1400 Dictee vrijdag 19 okt 2018 (1): dictee Oefendictee oktober 2018 (2) √ x

Dictee - dictees [1400]

Oefendictee okt 2018 (2)

1. Schizomyceten, splijtzwammen, kunnen die voor schizothymie, gespletenheid van gemoed, zorgen? De sylvester [stijlentrekker] was vrij op silvesteravond [oudejaarsavond]. Schrapnel [uitspraak: NL] is synoniem met shrapnel [sjrèhp], granaatkartets. Het jakobskruiskruid is het sint-jakobskruid. Het joodse Pinksteren, het joodse pinksterfeest, heet Sjavoeot. De eerste pinksterdag heet ook wel pinkster een [VD: één]. Het zesde zintuig heet ook wel sixième sens of sixth sense. Hij is tenax propositi, beginselvast. Fecaliën zijn feces. Op de Antillen zijn stobá's stoofschotels. Met stupefactie ben je stupéfait. De lijder aan het stockholmsyndroom ging toch de osloconfrontatie aan. We constateerden een steeds burschikoser studentikoziteit. Op Cyprus zag ik een cyperse kat. Swypen [letters typen] is nieuwer dan swipen ['vegen']. Een stobá is een stoofschotel (Antillen).

2. Nieuwe woorden. Zoeken op 'toegevoegd': [2014] augmented reality (AR), toegevoegde realiteit, hyperrealiteit, [2010] bitterblokker (in voedingsmiddel), [2015] broodzout (nu bakkerszout), [2018] controlevraag (bent u een robot?), [2010] cyclox = diesel + cyclohexanon, [2007] fertigatie = bemesting via gietwater, [2006] hyperboek = digitaal boek met (digitale) hyperlinks, [2006] ijsversneller = chemische stof om ijsvorming te bevorderen, [2013] qaly = medisch: quality-adjusted life year, [2007] voorrijzen – van deeg, [2007] winterdiesel – met antistollingsmiddel, [2010] zoutversterker – toegevoegde niet-zoute stof, 2010 is het jaar van de tijger, een bijenlint = een aangelegde strook van drachtplanten, ter ondersteuning van bijenvolken, de CEVO (Centrale Examencommissie Vaststelling Opgaven) is in 2010 opgegaan in het CvE [Col­le­ge voor Exa­mens], cryolipolyse = afbreking van (onderhuidse) vetcellen door middel van bevriezing, de FIOD-ECD heet nu FIOD, de IB-groep (Informatie Beheer Groep) is in 2010 opgegaan in de DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs).

3. Verder [2010]: Jasmijnrevolutie (eind december, Libië – ook: Arabische Lente), liken = vind-ik-leuken, proxyoorlog = oorlog bij volmacht, scrapen, automatisch door zoekmachines, spotifyen [werken met Spotify], twaiku = via Twitter verstuurde haiku, IenM vervangt VenW en VROM gaat op in IenM, whatsappen heet ook appen of whappen, WWI = Wonen, Werken en Integratie (beleidsterrein tussen 2007 en 2010). [2011]: het jaar van de haas of het konijn, bitcoin (virtuele munt), cashtrapping (afplakken pinautomaat), caviapolitie = dierenpolitie [gemunt door Bernard Welten], fomo: fear of missing out = angst om belangrijke informatie te missen, m.n. op internet (infobesitas) of op de sociale media (socialbesitas), een kojan zout is 30 pikol of 2011 liter, [2014] Occupybeweging = Occupy movement, pastafarianisme = (religie:) quasigodsdienst die is ontstaan uit protest tegen het creationisme en waarin het Vliegend Spaghettimonster als godheid wordt 'vereerd' = pastafarisme.

4. Ook [2011]: popcake (rond cakeje op stokje), schmallenbergvirus [uitbraak 2011], strippenkaart werd ov-chipkaart, sustainisme = levensstijl met o.a. het streven naar duurzame consumptie, vlinderakkoord (zesde staatshervorming België), WEU =
West-Europese Unie (tot 2011) en ZSM-aanpak (justitie: zo spoedig mogelijk). Dan [2012]: het jaar van de draak, de AID is opgegaan in de NVWA, balanseconomie (duurzaamheid en welzijn), begrotingsravijn (economische teruggang bij terugdraaien belastingmaatregel), beroepsinschakelingstijd = wachttijd (van werkloze schoolverlater op inschakelingsuitkering of wachtuitkering, alles: BE), beyoncévlieg = paardenvlieg, fantoombevoegdheid = in BE federaal gefinancierde deelstaatbevoegdheid, gangnamstijl = zekere dansstijl, knikkebolziekte = zombieziekte (kinderen, delen van Afrika), een onesie is een huis- of pyjamapak.

5. Verder [2012]: PD = Plantenziektekundige Dienst, in 2012 opgegaan in de NVWA, phablet = tablet, waarmee je kunt telefoneren (phone), project X-feest, religiestress, slodderwetenschap [slecht werk], snapchatten = foto's uitwisselen m.b.v. de socialemedia-app Snapchat, sukkelseks (Goedele Liekens), SWT is in BE: stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag (sinds 2012 de officiële benaming van het brugpensioen), de Nieuwe Vakbeweging is een in 2012 opgerichte vakcentrale, VWA gaat op in NVWA en yolo = you only live once. Dan [2013]: het jaar van de slang, ACM = Autoriteit Consument en Markt (toezichthouder die in 2013 ontstaan is uit de fusie van de NMa en de Opta), beatrixkapsel, bingekijken = bingewatchen = langdurig onafgebroken tv-kijken, fatkini = bikini voor volslanke vrouwen, bestaande uit een tailleslip en een bovenstukje met een grotere cupmaat, geefkast (gratis meenemen), kopschopper (geweldpleger), kweekburger (hamburger v. stamcellen).

6. Verder [2013]: LEIF-kaart: LevensEinde InformatieForum, loomen = elastiekjes aan elkaar knopen tot armbanden, MERS = Middle East respiratory syndrome (besmettelijke, ernstige longziekte), een swants = een van een oude trui gemaakte (strakke) broek, tinderen = daten met behulp van de app Tinder en twerken [uh!] is op seksueel suggestieve manier dansen, vooral op hiphopmuziek, waarbij vrouwen hun heupen schudden terwijl ze tevens hun billen een op en neer gaande beweging laten maken. Dan [2014]: het jaar van het paard, AVRO en TROS gaan op in AVROTROS, clickbait en linkbait op internet, CVZ, College voor Zorgverzekeringen, wordt vervangen door het ZiN, KRO-NCRV is nieuw, net als VARA-BNN (VD, correct lijkt: BNNVARA, Van Dale Wiki), laagflatie = geringe inflatie, de lats is tot 2014 de munteenheid van Letland [LVL - Latvia], meemoeder = duomoeder, selfiestick, VCP = in NL: Vakcentrale voor professionals (een voort­zet­ting (sinds 2014) van MHP = Middelbaar en Hoger Personeel) en ZiN = Zorginstituut Nederland: verzorgt uitvoering Zvw [Zorgverzekeringswet] en Wlz [Wet lang­du­ri­ge zorg].

7. Dan [2015]: het jaar van het schaap of de geit, aquafaba = eiwitrijk kookvocht van erwten of bonen, gebruikt als vervanger van eieren, NL's sociale werkplaats is BE's beschutte werkplaats, litas: tot 2015 munteenheid van Litouwen [LTL], ontspullen, platformeconomie
(via internet), smombie (alleen oog voor informatie op zijn smartphone), de Europese Spelen, thigmofilie = voorliefde voor kleine ruimtes, trumpisme (geheel van opvattingen van Trump), trumponomics (binnenlandse productie), zikakoorts (muggen, Uganda), overgebracht door het zikavirus. Vervolgens [2016]: jaar van de aap, [2017]: jaar van de haan, [2018]: jaar van de hond en [2019]: jaar van het zwijn of het varken (twaalfjarige cyclus).

8. En, werkte het zeemeeuwmanagement? Hij gaf het me als een pand van vriendschap: ut pignus amicitiae. Uit de wortelstok van de Valeriana officinalis worden geneesmiddelen bereid. Zij beschikt over brieven van venia aetatis: een volledige meerderjarigheidsverklaring. Daar gaat ze op haar velootje [velo - fiets]. Zijn vena poeticaatje (dichtader) ging open ... Mooi, die vicuñawollen trui. Jij hebt mooi praten met je mooipraterij. Het aannemen van poses op dansmuziek heet vogueing. Het bekende VHS is het video home system (vhs = volkshogeschool). Vooruit gaat het dan met de geit. Hij had de deur wijd openstaan. Het zou veel weg hebben van een echte coup. De
SP-defensiewoordvoerder lag in de clinch met de Defensiewoordvoerder van het ministerie. De x-factor is meer dan de nixfactor. Hij was zo zat als een zwitser en had een baard als een Zwitser.

 

 

1399 Dictee dinsdag 16 okt 2018 (1): dictee Oefendictee oktober 2018 (1) √ x

Dictee - dictees [1399]

Oefendictee okt 2018 (1)

1. Met Kanakenjager wordt bedoeld: 1) handelaar die voor de suikerplantages in Queensland (Australië) slaven haalde van de Polynesische eilanden, 2) schip dat werd gebruikt voor het halen van slaven van de Polynesische eilanden. Kanak en Kanaken wordt ook wel in verband gebracht met bewoners van de Hawaï-eilanden. In een madhhab (soennitische wetschool) moeten ze niets hebben van motyo's [prostituees] en mojito's [zekere cocktail]. Kijk wel de uitspraak van deze zin even na ... Ik ben verzot op latte macchiato's, ook wel lattes genoemd. Ook Madame [VD] de Pompadour droeg vaak pompadoeren kleding. De santeria is een syncretische religie in delen van Zuid-Amerika, m.n. Cuba, gebaseerd op identificatie van de
rooms-katholieke heiligen met de Afrikaanse goden en geesten (orisha's) van de Yoruba, ontstaan ten tijde van de slavernij. Hoe loopt die safesexcampagne?

2. En die sekscapades en die sexcuses dan? De timmerman vertrapte het snavelhauwtje. Voor mij geen Chinese maaltijd zonder tyapar [uitspraak! – taugé]. Dat wist je: WAG staat ook voor wives [echtgenote] and girlfriends. Twee weten meer dan een, met name een jan-weetal 2025 en een lijsje-weetal. Wrijten is, zoals je weet, bakkeleien. Een redingote is een rijjas. Iets dat wrevel wekkend is, hoeft nog niet weerzinwekkend te zijn. Een calamaris mag je ook tienarmige inktvis, pijlinktvis of kalmaar noemen (calamari zijn pijlinktvissen als gerecht). Voor aderen kun je aârs schrijven en voor adem aam: aârs [anders] doe je het niet goed! Op zijn rug in het gras liggend, staarde hij in zijn alleenheid naar de aleenheid [ook: het alene]. Bedroeg het tekort nu anderhalfduizend of anderhalf miljoen euro? Allebei OK: traveller(s)cheque.

3. Een arrêteerkogel dient als een arrêt te arrêteren. De forint (HUF) is de munteenheid van Hongarije. Gebruik je moerstaal en schrijf
ik-weet-niet-wat voor je-ne-sais-quoi. Mijn 95-jarige buurman heeft BPPD (niet in wdb.: positieduizeligheid is kortdurende draaiduizeligheid wanneer het hoofd snel van houding verandert zoals bij draaien in bed, vooroverbuigen, omhoog- of achteromkijken). Duizend angsten uitstaan. Benigne paroxysmale positieduizeligheid: benigne betekent goedaardig/ongevaarlijk en paroxysmaal staat voor 'in aanvallen optredend'. Patiënten met BPPD hebben dus klachten van een in aanvallen optredende, positieafhankelijke (= houdingsafhankelijke), goedaardige duizeligheid. BPPD komt vaak voor en is over het algemeen goed te behandelen. Wat is meer: duizend en een vrouwen, of duizend-en-een [veel] vrouwen? Ze zullen hem wel erop aankijken.

4. In de bauméschaal, de schaal van Baumé wordt alles in (graden) Bé uitgedrukt, dat gaat in chemische zin over oplossingen en concentraties. Erg achterhaald! Het kleine Beiram is het Suikerfeest (Ied/Eid-al-Fitr), het grote Beiram is het Offerfeest [Ied/Eid-al-Adha]. Zij is blasé, haar buurvrouw nog blaséër en de overbuurvrouw het meest blasést van allen. Ook Middelburg heeft een lange Jan. Flink op je donder krijgen is van jonge jan en van lange jan krijgen. De Gezegende zegene het: Benedictus benedicat. Het valt nog te bezien of de beziën [bessen] floreren. Het eiland Billiton is heel tinrijk. Confiscatie (en confiscabel), confisqueren, bifurcatie, bifurqueren. Uitzondering: remarquabel! Bewindspersonen (NL) kunnen zich maar beter aan het Blauwe Boek houden. Ook de Bressiaander staat nu in VD! De bulldozer plette de buldog. De appel valt niet ver van de kalvijn(boom) . Een cañon [ah - VD] is een canyon [èh - GB/VD]. Capsacine is capsaïcine. Een rare Chinees schrijf je (nu) echt zo. Deze citerpen was voorzien van een mooie = cier: daar kun je mooie sier mee maken!

5. Een clericus heeft een klerikale waardigheid. De uitdrukking
'clicks-and-bricks' [2007] staat niet meer in VD. Daargelaten dat dit onhandig was, heb ik mijn spullen daar gelaten. Met *quin* (o.a.): [GB:] equinox [dag-en-nachtevening –VD ook: equinoctium], quine [2 vijven bij dobbelen – ook: quinterne], quinoa [gierstmelde mv. n – uitspraak, 2x], quinto [ten vijfde], ramequin [ovenschotel voor crème brûlée], mannequin, marasquin [soort kersenlikeur], chloroquine [antimalariamiddel], equinoctiaal [VD ook: equinoxiaal], quinquagesima [vroeger: zevende zondag voor Pasen] en [VD:] bouquinisten [ook m!], cavaquinho [cavaco, tokkelinstrument], mannequinage [beeldhouwwerk aan gebouwen], maroquinerie [marokijnwerk], mefloquine [antimalariamiddel], mesquin [kleingeestig], mesquinerie, pasquinade [smaadschrift, schotschrift], quincaillerie [kramerij(en)], quinconce = quincunx [vier elementen + 1 in het midden, 5 schoppenkaart, dobbelsteenkant met 5 ogen, etc.].

6. Ook nog: qui nil molitur inepte = die niets ondoordacht op touw zet, quinoakut [is praatgraag over gezond voedsel, supervoedsel, etc.], quinquennium [periode van 5 jaar], quinquertium [vijfkamp], artikel 4 quinquies = het vijfde punt van artikel 4, quintadeen [orgelregister – vero: quintaton], quintiljard [10^33], quintiljoen [10^30], quintool [groep van 5 muzieknoten], quintupel [vijfvoudig], quintupliceren [vervijfvoudigen], squinch [ogen een beetje toeknijpen: zo'n selfie], taquineren [kwellen] en sub lemma: Doctor Angelicus [Thomas van Aquino – ook: Doctor Universalis, zie ook: neothomisme, vgl. thomisme en antoniem: molinisme], Franse punt = lambrequinornament [lambrekijn, lamberkijn], Q = kwintaal (vroeger quintaal = centenaar, elders 100 kg, in Engeland en Amerika 50 kg], q.e. = quinta essentia [het beste, de kern van de zaak, de kwintessens], se ipse amans sine rivali = iemand die van zichzelf houdt, zonder rivaal, tout comme chez nous = net al bij ons en een zekere soort zeeanemoon heet Actinia aquina. Fors bemeten is ruim bemeten.

7. Bij een logenstraffing wordt er geloochend, gelogen. D.G. (Latijn) kan staan voor: 1) Dei gratia = door Gods genade en 2) Deo gratias = Gode zij dank. Drukbeklant is goed beklant of welbeklant. De teckels werden getackeld (en dat met die korte pootjes?). Hij zou me continu dwarszitten door me de voet dwars te zetten. Ecarté spelen is ecarteren. Ik ben er ingestonken en erin geluisd. Leg eens uit: het verschil tussen exdatum en ex dividend. Er is daar veel gestres. In vergelijking met 'goeiemorgen' kunnen we bij 'goeienavond' spreken van een n als hiaatdelger. VD kan niet tellen: bij gek²: honderd en een gekken --- > honderdeneen. Als je 'verzien' schrijft voor 'ver zien', heb je je verzien. De Indo-Germaan en de Indochinees konden het goed samen vinden. Die jan-doet-als (!) laten zich gemakkelijk uitbuiten.

8. Zullen we ju-ju gaan spelen? Blijf wel een goed onderscheid maken tussen ki en k.i.d.. Een longsleeve-T-shirt is een langarm-T-shirt. Hoe zou GB aan 'middenklassegezin' en 'middenklassewijk' komen? *** Kennen jullie Sarie Marijs nog? Moskovieten houden van Moskovisch gebak [Moskovië = Rusland]. Je weet toch dat bevertien ook beaverteen genoemd wordt? CF is cystic fibrosis (aangeboren, erfelijke ziekte van de klieren; taaislijmziekte, mucoviscidose, ook: muco - cystische fibrose). Een goed Nederlands postcoïtum is feitelijk een post-coitumdepressie. Een princess charming blijkt vaak een princesse lointaine te zijn. Haar kleren waren trouwens van prince-de-galles. Vanuit de Provence komen veel Provençaalse invloeden. De ramee is een plant van het geslacht Boehmeria. Heel vervelend, zo'n
rendez-moi. Daar heb je weer zo'n ADHD'erige ADHD-lijder. De rial kan slaan op IRR (Iran), OMR (Oman), YER (Jemen) of QAR (Qatar - 2025 nu ook riyal), de riyal alleen op SAR
(Saoe/udie-Arabië – GB, VD).
*** Een snel antwoord: per heden - oktober 2018 - uit de Woordenlijst verwijderd ...D.w.z.: n toegevoegd:
'middenklassengezin' en 'middenklassenwijk'.

 
 
  


 

1398 Dictee zondag 14-10-2018 - dictee Wekelijkse dicteetest 019 RL √ x

Dictee - dictees [1398]

Wekelijkse dicteetest 019 RL [elke zondag]

Welk van de 3 antwoorden is juist?
Oplossingen: hieronder!
Bron: Oefendictee (oud) 519.

1. Hij deed het .......... van, .......... van de kinderen.
a. om wille          ter wille

b. omwille           ter wille

c. omwille           terwille.

2. Ik heb liever .......... dan .......... thee.

a. versgezette           warmgehouden [later aangepast]

b. vers gezette          warm gehouden

c. versgezette           warm gehouden.

3. .......... klachten leiden tot .............

a. ongeüite           stressymptomen

b. Ongeuite          stresssymptomen

c. Ongeüite          stresssymptomen.

4. Omdat hij niet .......... wilde komen; keerde ik ............ om.

a. terzake             onverrichterzake

b. ter zake            onverricht ter zake

c. ter zake            onverrichter zake.

5. Het .......... is het ...........

a. nimbysyndroom          not-in-my-backyardsyndroom

b. nimby-syndroom         not-in-my-backyardsyndroom

c. nimbysyndroom          not-in-my-backyard-syndroom.

6. De .......... van de kranten dalen en een .......... vind je in een ziekenhuis.

a. oplagecijfers           opnameafdeling

b. oplagencijfers         opnamenafdeling

c. oplagencijfers         opnameafdeling.

7. Het koorgebed is het .......... en de organisatie heet (de, het) ...........

a. Opus Dei           opus Dei

b. Opus Dei           Opus Dei

c. opus Dei            Opus Dei.

8. Als je bij de seks .......... raakt, kun je een .......... belevenis ervaren.

a. orgiastisch          orgiastische

b. orgastisch           orgastische

c. orgiastisch          orgastische.

9. Dat .......... prulletje mag zo bij het ...........

a. oudroze           oudroest

b. oudrose           oud roest

c. oud-roze          oud roest.

10. Een .......... of ........... is een spion.

a. emisario           émissaire

b. emisario           emissaire

c. emissario         émisaire.

Oplossing [019]

--------------------------------------------------

Oplossing vorige week [019]:

1b 2b 3b 4c 5a 6a 7c 8c 9a 10a

Contact: leentfaarrein@gmail.com

1397 Dictee woensdag 10 okt 2018 (2): dictee Vijfde Oegstgeester Dictee 2018 √ x

Dictee - dictees [1397]

Vijfde Oegstgeester Dictee 2018

De 113 onderstreepte woorden of woordgroepen moesten worden ingevuld.
In blauw 9 (plaatselijke) termen die niet direct in GB/VD staan.

Al 350 jaar een legende (auteur: ...)

1. 31 december 1668 is de dag waarop Herman Boerhaave werd geboren. In die tijd waren er nog geen geavanceerde technieken zoals microscopie, röntgenstraling, MRI-scans of elektro-encefalografie, en zelfs nog geen met een qwertyklavier uitgeruste typemachines, laat staan computers met gigabytes aan geheugenopslagcapaciteit op zo'n simpele siliciumschijf en al dan niet voorzien van een accuutje, waarmee kan worden ge-e-maild, geskypet, of ge-sms't.

2. Enfin, een halve eeuw later was hij de beroemdste dokter ter wereld. Tot zijn patiënten behoorde de crème de la crème van die epoque, zoals de tsaar van Rusland, de keizerin van Oostenrijk en de bei van Tunis, maar ook gewone mensen kwamen erop af. Hij woonde aan het Rapenburg [VD, lemma 'inspringen'] in Leiden, met zijn chique echtgenote die haar eega in alles bijstond. In het voorjaar echter liet hij een boot voor de deur leggen waarop hij de helft van zijn inventaris laadde, en drie kwart [= drie vierde - TH ook wel: driekwart] van zijn personeel en zijn hele gezin liet embarkeren, waarna de boot koers zette naar de Haarlemmertrekvaart. 's Zomers woonde hij namelijk op Kasteel Oud-Poelgeest [eigennaam], waar de boot aan de buitenstoep aanlegde. De jeu-de-boulesbaan en de neogotische kapel zijn van later datum.

3. Onderweg naar het kasteel zagen ze scholeksters, heggenmussen en een enkele tapuit, terwijl tjiftjafs, oehoes en grutto's hun naam als onomatopeeën lieten horen. Soms waren het trouwens spreeuwen, dat zijn echte na-apers. Een van de eerste dingen die de professor deed nadat hij het kasteel had gekocht, was zijn oud-student Klaas Kruik, die de helft was van een twee-eiige tweeling en die als bonafide     bekendstond, opdracht geven een opmeting te doen van zijn nieuwe bezit. Zijn calculaties waren vertrouwenwekkend. Kruik is beter bekend geworden onder zijn verlatiniseerde naam. Het naar hem genoemde Cruquiusgemaal staat niet ver van de Linnaeushof. Carolus Linnaeus [komt voor in VD] kwam in 1735 speciaal naar Leiden om de geleerde te ontmoeten en in het kasteel te genieten van het adembenemende uitzicht. Andersom noemde Kruik zijn leermeester 'Hermannus Boerhaavius'.

4. Doordeweeks stond de plantkundige om vijf uur op en besteeg om zes uur zijn paard, want hij vond het niet chic om te laat te komen voor zijn college van zeven uur in de nog niet vergrote Hortus botanicus [van Leiden, zo eigennaam, internet] in Leiden. Hij gebruikte de buitenplaats als dependance van de hortus; hij pootte er de uitheemse bomen, zeldzame gewassen en vreemde planten die hem onder meer uit derdewereldlanden werden toegezonden. Zodoende stonden in zijn kruidentuin planten als cayennepeper, alfalfa, sarsaparilla en ook juffertje-in-'t-groen. Maar in het bijzonder plantte hij er bomen, zodat de aanvankelijk formele tuin met parterre [vlak bloemperk in tuin] en symmetrisch beplante   compartimenten veranderde in een waar arboretum.

5. Een van de geplante bomen staat er nog: de Liriodendron tulipifera [VD], oftewel tulpenboom. Eeuwen later zou Jan Wolkers in een jeugdherinnering spreken over het 'majestueuze groeisel'. Hij zag 'een wonderlijk lichtgevend lover in de kleur van gepatineerd brons'. De boom zou de schrijver in zijn jeugd inspireren tot een mooi verhaal – het heet 'De bretels van Jupiter' en is gebaseerd op een libel van Edgar Allan Poe – en aan het eind van zijn leven tot het schilderij 'Het grote gele doek' dat vorig jaar nog in het kasteel werd geëxposeerd, in afwachting van terugkeer naar het prestigieuze maar nu in staat van restauratie verkerende Museum De Lakenhal, waar het is geïncorporeerd in de vaste collectie.

6. Na het verscheiden van de gevierde doctor bleven zijn dochter en schoonzoon op het kasteel wonen. Hij was Frederik graaf de Thoms, die een collectie van diverse categorieën Griekse en Romeinse antiquiteiten aanlegde en op het Oegstgeestse kasteel tentoonstelde met gekalligrafeerde     exposés erbij. Daar vergrootte het
pietje-precies de verzameling nog. Er zat een collectie gesneden stenen bij, zogeheten gemmen, en niet minder dan 16.000 penningen en munten, die later de basis werden van de Nationale Numismatische Collectie [eigennaam] van De Nederlandsche Bank [VD]. De gemmen, bijouterieën zou je kunnen zeggen, liggen nu in het Rijksmuseum van Oudheden. Topstuk is een Romeinse camee uit de eerste eeuw, voorstellende Livia, de volgens sommigen     goeiige echtgenote van de eerste Romeinse keizer Augustus.

7. Ook de opvolger van de professor als directeur van de hortus woonde in Oegstgeest. Die bivakkeerde aan het andere eind van de Hofdijck, op de Hofstede Duinzigt. Een belangrijk deel daarvan staat nu bekend als het Bos van Wijckerslooth, genoemd naar de bisschop die hier zijn bisschoppelijk paleis had. De bisschop noch de opvolger betwistte     ooit de brille van de heengegane     halfgod.

8. De destijds befaamde medicus is ook vandaag nog terdege een begrip onder medici, hoewel niet overal meer goed begrepen. Onlangs reserveerde een groep internationale forensische
pathologen-anatomen ruimte in zijn kasteel. Uit Lillehammer [ooit: Olympische Winterspelen] kwam de vraag: 'Dit is toch het huis van de beroemde professor? Is het dan een idee dat ik een boeket meeneem voor zijn vrouw?'

 

 
 

1396 Dictee woensdag 10 okt 2018 (1): dictee Tijgerdictee Oegstgeest √ x

Dictee - dictees [1396]

Tijgerdictee Oegstgeest 2018 (auteur: Ton den Boon)

1. Boerhaave, de medische jan-weetal 2025 uit de sleutelstad [Leiden], kun je bepaald niet betitelen als de Doktor Eisenbart [VD] van de lage landen bij de zee [wel: Lage Landen]; in tegenstelling tot de gemiddelde kakadoris uit zijn tijd, die ziekten met
huis-tuin-en-keukenmiddelen zoals snoekenvet, zeeajuin, opodeldoc(h), hoffmanndruppels, mercurialiën, mitigantia dan wel  een panacee uit het boek der homeopathica te lijf ging, beoefende de Leidse arts, wiens mondiale reputatie in zijn tijd niet onderdeed voor die van de Britse Doctor Mirabilis of de Italiaanse Doctor Seraphicus, geheel volgens de hippocratische methode.

2. In een tijd dat ziekten als ehrlichiose, myocarditis, refluxesofagitis en riftvalleykoorts nog niet gediagnosticeerd werden en aandoeningen als rhinophyma en spondylomyelitis nog niet de naam hadden waaronder ze nu bekendstaan, introduceerde de Leidse doctor medicinae de klinische les aan het bed, waar hij zijn studenten onder meer liet kennismaken met de nieuwste inzichten uit het medische specialisme dat pas in onze tijd bekend kwam te staan als de oto-rino-laryngologie.

3. Binnen zijn eigen, laten we zeggen academische biocoenose legde Boerhaave belangstelling aan de dag voor allerlei takken van wetenschap, variërend van de gnathologie tot de aeschrologie; echter, vooral de studie van de oesophagus [wel: esofagitis] hield hem lange tijd onledig en ook al beschikte hij nog niet over een moderne esofagoscoop, toch wist hij te bereiken dat een spontane slokdarmruptuur ten gevolge van overmatige emesis [vomatie, braken] nog steeds het boerhaavesyndroom wordt genoemd.

4. Nog altijd geldt Boerhaave als een van de beroemdste zonen van de Hollandse lakenstad, de stad die blijkens haar bijnaam haar roem te danken heeft aan de textielnijverheid en waar trafikanten zelfs nog in de tijd van Boerhaave van heinde en verre naar de saaihal trokken om er hun koopwaar te laten keuren. Ragschore, om het maar in de taal van het commuine volk te zeggen, trof je daar niet aan, want de drapenier die zich met een jantje-van-leiden had afgemaakt van zijn taak en toch lorrentuig ter keuring aan de staalmeesters wilde voorleggen, behoefde in Leiden niet te rekenen op enige vorm van rachmones [medelijden].

 

 

 
 

1395 Dictee dinsdag 09 okt 2018 (1): dictee Groot Krimpens Dictee 2018 √ x

Dictee - dictees [1395]

Groot Dictee Krimpen aan den IJssel 2018

Laaggeletterdheid (auteur: Huib Neven)

1. Wist u dat er in onze Lage Landen twee en een half miljoen [letters!] volwassenen zijn die moeite hebben met lees- en schrijfvaardigheden? Laaggeletterden, zo hebben we ze geëtiketteerd. Nee, het zijn niet allen immigranten of refugiés. Tweederdedeel [net als: tweederdemeerderheid] van deze mensen is van Nederlandse descendentie ['afkomst', eigenlijk: dalende lijn van bloedverwantschap]. De verhouding is niet eens fiftyfifty.

2. De term laaggeletterdheid is geenszins een eufemistisch equivalent voor stupiditeit. Iemand die behept is met taalachterstand in Standaardnederlands is niet breinloos, maar beheerst niet het eindpeil van een vmbo'er. Dat kan desastreuze gevolgen hebben voor individuele en maatschappelijke ontplooiing. Het opstellen van een akte, het lezen van een infoblaadje, het iPadgebruik, sms'en en
e-mailen … het zijn evenzoveel barrières voor volwaardige participatie in de samenleving. Laaggeletterdheid kan bovendien een considerabele sta-in-de-weg zijn voor deelname aan het arbeidsproces.

3. Hare Koninklijke Hoogheid prinses Laurentien – overigens niet van koninklijken bloede – heeft dit heikele probleem met tal van persuasieve [overtuigend] speeches en traktaten geëntameerd [aansnijden]. Zij speelde een cruciale rol bij de oprichting van Stichting Lezen & Schrijven [eigennaam], voorwaar geen hobbyorganisatie. Ze wilde daarmee de taboes rond laaggeletterdheid doorbreken en promootte tevens een adequate en professionele aanpak.
Huis-tuin-en-keukenmiddelen zetten hier geen zoden aan de dijk.

4. De signalering van dit diepgewortelde issue is een eerste vereiste. Veel laaggeletterden schamen zich en sommige zijn hartstikke inventief in het bedenken van voorwendsels om hun handicap te maskeren.

5. Een samenleving die zichzelf respecteert, kan zich niet permitteren dat Nederlanders en medelanders vanwege een taalachterstand als tweederangsburgers moeten functioneren.

6. À propos, als u, helemaal afgepeigerd, in dit dicteetje minder dan tweeëntwintig fouten scoort, bent u de aangewezen persoon om met discretionaire bevoegdheid de laaggeletterden in uw contreien te gaan secoureren [niet in wdb., 'au secours' – help, te hulp].

 

 
 

1394 Dictee zondag 07-10-2018 (1) - dictee Wekelijkse dicteetest 018 RL √ x

Dictee - dictees [1394]

Wekelijkse dicteetest 018 RL [elke zondag]

Welk van de 3 antwoorden is juist?
Oplossingen: hieronder!
Bron: Oefendictee (oud) 518

1. De .......... speelde zich af op de Engelse ..........
a. klifhanger            kliffen
b. cliffhanger           klifs
c. cliffhanger           kliffen.

2. Een ......... schrijft .......... achter zijn naam.
a. pyarist         kleine letters zonder punten
b. piarist          kleine letters met punten
c. piarist          hoofdletters met punten. [rood = later gewijzigd]
NB Internet: de katholieke Orde der Piaristen of Scolopi (Ordo piarum scholarum) = Sch.P of S.P. VD: Ordo Clericorum Regularium Scholarum Pauperum - wel met kleine letters.

3. Het .......... is een gewast (kunst).......... weefsel.
a. ciré                            zijden
b. ciree                          zijde
c. cirée                          zijden.

4. De handtekening van deze .......... is een ..........
a. whizzkid          collector's item
b. whizkid            collector's item
c. whizzkid          collectors item.

5. Bij .......... vertoon je ...........
a. commiteren           commitment
b. committeren          commitment
c. committeren          committment.

6. Een vlak raken en dan opspringen is een ..........
a. ricosjetschot
b. ricochetshot
c. ricochetschot.

7. Gooi het maar door het putje (.........) en sta weer met beide benen op de grond (..........)
a. down-the-drain                down-to-earth
b. down-the drain                down to earth
c. down the drain                down-to-earth.

8. Zittend in de ........... (rubberboot) kon je de .......... (dierenriem) goed zien.
a. zodiak           zodiac
b. zodiac           zodiac
c. zodiac           zodiak.

9. Een .......... is een .......... (om de snaren van een gitaar te verkorten).
a. kapodastro           barréklem
b. capodastro           barreeklem
c. capodastro            barréklem.

10. De ........... (vuilak, smeerpoets, niet meer in VD) dronk ............ (koude grog zonder suiker).
a. todik                toddy
b. toddik              toddie
c. toddik              toddy.

Oplossing [018]

------------------------------------------------------

Oplossing vorige week [018]:
1c 2b 3a 4a 5b 6c 7c 8c 9c 10c

Contact: leentfaarrein@gmail.com