3248 Dictee woensdag 26-04-2023 (1) – dictee Dictee van de dag (920) √ x

Dictee – dictees [3248]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee april 2017 (4), geheel herzien naar situatie 2023

Dictee van de dag (920)

Oefendictee april 2017 (4)

1. De weigelia [plant] bloeit! Bericht van VD: linkbait en clickbait worden voortaan met 'ee' uitgesproken ('baisait' niet!). De juiste schrijfwijze van rondreizend, rondtrekkend is periëgetisch (niet: piri). Met '*qui*' (een selectie): quiche (taart, en quisse = kip), quiche lorraine [met spek en kaas], quick-and-dirty [snel, mindere kwaliteit, goedkoop], quickbreak [basketbal], quickie (vluggertje, tussendoortje), quickpil [zaadpil met een verkorte kiemperiode], quick ratio [liquiditeit onderneming], quickscan [globaal onderzoek], quickstep(pen) [dans, uit foxtrot voortgekomen], quicunque vult (ieder die wil), quid (wat?), quidam (snuiter) en quién sabe (saa-buh – wie weet?). Element 5 is boor (B), bohrium (Bh) is chemisch element 107 [h van hoog!] en een zeer kleine lengte-eenheid is de bohr (symbool: a₀ – nul). Zij is bokkegeil [botergeil]. Een bokpaal is een A-paal [dubbele telegraafpaal in de vorm van een A op een bocht van de weg]. Wat is een boksderdebeen [los been van een bok (hijswerktuig)] ? Deze bolleboos is een bollebof van de bazaar [= commissaris van de politie, bazaar = politiebureau, een bazarretje krijgen = een bekeuring]. Het bollenpellen (znw., VD) is bollen pellen [ww.]. Met de bolschup [schop] werd de bolschub [smal, vlezig, bladachtig deel van een bol] eruit gepeuterd. In de middeleeuwen had je bombardebombardementen [bombarde = kanon]. Mooi, die bombburst [waaiervormig uiteenspatten van de formatie] bij de vliegshow!

2. De trein was bommetjevol. Zijn 'elzen stok' en elzenstok' allebei goed? Ja, elzen(houten) ook bnw. Bon, we zijn akkoord: het is oké (OK). Een bonae fidei possessor is een bezitter te goeder trouw (als niet-eigenaar). De Bond is de Protestantenbond en de malthusiaanse bond wil geboortebeperking. De bondskanseliere legt verantwoording af aan de Bondsdag (We hebben het dan over de Bundesrepublik Deutschland of Bondsrepubliek Duitsland.) Een (gereformeerde)bonder is lidmaat van de Gereformeerde Bond in de Nederlandse Hervormde Kerk [tegenwoordig: PKN, Protestantse Kerk in Nederland], verkort: Bond (zie lemma 'bondsman' = predikant). We zullen hem bon gré, mal gré (goed- of kwaadschiks, tegen wil en dank) kleinkrijgen. Het project startte bonis auspiciis (ook: bonis avibus) = onder goede voortekenen. Ik ga je eruit bonjouren. Hij grossierde in kwinkslagen, bon mots. We fiksen dat, B.C.D., bonum cum Deo [met Gods genade]. De afkorting van barones is: bar.es [dat schiet niet op! – ook Frans: baronne, zie alinea 5]. Ken je andere termen voor wat een wilhelmina-vooruit bezit? Jazeker, airbags, ballonnen, bloemkolen, bobbies, boobies, bumpers, curven (curves = vr. borsten, heupen en billen), gemoed [enk., mv.], harries, jetsers, toeters, joekels, jopen, koplampen, loezen, meloenen, memmen [van zogende vrouw], muggentietjes [kleine!], pluspunten, snoeptafel, (zo plat als een) strijkplank, tettenmie [ook: bh, beha], uiers, voorbumpers en welvingen of rondingen [borsten, billen, heupen]: zeg het maar! Mobiele wc: dixi, mv. dixi's, Rein dixit [dixit Rein] (heeft het gezegd).

3. We kennen de Koninklijke Boodschap [brief van de Koning – RL (staatsrechtelijke functie) – aan de Staten-Generaal] en de blijde boodschap [Bijbel, evangelie]. De pijl van de pijl-en-boog kwam als een pijl uit de boog. We dansten op de boogaloo [boe-guh-loe, g van goal] Zuid-Amerikaanse dansmuziek]. Die Boogschutters [mensen onder dat sterrenbeeld geboren – anders 'gewoon' boogschutters] mogen graag boogschutters [kleine vis] eten. Het is er botertje tot de boom (heel vroeger: boôm - wel in VD, bodem, onderlinge verstandhouding: uitstekend). Ik zal je de boonakker op leiden, oplezen [een uitbrander geven]. Boontjis zijn sperziebonen (in de oosterse keuken). Een boordevolletje is een over-'t-ij-kijkertje [tot aan de rand volgeschonken glas]. De boordwijdte is 37 [wijdte halsboord, bijv. bij coltrui in cm]. Je weet dat bootleggen [bootleg oe maken = illegaal geproduceerde muziekopname] niet mag. Wat, drink jij, booze [alcoholhoudende drank]? Hij zweert bij een bobkapsel [met boblijn: haar recht afgeknipt en van achteren vaak korter dan opzij], zij bij (be)bop [stekeltjeskapsel]. Jan kon zijn bordvol niet op, Piet lustte wel borden vol. In de Provence kun je in bories [koepelvormige schuilplaats voor slecht weer] schuilen. Hij was born to be wild [in de wieg gelegd voor een ongeregeld, een onconventioneel leven], maar is nu een bornagain [fig.: wedergeboren] christen [vgl. gristen]. Wat is een gereformeerde borrel [koffie met een borrel erin]? In de café-sociëteit werd het borrelnootjeseffect
[bij schudden komen de grootste 'bollen' boven] getoond.

4. Hij is nogal op-de-borst-klopperig [op de borst kloppen]. De BOS is de Boeddhistische Omroepstichting. De bosnegers (marrons) en boslandcreolen (een van hen was basya – SR: assistent van de dorpskapitein) hadden geen weet van de Bosatlas, laat staan van de Bosjes van Poot (Den Haag). Ken jij een Bosniak [lid van een van oorsprong Slavische, veelal islamitische bevolkingsgroep op de Balkan en in Turkije] uit Bosnië en Herzegovina? De Bosschenaar, een big boss (zijn secretaresse heeft een bosskey – daarmee bij computerspel, seks e.d. bij pc op het werk snel afsluiten, 'als de baas komt'), wilde een bossage aan zijn voorgevel [ruwe blokken natuursteen, etc.]. De rosse veldmuis heeft een rozegekleurde [VD] rug. Bosyaws is leishmaniasis [tropische ziekte, ook: aleppobuil]. Hij zou zijn lusten botvieren, zij zou het touw bot vieren. Dat spelletje schrijf je zo: croquet. Zijn er eigenlijk wel woorden met '*cque*'? Jazeker: acquest (aanwinst in huwelijk), giga- (10^9 – G), peta- (10^15 – P) en (tera)becquerel (10^12 – T) (eenheid: Bq), coquille(s) Saint-Jacques, Jacquerie (de grote boerenopstand van 1358 in Frankrijk – historische gebeurtenis), maître Jacques (manusje-van-alles), jacquet(kostuum), pain à la grecque (zeker Brussels brood), zanger Jacques Brel en dichter Jacques Perk.

5. B^onne! = barones, B^on = baron!

 

 

 

3247 Dictee dinsdag 25-04-2023 (1) - dictee Dictee van de dag (919) √ x

Dictee – dictees [3247]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee april 2017 (3), geheel herzien naar situatie 2023

Dictee van de dag (919)

Oefendictee april 2017 (3)

1. Coccidiosis is een hoenderziekte etc. ... – ook coccidiose, veroorzaakt door kokken [coccus, mv. cocci]. Bij de [afko:] nto. (netto) moet ik altijd aan nettoregisterton (afko: nrt) denken. Gonokokken zijn bacteriën die gonorroe [druiper, ook gonorroea] veroorzaken. Deze ziekenhuiskok (multiresistente stafylokok) kan helemaal niet koken ... Hij zei 'dag vlinder' tegen de nymfale (dagvlinder). In zijn onesie [huis- of pyjamapak] kreeg hij een oneirische [ee – betreft dromen] ervaring over de te verwachten onera [lasten, belastingen]. Wat zijn oir [afstammelingen in rechte lijn] doet, is onoorbaar [ontoelaatbaar, onbehoorlijk]. Voor het out-of-the-boxdenken [znw.] moet je out of the box [buiten de gebaande paden] denken. Met '*oir*' (een selectie): tour d'ivoire (ivoren toren), toilette (tenue) de soirée (avondkleding),
Indo-Iraans (! – taal, net als Proto-Iraans), faire de la prose sans le savoir (proza schrijven zonder het zelf te weten), du terroir (regionaal), BBQ-accessoires, coir (koo-juhr – kokosvezels), ce vain travail de voir divers pays (die ijdele moeite om allerlei landen te gaan bekijken) en abus (détournement) de pouvoir (machtsmisbruik).

2. Pakoelie is geelharthout. Het panikkoren (hanenvoet) is verdwenen uit VD. Een brughagedis of tuatera heeft een pineaal [betrekking hebbend op de pijnappelklier] oog. De dure rachels [smalle plank, ook: rachter, rafter] waren een lelijke raggel [tegenvaller]. Mijn poging tot safe sex strandde op een sexcuus. Na het bevel 'staak het vuren' kan een staakt-het-vuren plaatsvinden. Wanneer bloeit de stegomyia? Nooit, het is een vlieg: gelekoortsverwekker! DMMP is dimethylmethylfosfonaat en een grondstof voor sarin(e) [zenuwgas]. De Witte Terreur is de terreur blanche en terra mater is Moeder Aarde. Kom, we gaan toiletmaken [infinitief: zich kleden, wat opknappen]. Op het Unicef-gala waren veel Unicef'ers. Mijn athomegevoel [nu 2025 aaneen] is anders dan vroeger! Leuk, die aloëetjes. Sommige orgels hebben voces angelicae [enk.: vox angelica, engelenstem]. Hij had een goatee [kinbaardje], droeg bootees [stevige laars, dikke zool] en na het birren (broek in reet, een wedgie geven) liet hij zijn booty [big booty = dikke reet, nog niet in wdb.] (ook wel: retteketet, posterieur, achterste, achterschip, bloterd, achtersteven, draaigat, kachelgat, naad of platgat) zien, erger nog: hij ging aan het moonen [ontblote achterwerk: belediging of grap]. Het verschil tussen XML [eXtensible Markup Language] en XHTML [eXtensible HyperText Markup Language] is HyperText.

3. Mooi, die chrysoberil, een edelsteen. Beril is een mineraal
(beryllium-aluminiumsilicaat), waarvan de heldere soorten als edelgesteenten gelden (aquamarijn, goudberil en smaragd). Het stond echt op het scoreblocje [blocnote]: aan een blinde geleidehond heb je niets! Wel: blindengeleidehond. Ik ben slechthorend en -ziend. Ik draag een groot sh-bord. De VKF is de Vlaamse Karatefederatie. Taekwondo is Koreaans karate. Enkele oosterse vechtsporten zijn: judo, karate, taekwondo en jiujitsu. La città eterna is de Eeuwige Stad, het eeuwige Rome, kortom: Rome [de urbs aeterna]. Bij de pizza margherita 2025! dronken ze een margarita. Is de Staat der Nederlanden het schip van staat? In Rusland happen ze zakoeski bij de borrel. De Bosjesmannen en de bosjesjongens [wikkeljongens bij sigarenindustrie] aten bosjesmannenrijst [termieten]. De blijdenaanval op de stadsmuren was een succes(s)story [GB beide, VD alleen ss].

4. Dicteecompetitie Opwijk. Honderd invulwoorden. Als ik over elk woord een kwartier had mogen nadenken, had ik een paar fouten minder gehad, maar niet veel. Een curieus voorbeeld is 'ontchiquen', waar ik 'ontchiccen' had. Ik meende dat weleens zo gezien te hebben (wel: aerobiccen). Echter, men heeft die (inderdaad vreemde) uitzondering gemaakt dat je 'chic' schrijft als je 'sjiek' hoort en 'chique' als je 'sjieke' hoort. Dat is zo besloten omdat 'chicce' raar aandoet en vragen oproept over de uitspraak. Enig nadenken (als je daar tijd voor had gehad) leidt tot de conclusie dat je bij 'ontchiquen' echt de 'uh' hoort en dus is de juiste schrijfwijze 'ontchiquen' en niet 'ontchiccen'! Waarvan akte! Overigens: in de wdb. mis ik 'chique de la chique'
(ook: sjiek de la sjiek; net als: chique de la friebel en sjiek de (la) friebel). Enne ... schrijft u 'chiquig' goed? Goed gokje: mictiemoment, mictie = urinelozing. Open Vld'er en Open Vld-lid moeten zonder streepje vooraan [wel: VLD]. Blunders: gerummyd (geen apostrof) en dixi's (niet: ie). Replikeren (niet: qu!) = repliceren = 'antwoorden'
[wel: expliqueren = expliceren!] Broederschool [broeders] en zustersschool (nonnen) naast zusterschool ['bevriende' school]! Dom: bij lange (los), petticoatje (niet: y) en de mist ingaan (met 22 fouten).

 

 

3246 Dictee maandag 24-04-2023 (1) – dictee Dictee van de dag (918) √ x

Dictee – dictees [3246]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee april 2017 (2), geheel herzien naar situatie 2023

Dictee van de dag (918)

Oefendictee april 2017 (2)

1. Is Etten-Leur het Haagje van Breda? De QR-code of blokjescode staat voor 'quick response code'. Met 'mio*': mio (miljoen), mioceen (geologisch tijdperk), mio conto (conto mio) ((van, op) mijn rekening), miosis (pupilvernauwing) en [extra] mi-parti (in tweeën verdeeld, voor de helft). Met 'myo*' (een selectie): myocard(ium) = hartspier, myocardinfarct = hartinfarct, myocarditis = ontsteking van het spierweefsel van het hart, myocardose = aandoening van de hartspier, die niet op een ontsteking teruggaat, myogeen = afkomstig van een spier, myoglobine = eiwit in spieren, myograaf: spierbewegingen registreren, myomeer = spiersegment, myoom = vleesboom, myoop = bijziend, myopie = bijziendheid, myopathie = spierziekte, myorrhexis = spierscheuring, myoscoop = meten elektrische stroom bij samentrekken spieren, myosine = eiwit in spieren, myositis = spierontsteking, myosotis(!) = vergeet-mij/e-nietje, myotomie = het in- of doorsnijden van een spier en [extra] MYR = genormeerde
valuta-aanduiding voor ringgit (munteenheid van Maleisië – Malaysia).

2. Ik ben Pikkie Tanis, 35 jaar oud, en woon sinds mensenheugenis in
's-Hertogenbosch. Hij kwam uit Dublin en was een wild schoffelende tuin-Ier(!). De piesemopsantee is het toilet, de wc. Dat woord komt van 'puis-je m'absenter?'. De amphigouri's 2025 [gedicht, klinkt goed, betekent niets] ken je wel, hij gaf er enkele ten beste. Met 'amf*' (een selectie): amfibie, amfion (toonkunstenaar), amfiprostylos (Griekse tempel), amfitheater, amfitryon (gulle gastheer), amfoor = amfora (vaas of kruik). Goed is zij niet, niettemin is zij niet te min voor mij. Nog Frans zijn: hôtel garni, grand hôtel, maître d' (maître d'hôtel) en table d'hôte. Ik heet Ad Hoc en ik run een ad-hocgebouwenbeheersmaatschappij. GB is een drukbeklant woordenboek. De wibocri is de witteboordencriminaliteit. De oemma is de wereldwijde islamitische gemeenschap. Crimefighter, het is een crime, crimen laesae majestatis [majesteitsschennis, hoogverraad], een beau crime [een mooie misdaad], een crime passionnel [passiemoord] en een krimi ... [misdaadfilm, misdaadroman].

3. Na het tai chi, het tai-chiën, kun je zeggen ik heb getai-chied [vgl. tae-bo en tae-boën]. De Rapaljepartij met zijn rapaljanen zal toch niet helemaal uit rapaille en rapaillepolitici bestaan? De strijd tussen de preciezen en de rekkelijken, de papieren-VD'ers en de
online-VD-adepten is nog lang niet geluwd. Zeeangst is zee-engte(!). We hebben snip-snap en ju-ju gespeeld. Men zegt dat hij een echte royalty's-expert [NL] is. Het journey's end wordt nog als Engels ervaren, net als de ladies' night. Dit compromis is à la belge [langdurig onderhandelen, veel geven en nemen] tot stand gekomen. Ze aten oordjesbrood [kost een oordje of oortje] en geltharing. Als je met de trojka naar de dancing gaat, kun je op muziek van de balalaika [Russisch driehoekig snaarinstrument met vlakke klankbodem] de sirtaki dansen. We gaan volgens Toon Hermans op vakantie naar de Mediterranée [NL-spelling, FR: Méditerranée]. Dit PvdA-lid is een echte rode vruchtenteler, tevens ook wel rodevruchtenteler.

4. Hoeveel van onze lady's gaan er naar de ladies' night, die ladies' nighthappening [uitzondering!]? De luitmuziek was erg luid. Schrijf goed: grens- of reinsteen, bak- of rijnsteen, rijshout en reisstrijkijzer. In onvervalst Platamsterdams [taal] trok hij van leer tegen die
laag-bij-de-grondse [laag bij de gronds] plat-Amsterdamse [bnw. - geen taal] streken. Hij is een boude boutschieter (eendenjager). Hoe benoemen we zijn toestand: is hij ape-, torre- of toeterzat? Tussen de E- en de G'tjes heeft hij in de F'jes gespeeld. Drugs kun je shotten (zichzelf inspuiten – sjotten is voetballen). GBH (ook geherinterpreteerd als Engels: grievous bodily harm) is GHB (gammahydroxybutyraat, gammahydroxyboterzuur: een partydrug). In een doom-and-gloomverhaal [GB] zit veel doom en gloom [VD]. Zo'n ka'i òrgel
(SR: draaiorgel) klinkt inderdaad buitengewoon vrolijk. Karyogamie [versmelting van celkernen] heeft niks met yoga te maken ... In Brazilië betaal je met reals [BRL, voorheen: cruzeiro's]. Hij kent de Antilliaanse penshonadowetgeving op z'n duimpje. In poculis [bij een drinkgelag] kun je inter pocula [onder het drinken van een glaasje] poculeren [beker rond laten gaan]. Geef mij maar een syrahtje (shirazje – wijnstok, ook rode wijn). De water-en-vuurbaas was Waterman [sterrenbeeld]. Een yu di Kòrsou is letterlijk een kind van Curaçao, iemand die op het eiland geboren is. Waar zit VD ernaast bij lemma 'hesychast'? Grieks-katholieke kerk [VD verder 5x wel goed met kleine k! – 2023 alles OK!]. We zouden de wind (, de scheidsrechter) en het tij meehebben [mee hebben – los – mag ook, Taaladvies]. Zijn optreden was meer dan méritoire [verdienstelijk]. Het huwelijk was een méprise [dwaling, vergissing]. We hebben een tweedehands-MiG-23 [ook wel los, klemtoon, ook wel 2e-hands- of 2de-hands – GB] gekocht. Is zo'n wrongful life [met ernstige genetische afwijkingen] wel de moeite waard? De penny dreadful [goedkope horrorroman, stuiversroman] was doorspekt met wishful thinking [wensdenken]. Een franchiser en de economiser (rest z! – maar: merchandiser + vitaliser!). Een lamyai is een longan, een vrucht.

 

 

3245 Dictee zondag 23-04-2023 (3) – dictee 9e Groot Roparun Dictee Breda 2023 √ x

Dictee – dictees [3245]

9e Groot Roparun Dictee Breda 2023

Zeg je ‘Vermeer’ … [auteur: Otto Knitel – puntjes en aanhalingstekens niet genoemd of verplicht – cursief zou ook kunnen – de titel hoorde er niet bij]

1. d/Dan weet je hoe minutieus de artistieke meester zijn brijachtige olieverf mengde, alvorens zijn eerste, esthetisch en perspectivisch verantwoorde, penseelstreek op het voorgegreinde [greinen: ruw maken, korrel krijgen, oneffen worden] canvas van zijn spieramen [raam voor schilderdoek] belandde.

2. Dan zie je gotische [vgl. gotiek] trapgevels, zonder gebeeldhouwde festoenen [bouwkunde: slinger, guirlande van bijv. bloemen] of buitenissige risalieten [vooruitspringend deel van een gebouw over de hele hoogte], met glas-in-loodraampjes [vgl. glas in lood] aan verstilde straatjes, waar vlijtige vrouwen zich schrobbend hebben neergevlijd op een plaveisel van ongeglazuurde keitjes.

3. Dan bewonder je idyllische interieurs met adellijk aandoende vrouwen in somtijds allegorische composities. Hun kledingkleuren gekozen en belicht door een caravaggist [schilderen met licht/donker – clair-obscur, chiaroscuro] pur sang: het ultramarijn( )blauw [GB/VD – znw. en bnw.] van de Afghaanse lapis lazuli [blauw edelgesteente, (l)azuursteen], het frêle strogeel en het rood van de Zeeuwse meekrap [kruid, ook: mede].

4. Dan crasht na [letters] één [niet ‘uhn’ gelezen] dag de museumwebsite door een steile groeicurve in het bezoekersaantal. Door die klunzige limieten [grenzen] visten veel geïrriteerde geïnteresseerden achter het net omdat de geüpdatete ticketshop juist na [evt. ná – met nadruk gelezen] dat cruciale intermezzootje, uitverkocht bleek.

5. Dan hoor je koutende bezoekers, queueënd [een rij maken] langs tegeltableaus die oorspronkelijk in sgraffitodecoraties
[vgl. graffiti, graffito] gedacht waren. Voortschrijdend door neorenaissancistische gangen, opgesmukt met eclectisch [het beste uitkiezend] stucwerk [vgl. stuccen = stuken], bereiken zij hun exquisietste [uitgelezen, voortreffelijk] moment bij het oeuvre van [cijfers] 28 ravissante schilderijen.

6. Dan zit je in 2023 [jaartal in cijfers] met kromme tenen als excentrieke hobbyisten op televisie, sans gêne [ongegeneerd] en met veel gewauwel [geklets], abstracte macraméwerken [znw., met ww. macrameeën is macrameewerk ook zeer verdedigbaar] en psychedelische [bewustzijnsverruimend] kleurplaten als op Vermeer geïmproviseerd komen opsolferen [iemand iets bedrieglijk of tegen zijn zin opdringen, van solfer, sulfer = zwavel].

7. Dan denk je aan melkquota en stikstofperikelen. Pernicieuze [verderfelijk, nadelig, schadelijk] problemen waar Vermeers melkmeisje [GB/VD, de titel van het schilderij is officieel: Het melkmeisje, ook: De keuken- of melkmeid, internet] nimmer over hoorde. Haar melk kwam van gradiënt- en kruidenrijk grasland [gradiënt, znw. = overgang tussen twee gebieden, en gradiënt slaat op ‘rijk’ en niet op grasland] rond Delft, dat heden ten dage onmiddellijk het predicaat natuurdomein met biolabel zou verkrijgen.

8. Dan memoreer je een louter gelauwerd auteur als Marcel Proust [telde niet mee]. Na zijn bezoek aan het Mauritshuis te ‘s-Gravenhage roemde hij het door Vermeer gecreëerde ‘Gezicht op Delft’ [aanhalingstekens niet verplicht, cursief zou ook kunnen] als het mooiste schilderij van de wereld.

9. [Shoot-out Specialisten]

Inchoatief [een aanvangende handeling of overgang in een andere toestand aangevend] keelschrapen voor het alveolair [tongpunt tegen de tandkassen] declameren van glossemen [kleinste taaleenheid die een betekenis kan dragen] in amfibrachysvorm [drielettergrepige versvoet, mv. amfibrachen, bnw. amfibrachisch] tast frequent de orofarynx [mond-keelholte – nasofarynx = neusholte] aan. Bij topische [plaatselijke] scintigrafie [scanning] vindt men vaak ubiquitaire [overal verspreid voorkomende] scabieuze [schurftig, van scabiës] purpura [medisch: aandoening bestaande in kleine, puntvormige bloeduitstortingen in huid of slijmvliezen, geen mv.], incidenteel gecombineerd met leucisme [pigmenttekort in huid en ogen], bradycardie [te trage hartslag, antoniem: tachycardie] en zelfs poikilotherme [van dieren: koudbloedig] verschijnselen.

 

 

 

3244 Dictee zondag 23-04-2023 (3) – dictee Dictee Finale Basisscholen Harderwijk-Ermelo groep 6, 2023 √ x

Dictee – dictees [3244]

Dictee Finale Basisscholen Harderwijk/Ermelo groep 6, 2023

De vet en cursief gedrukte woorden (34 + 10) moesten worden ingevuld.

Mobieltje (auteur: Peter Voorbergen)

1. Iedereen heeft er een. Geen mens kan meer zonder. Nou ja, misschien nog wel als je 10 of 11 bent.

2. Het lijkt gewoon, maar het is en blijft een fascinerend¹ apparaat. Een plaatje ter grootte² van een dun boekje dat jou met de uiteinden van onze planeet verbindt.

3. Is jouw³ mobieltje ook zo’n toverdoos? Waarmee je fotografeert en filmt als een echte regisseur⁴. Je communiceert⁵ online met je klasgenoten, stuurt een felicitatie⁶ naar je grote neef die achttien⁷ jaar is geworden en kijkt of het voetbaltoernooi⁸ van vanmiddag niet afgeblazen wordt door de regen.

4. De laatste tijd wordt gediscussieerd⁹ over het gebruik van mobieltjes in de klas. “Onmiddellijk¹⁰ verbieden”, zegt de een. “ niet doen”, roept een ander in extase¹¹. “Dat is niet reëel¹². En je kunt de lessen er fantastisch¹³ mee verrijken¹⁴”.

5. Wat vind¹⁵ jij? Leidt¹⁶ het je misschien¹⁷ af als je stiekem¹⁸ een berichtje stuurt? Of slaat de nervositeit¹⁹ toe als je je elektronische²⁰ kameraad niet binnen handbereik²¹ hebt?

6. Nee, je kunt in de klas niet gamen²² of de hele les naar exotische²³ filmpjes zitten koekeloeren²⁴. Maar filmpjes kunnen ook heel informatief²⁵ zijn, waardoor je kennis zienderogen²⁶ toeneemt. Met sommige spelletjes kun je je geheugen trainen²⁷ of je reactiesnelheid²⁸ vergroten.

7. Dus moeten we het gebruik in de klas toejuichen²⁹? Wie het weet, mag het zeggen.

8. Maar nu een heel andere kwestie. Mensen zijn sociale³⁰ wezens. Dat is wat anders dan social media. Intelligentie³¹ bouw je óók op in direct contact met anderen. Door te luisteren en van gedachten te wisselen met je vrienden, met je meester of juf. Dat mag je je ouders ook wel voorhouden als ze tijdens de lunch³² weer eens met hun telefoon bezig zijn.

9. Je mobiel en andere apparaten, zijn slechts³³ dode dingen om je te helpen en het leven te vergemakkelijken³⁴. Maar het echte leven doe je samen.

Shoot-out

10. Tientallen¹ jaren geleden zijn er al romans verschenen die een angstaanjagende² toekomst beschreven. Een toekomst waar het leven wordt beheerst³ door robots. Paste je je aan, dan kreeg je een medaille⁴. Zo niet dan werd het straf. En als je vluchtte⁵ maar werd gesignaleerd⁶ en gearresteerd⁷ werd je gehersenspoeld⁸ of erger. Laten we hopen dat we dat niveau⁹ van kunstmatige intelligentie niet bereiken en dat het bij sciencefiction¹⁰ blijft.

 

 

3243 Dictee zondag 23-04-2023 (2) – dictee Wekelijkse dicteetest 255 RL √ x

Dictee – dictees [3243]

Wekelijkse dicteetest 255 RL [elke zondag]

Welk van de 3 antwoorden is juist?

Oplossingen: hieronder!

 

Bron: Oefendictee (oud) 755

1. Onze …………… draagt een ……………...

a. Prins Carnaval                             Prinsenmuts

b. prins Carnaval                             prinsenmuts

c. Prins Carnaval                             prinsenmuts

2. Die ………….. geilen op ……………....

a. corpsballen                               sterkedrank

b. korpsballen                              sterke drank

c. corpsballen                               sterke drank

3. De afkorting van …………. is ……………..

a. daar aan voorafgaand                     d.a.v.

b. daaraan voorafgaand                      d.a.v.

c. daaraan voorafgaand                      dav.

4. Vraagje: …………., doe je dat met een …………?

a. internetbellen                        smartfone

b. internet bellen                       smartphone

c. internetbellen                        smartphone

5. Die …………. tekst, was die op ………… (= zeker papier) 

gedrukt?

a. Middelnederlandse            oudhollands

b. Middel-nederlandse           oud-Hollands

c. Middelnederlandse            oud-hollands

6. Sommigen schrijven ‘Jiddisj’ (I), anderen ‘Jiddisch’ (II).

a. Alleen I is goed.

b. Alleen II is goed.

c. I en II zijn beide goed.

7. In 1588 werd de ……….. der Zeven …………. Nederlanden 

opgericht

a. Republiek                            verenigde

b. Republiek                           Verenigde

c. republiek                             verenigde

8. In 1618 besluit de ………… van Dordrecht dat er een ………….. 

moet komen.

a. Synode                                  Statenvertaling

b. synode                                   Statenvertaling

c. synode                                   statenvertaling

9. Het …………. gold in de …………. Nederlanden.

a. Verkavelings-Vlaams                           Zuidelijke

b. Verkavelingsvlaams                             zuidelijke

c. Verkavelingsvlaams                             Zuidelijke

10. Het ………… wordt door alle …………. verfoeid.

a. Witte boekje                                    dictee-ettertjes

b. Witte Boekje                                   dictee-ettertjes

c. Witte Boekje                                   dicteeëttertjes

 

Oplossingen [255]: zie hieronder.

--------------------------------------------------------------------

Oplossingen [255]

1c 2a 3b 4c 5a 6c 7b 8a 9c 10b

Contact: leentfaarrein@gmail.com

 

3242 Dictee zondag 23-04-2023 (1) – dictee Dictee van de dag (917) √ x

Dictee – dictees [3242]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee april 2017 (1), geheel herzien naar situatie 2023

Dictee van de dag (917)

Oefendictee april 2017 (1)

1. Gezocht op '*metier*': arm(e)tierig, cimétière des arts (museum), jalousie de métier (na-ijver tussen personen van hetzelfde vak) en metier (handwerk, vak, beroep). Gezocht op '*sepot*': chassepotgeweer (achterlader), huts(e)pot, mors(e)pot, papiniaanse pot (voorloper autoclaaf = sterilisatietoestel medische instrumenten) en sepot (mv.: s, het seponeren = (strafzaak) niet vervolgen, ook sepositie). Ik zou nooit in een dictee durven opnemen dat op de klok bij de Beurs van Berlage 'Beidt uw tyd' staat. We maakten een voettocht van Rilland-Bath naar Cadzand-Bad [beide: Zeeland, niet in wdb.]. Je mag kiezen: pommes frites [friet, patat], pommes dauphine = pommes duchesse = hertoginnenaardappelen: torentjes van aardappelpuree, pommes allumettes [heel fijne pommes frites] en pommes parisiennes [gebakken krielaardappelen]. Ook bij de Mayavolken werd het huwelijk geconsummeerd door de coïtus, maar ook zij kenden de coitus interruptus al. We kennen de huwelijksbijbel, de huwelijksduivel (Asmodee – Bargoens: loop naar de ratsmodee, duivel, hel), het lesbohuwelijk, het jozefshuwelijk [vrijwillige seksuele onthouding], het mutahhuwelijk (ook: mutah [moe-taa], genotshuwelijk, islam), het
neef-nichthuwelijk, het voorhuwelijkssparen en het zwager- of leviraatshuwelijk [na overlijden man]. Hij gleed van het taludje af. De tipsycake, met kirschcrème gevulde cake, schrijf je nu compacter dan voorheen (zonder streepje, dus).

2. Cursus Maleis (een selectie): Maleier, Maleise, Maleisiër,
Indo-Maleis, de Maleise beer is de honingbeer en de munteenheid de ringgit [MYR Malaysia], abis perkara (basta!), abon (apenhaar, gerecht), aniani (rijstmesje), babiroesa (hertzwijn), balebale [aa, ee] (rustbank), bayem (spinazie), bébé (lange jurk), boreh (zalf kurkuma), botol tjebok (fles water bij toilet), dugong [oe] (zeekoe – ook: doejong en doejoeng), ikan bali (visgerecht), kaïn pandjang (kledingstuk), karet (rubber(boom)), kasuaris (loopvogel), keroewing (zeker hout), kirakira (ongeveer), latah (dissociatieve stoornis), Kromo (verpersoonlijking van de Javaanse volksman - alleen VD), loerah (dorpshoofd), mataglap = mataklap (buiten zinnen), obat (medicijn, geneesmiddel), die witte pakean [pak, kostuum] is mijn pakkie-an niet, orang blanda (blanke), orang-oetan(g), pasar dalam (overdekte markt), patjakker (fielt – ook: badjakker), rajak (termiet), randjau (voetangel), rawah (moeras), romusha (dwangarbeider), sajoer lodeh (loh-dèh – Indonesisch gerecht, bestaande uit gemengde groenten in kokosbouillon), sawoe-manilla (sapotilleboom, melksap --- > kauwgu/om), sedakah (islamitisch godsdienstig offermaal), singkè (uit China geëmigreerde Chinees), taledek (taa-lèh-dèhk – beroepsdanseres op Java (vaak ook prostituee)), teledoe (Indische stinkdas), tjabé (lombok = Indië: Spaanse peper), tjet (verf), tokeh (gekko), trassi (garnalenpasta), voor tjoema (vergeefs) = tjomme, warong keliling (venter met Indische producten en specerijen) en wouwou (zilvergibbon).

3. Vanuit de berceau (prieel) klonk een berceuse (wiegeliedje). Ik wil er cressonsaus [waterkers, tuinkers] op, geen frietsaus. Andere sauzen (ook: sausen) (een selectie): archiduc(saus) [roomsaus met champignons en sjalotten], bearnaise(saus) [met eierdooiers, wijn en kruiden bereide botersaus], bechamelsaus [roux, aangelengd met melk], bolognesesaus [pastasaus bereid met gezeefde tomaten, rundergehakt, Italiaanse kruiden, uien en soms andere groenten], carbonarasaus [pastasaus met room, spek, kruiden, Parmezaanse kaas en eventueel andere toevoegingen, zoals champignons], chili(saus) [pikante saus met Spaanse peper], Guinee-Bissaus(!) (bnw.), hollandaisesaus (Hollandse saus), joppiesaus [frietsaus met kerriesmaak], kiksaus (ook: kwiksaus – het hele eiereneten, de kwestie), martinosaus [ketchup en tabasco – voor broodje martino], mornaysaus [bechamel met ei, kaas], mousselinesaus [witte, luchtige vissaus], Nassaus(!) (bnw.), broccolisaus, cognacsaus, maderasaus, marasquinsaus, satésaus, stroganoffsaus [fijngesneden uien en paprika, tomaten, knoflook, room en wodka, geserveerd bij vlees], satésaus, tabakssaus(! – sauzen van tabak), tausisaus [in de Chinese keuken: saus van zwarte bonen met knoflook], veloutésaus [blanke saus, met roux bereid], worcestersaus [woes-tuhr - van moutazijn, bietenstroop, knoflook en tal van essences en extracten] = worcestershiresaus [sjuhr] , olie-azijnsaus, pecorinosaus [schapenmelk, harde Italiaanse kaas], picklessaus [in azijn ingemaakte en sterk gekruide jonge groenten, uitjes, augurken, komkommers enz.], rodewijnsaus, sjalottensaus, wakamesaus [ee] (zeewier, krulwier], yoghurtsaus en yuzusaus (van Japanse citrusvrucht). Met 'dh*': DH (Duitse hardheid – water), D.H. (Doorluchtige Hoogheid, prins), dharma (geheel van grondregels voor individueel en sociaal gedrag in een aantal oosterse religies), DHEA = dehydro-epiandrosteron (hormoon dat rond het 20e levensjaar maximaal wordt afgescheiden en waarvan kunstmatige toediening op oudere leeftijd zou bijdragen aan de behandeling van ouderdomsverschijnselen), dhimmi (scheldwoord voor niet-moslim), dhimmitude (min of meer zelfopgelegde positieve grondhouding van niet-moslims tegenover de islam), dhole (alpenhond), dhow (dau: – traditioneel Arabisch zeilscheepje), dhr.
(de heer), dhuhr (islam: gebed kort na het middaguur, een van de vijf gebeden van de salat – ook: dohr) en dhurrie = Indiase kelim [tapijt(stof)]. Wat je je toe-eigent, heb je je toegeëigend. Is zij echt Cobra-deskundige [groep schilders en dichters: Copenhagen, Brussels, Amsterdam]? En was Eva een cobradeskundige(!)? Kan de schrijfwijze 'I-profiel' verwarring zaaien? Antwoord: nee [bestaat niet met kleine letter l, alleen met hoofdletter I]! Le tout Breskens was buiten zinnen. De schrijver leed aan een writer's blockblokkade [uitzondering, geen - !].