Dictee - dictees [1004]
Groot
Dictee Wezep 2016
Tussen
'googlekids' (ook: googelkids, ww. googlen en googelen)
[niet: Googlekids: hebben niet met de merknaam Google van doen] en geraniumzitters
1.
U ontkomt er niet aan: taal scheidt hele generaties. Als een kind met aplomb
zijn moeder vraagt of ze in haar onesie mag snapchatten en treitervloggen over
haar pandapunten [voor een week of maand geen seks gehad - antoniem: tijgerpunten], antwoordt moeder veelal bevestigend: "Natuurlijk,
schattebout, ben je wel op tijd thuis voor het eten?"
2.
Je mag deze trend gerust vind-ik-niet-leuken. Nochtans, als een mediocre [middelmatig]
aardbeving de beide eilanden van
Nieuw-Zeeland twee meter dichter tot elkaar
kan brengen, zou de taal in een doordeweeks dictee dan niet in staat zijn om de
gapende kloof tussen generaties te slechten?
3.
Laten we een en ander hieronder in omgekeerde chronologie enumereren [opsommen] aan de
hand van contemporaine [eigentijds - conmtemporair = gelijktijdig] zinnen: (beter .)
4.
De 'alfakids' houden als smombies [alleen oog voor de smartphone] en web-only
[alleen via een website beschikbaar] wiebelzielen
[iemand die de kluts kwijt is] wandelzoektochten naar digitale beestjes en verstopeieren tot ze
last krijgen van een appnek.
5.
De technerd behoort tot de Z-generatie [generatie Z, geboren tussen ca. 1995 en 2010] en houdt een hackathon [meerdaags, nieuwe technieken van hacken] tegen de
tefalpremier [Rutte, langs wie problemen af lijken te glijden] en zijn juichaapjes [kritiekloos positief over genomen maatregelen].
6.
De echoboomers [niet in wdb.] maken deel uit van de millenniumgeneratie en zijn opgegroeid in het de internetera.
Ze zijn weliswaar capabel in het navigeren in de virtuele wereld, (beter ;) daarentegen
ervaren ze keuzestress vanwege het continue gebrek aan analytische capaciteiten
om digitale bronnen te bekritiseren.
7.
De flexiseksueel [afwisselend hetero-, homo- en biseksueel] behoort tot de pragmatische generatie, maar als iemand een
fervent klimaatontkenner, harteloze terreurbroer of een weinig scrupuleuze
poenpakker blijkt te zijn, vindt hij het tijd voor een bail-out [financiële reddingsoperatie]. Scriptedrealityshows [scripted reality - lijkt spontaan, maar volgt toch een script] over panseksualiteit [zich seksueel
aangetrokken voelend tot personen, ongeacht hun sekse of gender] zijn echt
zijn guilty pleasure [iets waaraan je stiekem genoegen beleeft hoewel je vindt dat dat eigenlijk niet hoort].
8.
In een gecapitonneerde [wanden bekleden met een verende laag] kamer zit de babyboomer zijn tijd te verbeuzelen,
mijmerend over zinnen als: "De druk gesticulerende freule trok een
geëpileerde wenkbrauw op, toen ze werd verrast door de aanblik van de nieuw geëmailleerde
vestibule en paradeerde koket op haar Vuittonlaarzen
[niet in wdb.] door de pronkkamer voordat ze neerzeeg op de chaise longue."
9.
De gedesillusioneerde voorouder beantwoordt het lawaaipapegaaien van lokpubers
met een gezonde dosis scepsis en gaat met eloquentie [welbespraakt] mcdonaldisering [homogeen worden of maken van bv. de eetcultuur] te lijf.
10.
Met het verstrijken van de jaren slijt het geëxalteerde [overdreven] jeremiëren van de
indolente [traag van geest en gemoed, lusteloos] geraniumzitter; hij netflixt, ubert [van taxiclub Uber] en youtubet er, evenals zijn
jongere pendant [tegenhanger], op los. Kijk, dat verbroedert!
dinsdag 29 november 2016
1004 Dictee dinsdag 29 nov 2016 (1): dictee Groot Dictee Wezep 2016 √ x
zondag 27 november 2016
1003 Dictee zondag 27 nov 2016 (1): dictee Groot School Dictee (basisscholen) Reformatorische Omroep 2016 √ x
Dictee - dictees [1003]
Groot
School Dictee (basisscholen) Reformatorische Omroep 2016
(Auteur:
Liesbeth van Binsbergen)
NB De interpunctie werd niet voorgelezen, wel een punt in het midden van een alinea!
Deel 1
(voorronde)
1. Uit
eten gaan is uiteraard al een feestje op zich, maar het is natuurlijk nog
leuker als het een beetje extra speciaal is.
2.
Gelukkig zijn er in Nederland voldoende originele, onalledaagse restaurants te
vinden.
3. Wat
dacht je bijvoorbeeld van een lunch, diner of barbecue in een heteluchtballon,
tweedehands zeecontainer [ook: tweedehandszeecontainer - aaneen is het meest gebruikelijk in de wdb.] of in een luxecoupé [ook: luxe coupé - aaneen is het meest gebruikelijk in de wdb.] van een historische
trein?
4. Tot
mijn verrassing kreeg ik vorige week van mijn romantische Belgische vriend een
etentje cadeau in hotel-restaurant "De Blinde Vink".
5. In
deze unieke eetgelegenheid is het de bedoeling dat je al je lekkernijen in
volledige duisternis verorbert.
6.
Verder is het bijzonder dat het bedienend personeel voornamelijk bestaat uit
personen met een visuele handicap.
7.
"Houd je alsjeblieft goed aan de leuning vast", gebood de
enthousiaste beheerder, terwijl hij ons voorzichtig de krakkemikkige trap af
leidde naar een aardedonkere kelderruimte.
8. Aan
het geroezemoes en het zenuwachtige gegiechel te horen, zaten er meer mensen,
die moesten wennen aan deze nogal ongewone situatie.
9. Nadat
we (ons) met ons tweeën door een labyrint van
meubelstukken hadden geworsteld en op de tast onze stoelen hadden gevonden,
werd vrijwel onmiddellijk het voorgerecht geserveerd.
10.
Bijna brandde ik mijn vingers aan de gloeiendhete [sub lemma in VD; 'gloeiend hete' (los); dat is dus beter]
kom, die, voor zover ik kon ruiken, courgettesoep bevatte.
Deel 2
(finale)
1. Het
voortreffelijke hoofdgerecht bestond uit diverse kleine consumpties. Zo proefde
ik kipfilet met gebakken champignons, sperziebonen, doperwtjes, broccoli en een
pittige rauwkostsalade.
2. Mijn
neus en smaakpapillen draaiden gedurende de maaltijd op volle toeren om te
achterhalen welke ingrediënten ik nu exact naar binnen zat te werken.
3. Het
hele gebeuren herinnerde mij aan vroegere verjaardagsfeestjes, waarbij je
geblinddoekt allerlei hapjes geacht werd te proeven en waarbij de hygiëne niet
bepaald hoog in het vaandel stond.
4. Eten
in complete duisternis valt absoluut niet mee; één keer prikte mijn wijsvinger
per ongeluk in een kommetje koude saus die mayonaise bleek te zijn en
regelmatig belandde de aluminium lepel (aluminiumlepel - wdb. hebben een vookeur voor aaneen) enkele millimeters naast mijn mond in
plaats van rechtstreeks erin met alle gevolgen van dien.
5. Schijnbaar
relaxed at ik door, terwijl ik inwendig wanhopig schreeuwde om ten minste één
minuscuul waxinelichtje.
6. Voor
blinden is eten op de tast dagelijkse realiteit. Na dit etentje is mijn respect
voor deze medemensen met hun beperkte gezichtsvermogen enorm gegroeid.
7. Toch
heeft eten op deze manier ongetwijfeld ook voordelen. Want wie ziet het als je
bijvoorbeeld onderuitgezakt aan tafel zit, stiekem met je handen eet of
ongegeneerd een irritant snotje uit je reukorgaan peutert?
8. Wil
jij deze fantastische culinaire ervaring ook eens meemaken? Het is beslist aan
te raden, maar reserveren is noodzakelijk, want het restaurant is behoorlijk
populair.
9.
(Zin alleen voor de leerkrachten) Ook in de Tweede Kamer is een exquis restaurant,
waar je à la carte kunt dineren; zelf neem ik graag als voorgerecht de
bouillabaisse met kabeljauwfilet en als hoofdgerecht de Surinaamse roti.
zaterdag 26 november 2016
1002 Dictee zaterdag 26 nov 2016 (1): dictee Oefendictee november 2016 (12) √ x
Dictee - dictees [1002]
Oefendictee
november 2016 (12)
1.
Er zat een grote, zeg maar: handgrote, macula (huidvlek) – met de grootte van
een handgrootte dus – op mijn linkerdijbeen. Ik heb spatvenae [venen, aderen/s - enk. vena], die zijn
onderzocht via een kymograaf, die gebruikmaakt (GB in toel. ook: gebruik maakt) van een
combinatie van doppler- en echo-effect (dat heet een duplexbehandeling).
Tijdens die chirurgijnenbehandeling wordt na ruggespraak een ruggenprik (in
mijn ruggengraat?) toegediend of er vindt een laserbehandeling plaats. In het
oog kun je een maculadegeneratie [gele vlek - verkorting van macula latea] hebben en als je in de hoogte de Kolenzak [zwarte vlek aan de zuidelijke sterrenhemel] niet
ziet, wellicht een scotoom, een blinde plek in het gezichtsveld. Is dat nou dus
de macula lutea [gele vlek] of zenuwvezelschijf [blinde vlek]? Twee dicteespecialisten weten meer dan een
(dicteeschrijver).
2.
Jij met je warre hoofd ook! Morgen is ons warande-uitje [jachtterrein, dierenpark, etc.]. De stap is maar klein:
van de koudekarbonade- naar de warme buurt. Bij mechanische luchtverversing is
de wtw [warmteterugwinning] van belang. Je weet dat ceroplastiek wasboetseerkunst is? Is washi(papier)
[Japans, zuurvrij, zeer poreus] duur? De Surinamer nam een wasi [bad] en maakte zich de Japanse washoku [eetcultuur] eigen. Een
WASP is in de VS een white Anglo-Saxon protestant (blanke protestant met Britse
voorouders). Zij drijven een wellnessstudio. Ik hou niet van koffiedikkijkerij,
dus houd op met dat koffiedik kijken! Dat heb ik nou al een miljard twee miljoen
drieduizend (en) vier keer gezegd!
3.
Daar wordt grijswater [oppervlakkig gezuiverd afvalwater] toegepast. We drinken zoetwater [GB - in toel. ook los, VD: zoet water, in samenstellingen wel aaneen] en varen in zoutwater [GB - in toel. ook los, VD: zout water, in samenstellingen wel aaneen.
Triest, maar hij is het water in gelopen. Je zal maar aan hydrocele [waterbreuk, ophoping vocht in de zaadballen] lijden. Een
karbouw is een arni [waterbuffel] en een waterbunge is een beekpunge [ook: beekbunge: soort van ereprijs]. Een nereïde is een
watergodin en Poseidon is een watergod. Noma is waterkanker en een waterkers is
een cresson. De waterleiding van Sylvius zit in de middenhersenen. In die streek vindt
men [vind je] de Oude en Nieuwe Hollandse Waterlinie. Die Watermannen kunnen het goed
vinden met elkaar [geboren onder dat sterrenbeeld]. Kan een desman [watermol] desdochters [di-ethylstilbestrol] hebben? Nee, dus. Ketelwater innemen is
waternemen. Met hydronefrose heb je een waternier. Een yapok is een
wateropossum. Een nashi is een waterpeer en een waterpalm is een nipa.
4.
Een hookah, nargileh of shisha is een waterpijp. Waterspinazie heet ook
kangkung. Een waterspuwer is een gargouille of spijer. Een clepsydra is een
wateruurwerk. Bij 'waterval' moet je ook denken aan cascade en cataract. Je
zult maar hyponatriëmie [watervergiftiging] hebben ... Hebben jullie een boiler of een geiser? We
reisden soms per hydroplaan [glijboot of watervliegtuig], ook wel per clipper
[kan ook vliegen ... - een klipper kan dat niet!]. Tussen het Scheur
[bij Rozenburg] en de
Noordzee ligt de Nieuwe Waterweg. Een prise d'eau is een waterwinningsplaats.
Na de waterzo [in water gekookte en opgediende vis] smaakt die waterzooi [(Gents) gerecht van in groente gekookte, met het nat opgediende kip] maar al te goed. Een waterzwijn is een capibara.
5.
Een watt [W] is een joule per seconde [J/s]. Een Wp is
een wattpiek (maximaal vermogen van een zonnepaneel). "Wauwie [wow]," riep de wout [agent],
"wat een wauwe [gunstig] wind!". De WCC [World Council of Churches, Wereldraad van Kerken] bestaat uit niet-rooms-katholieke
kerken. Een wauwelaar is een kletsmeier. In web 2.0 kijk je niet gek op van
webapps. Dit is een web-only aanbieding [alleen via een website te koop]. Een wayaka is een pokhoutboom.
Inderdaad: de Akte van Afscheiding en Wederkering stamt uit 1834. Zie je
verband tussen 'paraisseren' [verschijnen] en 'parousie' [glorieuze verschijning van een vorst of een godheid - of de verwachte terugkeer van Christus op aarde = wederkomst]? Ja. Dat is een kwestie van poets
wederpoets
[BE ook: poets wederom poets]. Hij sloeg met zijn wedge [stok/club bij golf] het wedgwood [fabricaat van Engels steengoed of porselein] aan stukken, toen iemand hem
een wedgie [iemands onderbroek in zijn of haar bilnaad trekken] gaf. Mijn buuf is weef [weduwe]. Die vrouw is lid van de Orde der Weefsters [de vrouwelijke pendant van de Orde van Vrijmetselaren].
6.
In de lange week [van Hemelvaartsdag tot Pinksteren] hebben we vakantie [de hepivakantie]. Ze noemen dat "Het Weeltje"; het
is een waal [waai, weel: kuil door zandafgraving]. Een weepie is een tearjerker [tranentrekker]. De weetal [vgl. jan-weetal en lijsje-weetal] haalde heel wat
ditjes en datjes tevoorschijn. De Derde Weg wilde [als beweging] echt de verhouding Rusland-VS verbeteren. Mijn
bericht op GeenStijl [niet in wdb.] is (weg)gejorist [berichten wissen bij het modereren op internet]. Wij weten dat wei paracaseïne [melkserum, melkwei, hui] is. Het
boek beschrijft de werdegang [ontwikkelingsgang] van de weidegang. Weid uw ogen [laat ze rondgaan]! Het pasgeboren
veulen stond nog wat wejiewerig (wiebelig) op de benen. Al met al is dat een tafeltje-welbereid, een welvoorziene dis.
vrijdag 25 november 2016
1001 Dictee vrijdag 25 nov 2016 (2): dictee Groot Mortsels Dictee 2016 √ x
Dictee - dictees [1001]
Groot
Mortsels Dictee 2016
Zalige
herinneringen
1. Het
was een warme zomerdag. In haar strandstoel zat een vrouw te dromen. Ze was
alleen, of toch niet want aan haar voeten lag een
sint-bernardshond. Haar eega
was in de stad gebleven voor een congres voor orthopedisten, podologen,
acupuncturisten en aanverwante disciplines. Hij zou haar 's avonds wel treffen
in het hotel, maar op dat ogenblik was zij niet zeker dat hij zou komen. Die
congressen liepen nogal eens uit.
2. Dromend nipte ze aan haar gin-tonic. In dat
pikante bikinietje zag ze er schattig uit. Dat setje had ze voor enkele jaren
op vakantie gekocht, toen ze met haar vriend in hun bordeauxrood
deux-chevauxtje door Frankrijk trokken en in Bordeauxs omgeving gingen
bivakkeren. Wat was dat een zalige tijd! Ze herinnerde zich dat zij hun pyjama's
vergeten waren, maar daar tilden ze toen niet zwaar aan. Op die reis had ze
voor het eerst kant-en-klare inktvisringen met broccoli en een exquise
fricandeau met kriekjes gegeten. Op diezelfde camping logeerde toen een collega
van haar vriend, een sociaal psycholoog uit Vlaams-Brabant, die in de winter
ski-instructeur was. Zijn vriendin – of was het zijn maîtresse? – was een
amoureuze masseuse, die in haar vrije tijd tatoeëringen zette. Maar verder een
vriendelijk dametje hoor! Zij kon het overigens goed stellen met de EHBO'ers
uit de
mini-Rode Kruispost, voor wie ze een
tête-à-tête gearrangeerd had. Dat was niet in goede aarde gevallen bij haar
vriend!
3. Het vrouwtje zuchtte. Die jaloerse mannen toch! Moet je nu voor een onschuldige decafeïné met twee de stemming verbrodden? Haar gedachten dwaalden verder af. Sinds haar linkerdijbeenbreuk waren zij en haar man niet meer gaan bivakkeren. Ook van die collega had ze nooit nog gehoord. Tot diezelfde avond in het hotel. Toen haar man haar kwam opzoeken, was hij niet alleen: op het congres was hij de man van de camping tegen het lijf gelopen. Die was even meegekomen om haar te groeten en een glas te drinken. En zijn vrouwtje? Die was al lang (allang) vertrokken naar overzeese landen. Ze hield namelijk niet van jaloerse bokken!
1000 Dictee vrijdag 25 nov 2016 (1): dictee Groot Dictee van Goeree-Overflakkee 2016 √ x
Dictee - dictees [1000]
Groot
Dictee van Goeree-Overflakkee 2016
Horrorclown
(auteur: André Kastelein)
1. Nee,
in een cafeetje zwartepieten kan überhaupt niet meer, noch het consumeren van
negerzoenen: onze taal wordt gekuist van vermeend discriminerende uitingen.
2. Sinterklaas'
knecht, ontdaan van kachelzwart en kruidnootjes, zal nooit ofte nimmer nog
ijlings steile mansardekappen bestijgen, doch in de illegaliteit verpieteren
bij louche halloween- en sm-party's.
3. Ook
de gouden koets [niet G. K.] van het Koninklijk Huis
lijdt onder weinig scrupuleuze activisten: het petit-pointnaaldwerk van de
gecapitonneerde kussens, alleszins minutieus geborduurd door weesmeisjes en gesponsord
door adellijke douairières, wordt onder druk van actiecomités vervangen door ecologische,
gerecyclede linde- en berkenhouten zittinkjes.
4. De allegorische
schilderingen van papaja's, kruidnagels en cacaobonen offrerende Atjehers [2015 niet (meer): Atjeeërs], als reminiscentie van een VOC-tijdperk,
worden geblurd [niet: geblird, verwarring met gesmirt
– uitspraak ; uh] [blurren = uitwissen of vervagen van personen, smirten = flirten buiten gebouw tijdens roken], of verruild voor graffitiuitingen [geen koppelteken – bij dictees!] van postkoloniale
hasjhandelaren.
5. Met
de teloorgang van Piet dreigt het sinterklaasfeest in een vacuüm te belanden en
creëren enkelen van de weeromstuit een nieuw mythisch blank fenomeen: de
killerclown, die, blijkbaar gekloond, gelijktijdig in onder meer 's-Hertogenbosch
en Kijkduin door ghostbusters en Pokémonjagers [voortaan
toch maar met hoofdletter ... merknaam] werd waargenomen.
6. ’s
Nachts verschijnt hij met krijtwit geschminkt gezicht, karmozijnrode neus en
door kohl omrande ogen, zonder roe [niet: roux = bindmiddel
voor saus en niet rouge: die houden we erin ...] en jutezak [klemtoon op 'jute': als lemma in GB en VD prioriteit, evt. kan juten zak en zelfs jute zak (lemma kolenzak) wel, maar dan ligt de klemtoon op 'zak'],
maar met stiletto of hockeystick onder sinistere, tl-verlichte viaducten en in
bosschages van verlaten stadsparken.
7. Hierdoor
dreigt het faillissement van toch al dromedaris- en tijgerloze circussen en zelfs
een cliniclown werd met argusogen door patiëntjes met coulrofobie [ziekelijke angst voor clowns] aanschouwd en
ternauwernood niet gelyncht door de in allerijl [aller haast] gealarmeerde medici.
8. Het
meest onheilspellend is dat straks een schuins marcherende [Moet dat wel aaneen? Preciezen: nee! - wel schuinsmarcheerder aaneen ] horrorclown met nucleaire
langeafstandsraketten op de schoorsteen van het Witte Huis [zie lemma 'Oval Office'] jongleert.
9. Is
Zwarte Piet een karikatuur van de zwarte man, dan is deze terrorclown die [niet dat:
'karikatuur' is een de-woord; in relatie tot 'een karikatuur' kan 'dat' mogelijk wel!] van de 'angry white man'.
10. Het
is maar wat u prefereert.
woensdag 23 november 2016
0999 Dictee woensdag 23 nov 2016 (1): dictee Oefendictee november 2016 (11) √ x
Dictee - dictees [0999]
Oefendictee
november 2016 (11)
1.
Hij gebruikte vaak een tribrachys [drielettergrepige versvoet - kort, kort, kort, ⌣ ⌣ ⌣ ] in zijn tribrachische verzen, waarin hij het op
het oog toch traneloze tranendal beschreef. In de trezoor [schat(kamer)] ontwaarde hij onder
de travee [gewelfveld tussen gordelbogen, ook gevelindeling] van trascement [mortel] een helaas trashy [waardeloos] traktaat [geschrift, vlugschrift, overeenkomst].
2.
De chemicus bestelde bij de groothandel tributyltin [giftige stof voor o.a. scheepsverven], trihydroxybenzoëzuur [galluszuur [voor productie inkt en oxydant],
triglyceride [zeker glycerol], trotyl oftewel trinitrotolueen (afko: TNT - voor explosieven) en tri-joodmethaan [jodoform, wondbehandeling].
3.
Triple P [vgl triple A voor financiële instellingen] of PPP staat voor: people, planet, profit en TQM (total quality
management) voor ikz (integrale kwaliteitszorg).
4.
De rekening bedroeg, vreemd en jammer genoeg, twee miljoen dertig euro. Ik
kreeg de tuyau [tip] dat mijn buuf (in feite: bon pour le badinage non pour le mariage = goed om mee te dollen, niet om mee te trouwen)
toch, oorspronkelijk golddigger [gulpenduikster, eropuit om met een rijke man te trouwen], richting twaalf en een half jaar gehuwd [twaalf-en-een-halfjarig huwelijk] zou zijn
met die rastaquouère [opschepper, rijke parvenu, wonderlijke figuut], nouveau riche
[parvenu, nieuwe rijke], een monsieur Jourdain [rijke burger], lebemann [rijke man, leeft zich uit in zinnelijke genoegens], of zo u wilt
croesus [zeer rijk man, schatrijk], gaat.
5.
In die twee-onder-een-kapper wonen twee tweelingen, die Tweelingen [geboren onder dat sterrenbeeld] zijn. In dat
vierpersoonshuishouden [bnw., maar samensteliingen aaneen] slapen zij op tweepersoonsbedden [idem!]. Een
van de twee liep kortelings het [cijfers] 100m-record (100 meterrecord) met twee tienden aan
flarden. De ander speelt cuatro [verwant aan de gitaar] in een typico-orkest [orkest van snaarinstrumenten].
6.
Ik ben het huis uit gebonjourd, zeg maar: de laan uit gestuurd. Ik had er te
veel onzin uitgeflapt. De uhd'er had allemaal ugli's [citrusvrucht] in mijn uggs [laarzen] gedaan. Uche-uche,
helpt een ufostudie met een publicatie in het Reto-Romaans echt tegen ufoangst [unidentified flying object]?
Gebruik van het woord 'uberteit' vind ik überhip, vooral als een vrouw over
tijd is, terwijl haar man werk in overtijd verricht.
7.
Het was hartje winter. Hoe hard je je daartegen? De (Olympische) Winterspelen
staan voor de deur. De jager schoot een Schots sneeuwhoen. Ik niet, maar wie
heeft de bigfoot (yeti - mythisch wezen
Noord-Amerika, voetsporen in de sneeuw]) wel [nadruk] eens (!) gezien? De blizzard [plotselinge sneeuwstorm Canada,
Noord-Amerika] onttrok de arrenslee aan
onze perceptie [waarneming]. De boeran [hevige noordoostenwind] is een steppeverschijnsel in Siberië en Rusland. Dat
je me negeert: het laat me echt siberisch [Siberisch koud]. De bruchharsch [bevroren harde bovenlaag] ligt boven op de
zachte sneeuw. Mijn opa heeft capitis nives (sneeuwwit haar). Wat is corniche? Hoek van een omlijsting of rand van stuifsneeuw! Op
het fjeld [hoogvlakte Zweden, Noorwegen, vgl. de fjord - smalle zich vertakkende inham met steile wanden] lag firn [korrelig sneeuwijs], geen fondantijs [papperig, beschuitijs]. De irbis [sneeuwpanter] keek naar de iglo [ijshut] bezijden de
gletsjer. Mijn overhemd is nive candidor = witter dan sneeuw. Een nivometer [sneeuwmeter, niveaumeter heeft een andere klemtoon ...] meet
sneeuw en nivôse is de sneeuwmaand (in de Franse Republiek). Wordt het een
vroege en/of een witte paas [Pasen]? De
sint-bernardshond (de huidige is met een
mastiff gekruist) had – als je het hem vraagt – een eau-de-vievaatje(!) [aquavit, brandewijn] rond zijn
nek. In die slush [smeltende. papperige sneeuw] kan ik niet skiën, dan maar après-ski! De prince charming, de
prins op het witte paard, vindt zijn oorsprong bij Sneeuwwitje (die van de
zeven dwergen, in die Disneytekenfilm). In het café werden royaal advocaatjes,
alcopop [zwakalcoholisch, lijkt op frisdrank] , armagnac [verwant aan cognac], booze [alcoholhoudende drank], breezers [zoete drank op basis van rum], campari [alcoholische drank, een rode bitter], chicha [bedwelmende drank uit gegoste mais], cobbler [verkoelende drank uit wijn, suiker, sinaasappelschillen en fijngemalen ijs bereid], cider
[alcoholhoudende drank bereid uit gegist appelsap, ook wel uit gegist perensap], limo(nade),
gargantueske [overdadig] fosco's [koude drank, bereid door water, suiker, cacao en vanille te koken, en daarna met melk, water of spuitwater aan te lengen], gerstekoffie, half-om-halfbier [likeur uit curaçao + bitter of licht + donker bier], zelfs kalmerende julep [benaming voor een verkoelende, kalmerende drank - oude geneeskunde],
kasiri [SR: zwakalcoholische - VD - drank uit cassave], kattenpis [slechte drank - ook figuurlijk: dat is geen kattenpis ...], kava of kawa (bepaalde peperstruik of bedwelmende drank daarvan - cava is een mousserende wijn, gemaakt volgens
de méthode champenoise), kinadrank [bevat kina], kir (royal) [kir: aperitief bestaande uit droge witte wijn met een scheutje crème de cassis - kir royal: champagne i.p.v. witte wijn], koemis (bedwelmende drank van
de Kalmukken), laaf- [verkoelend] en laxeerdrank [laxerend, de stoelgang bevorderend], likorette [verloflikeur, minder dan 15% alcohol], longdrink [drank
bestaande uit een hoeveelheid alcohol, aangelengd met
koolzuurhoudend water of vruchtensap, en meestal ook ijs, uit een hoog glas gedronken], mazagran [koude koffie, mineraalwater en cognac], mede [honingwijn, mee],
meidrank [vitaminerijke, uit kruiden bereide grasgroene drank, die tot in de tweede helft van de
negentiende eeuw in het voorjaar gebruikt werd als bloedzuiverend middel, tegen scheurbuik, jeuk enz.] en milkshake – mjam(mie) [lekker - jammie, njamnjam!], orgeade [amandelmelk, amandelpers], oxycraat [mengsel van azijn, water en suiker of honing (als verfrissende drank)], pantagrueleske
[overdadig] paraguaythee [maté], peyote [cactus --- > drank met kallucigene werking] en podosiri [drank van de açaibessen van de açaipalm], pulque [in Mexico: uit het sap van de agave bereide alcoholische drank], punchbowl [wijde glazen kom] en radler [mengsel van bier en frisdrank], rotterdam(mer) [drank bestaande uit mineraal-, soda- of spuitwater met een scheutje elixer of pomeransbitter],
rumpunch [hete drank van rum met water, suiker en citroen], sake (ook: saki - uit rijst gebrouwen, bevat 12-14% alcohol, wordt lauw gedronken uit kleine kommetjes), schelvispekel [kruidenbitter van brandewijn,
kaneel, nootmuskaat en suiker, vroeger een geliefkoosde drank van Vlaardingse vissers], shandy [drank met ca. 1% alcohol die bestaat uit een mengsel van limonade en bier], slappe sloerie [slappe, smakeloze, gore drank], sorbendrank
[gegiste drank, van sorben gemaakt - sorbenboom - vrucht sorbe + n] als spécialité de la maison [gerecht of drank, bijzonder goed bereid - 'van het huis'], spanjool [helft rode bessenjenever = van zwarte bessen! en de helft (jonge) jenever], sterkedrank (GB in toelichting ook: sterke
drank), swietendrank [uit
gedroogde rozijnen getrokken Friese drank], te-drinken [regionaal: drank], tequila (sunrise) [tequila: Mexicaanse alcoholische drank (ca. 40%) bereid door het gegiste sap van de agave tweemaal te distilleren, traditiegetrouw gedronken met zout en citroen - + sunrise: cocktail van tequila, sinaasappelsap en grenadine], tweedrank [niet-alcoholische drank van twee verschillende vruchten], vermout [alcoholische (13,5-17%) drank bereid uit witte wijn met een aftreksel op alcohol van alsem en andere kruiden], een
vieuxfantasie [Hollandse cognac], een whip [warme drank bestaande uit witte wijn, suiker, citroen en geklutste eieren], whist [thee, suiker, citroensap en rode wijn], v/wodka [kleurloos hoog alcoholhoudend distillaat (meestal ca. 32,5 à 45%) uit graan,
aardappels of een combinatie daarvan, de nationale drank van o.m. Rusland en Polen] en yakult [zekere melkachtige drank] – hoe was de
zin ook alweer? – geserveerd.
8.
Hij wilde me vernachelen [VD ook vernoggelen], maar hij verknoertte dat, hij heeft het helemaal vermontevioleparkt [niet in GB, VD: alleen infinitief],
vermoost. Hij was moe, moeër, moest, op z'n vermoeidst dus.
dinsdag 22 november 2016
0998 Dictee dinsdag 22 nov 2016 (2): dictee Finale Groot Stadsdictee Rotterdam 2016 √ x
Dictee - dictees [0998]
Finale
Groot Stadsdictee Rotterdam 2016 [voor brugklassers]
Metamorfose
van het onderwijs (auteur: Anna Woltz)
1.
Onze wereld verandert voortdurend en daarom is het essentieel dat ook het
onderwijs zicht vernieuwt.
2.
Millennia geleden was het vakkenpakket compleet anders.
3.
Visualiseer het lesprogramma uit de prehistorie maar eens: dagenlang blokken
voor een superzwaar examen mammoetjacht, een practicum vuistbijlen slijpen of
vuur maken zonder lucifers.
4.
Of mijmer eens over je grootouders ...
5.
Die stakkers hebben in hun desolate kindertijd nooit gegoogeld, nooit gechat
met een onbekende engerd, geen enkel e-book (e-boek) aanschouwd of
computergames gespeeld.
6.
Het is evident: in de eenentwintigste eeuw (21e, 21ste eeuw) is de maatschappij
zo veranderd dat jullie opleiding aangepast moet worden.
7.
Sommigen vinden het zelfs discutabel of goed leren spellen nog wel vereist is.
8.
We hebben toch de spellingcontrole?
9.
Maar tekstverwerkingsprogramma's raken nog steeds verward door d's en t's en
soms zijn de suggesties voor alternatieven ronduit hilarisch.
10.
Er zijn talloze komische voorbeelden van uiterst gênante berichten die nooit zo
bedoeld waren.
11.
Zolang de mens steeds weer nieuw virtueel vuur creëert, blijven we toch
intelligenter dan computers.