Dictee – dictees [3831]
Groot Dictee van Ootmarsum 2025
1. Door de in onze
contreien in de middeleeuwen alomtegenwoordige usance van het Twentse dialect,
dat zijn oorsprong vindt in de officieel erkende Nedersaksische taal, was het
toentertijd [ook: toendertijd, andere uitspraak] mogelijk in je moerstaal te
converseren in de zone die zich uitstrekte van het noordoostelijke deel van
Nederland tot ver over de landsgrenzen diep in voormalig
Oost-Duitsland.
2. Opgegroeid binnen de beperkte bekrompenheid van de boerenerven, waar het provincialisme hoogtij vierde, leerden de kinderen, tot ze naar school gingen, alleen het veelal door de lokale bevolking gesproken Twents, waardoor er een grote verscheidenheid ontstond met betrekking tot de uitspraak en betekenis van gebruikte woorden binnen de verschillende buurtschappen.
3. Doordat veel laagopgeleide plattelanders door de industriële revolutie naar de stad verhuisden, werd het Twents geïntroduceerd bij het ondervoede plebs dat opgegroeid was in groezelige nauwe steegjes, waar bedompte, door schimmel aangetaste krotten hand in hand gingen met onhygiënische omstandigheden en voor wie goede scholing een utopie was
4. De in adellijke kringen in hun luxueuze paleizen en extravagante villa’s, door chique gouvernantes opgevoede baronessen en freules, gekleed in kleurrijke met konijnenbont beklede japonnen, spraken tijdens hun middagwandeling, gechaperonneerd door excentriek uitgedoste hovelingen, onberispelijk articulerend Nederlands, terwijl ze met elkaar wedijverden om hun uitgebreide Franse woordenschat.
5. Niettegenstaande het feit dat in de turbulente zestiger jaren het spreken van het Twents met minderwaardig, plat en boers werd geassocieerd en steeds meer hoogopgeleide oudelui het gênant vonden om met een Twentse tongval te discussiëren, startte een considerabel aantal ouders in het Nederlands met hun kroost te causeren, waardoor heden ten dage het gebruik van het dialect gedecimeerd is ten faveure van het Algemeen Nederlands [AN].
Geen opmerkingen:
Een reactie posten