van Kleef]. En waarom niet, met nog een extra blokfluitist erbij voor enkele soukoussongs [soukous = muziekstijl] op de achtergrond, terwijl enkele moedigen zich ondertussen vermeien met sh’bam [GB: dansles in een groep, work-out].

6. Ongetwijfeld een win-win als u het mij vraagt, of zelfs als u het mij niet vraagt, maar het nee-antwoord van de dicteeorganisatoren liet niet lang op zich wachten. Er moest en zou een dictee komen. Onverwijld, Befehl ist Befehl!

7. Wat nu gezongen? De Brabançonne misschien, want de opgetrommelde reserveschrijver is begot [verdorie, bastaardvloek] een Belg. Wordt het dan vanavond een dictee vol surrealistisch of breugeliaans vocabulaire? Neen hoor, aan die clichés doen we niet mee. Zelfs op Soapvlaams trakteer ik u niet.

8. Een dictee schrijven is doorgaans geen easypeasy [VD simpel, makkelijk] klus. Volgens een
alom bekend Scandinavisch spreekwoord is het zelfs nóg complexer dan het monteren van een
IKEA-kastje [VD, lemma ‘martelen’]. Hopelijk zijn uw verwachtingen dus laaggespannen en bent u niet delulu [jongerentaal: misleid door schone schijn of overspannen verwachtingen – delusional, begoocheld]. Ikzelf ben immers liever lui dan moe. Een excellente tip kwam via via mijn richting uit: de driedelige Dikke Van Dale onder mijn hoofdkussen stoppen. Voor alle zekerheid legde ik er ook nog de groene bijbel [Groene Boekje] bovenop en bleef ik in horizontale toestand wachten op Godot [iets dat of iemand die nooit komt]. Maar die kwam niet, en de muze evenmin. Mijn fysio daarentegen … Bovendien kon ik na afloop zelfs poepsimpele woordjes als wolkeloos, Oortwolk [astronoom Oort, bolvormig] en cumulonimbus [onweerswolk] niet meer correct spellen.

9. Ki [kunstmatige intelligentie – ki, begin zin: Ki] (of AI – artificial intelligence – voor de anglofielen onder ons) heb ik daarna ook geprobeerd, maar bij het woord “dictee” begon ChatGPT vreemd genoeg telkens overvloedig te hallucineren en alleen nog maar coïonaden [schimpwoorden] en obscene krachttermen te gebruiken. Nadat le mot de Cambronne [vloek, krachtterm] voor de zoveelste keer opdook trok ik er begrijpelijkerwijs de stekker uit. Holymoly [uitdrukking van verbazing], we willen dit illustere dictee toch niet laten afglijden naar een Zeeuws sodom en gomorra [figuurlijk]…

10. Na een gesprek met een lokale vogelspotter kwam ik vervolgens toevallig op het spoor van een wel heel bijzondere papegaai. Mijn fixer kon de vogel voor een prikje op de kop tikken in een van de Parijse banlieues [voorsteden], van een verkoopster met rood haar, vlechtjes en grappige pippikousen.

11. Die speci [speciale] coco [papegaai] had jarenlang de zeven zeeën bevaren als gezelschapsvogel aan boord van een internationaal containerschip en daarbij voortdurend de meest exotische story’s opgepikt van de bemanning. Mijn interesse was meteen gewekt.

12. En zo zat ik dan wat later in mijn vakantieverblijf in Tous-de-Lou [thuisvakantie] met een appelblauwzeegroene [van een onbestemde kleur] verhaaltjesverteller op de schouder vol spanning met pen en papier te wachten op cruciale input voor mijn dictee. Eerst at hij mijn hele voorraad stracciatella-ijs op en terroriseerde de buurt met hels gekrijs, maar dan stak hij toch voorzichtig van wal. Eerst nog in het Koranisch Arabisch, het steenkolenengels en het Middellimburgs – die zeebonken kwamen immers van wijd en zijd – maar uiteindelijk in fraai vogeltjesnederlands met een gevleugeld accent:

13. “Heel lang geleden, in de tijd toen wij nog over de wereld heersten, was er eens een schrandere lawaaipapegaai die …”

14. Hij stopte zijn verhaal abrupt. Op het dak landde een halsbandparkiet. Als door een wesp gestoken vloog de papegaai op, maakte een spectaculaire baltsvlucht over de eschscholzia's [vroeger tz! – slaapmutsje, ook plant] en ging er met zijn nieuwe liefje spoorslags vandoor. Ze werden voor het laatst gesignaleerd boven de Nieuwe Sluis in Terneuzen en de Doggersbank.

15. Daar stond ik dan. Helemaal het noorden kwijt, onthutst, verbouwereerd. Wat zeg ik: boekie-zoek [financiën in de war]!

16. Maar ik greep nog een laatste kans en ging te rade bij een gerenommeerde dicteedetective, in het ware leven ook docent in de edtech [verkorting van educational technology, onderwijstechnologie]. Ik vroeg hem om op zoek te gaan naar de heilige graal van de dicteewereld: het geheim van De Smit (!). Met een loep en een goedgevuld lunchpakket ging hij op pad.

17. Na talrijke omzwervingen mailde hij mij zijn exorbitante factuur en een concies [uitspraak s – beknopt] eindrapport door. Ik las het met groeiend ongemak. Het verschil tussen een x- [x-factor – meer aantrekkingskracht] en een nixfactor [totaal ontbreken daarvan] bleek bij een woord te liggen dat maar liefst negenennegentig keer in de conclusie voorkwam. Ik had het kunnen weten: het geheim van Marc is … talent.

18. Ik boog nederig het hoofd en noteerde het volgende kattebelletje voor u:

19. “Zeer geëerd publiek, het zal niet voor vandaag zijn. Heel erg bedankt voor jullie komst naar de bibliotheek van Terneuzen en tot een volgende keer dan maar weer. Ayó [Papiaments – adieu - begin zin] en aju, paraplu!”