3334 Dictee woensdag 28-06-2023 (1) – dictee Dictee van de dag (983) √ x

Dictee – dictees [3334]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee april 2018 (2), geheel herzien naar situatie 2023

Dictee van de dag (983)

Oefendictee april 2018 (2)

1. Zie vorig dictee [982 = blogpost 3333]: nooit gedacht, maar vandaag moest ik aan de NSAID! Voor mij is dat een ponteneur, een point d'honneur [iets wat het eergevoel raakt]. Op dat pongé (soort taf) was ponge (ereprijs) geborduurd. Het poujadisme is een kleinburgerlijke protestbeweging met extreemfascistisch karakter. Pralines [GB - VD ook: pralinen] kunnen praliné [vulling] bevatten. Een rakelijzer is een sleis (ovenkrabber, loet). De playboy racete op zijn reesplee [VD - scooter - GB: raceplee] naar de winkel om een
wc-pleeboy te kopen. Hij zat pauwentrots op de zelfgereide (reien = vlakschaven!) bok. Ze kunnen elkaar niet luchten of zien: Simpelmans en die saaimans. In Valerius' Gedenckclanck stond het al: Nederland! Let op u saeck! Safe sex is veilige seks. Een sandalwood is een sandelhoutpaard. Mag ik een sauternes [wijn, zelfde mv.] van u? Hij moest zijn sardonisch gelach(!) duur betalen. Je weet het: een scuba is een self-contained underwater breathing apparatus. Raar woord: secondbestopinion [second best].

2. Loop ik door Lopik, loop ik een paar Lopikers tegen het lijf. Zij zei dat jij momenteel heit (ww. heien!). Verweesde wees, wees wijs en bid een weesgegroet [keer bidden] met de officiële tekst van het Weesgegroet [naam]. Speel jij basdrum [ah] of bassdrum [ee], snaredrum [èh] of snaardrum [aa]? Zijn moeder had op zijn smoddendoek [slabbetje] een hartstikke mooie smoddekop [schaap met grauwe kop] geborduurd. Snobbish is snobistisch [als een snob: doet zich voor als kenner van kunst en cultuur]. Ze zijn weer helemaal in: de sannyasins of rajneeshies, de volgelingen van de Bhagwan, verkorting van de Indiase goeroe Bhagwan Shree Rajneesh, stichter van de Bhagwan(beweging). Hij kikte erover dat hij op zijn kiksen [voetbalschoenen] kickte. Met aloïne duiden we aloëbitter aan. Hij was blasé, zij nog blaséër en hun vader het blasést [meest blasé] van alle drie. Omdat ik een rastaquouère [vreemde snoeshaan, snuiter] ben, hebben ze mij vast niet uitgenodigd. Ik ga zythologie, bierkunde, studeren. Bier hoort trouwens zymotisch [gistend] te zijn. Een narcissus [koestert eigen schoonheid] is een narcistisch persoon. Hij is in het rijk van Flora begonnen met kweken van Flora's kinderen [de bloemen], specifiek suzanne-met-de-mooie-ogen [slingerplant als kamerplant – alleen enkelvoud].

3. Het lemma 'coccejaans' [april 2018] bevat een al tientallen jaren bestaande fout ... 2019: coccejanen met met kleine c – 2023 oké!. Verwar niet: 1) coccejaan(se) [kohk-see-jaan] = volgeling van de Leidse hoogleraar Coccejus [Coch - 2025], voorstander van de meer vrijzinnige richting in de gereformeerde staatskerk en 2) koksiaan(se)
[kohk-sie-jaan], scheldnaam voor de christelijk-gereformeerden (oorspronkelijk als scheldnaam voor de volgelingen van Ds. Hendrik de Cock (1801–1842) uit Ulrum; door associatie met kok werd het woord ook een scheldnaam voor 'iemand die veel eet', dus een aanhanger van de kok is). Met '*français*':à la française (op z'n Frans, in de Franse stijl), Comédie-Française (= Théâtre-Français, vergelijk Académie française – ook: de Veertigen – met devies: à l'immortalité en leden, de immortels, de onsterfelijken), française (dans, gewone quadrille), Française (vrouw), la clarté française (de helderheid in de Franse uitdrukkingswijze), mal français (medisch, eufemistisch: syfilis), CPF-frank (Comptoirs Français du Pacifique-frank) en RF
(= République Française).

4. Liter heeft volgens VD als symbool L of l [RL: die L lijkt me fout – in lemma ‘L’ komt de liter zelfs niet voor! - 2025 l, in wetenschappelijke teksten ook wel L]. Forza Italia [aanmoedigingskreet]! Nel mezzo di cammin di nostra vita: op het midden van onze levensweg. De NELOS is de Nederlandstalige Liga voor Onderwateronderzoek en -Sport. BGN (Bulgarije) staat voor de lev: 100 stotinka. De vrouw vermande zich. En de man, vervrouwde die zich? Neenee, niet doen, daar zit een
nee-neesticker! Het moment suprême is het supreme (suprême) moment, het hoogtepunt. Die Suzanne/a met de mooie ogen(!) was voor mij een princesse lointaine [onbereikbare geliefde]. Overigens is mijn huis al vergeven van de suzanne-met-de-mooie-ogen [geen mv.]. Met DMMP (dimethylmethylfosfonaat) gemaakte sarin(e) (net zo'n zenuwgas als VX, soman – niet wdb. en tabun) kun je op het eerste gezicht niets bestrijden. Met '*color*': technicolor en colorfieldpainting, maar let op: fullcolourduk is in full colour. De drukkersterm CMYK
[bij drukkers!] staat voor Cyan, Magenta, Yellow en Key, waarbij 'key' verwijst naar de k, de laatste letter van 'black'. De drie primaire kleuren zijn dus cyaan, magenta en yellow, in het Nederlands: RGB,
[tv, beeldscherm, e.d.] rood, groen en blauw. N. Chomsky bedacht de tgg, de transformationeel-generatieve grammatica. Zij lijdt aan thuisitis [GB].

5. Hij zit op de ThUK: Theologische Universiteit Kampen. een thyrs, thyrsus, thyrsusstaf, bacchantenstaf is een klimopstaf. Het zij maar weer gezegd: een TIA is een transient ischaemic attack, vaak voorbode van een attaque. Thulium (Tm, 69) is nu eenmaal geen thorium
(Th, 90). Een touche-à-tout is een bemoeial. Trehalose is plantensuiker. TNT is trinitrotolueen oftewel trotyl. Getroebleerd, in de trubbels [problemen]? Zoek een troubleshooter [probleemoplosser]! Wat was COPD ook alweer? O ja: chronic obstructive pulmonary disease = rokerslongen. De schrijfwijze 'grilpan' is niet fout – in dictee wel – [van ww., GB in toelichting, maar liever: grillpan, van znw.]. De mens met zijn umwelt [alles wat een mens omgeeft] zit altijd in een zekere umfeld [milieu]. Nikkelglans wordt ook ullmanniet genoemd. Alle urticaceeën behoren tot de familie Urtica (brandnetels). Je 2 ureters komen uit in de ene urethra [van binnen naar buiten].

6. Sollen (qua plaats) met een gevangene is vershanghaaien. Hij had zijn brits [slaapplaats] verrinneweerd [geruïneerd] en verknoertte [verpestte] het daarmee voor anderen. De vermoeidste lopers haakten het eerst af. Heb je de boel nu weer verschlimmbessert (? ww. niet in GB of VD – in Duits: t)? Met dat verguldsel is het wel mooi geworden! Een volontair werkt voluntair [vrijwillig]. Het woord yippie [politieke hippie] komt van Youth International Party (Internationale Jongerenpartij). Wrijten, je weet wel, dat is bakkeleien. De scheepsschilder resideerde in een van de Caricom-landen [Caribbean Community and Common Market]. De schonen-bij-dage [purperwinde] en de schonen-bij-nachte [nachtschone] hebben het loodje gelegd bij VD, de schonen uit het Westland [perzik] en de schonen van Boskoop [goudrenet] (nog) niet. Het meervoud van 'bonheur' is 'bonheurs', dat van bonheur-du-jour' echter 'bonheur-du-jours'. Als je oude wonden openrijt (oprijt, ript), heeft het slachtoffer een rijtwond te dichten.

7. Een mine (mina) bij de oude Grieken is 1/60 van een talent (gewicht en munt). Een APM (anti-personnel mine) krijgt als correcte vertaling antipersoonsmijn (VD, antipersoneelsmijn lijkt wel heel vreemd, sinds 2017 heeft VD beide woorden als synoniemen!). Hobbyen doe je met hobby's, sudokuen [oe oe] met sudoku's [oe]. Geef mij maar zo'n gelaarsd en gespoord hoentje [gebraden hoentje dat kant-en-klaar opgediend wordt met alles erop en eraan]. Tim, boek toe [= dicht]! Het is net zover van hier tot Timboektoe als van hier naar Tokio [zeer ver]. Nil volentibus arduum: voor hen die echt willen is niets te moeilijk! Een rara avis in terris nigroque simillima cygno = (letterlijk) een zeldzame vogel op aarde, het meest lijkend op een zwarte zwaan, een kuise vrouw dus [men kende toen de zwarte zwanen uit Australië nog niet!]. Incorrupta fides nudaque veritas: niet te verbreken trouw en de naakte waarheid. Een ruwe kerel die ongegeneerd de waarheid zegt is les paysans [mv.] du Danube (boer van de Donau). Obscura vera involvens: de waarheid hullend in duistere woorden.

8. Perigordtruffels behoren tot de lekkerste! 'Frame' is een het-woord. Die dieren, aeneasratten, heten zo, omdat een rattenmoeder haar kroost op de rug draagt, en Aeneas dito zijn oude vader! Het Ministerie(! – instelling, gebouw = ministerie) van Buitenlandse Zaken heet ook wel BuZa (BZ, ook: het Plein, Plein 23) en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties BZK. Het historische ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk werd aangeduid met CRM. EL&I: Ministerie van Economische Zaken
[los ook: EZ], Landbouw en Innovatie. IenM: Ministerie van Infrastructuur en Milieu. LNV: (historisch): Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, ook: Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. MinDef: Ministerie van Defensie. Ook nog: OCW,
O en W en OK en W., Fin. = Ministerie van Financiën. Verouderd: SoZa = (Ministerie van) Sociale Zaken en SoZaWe [ook: SZW]: de We extra is van Werkgelegenheid. VenJ: Veiligheid en Justitie. VenW: Verkeer en Waterstaat (in 2010 opgegaan in IenM – ook wel: V&W). Vomil: Volksgezondheid en Milieu. Voro: Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. VROM: Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (in 2010 opgegaan in IenM). VWS: Volksgezondheid, Welzijn en Sport. WVC (historisch): Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur. Ten slotte het ministerie van de mp, de minister-president: Ministerie [instelling] van Algemene Zaken (AZ). Criticasters op de
M van Ministerie als instelling verwijs ik naar TH (p. 112: Ministerie van Economische Zaken - 2025: bij de versie 2016 is het pagina 110) en de Taaladviezen van Taalunie, Onze Taal en Taaltelefoon.

 

 

 

3333 Dictee dinsdag 27-06-2023 (1) – dictee Dictee van de dag (982) √ x

Dictee – dictees [3333]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee april 2018 (1), geheel herzien naar situatie 2023

Dictee van de dag (982)

Oefendictee april 2018 (1)

1. In de schouwburg had ik andermans jas meegenomen, iemand anders' jas dus. Hij schoot tekort in zijn functie-uitoefening. En bij het carpaletunnelsyndroom [carpale tunnel] is er gedeeltelijke functie-uitval van de hand. Een theremin is een elektronisch instrument dat bespeeld wordt door de handen in een elektromagnetisch veld te bewegen. Lastig met die beesten: neien is hinniken en nijten is met de hoorns stoten. Een bleitje is een vis en een blein is een blaar. Dat voorwerp is leigrijs. Waar zit op een schip de lijboelijn [boelijn of boeilijn aan de lijzijde]? Die dominee lijkt wel een zijige sok. Als je IADM hebt, lijd je aan insulineafhankelijke diabetes mellitus, jeugddiabetes, suikerziekte, diabetes type 1. Overigens is adiponectine een door adipocyten [vetcellen] afgescheiden eiwit waarvan wordt aangenomen dat het diabetes en aderverkalking helpt voorkomen. Met een 8 plusje haal je een 8 plusresultaat [8+'je, achtplusje, achtplusresultaat, 8+-resultaat]. Atten doe je met een adje [ad fundum = tot op de bodem – glas in één teug leegdrinken]. Een akoe is een geluidsalarm.

2. Hoeveel? Nou, anderhalf miljoen anderhalfduizend. Ik doe tegenwoordig aan bbb-training (buik, billen, benen). Een cérémonie protocollaire is een kwestie van protocollen en ceremonies, ceremonieën of ceremoniën. Een pickel is een pikhouweel voor bergbeklimmers. In BE staat pmd voor plastic flessen [plasticflessen], metaalverpakkingen, drankkartons. Ethanol is de psychoactieve stof in alcohol en THC (tetrahydrocannabinol) die in marihuana. Trouwens: superskunk is skunk [een soort van nederwiet] met een hoog gehalte aan THC. De ideale Schotse gentleman uit de tijd van Shakespeare was The Admirable Crichton; hij leefde ver voor the age of machinery [de eeuw van de machines]. De consorten [konsoorten] bereikten consensus: we doen geen concessies. Ik was er bijna weer in gestonken GB 2025. U mag geen prozac (antidepressivum; wel muzikale!) en ibuprofen [pijnstiller, acrylpropionzuurderivaat] meer gebruiken! Wat is NSAID? Wel, dat is een nonsteroidal
anti-inflammatory drug, een niet-steroïde anti-inflammatoir geneesmiddel (pijnstiller die naast een pijnstillende werking ook een ontstekingsremmende en koortsverlagende werking heeft, zoals ibuprofen). Hij is pfeifferlijder, lijdt aan de ziekte van Pfeiffer.

3. Hij oefent vaak echelles [toonladders] op de piano, vurig als door een echel [bloedzuiger] gebeten. Het niveau van prévôt [let op: GB - prevot] ligt onder dat van maître [bij schermen]. Het woord 'makokketje' [SR, kinderspel] is mogelijk afgeleid van 'machochel' [ook: machoechel]. De Malagassische bevolking spreekt Malagasi en betaalt met ariary's [MGA]. Op de Malediven [ook: Maldiven] vind je tasjesdieven, t-dieven en mogelijk ook steppekiekendieven [in de zoo]. Malgré tout [niettemin, ondanks alles] is hij goed terechtgekomen. Op een mallejan [palensleep, bedoeld was: een huifkar o.d.] hoor je veel mallepraat. Een mannekino is een mannequin.

4. De geheimzinnige koper stuurde een manus ministra [stroman] naar de veiling. Is Al Gore een vox clamantis in deserto [een roepende in de (klimaat)woestijn]? De passievrucht heet ook granadilla [Spanje], maracuja [Portugal] of markusa [SR]. Het is de vrucht van de passiebloem [Passiflora, de blauwe passiebloem is de Passiflora caerulea], limonade van die vrucht is zuurwater. Wat je aan dovemans deur tegen dovemansoren zegt, zijn margaritas [ah] ante porcos [paarlen voor de zwijnen]. Doe mij maar een martinietje. Mastiek met als synoniemen mastix en lantisk [kostbare harssoort] kun je niet drinken. De marcaanse [Marcus'] evangeliebenadering bevalt niet iedereen. Wat is parkour of freerunning voor een acrobatisch spel [snel een parkoers afleggen in stad of vrije natuur]? Let op: een mc [èhm-sie] is een rapper, een hiphopartiest dus, een femcee [fèhm-sie] is een vrouwelijke mc, vrouwelijke rapper, maar een mc [èhm-sie] is een echte master of ceremonies [dat is alleen Engels] – ook wel: mike controller [ook dat is alleen Engels] – die m.n. de acts van stand-upcomedians en popgroepen aan elkaar praat! Het lettertype mediëval is in Italië ontstaan. Hij zei door de mike [microfoon] wat hij in de miek [microscoop] zag.

5. Een eeuw duurt tien decennia lang. De Apelles van de 17e eeuw: dat was Pieter Lastman [schilder]. Piet Mondriaan creëerde de Nachtwacht van de twintigste eeuw (Victorie Bogie Woogie). De metteur en scène zorgt voor de mise-en-scène [toneelschikking]. In Moffrika wonen moffrikanen en moffinnen. Een typische bezigheid van een monsieur Jourdain, de omhooggevallen rijke burger, is 'faire de la prose sans le savoir': proza schrijven zonder het te weten. Hij studeert morosofie, dwaasheidkunde. Morphing is morfen, het produceren van morphs [VD 2025 nog 2 x ph: t.z.t. morfing en morfs – digitaal gemanipuleerde foto? 2025 nog niet gerealiseerd]. Een mudejar is een Moor. Lijd je aan mucoviscidose, dan heb je de taaislijmziekte (CF, cystic fibrosis, cystische fibrose). Je mag (moet) nu 'Vrede van Münster' [ook: Versailles] schrijven. De Leugenbaron is een leugenbaron. Bij 'musivisch' denk ik aan mozaïek, bij 'muzisch' aan muzen en bij amuzikaal aan muziek. Van de muskadel (muscadelle) wordt via de muskadeldruif witte muskadel(len)wijn gemaakt; muscadet [ook wijn, Loire] heeft daarmee niets van doen. Waar wordt muschelkalk [grijsachtige soort van kalksteen] trouwens voor gebruikt? Weet ik niet. Hij is een mythomaan, een fantast.

6. Een myosotis, een vergeet-me-nietje [ook: mij], zal vast wel verzachtend werken bij myositis, spierontsteking. Behoort een neomist [pas tot priester gewijde] meteen tot de mysten (ingewijden)? NAD(H) is gewoon het nicotinamideadeninedinucleotide. (h van hydrogen – gereduceerde vorm - bij die 4 letters ook 4 losse woorden!). Bij 'niesen' hoort 'geniest', bij 'niezen' hoort 'geniesd'. Niet elke nikser [doet niets] is een nixer [van de generatie nix = generatie X]! Een notchback is een sedan, een vierdeurs (4-deurs), een vierdeurs personenwagen dus [ook: vierdeurspersonenwagen]. Notoire notoriëteit (notoriteit) [openbaarheid] is wel erg dubbelop. Met brt. [ook: bto.] wordt bruto aangeduid, met brt brutoregisterton. Gregorius XIII schoof in 1582 de datum 10 dagen op: na 4 oktober kwam 15 oktober. In de voorafgaande periode werd een datum volgens de juliaanse kalender (oude stijl, o.s., stilo veteri of stili veteris – st.v.) aangeduid, in de latere periode met de gregoriaanse kalender (nieuwe stijl, n.s., stilo novo of stili novi – st.n.). Een ocotillo [woestijnheester met kale takken] heeft – zoals je weet – karmozijnrode bloemen.

7. Het zal wel voorgekomen zijn dat een student overstapte van het novitiaat [studie] naar het noviciaat [klooster]. Wat gratis (koefnoen, voor tjomme) is, is om godswil, pro Deo (P.D.). Ze kunnen nu niet langer om de hete brij heen draaien. Een open haard zie je niet vaak in de openlucht. Een opéra bouffe is een opera buffa. Kunnen een ophicleïde en een eufonium wel samenspelen [muziekinstrumenten]? In de Opus Dei [organisatie] wordt vaak het opus Dei [r.-k. koorgebed] gebezigd. De Ouden woonden in de oude wereld, sommige dieren worden gesitueerd in de Oude Wereld (Europa, Azië, Afrika). Omne vivum ex ovo: alle leven komt uit het ei, meent de ovist(e). Bedoel je Overrijns [aan de andere zijde van de Rijn] voor de Boven-Rijn of de Neder-Rijn? Een overnachtse [zomaar ineens, van de ene dag op de andere] beslissing neem je overnight. Een white knight [witte ridder – bevriende ondernemer] kan je als ondernemer te hulp schieten (de 'k' van 'knight' spreek je niet uit). Toevallige passanten zijn ships that pass in the night. Gaan jullie vaak naar een ladies' night? Ik tippel [gecharmeerd zijn van] op films als 'Saturday Night Fever'. Ik lijd trouwens aan saturday night fever [koortsachtig verlangen om in de weekends te gaan swingen in de disco]. Een KG is een Knight of the Garter, Ridder van de Kousenband (en een kg gewoon een kilogram).

8. Het out-of-the-boxdenken is out of the box denken. Een deus ex machina is een out-of-the-blueverschijning [out of the blue - onverwacht, plotseling]. De verkiezingscampagne begon met champagne (pagne, sjampie, sjampoepel) op het kampanjedek. De munt ouguiya (MRO) behoort bij Mauritanië, de pa'anga (TOP) bij Tonga. Met 'paki' scheld je een Pakistaner uit. Bij een pakistaan [restaurant] kun je (meestal) geen paak [Pakistaanse hasj] krijgen. Ze morste paillet [blekerd, wijn] op haar paillettenpakje [zijden weefsel]. Die barista [medewerker espressobar] maakt lekkere koffie. De NZa is de Nederlandse Zorgautoriteit. Par bricole [achterbaks] is niet rechtdoorzee. Ik zie een zeker parallellisme tussen cirkel en ellips. 20 penny's hebben een waarde van 20 pence. Een pic of picca is een digitale afbeelding. Een pirlamp heeft een ingebouwde passief infrarode sensor.

 

 

3332 Dictee maandag 26-06-2023 (1) – dictee Dictee van de dag (981) √ x

Dictee – dictees [3332]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee maart 2018 (4), geheel herzien naar situatie 2023

Dictee van de dag (981)

Oefendictee maart 2018 (4)

1. Als je op '2 cent*' zoekt, krijg je ook lemma 'hart': daar komen immers in voor '2' en 'centrum' ... Een gobang [laatste g niet uitspreken – goo-bahn, g van goal] is een koperen 2½ centstuk [dus schrijven we ook '2 centstuk' of 'tweecentstuk']. Twee en een halve cent was een bedrag maar ook een munt. Dat is een halve stuiver [ook als muntstuk, dat heet dan twee-en-een-halvecentstuk – kennelijk prevaleert 'centstuk', dus geen – na 'halve']. Het heet ten slotte ook nog vierduit(en)stuk. Een vierduitsbroodje is een kadetje [dat kostte 2,5 cent – cadetten zijn er tuk op]. Als opkontje of hupstootje zal ik je een kontje geven, teneinde over die muur te klimmen. Hij leest de klassieken ad aperturam libri: waar hij het boek ook opslaat, zonder zich voor te bereiden [ook: aperto libro]. Alcyon, alcyoon, halcyon, halcyoon, ijsvogel: alle hebben ze zo hun alcyonische dagen [gelukkige, rustige tijd]. Ik weet allang dat je al lang aan het solliciteren bent!

2. Hij is al gauw geïrriteerd: dat zal je algauw merken! Waar komt de naam van de Deux-aesbijbel (de Bijbel van deux aes) eigenlijk vandaan? Wel, van een aantekening [later verwijderd] – de bijbel was van 1562 – bij Nehemia 3:5(b) [Daar weer naast werkten de inwoners van Tekoa, maar de aanzienlijken van die stad deden niet mee met het werk van hun heer] Het ging over de herbouw van de muren en poorten van Jeruzalem na de Babylonische ballingschap. Het volk wordt gerelateerd aan een dobbelsteen: de armen zijn 1 en 2 (deux aes), de rijken zijn 5 en 6 en de middenstand is 3 en 4. De armen bouwden dus wel mee, de rijken niet. De volledige kanttekening luidt: "Deux aes en heeft niet, six cinque en gheeft niet, quater dry die helpen vrij." Het is een gezegde ontleend aan een commentaar van Luther dat, verwijzend naar het dobbelspel, aangeeft dat de armen (deux aes) niets bezitten, de rijken (zes en vijf) niets geven en de middenstand (drie en vier) wel bereid is te helpen. Als we dan toch zo bezig zijn: de armenbijbel (biblia pauperum) was een verzameling platen van taferelen uit het Oude [O.T.] en Nieuwe Testament [N.T.] met een korte verduidelijkende tekst. Een gutmensch [goedmens] is een policor (poco – politiek correct).

3. De braque d'ariégeois (een hond) dankt zijn naam aan 'braque de l'Ariège' [wel in wdb. – departement in Frankrijk – vgl. braque d’Auvergne en braque Saint-Germain – NL: brak, jachthond]. Hij droeg jodhpurs, een rijbroek dus. Het meervoud van chassied [vrome jood] is chassieden of chassidim [GB: chassidiem!]. Huiver: het arachidonzuur is het 5,8,11,14-eicosatetraëenzuur waarin alle vier dubbele bindingen de cisconfiguratie hebben. Schrijf cryptezaal [VD]: ga uit van crypte
[n/s] [dat is kennelijk het meest gangbaar] en niet van crypta of crypt [mv.: -en]. Terzijde, om ter zake te komen: GB heeft alleen crypt(e) en crypten/s [dus dan zou het zijn: cryptenzaal] [crypt heeft alleen mv. crypten, maar crypte + n/s is kennelijk het meest gangbaar]. Van cd's is DDD [bnw.]: digitaal opgenomen, digitaal gemixt, digitaal op de
cd-master vastgelegd [vgl. ADD, analoog]. Zoals je weet, is EDP electronic data processing. Een allel, twee allelen: verschijningsvormen van hetzelfde gen. Een vrouwelijke mc [master of ceremonies] is een femcee. Coccine, vaccine en fettuccine (lintpasta). De Feriae: dat zijn de Romeinse kalenderfeesten. Hij is een uitgesproken korfbalgroupie [fanatieke bewonderaar]. Hij roeptoetert [luidkeels en ongenuanceerd zijn mening verkondigen] maar wat. Zij speelden de zogenaamde borsjtsjgrrlsschrammelmuziek [15 medeklinkers].

4. Niet vanwege zijn gedebaucheerde [ontuchtig] optreden moest de militair deboucheren [het defilé verlaten]; zijn vader had overigens een fietsenwinkel met een groot débouché [afzetgebied]. Drie interessante begrippen zijn: gioer [overgang naar jodendom], giaur [gaa-voer] [scheldnaam voor niet-moslims] en gaur [groot rund, uitspraak als 'gauwer', maar met de g van goal]. Het getal googolplex is tien tot de de macht googol (en dat is een een – één – met 100 nullen). Het
gris-de-linkleurige [lila-achtig blauw - gris de lin] grain de lin
[de vlasbloem] is niet gris-perle [parelgrijs]. Die pakketten zitten in een groepagezending. Naar de kerk voeteert hij [gaat te voet].

5. Als hij koeteert [koeterwaals spreken], begrijp ik hem niet. Je moet me niet zo ambeteren [lastigvallen]. Kun je die beschuldiging hardmaken dat zij zich hard maken voor de hennepteelt? De hell's angels zijn lid van de Hells Angels. Hij zal vast
ik-weet-niet-hoe-vaak en -hoelang protesteren. De Isthmische spelen vonden op een istmus [landengte] plaats. Debout les morts: doden, staat [archaïsch] op! Wat, stockholmsyndroom [je hechten aan de bedreigende crimineel] en dan een osloconfrontatie [line-up]? Nee, zo'n Jeruzalemsyndroom [godsdienstwaanzin] is heel wat anders! De lady's gingen naar de ladies' night. Op zich zou je een crêpe suzette [gevuld flensje met likeur - mv. s s of] wel in crêpe georgette [zeker weefsel - geen mv.] kunnen verpakken. Hij heeft de hele pan soep opgesoupeerd. Ik ben op zoek naar een pennerecept (penne = buisjespasta, meervoud!).

6. Als ze van peau de pêche gemaakt zijn, zijn het
peau-de-pêchegordijnen. Peau de suède handschoenen mag je ook verkopen als peau-de-suèdehandschoenen. De Phallus impudicus is de grote stinkzwam. Philipp Melanchthon was de rechterhand van Maarten Luther (oorspronkelijke naam: Schwarzerd). Plateresk is in platerescostijl . Een meson is een elementair deeltje, je hebt ook het pimeson (π-meson, ook: pion) en het mumeson (μ-meson, ook: muon). Verder kennen we nog het K-meson (ook: kaon). Hij pest haar altijd
[= planteit] dus. Het went pokopoko [langzamerhand] un poco
[een beetje]. Een poco is trouwens een policor, een gutmensch (goedmens, deugmens, goeddoener). Pommes allumettes zij heel fijne pommes frites (friet, patat), pommes dauphine (pommes duchenne – ook: hertoginnenaardappelen) zijn gebakken torentjes van aardappelpuree en pommes parisiennes zijn gebakken krielaardappelen. Ripsfluweel is ribfluweel (ribbetjesgoed). Wat is een ripsen kamizool [kledingstuk, kort buis]? Peronisme vernoemt Perón, pyrronisme vernoemt Pyrrho.

7. Een porte-bonheur [mv. s achteraan] is een gladde armband,
porte-brisées zijn schuif- of openslaande deuren, een porte-cigares [zelfde mv.] is een sigarenkoker, (met) een porte-crayon [mv. s achteraan] houdt een tekenstift of potlood vast, een porte-lettres [zelfde mv.] is een omslag voor brieven of stukken, een porte-malheur [mv. s achteraan] is een ongeluksbode of een pechvogel, een porte-manteau [mv. s achteraan] is een staande kapstok en een porte-manteauwoord is een samentrekking [zoals brunch uit breakfast en lunch]. Dat wist je vast wel: een ptca is een percutane transluminale coronaire angioplastiek (dotterbehandeling). Is het rekwisitoor [GB! – 2025 ook: requisitoir] al gereed? Unununium [Uuu, atoomnummer 111] heet thans röntgenium 2025 [Rg], genoemd naar Röntgen, net als die eenheid van straling: de röntgen [symbool: R].

8. Zal die safesexcampagne slagen? Sexcuses zijn redenen om geen seks te hoeven hebben en al zeker geen sekscapades. Een snek is een Vikingschip of een horlogeonderdeel, een snèk(bar) [SR] is een eettentje langs de weg en een snackbar een cafetaria. Een kleine sma [meisje, grietje] is een smatje [ah] of smaatje [aa]. De spetsnaz was een sabotage-eenheid in het Russische leger. Een archaïsche omzetting van 'quod non' is 'het en doet', ''t en doet' [dat is niet zo, toch niet]. Bij lemma 'ten' ook nog: 'ten doet' [toch niet]. Zeg rustig janpotage tegen een jean potage [hansworst – ‘hoe langer, hoe losser ...’]. Dat feest heet Holi Phagwa of phagwafeest. Gratias: dank u! Dat ik OK (oké, all right). 8% en 45‰ schrijf je (niet) aaneen [8 procent en 45 promille]! Hij zou een grote ijver aan de dag leggen. Assaisonneren is kruiden. Hoe schrijf je 'to-dolijstje' en 'athomegevoel'? Gratuit [twie] is met gratuïteit [tuu-wie]. Een barista runt een espressobar. In een banlieue [voorstad] wonen banlieusards. Cava is wijn, kava (kawa) een bedwelmende drank. De chef-sport werd chef d'équipe van de
roei-equipe en was bevriend met de chef de cuisine. De plant echinacea [geen mv.] is de zonnehoed.

9. Kun je de twostep dansen op 2 step [muziek]? Ja, vast wel. Een foodie [houdt van lekker eten en drinken] vertoont voedisme. Voor gebruikers van warez [illegale software] heb ik geen props [respect]. Hebben de wagyu'tjes [k] [rund, Japan] al te eten gehad? Wat kunnen een jan-weetal en en lijsje-weetal elkaar nog leren? De yettie [m/v] [young entrepreneurial technocrat] was bang voor de yeti [sneeuwman].

 

 

 

3331 Dictee zondag 25-06-2023 (2) – dictee Wekelijkse dicteetest 264 RL √ x

Dictee – dictees [3331]

Wekelijkse dicteetest 264 RL [elke zondag]

Welk van de 3 antwoorden is juist?

Oplossingen: hieronder!

Bron: Oefendictee (oud) 764

1. Een ………… is een impasse, een …………...

a. deadlock                                  doodpunt

b. dead lock                                 dood punt

c. deadlock                                  dood punt

2. Zijn optreden was ………….. en …………...

a. remarquabel                        inexpliquabel

b. remarcabel                          inexplicabel

c. remarquabel                        inexplicabel

3. Hij was de ………… coeur en de ………… foi.

a. bonne                    bonne

b. bon                        bonne

c. bon                        bon

4. Zo schrijf je ………….. en ……………..

a. preëclampsie                               preëminent

b. pre-eclampsie                              preëminent

c. pre-eclampsie                              pre-eminent

5. ………… is afkeer en …………. is afvalvet.

a. Degout                          dégras

b. Dégout                          dégras

c. Degout                          degras

6. Daar zat ze met haar …………. in de …………..

a. demikini                          demi-fortune

b. demi-kini                         demi-fortune

c. demikini                           demifortune

7. Dat is de ………..., voorgeschreven door de ………….

a. rigueur                               etiquête

b. rigeur                                 etiquette

c. rigueur                                etiquette

8. Des …………… zuviel is echt ………....

a. guten                                 teveel

b. Guten                                te veel

c. guten                                 te veel

9. Beschouw ‘des Pudels Kern’(I) en ‘des poedels kern’ (II).

a. Alleen I is goed.

b. Alleen II is goed.

c. I en II zijn allebei goed.

10. Wie dat …………. maakte, dat is het ………....

a. dessus de porte                         dessus de cartes

b. dessous de porte                       dessous de carte

c. dessus-de-porte                         dessous des cartes

Oplossingen [264]: zie hieronder.

--------------------------------------------------------------------

Oplossingen [264]

1c 2c 3b 4b 5a 6a 7c 8b 9c 10c

Contact: leentfaarrein@gmail.com

 

3330 Dictee zondag 25-06-2023 (1) – dictee Dictee van de dag (980) √ x

Dictee – dictees [3330]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee maart 2018 (3), geheel herzien naar situatie 2023

Dictee van de dag (980)

Oefendictee maart 2018 (3)

1. In de upper class mag je een upperclassmentaliteit verwachten.
Pied-de-poulemotieven [hanenvoet - pied-de-poule] bij truien zijn weer helemaal in! In Oostvoorne weten ze het nu wel [Opschrift: "Oftewel ofte (ofwel) ofte niet?"]: maak nooit ofte nimmer – nooit en te nimmer – een fout in de tekst van een dictee ofte (ofwel, oftewel) lever een correcte tekst af, anders word je uitgejouwd ofte niet gelauwerd. De psycho loog dat hij barstte. We hebben gesudokud [oe], (VD; GB: uu [uu]), sommigen hebben één sudoku'tje [GB dus: sudokuutje – net als menuutje, ten onrechte en dan dus fout: sudoku'tje – GB 2023 oké] opgelost, anderen zelfs meerdere sudoku's [ook bij GB-uitspraak uu, vgl. menu en menu's *]. Die andere eeneiigetweelingjongen: dat is mijn broer! In Abcoude was er een excellente Lionserwtensoepactie. Ook Lions' erwtensoepactie in Baambrugge was heel geslaagd! De adh [aanbevolen dagelijkse hoeveelheid] is 3 el [eetlepels].

* Huidige visie [VD, GB]: sudoku uitspreken met 2 x oe en dus sudoku'tje en sudoku's, maar ww. sudokuen uitspreken met oe en uu en dus gesudokuud, etc. [GB]. Maar ... VD doet ook bij het ww. oe en oe [jij sudokut, hij sudokude, ik heb gesudokud]! Probleem opgelost!

2. Voor Kremlin mag je ook Kreml schrijven [niet algemeen]. Een
kooi-ei is een batterijei. Deze kingkong [groot en sterk monster] heeft veel weg van de echte King Kong. Wat weten die kinderen in hun crèches nu van grotemensenwereldcrashes [grote mensen]? Kubben is het kubbspel spelen. Volgens mij is een ams'er in SR leerling van de algemene middelbare school, een algemenemiddelbareschoolleerling dus. Dat is Latijn voor mij. Arnhem? GB: een arnhemmer is een aardappelsoort. VD: Een Arnhemmer of Arnhemse stedeling woont in Arnhem en een zekere soort van koekjes wordt Arnhemse (jongens en) meisjes genoemd. Hij heeft het voor Arnhem gesmeten: is daar [gerechtshof] in hoger beroep gegaan. Arnhem is het Gelders Haagje [ook: Haagje van het oosten]. Dat is een brug te ver [film: A bridge too far, over de mislukte verovering van Arnhem door de geallieerden in 1944]. Het Hoog Militair Gerechtshof [HMG] bevond zich te Arnhem [1991 opgeheven]. De HAN is de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen [eigennaam].

3. Ars is kunst (meervoud artes): ars aequi (geen mv.) is het recht, de rechtspraak [alleen GB ook: ss], ars amandi (geen mv.) is de liefdeskunst van het liefde(s)spel [GB beide - VD alleen ss - minnespel], de ars antiqua [geen mv.] is de Franse polyfone muziek uit de dertiende eeuw (antoniem: ars nova – 14e eeuw), de ars artium omnium conservatrix (geen mv.) is de kunst die alle andere bewaart, t.w. de boekdrukkunst, de ars clericalis (geen mv.) is de schrijfkunst, de ars gratia artis (geen mv.) is de kunst omwille [ter wille van] van de kunst (als principe), l'art pour l'art, ars longa, vita brevis: de kunst is lang, het leven kort, ars moriendi (artes moriendi): de kunst van het sterven (met name als boektitel), art brut [Frans] = primitieve of pseudoprimitieve kunst, art deco (ca. 1920-1940 - art-decolamp), artdirector [grafisch vormgever], arte conservatus = door kunst behouden, bewaard, art engagé = tendenskunst, arte, non vi = door kunst (beleid), niet met geweld, arte povera = arme kunst en ARS is de genormeerde valuta-aanduiding voor Argentijnse peso (munteenheid van Argentinië).

4. Een brutus is een verraderlijk mens. De EHEC-bacterie (enterohemorragische E. coli) moet je natuurlijk wel kennen. Zelfs GB gaat nu speel-werkplan schrijven. Ik citeer hierna uit het colofon van GB. De merknaam Het Groene Boekje is als merknaam beschermd. Die zin [donorprincipe!] geeft heel wat reuring bij mensen die 'het' willen schrijven … [Volgens de NTU mag het allebei!] Bij het jij-bakken en gejij-bak debiteer je een jij-bak, een tu quoque [ook: et tu, Brute (tw.) – Caesar tegen zijn moordenaar Brutus: tu quoque, Brute, tu quoque, fili mi] of whataboutisme. Soms eten joden gremzelisj (een pesachgebak: met Pasen dus), soms ook kiesjeliesj (hamansoren: bij het Loten- of Hamansfeest).

5. Pathemata mathemata [door schade (en schande) wordt je wijs - mathemata pathemata: wiskunde geeft lijden, de studie van de wiskunde is voor velen een lijdensweg]. De draaiende vaas vormde een changeant tafereel. Die saaimans is een saaie piet! Ik schreef per ongeluk 'diemet' aan elkaar [ook diemit, stofnaam: sterke katoenen stof in keperverbinding waarin een patroon is geweven] De aanduiding kibibyte (KiB, 1024 bytes) is van vrij recente datum [VD]. Hij is specialist in dikkendensie [kouwe drukte, ophef]. Van een van je voorouders is het oir [oo] het mannelijk nageslacht. Wat hebben verder op '*oir'? Welnu (selectie): abattoir (slachthuis), abortoir (abortuskliniek), abus de pouvoir (machtsmisbruik, détournement de pouvoir), aleatoir contract = kansovereenkomst, au revoir (tot ziens), blouson noir (nozem), coir [koh-jər] = handelsnaam voor kokosvezels als stof en du terroir (van gerechten: regionaal).

6. Verder: écartelé en sautoir [heraldiek: schuin gevierendeeld], espoir [wielrennen: belofte], faire de la prose sans le savoir (proza schrijven zonder het te weten), film noir (in grauwe, dreigende omgeving), gouverner, c'est prévoir (regeren is vooruitzien), dit is antidiscriminatoir en anti-emancipatoir, justificatoir [tot bewijs strekkend], moussoir (moser, champagneklopper), olfactoir (betrekking hebbend op de reuk, het reukvermogen = olfactorisch), parloir (spreekkamer), peignoir (ochtendjas voor dames), pièce à tiroir (toneelstuk dat uit een losse aaneenrijging van episoden bestaat), plein-pouvoir (algemene volmacht), polissoir [nagelborstel], redhibitoir [tot koopvernietiging strekkend] en remontoir (horloge, knop aan de kast).

7. Ook nog: rouge-et-noir (kansspel met zes whistspellen
[312 kaarten]), terroir [grond, bodem, m.b.t. gewassen] en vexatoir (knellend, drukkend). Tiende half is negenenhalf (negen en een half). Ik had een negen-en-een-half voor mijn proefwerk. Met arrière-goût benoem je een Franse nasmaak. Verder met '*gout*': agouta (solenodon, soort spitsmuis – zouden die aguma, een bladgroente eten?), à son goût = naar zijn smaak, coming-out(!), degoutant, de haut goût = sterk gekruid, dug-out(!), goût de contradiction = dwarsdrijverij, goûter = vieruurtje (ww. gouteren), goutte militaire (druiper), gouttière (grafische industrie: dubbele, parallel lopende haarlijntjes), hang-out (horecaverzamelplaats voor gelijkgestemden), kippenragout, le goût de la perfection qui stérilise = het onvruchtbaar makende verlangen naar volmaaktheid en opting-out (!) (terugtrekken bedrijf uit collectieve sociale zekerheid).

8. De wijn gouteren = proeven, dat kan ik niet gouteren = goedkeuren, ik ben gedegouteerd van je gedrag: ik walg ervan. Een bakje voor ragout is een barquette. Blanquette de veau = kalfsragout, cassoulet is een zekere ragout, net als croustade. Een egoutteur is een wals in de papierindustrie. Lamsragout = navarin. Ik wil nog wel zo'n lekker kippenpasteitje. Ook rissole, salmi en saupiquet zijn ragoutgerechten. Een vol-au-vent is een koninginnenhapje. Dat meen je toch niet: jij saudifiel [alleen VD/GB: Saudi-Arabië en Saoedi-Arabië] ? Ze droeg een saumon [zalmkleurig] pakje. Dat doe ik altijd weer fout: selffulfilling prophecy [die moet wel uitkomen]. Orexigeen is eetlustopwekkend [VD]. Verder met '*opwekkend' alleen nog: lustopwekkend [GB/VD]. Ik zag Inter net(!) verliezen. De koekstad is in NL de naam voor Deventer (naar de 'Deventer koek' – zo in GB! – van een bepaald fabricaat – VD ook: deventerkoek). Twee ureters, daarna 1 urethra [urineleider] 'naar buiten'. De tafsir is de uitleg van de Koran, de Koranexegese. Wist je nog dat joego's Joegoslaven waren? Met een rolstaart: sapajou en kinkajoe. Zijn oproep viel niet in dovemansoren [VD – vond geen gehoor – dat is niet aan dovemansoren gezegd, vgl. dovenmans deur!]. Een sawoe-manila is een sapotilleboom.

9. Hij werkt bij de dienst Gemeentewerken. Dat blijf ik raar vinden: sede vacante wordt sede-vacantist, maar christian science blijft christian scientist [zonder streepje]. Een sonjana is een klimmende aardbei [hangend gekweekt]. Epo staat voor erytropoëtine.