2402 Dictee zaterdag 25-09-2021 (1) dictee Dictee van de dag (342) √ x

Dictee – dictees [2402]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee 515 OUD, geheel herzien naar situatie 2021

Dictee van de dag (342)

1. Gezocht op '*ui' (selectie): horror vacui (de afschuw der natuur van het ledige), socii individui (onafscheidelijke genoten), zee-ui [zeeajuin], heui (groet), meui (moei = tante, beide niet meer in VD, net als meu en meuje), feng shui (zekere Chinese kunst), zaaiui [ant.: pootui], malgré lui (tegen wil en dank), ennui (verveling), point d'appui (steunpunt), quasi umbra persequi (iemand volgen als zijn schaduw), Kamper ui (kamperui), compos sui (zichzelf meester) en in sudore vultus tui (in het zweet uws aanschijns). Gezocht op '*vi': peccavi (ik heb gezondigd), kokkelevi (kuifleeuwerik), in brevi (binnenkort), manu brevi (brevi manu: zonder omhaal), dividivi (peulen), het KIvI [NL: Koninklijk Instituut van Ingenieurs] en de uvi (uitvoeringsinstantie – zoals GAK, GSD, GUO, SFB, USZO en UWV). Gezocht op '*wi': Kawi (Oudjavaans, taal), wewi (wetenschapswinkel) en kiwi (vogel, vrucht). Gezocht op '*xi': in praxi (in de praktijk), flexi (flexwerker), dixi (formule beëindiging rede) en buxi (combinatie van bus en taxi). Restant op '*zi': nazi [nationaalsocialist], lazzi (mv., kwinkslagen), uzi [machinepistool, ook schot voor schot] en jacuzzi [bubbelbad].

2. Waarom heet bilzekruid ook malwillempjeskruid? Vanwege giftigheid? In België waren tripartites, tripartiete regeringen, gebruikelijk. Dit bedrijf heeft te veel bleeders [verlieslijdende onderdelen]. De blanc-bec [melkmuil, lafbek] genoot zichtbaar van het blanc-manger [nagerecht]. De witte verf was vergeven van de blanc fixe [kunstmatig bariumsulfaat]. Black boxen (GB, VD: black boxes – vluchtrecorder) zijn oranje. Bordeauxse pap wordt ook aangeduid met bouillie bordelaise; verwar het niet met soepvlees uit één stuk, bouilli. Hij zou het bijdehandste jongetje bij de hand nemen. De bijbehorende landerijen zullen erbij horen. De verf was afgebeten. De huiseigenaar zou bij de afrekening flink van zich af bijten. In een bijna-thuishuis(! – znw.!) heb je al gauw een bijna-doodervaring [bde]. Toen de comicus quasi bijkwam uit de verdoving, zouden we niet meer bijkomen van het lachen. Eentje oké, maar twee billets-doux [liefdesbrieven]? Hij droeg een billentikker [kort jasje] en ging met de billenwagen [te voet]. Op het billboard [groot reclamebord] werden bilborden [ankervoering] te koop aangeboden.

3. Het bird's eye view(!) [uitz., vogelperspectief] van de roman werd gepresenteerd. Dit is vlees met bite [baajt – mondgevoel, pittigheid]. Het was in- en in-, ijs- en ijs- en steenkoud, zeg maar bitter koud. Aan blanquette komt roux te pas (een blanket is trouwens een peer). Veel koeien heten Blaar of Bles, veel hondjes Fikkie, Mops of Blom. Vorige week vluchtten zij halsoverkop. De SEH is de Spoedeisende Hulp en daar werken SEH-artsen. Die vader-zoonrelatie is danig verstoord. Bijna-geld [op korte termijn te gelde te maken producten] is near money. Patchoeliolie [kruid van de lipbloemen] is goed voor het vrijgebeuren [krachtig erotiserend dus]. Hij savoureert [met smaak nuttigen] teppanyakigerechten (Japans, niet te verwarren met teriyaki, sukiyaki en souvlaki). Hij lust graag doppertjes (doperwten). Het synoniem van 'mouches volantes' is 'muscae volitantes' [zwarte vlekjes, oog]. Deze kwalificatie is qua context slecht getimed. De man had een tijdelijke breakdown [geestelijke inzinking], maar leefde op toen zijn basketbalploeg de wedstrijd met een geslaagde break-out [uitbraak, tegenaanval] winnend afrondde.

4. Ze kreeg een letale [dodelijk] dosis gif. Zijn (wenk)brauwen [brauw, brauwe] waren nogal harig. Een brave crillon is een apostrof [aanspraak] aan een strijdmakker. Hij had bühneangst [Ned.: n/s - dubieus, bühnenfieber]. Waarom moet ik bij høken [uit zijn dak gaan] toch altijd aan brønstedzuur [uh èh – moleculen kunnen een proton afstaan aan een base] denken? In de brousse [jungle] moet je jezelf vaak behelpen met een broes [sproeier, douchekop]. In de brocante [znw.], (deels in cijfers:) die 2e-handswinkel [GB ook: 2ehands winkel] [anders ook: tweedehandswinkel of tweedehands winkel] verkochten ze ook broccatello [een marmersoort]. Ik voel me bluesy [bloe-zie] [melancholiek, bluesmuziek]. De dakgoot had een buitenboeiing (boeiboord(en)). In de overvliegende Boeing 747 vond de boeiing [het boeien] van een terrorist plaats. Je gebruikt odeur tegen de bodyodour [oo-dər] (lichaamsgeur, lijflucht]. Vanwege de vele bonussen leefde de man nu in bonis [gegoed, welgesteld]. Samen verorberden ze twee bombes glacées [+] [ook bombe: bij banketbakkers, halfbol ijsgerecht in twee kleuren]. Naast de bocconia [siertuinplant] stonden begonia's [scheefblad. idem]. Het bleue [bedeesd, schuchter, timide] meisje en haar nog blodere zus walgden van Danish blue [blauwgeaderde schimmelkaas]. Een blinde daas is een blindaas [steekvlieg]. Het motto van Dolle Mina [de beweging] en
blijf-van-mijn-lijfhuizen is 'blijf van mijn lijf'. Dit drachtige paard komt uit Drachten. Blousons noirs [+ VD] waren nozems

5. Een BMX is een bicycle motocross. Je hebt al twee bo's [boterham] op. Maar wil je nog een bootje? Een bodhisattva belichaamt een soort uitgesteld boeddhaschap (het nirwana). Niet alle Stanfriezen spreken zowel Boeren- als Stadsfries. In de boekerij stonden vele boekenrijen. Hij en zij droegen beiden een boernoe [ook: boernoes, Arabische ruime lange mantel, mv. boernoesen]. De geur van het bloemenboeket en het bouquet van de wijn bedwelmden hem bijkans. Hij lijdt aan een
ik-complex. Was da kreucht und fleucht, wat daar kruipt en vliegt. Een copepode is een roeipootkreeftje, een langoustine is een nieroogkreeft en kreeften eet ik à la nage [in het kookvocht opgediend]. De wijk is gebouwd in de stijl van de Nieuwe Truttigheid.

6. Toppunt van decadentie: een truttemie [truttig meisje] in een truttenschudder [DAF, DAF'je]. Hij truutte [schertsen, flauwe grappen] en maakte dus een truterij [flauwe grap, scherts]. Gezocht op '*zy': crazy [gek, dol], fuzzy [vaag], jazzy [jazzachtig], dizzy [duizelig] en feedingfrenzy (honger naar nieuws, leidt tot 'opblazen' ervan). Op '*xy': acetoxy [organisch-chemische groep], hydroperoxy [idem], methoxy [idem] en ethoxy [idem], alkoxy (eenwaardige zuurstofhoudende alifatische radicalen), epoxy(hars), proxy (hulpprogramma, vergelijk firewall) en sexy (met veel sexappeal). Showy is opzichtig. Op '*vy': groovy (met herhalende muziek), heavy [zwaarwichtig, emotioneel beladen], navy [marineblauw] en de kooi van Davy (lampenkooi, daviaan, daviaanlamp). Op '*uy': badguy, goodguy, GUY (op motorrijtuigen Guyana), uy (internetadressen Uruguay), UY (landcode) en wiseguy [denkt alles beter te weten]. Op '*ty' (selectie): afterparty, arty [pretentieus kunstzinnig], celebrity [beroemdheid, ook: celeb], civil society [de burgerlijke cultuur], commodity [grondstof voor verwerkende industrie], community [groep mensen met verwante interesses], corporate identity [corporate image, beeld van een bedrijf], employability [(flexibele) inzet werknemers], de kansen staan fiftyfifty [voor ieder de helft], free publicity [gratis reclame, via media], high fidelity (hifi – getrouwe geluidsweergave), high society (beau monde, upper ten), moiety (een van de twee exogame onderdelen van een stam), nifty [handig, slim, met aantrekkelijk uiterlijk], nifty fifty [aandelen New York], novelty [nieuwtje, snufje], permissive society [waarin (te) veel getolereerd wordt] en quick-and-dirty [snel, mindere kwaliteit, goedkoop].

7. Ook: royalty [voor schrijver boek], shanty [gangspillied], shitty [lullig, waardeloos], the victim of connubiality (het slachtoffer der trouwerij), varsity [roeiwedstrijd], videonasty [hard pornografische videofilm], virtual reality (cyberspace), warranty [toezegging verzekerde aan verzekeraar], working majority [in parlement] en zloty (de Poolse munt – PLN). Op '*sy': classy [stijl hebbend], cosy [theemuts], daisy [biscuit met madeliefje], ecstasy (lovedrug, liefdespil, xtc), fantasy [kunststijl film, lit(t)eratuur - doe in dictee 1 t!], gipsy [zigeuner], glossy [chic tijdschrift], sissy [homo, slappeling], so easy [knijpbril, geen randen om glazen], speakeasy [clandestiene drankgelegenheid], stressy [stresserend], sy (internet Syrië), SY (landcode Syrië), teacosy [theemuts], the very pink of courtesy (het toonbeeld van beleefdheid) en tipsy [licht dronken, aangeschoten]. Op '*ry' (selectie): alt.country [moderne muziek – met country], ariary [munt Madagaskar, MGA], better safe than sorry [het zekere voor het onzekere – nemen], (but) that's another story [maar dat is een ander verhaal], captain of industry [topman bedrijfsleven], cattery [kattenfokkerij], cash-and-carry [zelfbedieningsgroothandel], comstockery [zedenmeesterij t.a.v. lit(t)eratuur - doe in dictee 1 t!], cranberry [(vrucht) lepeltjesheide], crosscountry [veldrit], curry [kerrie(saus)], dirty harry [rouwdouw, rouwdanus – GB ook: rauwdouwer en rouwdouwer], dory [open roeiboot kabeljauwvisserij], gentry [lage adelstand Engeland], God's own country [vinden Amerikanen en Nieuw-Zeelanders van hun eigen land], henry (eenheid van zelfinductie), hickory (notenboom), in een hurry [in haast], lavatory [toilet, wc zonder wasgelegenheid], military [zwaarste onderdeel paardensport], mimicry [camouflage], minor poetry [tweederangspoëzie], mockumentary [mockumentaire = film als documentaire], neverending story [oneindig], nursery [nursing: seksueel verpleegstertje spelen], old glory [oude roem, Amerikaanse vlag], query [informatieverzoek aan een databank], recovery [verkoeverkamer], Rotary [VD], scenery [scenerie, coulissen], short story [kort verhaal, novelle], slurry (schlamm – kolenslik).

8. Verder: spread-eagle oratory [bombastische nationalistische retoriek in de VS], scullery [keukentje, kooknis], succes- en suspensestory
[GB ook: successstory, suspense = spanning], tapestry (sterke geweven stof), the age of machinery [eeuw van de machines], tilbury [rijtuig: 1 paard twee personen], tory's en whigs [conservatieven en liberalen in Engelse parlement] en wherry (lichte sportroeiboot). Een stoppy [achterwiel in de lucht bij remmen] is het tegenovergestelde van een wheelie [voorwiel in de lucht]. Geef de betekenissen van playboy [versieren vrouwen] en pleeboy [standaard voor wc-rollen]. De b-boy [breakdance-boy] verzamelde dinky toys [speelgoedautootjes]. Geef een definitie van: back-wounding calumny [in de rug wondende laster], holdingcompany [houdstermaatschappij – van aandelen], close harmony [meerstemmige zangstijl, geen mv.], hominy [dikke pap], tawny (port – alternatief: ruby), tiffany [decoratieve jugendstilstijl in de glassierkunst] en de vang van Prony [toestel om mechanische arbeid te meten]. Hoe schrijf je lammy(coat) [mouton retourné(s) = BE: jas van lamsleer met de vacht aan de binnenkant], tommy [Britse soldaat] en slummy mummy [ploetermoeder]? Wat is: royal jelly [koninginnengelei], rockabilly [mengvorm rock en country], hillbilly [= country], een brouilly [zekere beaujolais] en een grizzlybeer [heel groot]? Met '*ky*' selecteren we: spooky [griezelig, eng], sneaky [gluiperig, uitgekookt], husky [poolhond] en de jansky (afkorting: Jy – eenheid radiostraling). Kiyu is een leerlingengraad bij budo. Met '*hy*' kiezen we: de wet van Murphy [alles wat mis kan gaan, gaat mis], touchy [delicaat, hachelijk], kitschy [kitscherig], flashy [flitsend], dinghy [jol, rubberboot], catchy [goed in het gehoor liggend] en acouchy [staartagoeti]. Een sobstory is een tranentrekker.

 

 

2401 Dictee vrijdag 24-09-2021 (2) – dictee Groot Almeers Dictee 2021 √ x

Groot Almeers Dictee 2021

De Floriade * is zeker niet achenebbisj [armetierig] (auteur: Robert Mienstra)

* Een grote internationale tuinbouwmanifestatie, hier: eigennaam.

1. In Almere wordt niet alom fervent gejuicht voor de Floriade. Een deel van de bevolking is faliekant tegen dit festijn. Een ander deel is geenszins tegen. Dat verheugt zich op de wereldtuinbouwtentoonstelling. Het kijkt reikhalzend uit naar ongebreideld dwalen door het arboretum [wetenschappelijke verzameling bomen]. Plantvakken worden beplant volgens het alfabet. Bij de r staat de rododendron en het zou mooi zijn als bij de p de paardenbloem te vinden is.

2. Gelukkig overrulede in de gemeenteraad de coalitie de oppositie en werd het evenement gecontinueerd. De kinnesinne [jaloezie] is voorbij, de paperassen [papieren] zijn in orde. Het tekort weggewerkt. Dat is in ons aller belang.

3. Helga, een employee [vr.] van de Floriade zei: “Onze stad zet in op bio-energie, heilzaam voedsel. Fastfood is uit den boze. Sinaasappelsap mag, maar whisky staat op de zwarte lijst. Zeker bij
30 graden is alcohol niet reëel. De horeca is er nochtans veelbelovend. Er staat meer dan een kantinetje [NL, dus niet: kantientje wel: machinetje en machientje]. We kunnen er heerlijk koffiedrinken en voor de kinderen zijn er limonades.”

4. In geval [los!] van consternatie kunnen de bezoekers gebruikmaken van de Weerwaterbrug [Almere]. Daar moeten zij zich melden ingeval [aaneen!] er brand ontstaat. Bij het Lumièrepark [Almere], vernoemd naar de Franse uitvinder van de cinematografie komen zij weer veilig aan land. Even wandelen en de bezoekers kunnen neerploffen in een fauteuil bij lokale etablissementen om bij te komen van hun bekommernis. Een empathische [invoelend] ober zal eenieder voorzien van prestigieuze lekkernijtjes. En die komen zeker niet van de plaatselijke pasteibakkerij.

5. Journalisten kunnen met een speciale persaccreditatie toegang krijgen. Velen van hen zullen gaan kijken of er commotie zal zijn bij Qatar of Myanmar. Die landen waren in de politiek contestabel [betwistbaar]. Net als China. Maar ze zijn desondanks welkom. Mooie interviews kunnen de media maken op het middenterrein tussen de paviljoens. Daar presenteren de landen zich. Of Almeerders zullen applaudisseren voor een klompendans of ander variété is arbitrair [willekeurig].

6. À ** propos, het is klip-en-klaar dat bij de Floriade veel te beleven valt. Het evenement is het tegendeel van ideeëloos. De politiek is daar geen sta-in-de-weg meer voor.

** Dat mag nu in 2025 zo, vroeger met druktechnische beperkingen: alleen (hoofdletter) A.

2400 Dictee vrijdag 24-09-2021 (1) dictee Dictee van de dag (341) √ x

Dictee – dictees [2400]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee 516 OUD, geheel herzien naar situatie 2021

Dictee van de dag (341)

1. Speechangst is glossofobie. Scheerangst is keirofobie. Braakangst is emetofobie, bloosangst erytrofobie. Lichte angst is een glas jenever met angostura (of: angostura-elixer). Wagenvrees is amaxofobie. Relatievrees is gamofobie. Polysemievrees is vermijding van het gebruik van een woord uit vrees voor dubbelzinnigheid. Opinievrees is allodoxafobie. Kattenvrees is ailurofobie, infectievrees mysofobie en hoogtevrees acrofobie. Hierna volgt (niet) een opsomming met bullets. Hij sloeg met de bullenpees het bulleglas kapot. Eén buxus [buksboom], twee buxussen, één buxi [lijntaxi], twee buxi's. Het stilgevallen peloton kreeg een nieuwe boost [oe – extra impuls]. Hij draagt altijd buttondown (bnw.) overhemdsboorden en zij draagt altijd bootees [kinderlaarsje]. Jeroen Bosch' schilderijen zijn jeroenboschachtig (hier beter: J. B.a.). Dat gaat naar Den Bosch toe. Wie zal dat betalen, zoete lieve Gerritje? Bosch' burgemeester zat in een Bosch café.

2. Tot de Generaliteitslanden behoort het kwartier van
's-Hertogenbosch met onder andere de Meierij van Den Bosch en het Land van Cuijk. Bourrees zijn oude, snelle rondedansen uit Auvergne. Braiseren is smoren. Die twee briards zijn zekere Franse herdershonden. Zijn wens was gemeend: "Bon appétit!" [goede appetijt - eet smakelijk]. De bombardeopstelling maakte de middeleeuwse vesting onneembaar. Ze vormden een soort bulletje en bonenstaak (genoemd naar Bulletje en Bonestaak uit 'Het Volk'). Bone deus, goeie god, dat is waar ook! In de bonheur(-du-jour) stond nog een fles bonekamp naast de beerenburg [VD] [GB ook +  er, ook: berenburger - 4 x dus). De bonhomme [goeierd] – hij was in bonis
[in goeden doen] – maakte toch bonje [ruzie]. De gevijlde metalen blokken werden geveild. Boreh is welriekende gele zalf van kurkuma
[2 x oe]. Australië heeft een austraal [zuidelijk] klimaat. Een bosseer- is een bouchardhamer. Er zijn Bossche bollen, berlinerbollen en Maagdenburgse halve bollen.

3. Alle b.o.t.'s (b.o.t.'ers) hadden een b.o.t.-contract [beroeps voor onbepaalde tijd]. Ga jij nog naar dat botje-bij-botje [Amerikaanse picknick: allemaal wat meebrengen]? We eten ratatouille [ratatoelje, rats, ratjetoe], bouillabaisse [ook: Provençaalse vissoep]. Bouclé is losse kaardgaren mantel- en tapijtstof die hard aanvoelt. Hij kon zijn lusten botvieren, maar zou uiteindelijk bot vangen. Botkloppen en botprikken is bot vangen; slib vangen is ook bot vangen. Boulewerk is inlegwerk in hout. De bourettehoop [s] groeide alsmaar. Hij was bourgeois [uit de middenstand, bezittende klasse] en zij bourgeoise; hun zoon was dan ook een bourgeoistje (en ook nog een watje). Ze creëerden samen bouts rimés [alleen mv.: verzen op opgegeven rijmen]. Een bouterolletje is letterlijk een sluitstukje [aan einde sabel]. Hij woont aan de Boven-Maas en is boven Jan [binnen]. Eén Serf, twee Serven, één Serviër, twee Serviërs. Je moet eerst de auto gereedzetten, wil deze tijdig gereedstaan om te vertrekken. De kenau [virago, manwijf] zou de man die het buskruit niet had uitgevonden
[is niet slim, niet snugger], in correct ABN [Algemeen Beschaafd Nederlands] buitenzetten en ging vervolgens zelf de bloemetjes eens buitenzetten.

4. Het burowwater wordt gebruikt voor kompressen en als desinfectans [ontsmettingsmiddel]. Heb je ooit een kompresser [bnw. kompres = dicht ineen] boekdruk gezien? De mannen droegen vlinderdasjes (butterfly's). Een buvard is een vloeiblad, bruschetta is geroosterd brood. Schrijf je de Japanse butoh [Jap. dans] [oe] zoals je dat uitspreekt? Nee: boe-too. Is brønstedzuur gevaarlijk? Kent u trouwens naast de brønsted- ook de hammettrelatie, beide vrije-energierelaties (maar ook beide niet meer in VD)? De business development managers [ook: aaneen – verbetering van de organisatie van het bedrijf] hadden heel wat burotica [elektronica en IT voor kantoren] voor hun bureaux-ministres [+] . Het BW is het Burgerlijk Wetboek. Een buddleja is een vlinderstruik. De Buitengewesten of -bezittingen lagen buiten Java en Madoera. De bugel [muzikant] speelde de bugel [muziekpartij] op zijn bugel [uu – instrument]. De families leefden in brouille [onmin] en dronken zeker samen geen brouilly [een zekere beaujolais]. Zij reden met paard en brougham [vierwielig gesloten rijtuig voor twee personen, getrokken door één paard], als was het met paard-en-wagen [paard-en-kar]. Met zijn brique [steenrode] briquet [aansteker] probeerde hij de briketten [brandstof] aan te steken. Met bühnenfieber [Duits] bedoelen we bühnekoorts [Ned.: n/s – dubieus ...].

5. De broeder- en zustersschool lagen vlak bij de rooms-katholieke kerk. Houd je van jujubes [2 x uu + uh – vrucht, drop]? En houdt je dochter van die razende roeland [onstuimig en woest persoon]? Ik zou liever een bereisde roel [ervaren reiziger] of stenen roeland [onverzettelijk persoon] hebben. In de strijd bij Roncesvalles sneuvelde Roeland, de paladijn [ridderlijke held] van Karel de Grote. Ze hielden een bruyante [luidruchtig, lawaaiig] barbecue. Het sofisticeren [suiker bij bier of wijn] is op zich een heel gesofisticeerd, gesofistikeerd, sophisticated [geavanceerd] proces. Een filet [èht] (niet meer in VD) is een anjer, een filetje [ee] americain bevat fijngemalen rauw rundvlees; een filet d'Anvers is gerookt. Kijk, daar is die brankalie [kale kruin] weer. De naam van het muziekgezelschap was Con Brio. Deze brocante [winkel tweedehandsgoederen] verkoopt broccatello
[een marmersoort].

6. De Brunssumer [2 lettergrepen] (die van de Brunssummerheide – eigennaam, Natuurmonumenten) en de Dokkumer [2] gingen op de vuist. Eerst geklasseerd, nu gedeclasseerd: men kan diep vallen. Buckyballs zijn fullerenen [voetbalmoleculen]. Aan Johan Cruijff hebben we 'en un momento dado' (op een gegeven moment) te danken; voor 'un poco' (een beetje) geldt dat niet. Als je de Calvarieberg opgeleid wordt [het iemand moeilijk maken], moet je een calvarietocht [lijdensweg] volbrengen! Ik voelde me unheimisch (unheimlich – beklemmend, naargeestig) op dat canopenveld. In die garage worden positieve en negatieve camber [bandenslijtage] gecorrigeerd. Calx [poedervormig residu] wordt uit metalen en mineralen gewonnen. Een camarilla [hofpartij, hofkliek] is een camaraderie [kameraadschap, bent, kliek]. Specifieker, wat is een camaraderie à titre de revanche? Antwoord: kameraadschap bij wijze van wraakneming. Met cadanceren wordt de cadans aangebracht
(in de muziek kennen we cadensen). Het calicivirus veroorzaakt
gastro-enteritis [buikgriep]. Zou cachaça [Braziliaanse sterkedrank – GB ook: sterke drank] erg zoet zijn vanwege het suikerriet? Een cachelotje [oh] is een potvisje en een cache-potje [oo] een sierpotje. Papier kun je cacheren [sjee – afdekken], keukengereedschap kasjeren [ah uh – weer koosjer maken].

7. Hoe groot is het cachegeheugen [kèhsj] op deze harde schijf? CAD staat voor computer-aided design, Consultatiebureau voor Alcohol en Drugs en de Canadese dollar. Een camaieu is een tweekleurige camee [halfedelsteen met voorstelling in reliëf]. Hoe kun je nu zo caligare in sole [ziende blind] zijn? Uit cananga's [tropische boom] worden etherische oliën gewonnen. Er waren twee camions-citernes
[+ tankwagen – niet meer in VD] nodig. Hé, dat is een grappig camionetje [bestelwagen, ook: camionettetje]! De calvinisten (zo genoemd naar Calvijn) lusten graag calvilles (ook kalvijnen – fijne tafelappel – genoemd). Campaniles [ə] zijn klokkentorens. Een candlelightgedicht lees je bij candlelight [kaarslicht] voor. Bij argoteren [argot, dieventaal spreken] bedient men zich van cant [kèhnt – jargon, dieventaal]. Wanneer is Johannes XII gecanoniseerd [heilig verklaard]? Hij moest een canossagang [gang naar Canossa = publiekelijk boete doen] maken. De cannelures [verticale groeven op zuilen] leken wel op cannelloni [pasta in cilindervorm]. Een capibara is een waterzwijn. Wat, gaan we capties maken [tegenstribbelen]? Een caprice wordt ook capriccio [muziekstuk] genoemd. Je moet je capsuultje [capsuletje – omhulsel geneesmiddelen – figuurlijk dus] nog innemen! De markies van Carabas komt uit de Gelaarsde Kat.

8. Spreekt men in Kent ook cant [kèhnt – dieventaal]? De
caracole-uitvoering [s] [zwenking rijschool] was matig. Een caramboletje [s] [carambooltje] meer of minder maakte niet meer uit. De kampioensschaal was [niet] voor Ajax. De caracal [woestijn- of steppelynx] vertrapte de caracoles [wijngaardslakken]. Wat is de andere naam van dibenzopyrrool? Antwoord: carbazool. De carrousel van het carottespel [zwaar verdedigend] was begonnen. De carottier (karottentrekker) was ermee begonnen. Hij kwam er carrément [ronduit] voor uit. Kan men ook een scheve carveschaats  [ijzers in midden smaller] rijden? Het duel begon met een voorafgaand cartel [uitdaging tot duel]. In een cas fortuit [schuldenaar kan niet betalen] kun je naar je centen fluiten (met een fluitje van een cent?). Het carpaletunnelsyndroom (tunnelsyndroom) betreft de carpale tunnel [kanaal in de onderarm]. De catharsis is een vorm van loutering. Zijn recensie was cassant [scherp, overmatig kritisch, bits]. Ze begon te huilen lijk [als] een magdalena (= overvloedig, onophoudelijk – afkomstig van: Maria Magdalena). Een dugong [oe] is een vorkstaartige zeekoe, foeyonghai een Chinees gerecht, UYU [oe duh-buhl-joe oe] is de aanduiding van de Uruguayaanse peso.

9. Heb jij je kechies [kuchie, boterham] nog niet op? De udu's [oe-doe] (uit de Nigeriaanse taal Igbo) waren in dit geval vals klinkende percussie-instrumenten. De truqueuse werkte aan een falsificatie. Inter gladium et jugulum is op het nippertje. Kloosterlingen beloven obsequium [obediëntie, gehoorzaamheid]. De sukuk [soe-koek] is een islamitische vorm van financiering. Een circulus in probando [cirkelredenering] maakt gebruik van een circulus vitiosus [vicieuze cirkel]. Je zal toch maar een graculus inter musas [kraai onder de muzen] zijn! Heb je zijn opusculum [werkje, klein geschrift] al gelezen? De vinculum matrimonii [huwelijksband] bindt ons. Een
praesta-quaesumus is een priester die alleen de mis leest. Quousque tandem [hoe lang nog?]?, zo vroeg de rastaquouère [buitenlandse snoeshaan] zich af. Lijdt zij aan dupuytren (Keltische klauw – de ziekte van Dupuytren)? Ze deden het inter canem et lupus (entre chien et loup – avondschemering). Kuru [koe-roe] is verwant aan BSE [boviene spongiforme encefalopathie, gekkekoeienziekte]. We eten wagyurund [kie-joe]. Alleen in casu substrato (het onderhavige geval). Een mandatum sine clausula is een onbeperkte volmacht. Nec plus ultra (het allerbeste)!

10. Business as usual [zoals we gewend zijn]. Uuu is het chemische element unununium (met atoomnummer 111, thans ook: röntgenium – Rg). Overigens is Uun het element ununnilium met atoomnummer 110, thans ook darmstadtium, Ds. De vuvuzela [olifantentrompet] verdreef het ludduvuddu (afgekort: ldvd – liefdesverdriet). Hij droeg cantillegouden [s] epauletten [op de schouder]. De cérémonie protocolaire stond op een dvd'tje. Het caudasyndroom wordt ook rijbroekanesthesie genoemd. Een catweazle is een niet-bijdetijdse engerd.

 

 

 

2399 Dictee donderdag 23-09-2021 (1) dictee Dictee van de dag (340) √ x

Dictee – dictees [2399]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee 517 OUD, geheel herzien naar situatie 2021

Dictee van de dag (340)

1. Caulomen [enk.: cauloom] zijn stengelleden, geen leden van de hengelclub. Een catonisch (= van Cato, maar die en het volgende gezegde niet meer in VD) gezegde was: overigens ben ik van mening dat Carthago verwoest moet worden. Je zult toch maar onder het Caudijnse juk [zich moeten vernederen voor de overwinnaar] moeten doorgaan. Schrijf je reçu nu wel of niet met een c-cedille? In causes célèbres [+] [beroemd rechtsgeding] krijgen rechters vaak caustische spot [bijtend] over zich heen. In straighte [duidelijk, rechtdoorzee] onderhandelingen zit men niet op cavillaties [spitsvondigheid, gezocht argument] te wachten. Hoe schrijven we dat: centiempje, centimepje [dan sjwa niet uitspreken] of centimetje [sjwa wel uitspreken]. Laat je oren uitspuiten: laat het cerumen [oorsmeer] verwijderen! Een cesarist wil het liefst alleen heersen. Die Servische nationalist, die četnik, dat schrijf je met een haček. Ze moesten de chamade [sj] [aftocht, terugkrabbelen] blazen. De (c)hamieten stammen van Ham (of Cham, zoon van Noach) af. De chambres ardentes [+] [Frans inquisitiegerecht] hebben weinig goeds gebracht. De charleston [dans] stamt uit Charleston in South Carolina [geen –]. Ze droeg een Chanel, een chanelpakje.

2. Het shantykoor [ah/èh] was aan het chanten [tsj ah]. Het Chanoeka (chanoekafeest) is het joodse Lichtfeest, niet te verwarren met het Divali, het hindoeïstische lichtjesfeest. Hij schoot met een chassepotje [achterlader, geweer]. De bevallige chatelaine [kasteelvrouwe] serveerde op een van haar chateaus [kastelen] een
châteauneuf-du-pape [wijn], maar dat was chateau migraine [hoofdpijnwijn, hele slechte]. De chaude [in het oog lopend vriendschappelijk] gastheer viel op. Gezocht op '*shock*': ijshockeyschaats(!), elektroshock (ect, elektroconvulsietherapie), shockart (om te choqueren of shockeren), shock-and-awe (militaire strategie), shocken (shockte, geshockt, shocking – ook: choqueren - choquant), shockjock [dj die van shockeren, choqueren, zijn handelsmerk heeft gemaakt], toxischeshocksyndroom [tamponziekte - toxische shock] en een anafylactische [levensbedreigende allergene reactie] of een cardiogene [m.b.t. het hart] shock. Een stupor is een psychische shock. Gezocht op '*choq*': choquant (ook: shockerend - shocking), choqueren (ook: shockeren), gechoqueerd (ook: geshockeerd) en choquerend (ook: shockerend, choquant). Voor twee paren zijn twee lits-jumeauxs(!) nodig. Schokkeren [ee] is trouwens honend beledigen: hij heeft me ten diepste geschokkeerd. Sjuchten is bij joden ritueel slachten. Hoor: cicadegezang [n/s]!

3. Nou, ajuussies, hoor! De Cajuns [Franse kolonisten, Louisiana] houden van cajun(muziek) en in India dragen ze indiajurken [van indiakatoen]. Een coadjutor is een hulpbisschop. Ze zijn ejusdem > < anni (a.ej., van hetzelfde jaar). Nondeju, nondedju, sodeju, nondedjuke, verdju, sakkernondeju, dat kan er ook nog wel bij. Ze gingen base- [parachutespringen vanaf een berg] en bungeejumpen [elastiekspringen]. Het jejunum is de nuchtere darm. Dit geldt sans préjudice [onverminderd het recht van iemand anders]. Een préjugé [vooroordeel] past ons en een rechter al helemaal niet. Een montejus is een toestel [vloeistof door luchtdruk laten opstijgen]. Bij de elfjuliviering [11 juliviering – Guldensporenslag] gingen we cliffjumpen [van hoge rots in water]. Schrijf vrijuit: brei-juffrouw, mini-jurk, naai-juffer en naai-juffrouw. Ze droeg een blingblingjurk [met opzichtige versieringen - een blimbing is een zekere vrucht]. Zij was ontegenzeggelijk een crackjunkie [cocaïneverslaafde]. Rjucht en sljucht is oprecht en eenvoudig (in het Fries). De fröbeljuffrouw [knutselen] droeg afwisselend een cocktail- en dirndljurk [Zuid-Duitse boerenmeisjes]. Mal-jugés [onjuiste rechterlijke beslissingen] kunnen niet rechtgezet worden. Tjuus [dag, adieu] , tot morgen!

4. Conjunctis viribus [met vereende krachten] werden de verkrachte eenden [spoonerisme] weer in de juiste spellingvorm gebracht. Het animus injuriandi is de opzet om te beledigen. Die janjurk, een donjuan, scoorde op het hoofd-van-jut [kermisattractie, ook: kop-van-jut]. De ninjutsu is een Japanse vechtsport. Een vindex injuriae is een wreker van onrecht. Een dirju (BE) is een directeur judiciaire. Verjus is sap van onrijpe druiven. De saint-julien is een bekende, gecorseerde rode medoc. Beatjuggelen is scratchen [met grammofoonplaat] op de beat van de muziek. Een decujus is een erflater. Hujus loci is van deze plaats, hujus mensis van deze maand. Salvo cujus vis is zonder iemands recht te verkorten. Een tv-junk [teeveeverslaafde] heeft beeldschermogen. De CHU was de Christelijk-historische Unie. Wil jij de challes [brood voor de sabbat] klaarleggen? Dit beeldje is van chamotteklei [geen mv.] gemaakt. Dat is een frisgewassen [GB] chintztheemuts [sits, calicot, indienne]. Zij draagt een chinéjurk [van gevlamd weefsel]. Is een chert een edelsteen? Nee: een dicht gesteente, bestaande uit siliciumoxide. Een chertepartij is een charte-partie [overeenkomst m.b.t. scheepsbevrachting]. Er zat chèvre [zachte Franse geitenkaas] op zijn chevrons [meestal mv., op de mouw van militairen].

5. Op Koninginnedag [thans: Koningsdag] is heel Nederland feloranje gekleurd. Met zijn cheiloschisis [hazenlip] wist hij toch de cherimoya [vrucht] en chayote [zekere pompoen] te verorberen. In een clarence [vierwielig rijtuig] kun je rijden en een clam is een strandgaper. De clairet [kort (vooraan in alfabet) = rood] is een lichtrode, droge wijn, de clairette [lang (verder in alfabet) = wit] een mousserende witte wijn van clairettedruiven [s]. Cladomanie wordt ook heksenbezem [woekering van takken in de kruinen van bomen] genoemd. Clafoutis is flan (eiervla) met vruchten. Clenbuterol is een antihoestmiddel. Cisiojanen [beginregels van verzen] zijn middeleeuwse hulpmiddelen voor de kalenderinrichting. Circe's zijn onweerstaanbare verleidsters (zo genoemd naar Circe). Hij draagt een cingulum [wit koord om de albe van een priester] en bespeelt de cinellen [kleine koperen bekkens]. Ciao (tot ziens), riep hij.

6. Een cinchplug is een tulpstekker. Een chowchow is een keeshond. De chouans waren de aanhangers der Bourbons in de Vendée tijdens de eerste Franse Republiek. We eten Elzasser choucroute (sauerkraut). Een chrestomathie is een bloemlezing (als je gebloemleesd hebt). Cholecalciferol is vitamine D3. De choemasj(im – meerdere bundels) zijn de vijf boeken van Mozes, de Thora, in de vorm van een gebonden boek. Cheshirekaas is chesterkaas. Alle chef-koks hebben meerdere chefs-d'oeuvre [meesterwerken]. Chiastoliet is holspaat. Een chiffonnière is een ladekast. Wat houdt het chinasyndroom [tsjaai-naa] in [angst voor meltdown kerncentrale]? Ook een geilaard heeft chijlvaten [chylus, lymf(e)vat]. Ook chique chicks [meisje] lezen chicklit. Wat is het verschil tussen voetbalgogme en die andere chochmes? Chlooracetofenon is CN-gas. Ze speelde chitarrone [lange, als bas gestemde luit - vgl. gitarron], ondanks haar chlamydialijden [chlamydiasis, een geslachtsziekte] en een gezicht vol chloasma [vlekkige, geelbruine huidverkleuring, geen mv.]. Is bij de chinees (GB) eten, chinezen, bijna hetzelfde als chinezerij? Nee, dat laatste is muggenzifterij, haarkloverij.

7. Is elke Chinees een zoon van het Hemelse Rijk? Ja, maar de keizer van China is de Zoon des hemels. Dat Chinese restaurant wordt gedreven door een rare Chinees. Heb je mijn chocoladen [bnw., lees: n] paasei gezien? De kinderen kregen een chocoladekasteel. Het ontoegankelijke gebied was afgesloten als door een Chinese muur [figuurlijk: beletsel]. Het leek de echte Chinese Muur wel. Deze cholerica [vrouw, driftkop] heeft geen cholera [ziekte]. Cholecystitis is galblaasontsteking. Er kwamen meerdere chrieën [k] [behandeling van een thema naar een gegeven schema van gezichtspunten] aan de orde. De christensocialisten zijn christensociaal (bnw., GB) (ook: christelijk-sociaal). Met een chopper kun je uien versnipperen. GB houdt het op cicerones, van VD mag cicerone's ook. Bij die stammen kennen ze chtonische godheden [aardgoden]. Chutney is een gekruide zoetzure saus uit de Indiase keuken. Cibeben zijn grote, beste rozijnen. Cichliden behoren tot de baarsachtige vissen in Afrika, Zuid- en Midden-Amerika. Churros [tsjoe] zijn heerlijke Spaanse gefrituurde deegstengels.

8. Gezocht op '*xw*': bordeauxwijn, boxwood (palmhout), duplexwoning, flexwerken, maxwell (cgs-eenheid van magnetische krachtstroom), reflexweg [weg van een reflex], soundmixwedstrijd en Vinex-wijk. Gezocht op '*que*' (een selectie): yquem (witte bordeauxwijn), vies manquées [+] (mislukte levens), vertu héroïque (heldhaftige deugd – mv. s s +), unique sellingpoint (USP), va-banque spelen en va-banquepolitiek, ultra citraque (over en weer), tel quel (zoals het is), suum cuique (ieder het zijne), spemque metumque inter dubii (zwevend tussen hoop en vrees), semper et ubique (altijd en overal), reciproque (omgekeerde), raquette (sneeuwschoen), queteletindex (QI – ook: BMI = bodymassindex - 2025!), querciet (eikelsuiker), pulque (Mexicaanse drank), per consequentiam (bijgevolg), niqueteren van een paard [spieren doorsnijden, staart staat omhoog], maître Jacques (manusje-van-alles), manibus pedibusque (met hand en tand), in utrumque paratus (op alles voorbereid) en fausses queues [+] (misstoten – biljart, keu ketst).

9. Verder: hodie [hoo-die-jee] atque heri (nog maar sinds korte tijd), face-to-face-enquête [vis-à-vis], ex quocunque capite (uit welken hoofde ook), equerre (trommelkruis), eau de labbaraque (naar de
negentiende-eeuwse Parijse apotheker Labbaraque – bleek- en vlekkenwater), coûte que coûte [koste wat kost], corps diplomatique
[op kenteken: CD], coquille Saint-Jacques [jakobsschelp], een kokette [behaagziek, ijdel] coquette [Frans! – behaagzieke vrouw], concours hippique, communiqués en communiqueetje, chef de clinique, cacique (stamhoofd indianen = kazike), een bloque (een rechtuit, met forse stoot te maken of gemaakte bal bij biljarten), belle époque (negentiende eeuw voor wat betreft het culturele en mondaine leven - vgl. epoque maken), attaqueren (aanvallen), attaque (beroerte), apud novercam queri (aan het verkeerde adres zijn), absque ulla conditione (onvoorwaardelijk), adequeren (vereffenen), ab ovo usque ad mala (van het begin tot het eind), wit [hier: bijwoord] laqué boekenplanken, queueën [kjoe] (een queue [keu] maken), troqueren (ruilhandel) en ubique (overal).

10. De hele chose [zaak] viel in duigen. Het glagolitische [Kerkslavisch] en gotische [fractuurschrift, Bijbelletters, Duitse letters] schrift vind ik kunstig. Bij netsuke (inro, gordelknoop, uitspraak!) is er een opvallend detail wat betreft het meervoud in VD (niks of een s erachter; GB: alleen s). Gezocht op '*ei*ij*' (een selectie – let op: oVD-2015 maximaal 2 jokertekens!): beiderzijds, beleidsrijk, biedermeiertijd [1815-1850, Duitsland], boekweitebrij, deimt-deimtsgelijk [elke deimt = dagmaat betaalt evenveel aan dijklasten] , fonteinpijp, freinetonderwijs [ervaringen centraal], geitenvijg, hameistijl [valhek], heitjespiejijzer [kwartjesvinder, bedrieger], geinlijn, karweitijd, keinijg, leigrijs, meierij, moerbeizijde, one-issuepartij [one issue], peizelijk (denkbaar), pleisterstrijker, porseleinrijden [taxi], reigerpijp, reikwijdte, roei-ijzer en schroei-ijzer.