maandag 21 december 2015

Dictee maandag 21 dec 2015 (1): dictee Ditjes en datjes (79, slot) [839]

Dictee - dictees [839]

Ditjes en datjes (79) 

A. Nieuw bij gojim (niet-Jood): VD heeft als mv. gojim en gojims, GD gojiem en gojem.

B. GB en VD: lemma hogereburgerschool, echter GB bij lemma hbs hogere burgerschool. Rara. Taalunie laat weten, dat het hogere burgerschool gaat worden!!!

C. Geen tegenspraak: hd-tv (klemtoon op tv), GB, hdtv (klemtoon op hd), VD?

D. Waarom 'ijzeren eeuw' met kleine letters? Het meest directe dicteeantwoord: het staat bij de lemma's 'ijzeren' en 'eeuw' nu eenmaal zo in VD en het komt niet voor in GB. Een vergelijkbaar geval is 'gouden eeuw': dat schrijft GB en VD (bijna) overal met kleine letter. Dit alles is gebaseerd op regel 16K uit de Leidraad van GB: woorden waarmee we tijdperken of historische perioden benoemen, schrijven we met kleine letter. Alleen is VD nog wel zo eigenwijs om onze 'eigen' (dé Nederlandse) Gouden Eeuw (17e eeuw) met hoofdletters te schrijven. Zij vinden daar dus dat de Nederlandse gouden eeuw = de Gouden Eeuw, waarvan akte. Zoals 'het groene hart van Holland' hetzelfde is als 'het Groene Hart' en 'de lage landen bij de zee' hetzelfde is als 'de Lage Landen'.

E. Rats-boem is nu aan elkaar (VD)!

F. Let op: megila, Megila, megilla, Megilla, megille, Megille! En dat is: …?

G. GDNT: het GB heeft alleen linkmiegel (uitspraak: 'mie-chuhl'), VD heeft ook wel linkmichel, en dat spreek je net zo uit, in tegenstelling tot wat ik eerst dacht.

H. Met dank aan Rika Ensing: Kikongo komt wél (slechts 1 keer) voor sub lemma in VD: kijk maar eens bij lemma 'chimpansee'!

I. Het verstaan was op het randje: eerst Jerome (zo zou die dan wel heten …), daarna toch het 'heeroom' opgepakt. Verder ging alles gelukkig wel goed. Alleen 'breliaans' (los van de spelling, uitspraak èh) niet opgepakt: in arren moede maar 'breugeliaans' (ook een beetje Vlaams, dus ik was wel bij de les …) opgeschreven, wetend dat het woord veel te lang en dus fout was. Op internet wel 'breliaans', niet in VD. Het woord 'hegeliaans' is niet te vergelijken (immers: sjwa), het meest lijkt er nog op 'rabelaisiaans' (uitspraak 'éh', en met één s).

J. [Censuur …] Bij het voorlezen denk je: ja, côtelette suisse en in het Nederlands kotelet. En wat schrijf je op? Je raadt het al: jazeker, kotelette [censuur …].

K. Bij 'algauw' heb ik me in de war laten brengen door Onze Taal. Die zeggen dat je 'al gauw' moet schrijven, als je 'al snel' bedoelt. Daar stap ik dus nu maar van af en in mijn lijst staat vanaf nu dat je altijd 'algauw' moet schrijven voor 'spoedig'. VD vindt dat eigenlijk ook wel (lemma), maar sub lemma komt dan nog een aantal malen onterecht 'al gauw' voor, waarvan akte en aldaar gemeld!

L. Dit (nummer 79) was de laatste Ditjes en datjes: taalvragen blijven welkom, maar zullen individueel worden beantwoord! Ik ga nu vooral maar eens wat voor mezelf doen in plaats van voor het dicteecircuit …

M. Nabrander ... kennelijk rekende de jury ook 'linkmichel' en 'al gauw' goed: weer 2 fouten minder, hadden ze in Merelbeke geen weet van ...