3017 Dictee donderdag 17-11-2022 (1) – dictee Dictee van de dag (760) √ x

Dictee – dictees [3017]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee OUD 097, geheel herzien naar situatie 2022

Dictee van de dag (760)

De Grote spellinggids (4)

1. Voor Monrovia [niet in wdb.] werd een voor sommigen choquerend (shockerend, choquant) marshallplan ontwikkeld. Zou een aangepaste monroeleer [Amerika: geen vreemde inmenging in binnenlandse staatkunde] daar ook gelden? De montejus [zj] is een toestel voor het laten opstijgen van olie door luchtdruk. De monkimonki, het doodskopaapje, en de mongos, het vosaapje, zijn geen naaste familie.

2. Monofil is uit één (een) enkele draad bestaand. Het begrip monofyletisch oftewel monogenetisch drukt uit, dat alle mensenrassen uit één oergroep (zouden) zijn voortgekomen, dan wel uit Adam en Eva. Lijken monandriae, planten met één meeldraad, daar dan ook niet een beetje op? Alle Monegasken leven ook op Moeder Aarde en genieten van Moeder Natuur. Zouden ze in Monaco ook Moederdag vieren? De Nederlanders aldaar zeker!

3. Poetin waakt over Moedertje Rusland [niet in wdb.]. Zou hij vaak naar de Morgenster [Dagster, Venus aan oostelijke hemel] kijken of zich in het Morgenland [het Oosten, de Levant] wensen?
Morning-afterpilgebruik [morning after] zal hij hoogstwaarschijnlijk niet bevorderen.

4. Moulinetgaren, mouliné, ontstaat door moulineren, twijnen oftewel fileren van zijde in een molen. Milocorn is de niet-Europese, Amerikaanse, naam voor een zeker ras van gierst of sorghum.

5. De zetter-drukker produceerde de stypen [drukplaat] met minuscule minuskels [kleine letters] en majeure majuskels [hoofdletters]. Een minnekästchen is een bruidskoffertje of -kastje, maar Van Dale verklaart dat verder niet (vanaf 2015 wel: fraai bewerkt en/of beschilderd houten kistje zoals in de middeleeuwen wel door de bruidegom geschonken werd aan de bruid).

6. De mississippiboot was op een mission impossible [onmogelijke opdracht] gestuurd. Op de Mississippi werd de mississippiblues gespeeld. De miss piggy's [met gezette gestalte] en de miss twiggy's [ranke gestalte] consumeerden mixed pickles [piccalilly, etc.].

7. Wil je nog zo'n heerlijk braadworstje van schapenvlees, een merguez? Ja, Madre de Dios [Moeder Gods], dat is kostelijk! Kannibalen hebben zich de menseneterij eigen gemaakt. Het zijn mensenetende menseneters. Hun theemelange was een gemêleerde [gemengd] mêlee [mengsel] van uiteenlopende smaken.

8. Melkboerenhondenhaar is nogal kleurloos. 'Mene tekel' [gewogen en te licht bevonden] en 'mèden agan' [alles met mate, niets te veel] zijn beroemde uitspraken. Wist u, dat 'memo' ook mens- en milieuvriendelijk ondernemen betekent?

9. De memoiresschrijver [VD] ontmoette de mecano [mecanicien] met zijn meccanodoos op een meet-and-greet. Na het avondgebed, het maäriev (meervoud: maäravim), vloog de maaseend ineens op.

10. Rotterdam, de Maasstad, wordt ook wel koningin [VD, lemma 'Maas', bij 'koningin' kleine k, nu – 2021 – ook bij lemma ‘koningin’] van de Maas genoemd. Ik heb vroeger aan/op de linker Maasoever [VD; niet bedoeld de straat van die naam – dan L M –, maar een gebied] gewoond, maar sinds die tijd is er al heel wat Maaswater langsgestroomd. Het langsstromende water was nogal vuil. De al genoemde maaseend en de maashagedis deden me weer aan de Maasgotiek denken. Als je trouwens doet zoals de Maas bij Bokhoven, ga je dus iemand voorbij zonder te groeten.

11. Heb je de marathon en de madison [koppelkoers] in New York in je volle, maar nogal obscure [vaag], madiwodo [agenda] geschreven? Een loerah, een dorpshoofd op Java, zul je niet gauw met een loelav [mv. GB: loelaviem, VD: loelavs of loelavim], een palmtak, zien.

12. Thuisgekomen na het Magnificat [lofzang van Maria], maakten zij tezamen twee magnums [tweemaal zo groot als gewone wijnfles - met 75 cl] soldaat. Bij magneettreinen gebruikt men maglev, magnetische levitatie, u weet wel. Dat andere je-weet-wel blijve ongenoemd. Als je een concubine of bijzit ook nog onderhoudt, is zij twijfelloos een maintenee. Een maîtresse tref je meestal niet, een andersoortige prostituee wel in een maison de rendez-vous [bordeel, académie d’amour, lupanar, maison de passe, maison de société, naaischool, peeshuis, rendez-voushuis, venustempel, wipschip].

13. De maître Jacques, het manusje-van-alles oftewel du(i)vel-doet-al, werd om spijkers op laagwater gestuurd. Hij speelde schaak, rokeerde daarbij, speelde budo [verzamelnaam vechtsporten] en bracht ten slotte het uitgesproken 'maitta' (ik geef op) in gedachte(n) mee terug als trofee. Weet u het verschil en de overeenkomst tussen de woorden 'makam' [Arabisch toonsysteem] en 'macadam' [wegverharding]? [Overeenkomst: een aantal letters is hetzelfde].

14. De making-of van Bert Haanstra's film Fanfare bevat verrassend venijnige passages. De malagueña is een Spaanse dans in driekwartsmaat met vrij geïmproviseerde zang.

15. Je bent toch niet mal? Mal de roi is scrofulose, een klierziekte, mal américain is dysthymie oftewel depressieve neurose, mal de Naples is syfilis, mal-à-propos [bijwoord] is te onpas en het mal-à-propos [znw.] is een misverstand.

16. Bij de Malcolm X-herdenking kwam mala- en parathion [beide: insectendodend middel] vrij, gelukkig zonder gevolgen.

17. Er was niet een teveel of een tekort, geen mali of boni, de sluitende rekening klopte (sloot) als een bus.

 

 

 

3016 Dictee woensdag 16-11-2022 (2) – dictee Oefendictee november 2022 (1) √ x

Dictee – dictees [3016]

Oefendictee november 2022 (1)

1. Stikstofdioxide is NO₂. Hij wilde hach noch wach zeggen, terwijl hij heg noch steg wist. Opvallend: een Nederduitser [Nederlander van Duitse afkomst] die ooit Neder-Duitser [uit de lage, noordelijke streken van Duitsland] was! De powwow (vergadering indianen) vond onder de pawpaw (boom) plaats en men at er sawpaw (snack, bapao). Het me-too-effect is zoiets als to keep up/keeping up with the Joneses [vgl. MeTooaffaire]. Preparé is in BE filet americain. Ik vind hem maar een rare kwant. Met joie de vivre wordt levensvreugde bedoeld: in Franse uitdrukkingen met ‘de’ staan (bijna) nooit koppeltekens. In pahoehoe [touwlava] gedijen palulu’s [plant] niet. Is het Euro- of euro-? Een selectie: (VD) eurocentrisch, eurocentrisme, m.b.t. EU: euroambtenaar, eurocheque, Eurocommissaris, Eurocommissie, eurodollar,
euro-enthousiasme.

2. Ook: eurofobie, euromarkt, Europarlement, Europarlementslid, europoliticus, euroscepsis, euroscepticus. M.b.t. de euro: eurokapitaalmarkt, eurorekening, eurorente en m.b.t. EU-regels: eurofles, euroverpakking, eurovignet. Eurogroep: Ministeries van Defensie, Eurokorps: gezamenlijke defensiemacht EU, Eurotransplant, Eurovisie, Europalover, Europagetrouwen, eurozeepbel, eurozwakte, etc. Dat is (me) ook (zo)wat [aaneen!]! Scheep gaan en geen scheeps verstaan? Gaan ze echt uit elkaar, scheên, scheiden? De intelligentsia was goed vertegenwoordigd met een highsociety- oftewel
beau-mondegezelschap. Hij had me toch een verzameling snorre- oftewel lorrenpijperij … Een snuffmovie is een soort tranentrekker, tearjerker.

3. Ook sobstory trouwens. De sjiieten van de sjia erkennen alleen bloedverwanten van de profeet Mohammed als hun leider, de soennieten van de soenna hebben een ruimere opvatting. De soroptimiste en de Rotarian ‘kwamen tot elkaar’. De soussies [uit het Soussgebied in Zuidwest-Marokko] en de riffies [Riffijn, Rifgebergte] speelden onder één hoedje. In een spartaanse opvoeding worden je Spartaanse zeden bijgebracht. Na de recrudescentie (exacerbatie - verergering, medisch) trad later toch de remissie [verbetering] in. Man: refugié [uh], refugiés, refugieetje, vrouw: refugiee, refugiees, refugieetje. Er solliciteerden havoërs en vwo’ers. En kleine suçon is een suzonnetje (coupenaad). Sydneyse inwoners, Sydneyers dus, rijden graag op sydniërs. Een tyfoon is een taifoen, een tycoon een magnaat. Een taikoen is een Japanse shogun.

4. Is dat nou ‘halloumi (kaas) of sashimi (een Japans gerecht)? Hij is een krullenbol steilhaar: zijn haar is gesteild (met de steiltang). Na de takfir (ontmaskeren van gelovige als ongelovige) volgde een welgemeend takbir (uitspreken ‘allahoe akbar’). Wie heeft mijn smartphone gezien? Andere woorden met *phone: dumbphone en ladyphone, met *foon: (228 in VD, kleine selectie:) aerofoon, afoon, aquafoon (lekzoeker), balafo(o)n (soort xylofoon), bamafoon (bandmagnetofoon), brailletelefoon, cryptofoon, DECT-telefoon(!), difoon (klankpaar), dramafoon (draadmagnetofoon), anglofoon, francofoon, homofoon en octofoon. Met *phon* in VD o.a. bellerophonsbrief (uriasbrief), hulphond, phone-in (radioprogramma) en taphoning.

5. Verder nog: smartphoneaccu, etc. Een discals (mv. -en) is een ongeschoeide karmeliet. Een myrialiter is 10.000 l of 100 hl. Het was de tig duizendste leugen van Trump. Aciclovir is tegen herpes. Zo’n paradise-by-the-dashboardlight is wel iets anders dan een paradise lost! In Monaco hebben de Monegasken Monegaskische gewoonten. Op Madagaskar hebben de Malagassiërs Malagassische trekjes. Bob heeft een verzameling groningana. Hij vertrok per arabier [bij toeval] per arabier [paard]. Hij had beter ge-a.u.b.’d dan ge-ajb.’d. Als snack was er beef jerky (geen mv. - reepjes gedroogd rundvlees). In het Boek der boeken wordt de Koning der koningen beschreven, niet de Kunst met een grote K of de kunst met een kleine k. Is die babyccino klaar? Met Gods gunst: sumo nomine.

6. Een epifyt [geen voedsel onttrekken] vraagt weinig van een gastplant, een endofyt [wel, parasiet] daarentegen veel. Nou nee, een feniksdichter is geen rijmelaar. Een FDC [fleur de coin] is een munt, een fdc [first day co­ver] een eerstedagenveloppe. Hij heeft geautopet met zijn autoped. Ook Gerrit heeft een gerrit [mannelijk geslachtsdeel]. Een stroppendrager: dat moet wel een Gentenaar zijn. Die winkel had een heel stille zaterdag. Z.Em., Zijne Eminentie, maakt deel uit van een groep die we met Hunne Eminenties [geen afko!] aanduiden. Is het ‘solider’ of ‘solieder’? Dat mag allebei: eerste van ‘solide’, tweede van ‘solied’! Die sergeant is een intrigant. Irrefutabel is onweerlegbaar en irrecusabel is onwraakbaar. Irresistibel is onweerstaanbaar en irrevocabel onherroepelijk. Ken je de kleinedoodervaring [orgasme - kleine dood, Frans: petit mort] ? Denk eraan: kiesjeliesj en gremzelisj (Pesach).

7. De kompel [mijnwerker] kreeg een compel (aanmaning). Je krom lachen, ga je daarvan krompraten? Een crime passionnel is een passionele moord. GB schrijft ‘PFAS-stoffen’, VD ‘pfasstoffen'. Let nou op: het is niet ‘groepie’ maar ‘groupie’! De obese vrouw was obees en leed aan obesitas. Ja, dat klopt: alle moffrikanen spreken Moffrikaans. Zoeken op *monsieur* – mijnheer: [VD] croque-monsieurs (verkort: croque – croque-madames, croques hawaï), monsieur de Paris (beul), monsieur Jourdain (rijke burger maakt zich belachelijk bij de adel), monsieur/Joseph Prudhomme (kleinzielige burgerman, schermt met grote woorden, vgl. een prud’homme = een vertrouwensman), (vérités de) Monsieur de la Palisse (lapalissades, waarheden als koeien).

8. Monsieur mag je trouwens met M. of Mr afkorten. Gezocht op *madam*: [VD] madam (vooral BE), de madam spelen/uithangen, een kale madam, straffe madam, een chichi madam (bekakt – ‘madam’ ook aanspreektitel voor een vrouw – ook: bordeelhoudster), Madame Blanche (waarzegster, helderziende) of Madame Soleil [idem],
een madame-jeanette is een Spaanse peper en madammen is de mevrouw spelen, veel praats hebben. Het trou-madame is een volksspel (met 13 ivoren balletjes). Madame de Pompadour: après nous le déluge (wie dan leeft, die dan zorgt = na mij de zondvloed), Madame Bovary (vgl. bovarysme), ook Mad. en Mme betekenen mevrouw, Madame Melba (van Melbourne, Dame Nellie Melba), was naamgeefster van de melbatoast, idem: pêche melba (ijs met perziken) en een tripmadam is een plant.

 

 

 

 

 

3015 Dictee woensdag 16-11-2022 (1) – dictee Dictee van de dag (759) √ x

Dictee – dictees [3015]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee OUD 098, geheel herzien naar situatie 2022

Dictee van de dag (759)

De Grote spellinggids (5)

1. Na de managementbuy-out [aandelen overgenomen door zittend management] werden de managing director en de managementconsultant beiden op non-actief gesteld. Tijdens hun Egyptische trip zagen ze onder meer een manna-es [boom: pluimes].

2. Is hij het slachtoffer geworden van de mandau [koppensnellerszwaard]? Dan is hij mogelijk ten offer gevallen aan de Dajaks, antropofagen [menseneter, kannibaal].

3. Op het eiland Man vind je Manxmen, Manxes, manxkatten en Manxe zeegezichten.

4. De manuldruk is een drukprocedé. Manu militari is met de sterke arm, een maracuja is een passievrucht.

5. De Maori's spreken Maori en dragen geen maopakken, eenvoudige uniseks pakken [ook: unisekspakken], Chinese communisten doen dat wel.

6. Manu propria [eigenhandig, m.p. – ook propria manu en m.m.p. = manu mea propria] zorgde de slavendrijver voor de manumissie, de akte voor de invrijheid(s)stelling van de slaaf. Daarmee eindigde het slavenjuk. Ze dronken manzanilla [sherry uit Spanje] onder de manzanilleboom [met giftig melksap].

7. De marcia funebre oftewel de marche funèbre is de dodenmars, een treurmars, maar dodenmars staat ook voor een barre tocht waarbij velen de dood vinden. Wat in het Frans mardi gras heet, is bij ons Vastenavond.

8. De juiste volgorde van een aantal kerkelijke hoogtijdagen – althans in kalenderperspectief bezien – is: Maria-Lichtmis [Tempelreiniging - 2 februari], Maria-Boodschap (Annunciatie – aanzegging Maria - 25 maart), Maria-Hemelvaart, ook wel genoemd Maria-Tenhemelopneming (Assumptie - 15 augustus), Maria-Geboorte [8 september] en
Maria-Onbevlekte-Ontvangenis [9 maanden vooraf - 8 december].

9. De blauwe marlijn (maikara > makaira) is een vis, de wilde marjolein echter (oregano) is een plantengeslacht.

10. In zijn geweldige gedicht beschreef Marsman, hoe ze vanuit de Marslander de marsmannetjes te lijf gingen. Ze rookten maryland [tabak], maar een massageparlour [bordeel] was daar niet.

11. Een matahari is een femme fatale die een dubbelleven als spionne leidt en vaak ook jezabel [slet, prostituee] is. Volgens schrijver Jan Brokken [mijn geboortedorpgenoot uit Rhoon!] is de specifieke Mata Hari de bajadère [danseres] die de oosterse danskunst pas goed bekend heeft gemaakt in Parijs.

12. Een mediorescontre [zekere verrekening] heeft midden in de maand plaats, maar medioneerlandistiek is de studie van het Middelnederlands. Is een meeneemchinees nu een Chinees om mee naar huis te nemen?

13. Een mefisto [geraffineerd verleider] is genoemd naar Mefistofeles, de naam van de duivel in het Faustverhaal [van Goethe].

14. De juiste GB-schrijfwijze voor een wetsrol is megila (megilla, megille – Estherrol), en Van Dale vindt dat nu ook. Wat de inhoud betreft, schrijf je: Megila, Megilla, Megille.

15. Een matineevoorstelling is niet hetzelfde als een matinée musicale [middagconcert]. Matses [ongezuurd brood] eten ze daar meestal niet, ook al staan ze er middenin [= het razend druk hebben, midden in de matses staan dus]. Dan denk je niet aan de midkapindex of de Bel-20.

16. De op moermandieet [zou helpen tegen kanker] staande moffrikaan [scheldnaam] sprak vloeiend Moffrikaans in de oorlogsfilm. Het ging er hard tegen hard aan toe met mausers [snelvuurgeweer], uzi's [machinepistool], kalasjnikovs [pistoolmitrailleur] en molotovcocktails [fles met benzine en lont, als bom].

17. Het middenwesten van Nederland is iets anders dan het
Midden-Westen van Amerika.

18. Je kunt mijde [verlegen, schuw] zijn, mijder of mijdest, maar dan wel gewestelijk. Het was dikke mik [ze zijn goede vrienden], ze speelden mikado [met 41 houtjes] achter de mica afscherming
(mica-afscherming). De marva [lid van de Marva, de Marine Vrouwenafdeling] en de milva (lid van de Milva, de Militaire Vrouwenafdeling) gooiden het afval in de milco [milieucontainer], het kca [klein chemisch afval] en het kga [klein gevaarlijk afval] apart.

19. De millefeuille [gerecht van laagjes bladerdeeg] , het millefiori [veelkleurig kunstglas], het millefleurs [patroon van bloemen in tapijten] en het millefolium [duizendblad, plant] overleefden de millenniumwissel.

20. Vroeger had je boilers en geisers, nu cv's, cv-ketels en centraleverwarmingsinstallaties [centrale verwarming].

21. Een net-nietongeluk is een bijna-ongeluk. In de laatste oorlog aten ze nellie-zonder-bon [meelproduct; geen (distributie)bon nodig].

22. De (het) nevirapine is een aidsremmer voor moeder en kind. Heb je geen neverippie [condoom] na het gebruik van de nepal [hasj uit Nepal] (geen afghaan, libanon of marok dus!) gebruikt?

23. De ngana (nagana) is een paardenziekte, veroorzaakt door trypanosomen [eencellige zweepdiertjes] in het bloed. Een ngoni is een Afrikaans muziekinstrument met twee tot zes snaren. De naam komt uit het Bambara, een Afrikaanse taal.

24. Zijn datsja stond in Nergenshuizen, dus in niemandsland, in the middle of nowhere.

25. Het is niet waar, dat niersteiner een lichte rijnwijn uit
Noord-Rijnland-Westfalen is, nietwaar (Nierstein ligt in Hessen.)?

26. Nifty fifty is de bijnaam van vijftig aandelen op de New Yorkse beurs. Doen we samsam, alles fiftyfifty?

27. Een nikab, een gezichtssluier, en een nightcap, een slaapmutsje, verschillen nogal van elkaar.

28. Een nimf is soms nimfijn [begeerd door oudere mannen], een nymfaeum is een fontein en een nymphe du pavé is een straathoer.

29. Ninjutsu werd beoefend door de ninja's [oosterse krijgers]. Geniqueteerde paarden hebben een boogvormige staart. De nix [watergeest] en de nixe [vrouw] lokten jongeren van de generatie nix tot zich. Toe, doe het nog eens! U bent toch geen non-paschant [katholiek die zijn paasplicht niet vervult]? Zullen we Lelystatter worden en naar de Noordoostpolder [NOP] verhuizen?

 

 

3014 Dictee dinsdag 15-11-2022 (1) – dictee Dictee van de dag (758) √ x

Dictee – dictees [3014]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee OUD 099, geheel herzien naar situatie 2022

Dictee van de dag (758)

De Grote spellinggids (6)

1. Het deurwaardersexploot werd bij de kermisexploitant bezorgd. Voorafgaand aan de kerstdagen moest hij obbligato (obligaat) [de hoofdpartij] meezingen met de o-antifonen [17-23 december in de mis]. Zijn vrouw was obees en leed dus aan obesitas [ernstige vorm van overgewicht]. Hun beider vakantie was gepland in Occitanië, het deel van Frankrijk dat de provincies Gascogne, Languedoc en Provence omvat, het taalgebied van de langue d'oc (het Occitaans – vgl. langue d’oïl). Ze zien daar de occidentale zonsondergang. Vreemd genoeg spreekt men in die streek niet de kunstmatige wereldtaal, het Occidental. Ockham's razor is de conventionele metafoor voor methodologisch reductionisme. Artikel vijf octies bevat het vermeende vergrijp.

2. Hoe klinkt de ut op een oed, de fretloze [zonder dwarsbalkje], elfsnarige Arabische luit? Soms is het even slikken, niet alles wil meteen door je oesophagus [slokdarm – daar kun je esofagitis aan hebben]. En of oestradiol [eierstokhormoon] daartegen helpt? De offbeat is een onbenadrukt maatdeel bij popmuziek. Toneel off Broadway betreft vaak avant-gardetoneel. Hé persmuskiet, doen we het on of off the record? Het oor is de zetel van hamer en aambeeld, het oir is het nageslacht. Vexatoir is kwellend of drukkend, de heliodoor is de goudberil (gele beril), transitoir is voorbijgaand, de butoor is een roerdomp en rogatoir is ondervragend. Coir [koo-juhr] is de handelsnaam voor kokosvezels als stof. Au revoir [Tot ziens]! U was niet blij met het Bargoense okketaaien [truc: te weinig geld teruggeven] bij het afrekenen en nam de caissière (kassière) in de houdgreep. Je zou ze in de oksel-arm-heupzwaai nemen! Is dat oké (OK)?

3. Het olivijn (olivien) is een mineraal, de oloroso is een goudkleurige en enigszins zoete sherry, ombré is een weefsel, terwijl omber een kleurstofnaam, maar ook een kaartspel is. Ommendom, gewestelijk voor overal, zie je onder meer en onder andere, dat hier kortgeleden ordaliën (godsgerichten, enkelvoud: ordale) hebben plaatsgevonden.

4. 'Onbeschrieën' is net zo'n tussenwerpsel als 'afkloppen'. Je kunt iemand onder handen nemen, maar iets kan ophanden zijn. Je kunt ook iets omhanden hebben, onthand zijn of op de hand van de onderliggende partij zijn. Zullen we het onder(s)hands regelen?

5. Hoe schrijf je onderscheidenlijk onenightstand, one-issuepartij, ongle-bleu [cultuursnob], onera (belastingen) en oneirisch (op dromen betrekking hebbend)? Met ons en ons gelijken betekent zo'n beetje dat het om osm'ers [ons soort mensen] gaat.

6. Een oöcyt is onder andere een vrouwelijke gametocyt, oögamie is geslachtelijke voortplanting (antoniem: agamie), het oögonium (meervoud: oögoniën) heeft twee betekenissen [voorstadium eicel – vrouwelijk geslachtsorgaan lagere planten] en oöliet is eiersteen (kuitsteen, kalksteen). Heb jij op je pc ook software van een open source, opensourcesoftware dus? Terwijl de landrotten de spullen aan het opgijnen [met een gijn ophijsen] waren, hadden de zeebonken de schoten van het zeil al opgegeid [naar binnen ophalen]. In de messroom zullen ze daarna nog wel een borrel genomen hebben. Het opus magnum (magnum opus – belangrijkste werk) van Desiderius Erasmus is Lof der zotheid [Laus Stultitiae – als titel met hoofdletters – anders l s]. Het meervoud van opus is opera, opera selecta zijn uitgelezen werken, een opéra bouffe (opera buffa) is een luchtige opera met afwisselend zang en dialoog. Een opéra comique is net zoiets. Een organisatie als Opus Dei [conservatieve katholieke organisatie] is machtig. Een opus Dei is een koorgebed, een opus Herculeum is een herculische sisyfusarbeid (herculeswerk, reuzenarbeid) zoals het vullen van het [bodemloze] vat der Danaïden. Als je daaraan bezweken bent, wordt er een oraison funèbre [lijkrede] gehouden, je lijk wordt verhennekleed [het lijkkleed aandoen] en misschien vindt er ook nog een weduweverbranding plaats. Dan zijn jullie beiden nog voor de asverstrooiing uitgeluid en een sectie (lijkopening, obductie, necropsie) wordt daarna heel moeilijk, zo niet onmogelijk. Bijdragen aan de oral history [geschiedschrijving via mondelinge verklaringen; overlevering] wordt ook schier een hersenschim, tenzij je in reïncarnatie [wedergeboorte] gelooft.

7. Een orang blanda is geen verwante van die andere orang, de
orang-oetan(g), [orang-oetannetje, orang-oetankje] maar gewoon een blanke, een bleekgezicht op beschavingsmissie, een white man's burden. Orangeade lijkt veel op een jus d'orangeje. In de
Oranje-Vrijstaat zou eigenlijk ons eigenste Oranjehuis moeten regeren.

8. Een orant is een gewestelijke leeuwenbek, een orante is een vrouw met uitgespreide armen, in orantenhouding dus. Mij kwam ter ore, dat de öre toen gerevalueerd is. De Oriënt-Express was tot 1977 de sneltrein Calais-Istanboel. Agatha Christie arrangeerde er een moord in. De oriflamme is een heilige banier, Orion is een sterrenbeeld en de Orioniden zijn een zwerm vallende sterren.

9. Een orleanist hing ht vorstenhuis van de Orléans aan, orleaan is een geelachtig rode kleurstof en oxim is een middel tegen gifgas.

10. De merknaam van diazotypie is ozalid. Een Oxonian studeert of doceert in Oxford.

 

 

3013 Dictee maandag 14-11-2022 (2) – dictee Cafédictee Wervik (bij Kortrijk) 2022 √ x

Dictee – dictees [3013]

Cafédictee Wervik (bij Kortrijk) 2022

Flamingo (auteur: Anthony Verschaeve, uitbater café ‘t Lusterke)

1. Zonder veel bombarie [lawaai, rumoer] beweeg ik mij voort in deze gediversifieerde [diversifiëren = diversificeren = diversiteit aanbrengen] wereld kan men alle kanten uit. Met een cri du coeur [GB: hartenkreet, VD ook: de – andere uitspraak] kies ik voor een busreis met de zigeuner [oké, je zou evt. denken aan een eigennaam van een vervoersmaatschappij of zo – De Zigeuner?]. Door menig criticaster aanzien [BE ww. ‘aanzien’, aanzag, voltooid deelwoord ‘aanzien’ – betekenis: beschouwd] als een neerbuigende benaming voor het Romavolk, maar voor mezelf eerder het begin van een reis zonder luxe als hegemonie [heerschappij], en sociale cohesie [samenhang] als avontuur.

2. Als in een haast absurdistische polonaise wordt een cinematografisch [de filmkunst betreffend] gezelschap, elk een cachetloze [cachet = hier: karakter] fluwelen zetel toegewezen. De hitte op de bus overvalt me als een groupie [niet groepie – betekenis: reist met de groep van een popmuzikant mee, etc.] in een backstage [op de achtergond, achter de coulissen] vol rokers met een cognitieve [de kennis betreffend] dissonantie [= toestand van innerlijke spanning ten gevolge van het als tegenstrijdig ervaren van twee bewustzijnsinhouden] als toonaard. Mijn naaste reisgenoot blijkt een Tsjech te zijn die algauw [haastig, spoedig] semionwelvoeglijk [semi = half; ook demi, dan wel een streepje erna] praat over zijn recreatief druggebruik [opschrijven wat je hoort – GB/VD ook: drugsgebruik, andere uitspraak], met het aanwenden naar believen zonder denken in limieten [grenzen] als credo [hier: motto].

3. Chinoiserie [snuisterijen uit China], kalasjnikovs [pistoolmitrailleur van Russische makelij], de Moslimexecutieve [organisatie in BE, vertegenwoordiging van de moslims in België, erkenning ingetrokken door de Raad van State - die ook in BE], het anti-Netanyahuprotest [niet in wdb., internet] in Israël en de Praagse Lente [Dubcek, 1968] volgen [= passeren] al snel de revue. Het gesprek verlatend richt ik mijn concentratie op mijn broodje [niet: broertje …!] met geitenkaas, granaatappelmelasse [melasse = dikvloeibare, suikerhoudende massa] en Bourgondisch spek als een ware must-have [hebbeding]. De Hollandse postergirl (niet: ostergauw!), gesticulerend [gebaren maken] over veganisme [geen dierlijk voedsel of dierlijke producten], foie gras [ganzenlever, ook: pâté de foie gras], Griekse en Romeinse godinnen als afslankkuur bij obesitas [overgewicht, zwaarlijvigheid], PFAS-stoffen [spelling GB, VD schrijft pfasstoffen --- > poly- en perfluoralkylstoffen] en de ontwikkeling van Y-chromosomen en testikels, urineverlies, roetdeeltjes in de placenta [moederkoek] en tot slot [ten slotte] de sterk geurende [VD, wel: sterkriekende] anaalklieren van de muskusos bezorgt me reflux [terugstromen maagzuur in de slokdarm].

4. Scatowijf [niet: skatowee – scatologisch = betrekking hebbend op uitwerpselen, excrementen, feces, fecaliën]. [geen komma] Zeiktrut
[, en z = 1 fout]. Warempel (waarachtig), een leuke wending. Achter mij praat een man over de poëtische reis van de oester en al haar sensuele [zinnelijke] en somptueuze [weelderige] connotaties [hier: bijgedachte] als metafoor [overdrachtelijk taalgebruik] om onze wensen en verlangens te begrijpen. Met de daaropvolgende argumenten over de globofobie [angst voor mondialisering van de economie] als onderbouwing voor het nalaten van condooms en de panspermie [hypothese van de alomtegenwoordigheid in het heelal van levenskiemen] als apocalyptische [wonderbaarlijk, onheilspellend, catastrofaal] visie, kreeg [pas bij laatste lezing toegevoegd] hij [dat vergeten] een schare gehoorfans.

5. Een oorgevoel kan in een fractie van een seconde omslaan en relevantie [belang, gewicht] heeft zijn prijs in deze verzameling verzinsels en poëtische grotesken [groteske = grillig, vreemdsoortig, fantastisch letterkundig of muzikaal werk]. Doordachte nonsens vragen om hardhorigheid [hardhorend, moeilijk kunnende horen]. Nieuwe horizonten voor jonge flamingo’s.

Uitslag: 1) Jeroen Maes, Brugge 8 fouten, 2) Rein 9 fouten, 4/5/6/7 Frans Van Besien 11 fouten.

Fouten Rein: 1) echte fout: groepie --- > groupie, 2) niet bekend, BE: moslimexecutieve --- > M, 3) niet verstaan: broertje --- > broodje,
4) niet verstaan: ostergauw --- > postergirl, 5/6) pfasstoffen --- > PFAS-stoffen (2 fouten daarvoor is dubieus), 7) niet verstaan: skatowee --- > scatowijf, 8) punt i.p.v. komma en 9) woordje ‘hij’ vergeten.

Dus maximaal nodig geweest bij beter verstaan: hooguit 3 (groupie 1, PFAS 1/2), niet kunnen weten: M van Moslim …(= maximaal 4) en verder 5 fouten als gevolg van niet-verstaan of de gevolgen daarvan.

Helaas, pindakaas.

 

 

3012 Dictee maandag 14-11-2022 (1) – dictee Dictee van de dag (757) √ x

Dictee – dictees [3012]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee OUD 100, geheel herzien naar situatie 2022

Dictee van de dag (757)

De beckmannomlegging, de ladykiller, de Beata Virgo, tequila sunrise en een CVA [GB in toel. ook: cva]

1. De in jacquardweefsel [met ingeweven patroon - vgl. jaquemart bij staande klok] gehulde douairière, vrouwelijke nazaat van een dauphine, onderging de behandeling met een foleykatheter (ballonkatheter) lijdzaam. Ze was immers buiten bewustzijn. Naast de flap-aan-de-wand [tafeltje dat tegen de muur geklapt kan worden] had ze een stommeknecht [bijzettafeltje], waarop het balsamarium [potje met balsem], een bacteri(o)cide [bestrijding bacteriën], een foto van haar chique civetkat [zekere katten] en tabasjir (bamboesuiker) stonden.

2. Haar man, de gewestelijke en voormalige baron Zeep, een erkende oweeër (ow'er), was kenner van de vexillologie (banistiek, vlaggenkunde) en voerde, gebruikmakend van affichetjes met het lettertype baskerville, een barnumcampagne [groot] om zichzelf nog voor tweede paasdag als kandidaat-VVD-lid voor de Eerste Kamer te afficheren.

3. Zijn woorden woog hij niet op een gouden schaaltje, wel op een Romeinse balans, een unster.

4. Beider zoon, een beau garçon (ladykiller), had zijn beau jour (zijn dag) niet, ondanks enkele beaujolais primeurs. Met zijn beauceron [herdershond] trotseerde hij windkracht tien op de beaufortschaal (de schaal van Beaufort, eenheid Bft – het is nu 10 Bft). Thuisgekomen frequenteerde [bezoeken] hij opnieuw en consequent de beautyparlour [schoonheidssalon] om zo via bedolah (bdellium) (diverse soorten welriekende gom) tot de beau monde, de high society [betere klasse, elite – upper ten], te kunnen blijven behoren.

5. Zijn zuster, beatae memoriae [zaliger nagedachtenis], had niet als de Beata Virgo [Heilige Maagd] geleefd; ze zal dus wel niet gebeatificeerd [zalig verklaren] worden. Ze was ooit chemica en kende dus de beilsteintest [aantonen halogenen met een gloeiende koperdraad] en de beckmannomlegging [bij de productie van caprolactam].

6. Op de beeldendekunstmanifestatie [beeldende kunst] zagen we dat ook een bintoerong (beermarter) en beermaki (angwantibo) de beenderman (Magere Hein, de Dood) kunnen tegenkomen. Er was ook een litho van begroesde [begroeide] schorren [buitendijkse aanwas] in Zeeland en een beeld van een bijdehante [bnw. bijdehand] begum [Indiase koningin of dame van aanzien] uit India.

7. Een bullishe [rekent op koersstijging] kunstbelegger raakte in de clinch met een dito bearishe [daling]. Na een beurskrach [beurscrash] is er voor hen altijd nog de bed-bad-broodvoorziening. De begrafeniswet, thans de Wet op de lijkbezorging, demarqueert [markeert] wat mag en wat niet. In de beet midrasj [mv. batee midrasj], het leerhuis, gewijd aan de Thorastudie, leren joodse studiosi, dat elk graf vast en zeker eeuwigdurend moet zijn.

8. 'Tot befs (beffen)' slaat op bellen, e-mailen en faxen (+ sms'en). Na de nood van tsunami [vloedgolf], bandjir [plotseling opkomend hoogwater] en lahar [modderstroom vulkaanuitbarsting] bracht de
mp3-speler een vrolijke noot: een soort geciviliseerde nostalgie de la boue [verlangen naar laagste uitspattingen, modder].

9. De bedieningshendel (bedieningshandel – alleen GB) van de viertaktmotor was kaduuk (kapot), naar de ratsmodee (de gallemieze(n), de bar[re]biesjes). De oogst aan zeekomkommers (bêches de mer) was dat trouwens ook.

10. Met de zinsnede 'ben je bekotebikkerd?' vraagt men gewestelijk, of je niet (goed) wijs bent. In een belle indifférence [serene onverschilligheid] bleek hij ook nog mesquin (geborneerd, bekrompen, kleingeestig) te zijn. Een portie belazerderij was hem niet vreemd, want hij had geen belindjoe [boom met nootachtige vruchten], beloega [witte tandwalvis] of belladonna [wolfskers, doodkruid] bij de bellevue [torentje, mooi uitzicht] gezien. Met zijn benjamin af zijn werd zijn waardebesef [n/s] blijkens een normen-en-waardendebat [uitz.] stevig omlaaggehaald. Het tequila sunrise [cocktail] slurpen, wisselde hij af met teorbe [basluit] spelen.

11. Met de Benedenwindse Eilanden worden Aruba, Bonaire en Curaçao bedoeld. Ze worden ook wel ABC-eilanden genoemd.

12. De benedictines, kloosterlinge onder de regel van
Sint-Benedictinus, dronk benedictine, beschermde naam van een Franse likeur.

13. Tijdens het benigne, hier wat krom gebruikt voor goedaardige,
benen-op-tafeloverleg [benen op tafel] werd het plan voor de benzoëbalsem gebensjt [zegenen, gebed na de maaltijd].

14. Je zou er als abc'tje toch maar een cerebrovasculair accident
(CVA, beroerte) aan overhouden.

15. Een dikke bertha is een mortier en een product van de Kruppfabriek in de Eerste Wereldoorlog.

16. De bovenste beste Bessie, studerend met Billie Turf, was een tonnetjeronde (tonronde) jonge vrouw. Provitamine A, bètacaroteen, is heel erg duur. Gaat zoete lieve Gerritje dat betalen? Joris was geen joris-goedbloed, maar Beun de Haas is wel een echte beunhaas. Onder de cumulonimbus kocht de boer op een blocnotevelletje drie blondes d'Aquitaine, blonde runderen. Een Boeginees is een inwoner van Zuidwest-Sulawesi of de daarbij behorende eilanden, deel van de Indonesische archipel.

17. De boerentaal, het Zuid-Afrikaans oftewel de taal der Boeren, werd door de ene student nog burschikoser [studentikozer] gesproken dan de andere. Bij de Bokseropstand deed men niet aan bokjespringen of haasje-over. De bon vivant kon de blijde boodschap, met name die van het Lucasevangelie, niet waarderen. Het hang-en-sluitwerk functioneerde niet. De Bordeauxse pap (bouillie bordelaise) kwam de big na de gemaakte fout de strot uit. De gecandeerde kandijklontjes speelden bij het gaarkoken van de cannelloni [zekere pasta] geen rol.