Dictee – dictees [3353]
Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com
Oefendictee sep 2018 (3), geheel herzien naar situatie 2023
Dictee van de dag (997)
Oefendictee sep 2018 (3)
1.
Het woord 'macht' is een 5 letterwoord [vijfletterwoord].
Nadere uitleg 'Wajonger': die spelling [VD]
lijkt tegen de regels ['correct': Wajong'er], maar Taaladvies zegt: misschien volgt VD het
donorprincipe, de Rijksoverheid schrijft op haar website immers
'Wajonger' ... [wel: Wajong-uitkering, correct]. Met 'wiet' in GB: wiet, alawiet [=
aleviet], wietpas, wietwet,
cinewiets [moet
vast cinewitz zijn, gemeld GB – 2019
gecorrigeerd!], kiwi [vanwege
kiwietje, ook: kiwi-ijs],
wietlamp, wietsaus, wietshop, wiettaxi, belgowiet [GB
– à la
nederwiet], kierewiet [tureluurs,
niet goed wijs, VD ook: kiedewiet],
nederwiet, pierewiet [znw.:
grappenmaker, in z'n blote pierewiet = naakt, bnw.: weg, foetsie],
superwiet, wietfriet, wietkweek, wietlolly, wietlucht, wietplant,
wietteelt, wietteler, staatswiet, wietburger en wietkweker. Verder
nog in VD: bietekwiet (BE:
domkop, dwaas), kapoerewiet
[kapoeres, kapot]
en wie-met-wietje.
2. Verder: klawieteren = klabetteren (o.a. snateren), kwiet (= kwibus), mediwiet, suskewiet [nabootsing van zang vink], swiet [kouwe drukte, zwiert], swietendrank [Fries, rozijnen], swietslaan [zwiertslaan, bluffen, grote meneer uithangen], wieterik = wietkoker: sufferd, stommeling , wieties = onnozel [ook: wietstok, tevens: joint], simpel, boers, wietkot = mobiele coffeeshop [koffieshop], wietzolder, wietpas, wietolie, soms is er een wiettekort, soms een wietoverschot! Ook nog: ... ie(t) wie(t) waait weg – aftelversje: een, twee, drie: weg en de verdomde Louistje of Lowietje ... [zwarte schaap, bête noire - een verdomde louis]. Ik heb geen stuff meer, nog wel wiet. Ook nog: amnesia (wietsoort met een hoog THC-gehalte, een soort van haze [heez]), cannachopper: helikopter voor opsporen wietplantages, condoomblowen (via ballon), gemeentewiet, kierem = kierewiet(erig), nederhasj, pollum (hasjiesj van in kassen gekweekte nederwiet), skunk (soort nederwiet), weed (wiet, marihuana) en nogal wiedes.
3.
Twee tweede is één (een/één hele).
Die immigrant is langzaamaan aan het verzweedsen in Oost-Zweden. Een
uchi-mata [niet wel in
wdb.] is een zekere worp bij
judo. Let op: de kantjes aflopen is alles nauwgezet nagaan, de
kantjes ervan af lopen = lijntrekken. Gregorius de Grote (pater
ecclesiae) is een van de
apostolische vaders, net als
6 anderen: Athanasius, Chrysostomus,
Cyprianus, Ambrosius, Augustinus en Hiëronymus. Op mijn to-dolijstje
stond o.a.: het getekende telaatbriefje inleveren. De BES-burger
at een hamburger, maar de niet-kannibale Hamburger
(een niet-kannibaal)
geen
BES-burger [Bonaire, Sint-Eustatius en Saba]. De
Deux-aesbijbel is de Bijbel van deux aes. Let op: in SR is een biná
een hert en een buní een tonijn. VD is het links-links [niet meer in wdb.] breien
helemaal verleerd! Ze drukte regelmatig bunny's [serveersters]
aan haar bobbies, ook wel harries geheten, niet te verwarren met haar
aalkorf, aars, achterste, achterwerk, bats, batterij, brits, derrière
[zoals in
douairièrederrière], doos,
flikker, gat, gatje, kont(je),
tweede gezicht, hol, reet, kadetje, kanis, kasteel, keskedie,
kaskedie, keuken, krent, kriek, ku, maars, poeper, poffer,
pompernikkel, poort, preut, prot, scheur, taart, toges, tokes, viool,
vot, zitdelen, zitlap of zitvlak.
4. De Khoikhoivrouwen lijden aan steatopygie [buitengewoon sterk ontwikkeld vetkussen op het zitvlak]. De islamiet hoopte dat de dhimmi door de shimmy van zijn auto zou verongelukken. Als je in deshabillé [ook: en déshabillé] bent, ben je in nachtkleding. De adh is de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid en het ADH is het antidiuretisch hormoon. Subtiel: dominicaan = znw., dominicaner en dominicaans = bnw. [GB, VD], daarom kan in VD dominicanermonnik en dominicanerorde niet [moet los, doorgegeven – in 2023 nog niet oké – VD zou ook net als bij augustijner = bnw. + znw. bij dominicaner naast bnw. het znw. = dominicaan kunnen toevoegen: dan wel oké! - 2025 dominicaner znw. = dominicaan oké]. Het fenylpyrazool, het pyrazolon en de pyrazoline [dihydroderivaat van pyrazool] zul je niet dagelijks tegenkomen.
5. Een erathem is een chronostratigrafische entiteit waarin de gesteenten worden ingedeeld die gedurende een bepaald era zijn geformeerd. Tja, ... Met objecten, aangeduid met FDC [fleur de coin], kun je fdc's [first day cover] kopen en betalen. Met de Italiaanse kreet 'forza' wens je iemand forsa (kracht) toe. Als je 'fehlingsreagens' met een kapitaal schrijft (indachtig Hermann von Fehling), is dat een fehlleistung. Dat schrijf je toch niet goed: gauge [geetsj – uitspraak gautsj mag ook!] is een standaardmaat voor de fijnheid van weefsel (uitgedrukt in het aantal steken per 1,5 inch of 3,5 cm). Het parapluutje hield mijn pardessustje droog. In de (het) orchestra zaten de koren. Hoe schrijf je tegenwoordig 'kombucha' (oe - theezwam)? Juist, zo! Mag je 'jacana' en 'jaçana' [steltloper] in een dictee gebruiken? Ja, vanwege de verschillende uitspraak! Bij takfir [ie] valt een gelovige [ook: meerderen] bij de islam door de mand: hij wordt als kafir [kafirs, kufar = mv.] betrapt op zijn koefr [ongeloof]. Ik ben afwezig (want naar de jomkipoerviering - Jom Kipoer). Hebben ze weer gekizzebizd [uitspraak! – anders: gekissebist]? Dat valt niet mee: een mictie [urinelozing] op een fixie [doortrapper]!
6.
Wat hebben de Loutere Broeders, wat de Boheemse broeders niet hebben?
Pst, een hoofdletter! Met *monsieur*,
bij GB: monsieur
[de
heer, mijnheer, M., Mr] en
croque-monsieur [VD
ook croque], bij VD verder:
monsieur de Paris [de
beul van Frankrijk], monsieur
Jourdain [type van
de rijke burger die als gelijke in de kringen van de adel wil
verkeren en zich daarbij belachelijk maakt],
monsieur Prudhomme = Joseph Prudhomme = het type van de kleinzielige
burgerman, die graag met grote woorden schermt [een
vertrouwensman is trouwens een prud'homme!],
vérités de Monsieur de la Palisse zijn
waarheden als een koe [lapalissades]
en Monsieur Calicot is het type van de
opgedirkte manufacturiersbediende. Een croque hawaï (bnw.)
is een tosti (=
croque-monsieur – znw.)
met ananas en een croque-madame [znw.]
is een dito met spiegelei.
7. Ken je afkortingen: de MRSA-bacterie = medisch: methicillineresistente Staphylococcus aureus-bacterie [VD, streepje?] (bacterie die bestand is tegen verschillende soorten penicilline) en MRIJ-rund = dubbeldoelkoe [melk, vlees] die sinds de 19e eeuw in het gebied tussen Maas, Rijn en IJssel wordt gefokt. Een nonenakkoord is een vijfklank die bestaat uit grondtoon [van toonladder], terts [derde trap vanaf de grondtoon, deze incl.!], kwint [idem: vijfde trap], septime [= septiem, zevende toon van een octaaf ...] en none [negende toon van de grondtoon af]. Hij is op-en-top, op-en-duit, op end' op zijn vader. We waren tenden, op en tenden, aan het eind van onze krachten. Ze hadden iets relaxeds (omdat ze gerelaxt hadden). Stuiken doe je bij de steenbakkerij met een peis (even de grondsteenlaag aanstoten). Veel kwalen zijn passager [zjee]. Zij bevindt zich medisch gezien in een passagère toestand.
8. X en P, chi en rho (zijn de Griekse letters die samen het Christusmonogram vormen): zie afbeelding boven. Een staurogram is een christelijk symbool dat de almacht van Jezus verbeeldt (komt van tau en rho), zie onder:
Het IChThUS-symbool ziet er trouwens als volgt uit:
(zie boven) Ièsous Christos Theou Huios Sotèr = Jezus Christus, de zoon van God, (is onze) redder. [De H van Huios spreek je niet uit, vandaar de U in IChThUS.] Wat de afbeelding betreft: het Griekse woord 'ichthus' betekent vis, vandaar.
