Dictee – dictees [3227]
Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com
Oefendictee Oefendictee januari 2017 (8), geheel herzien naar situatie 2023
Dictee van de dag (904)
Oefendictee januari 2017 (8)
1.
Mecano's [mecanicien]
zoon speelde graag met zijn meccanodoosje;
vaderlief hield het meer bij zijn studie mechatronica(geen
mega!).
Heb je nog ge-e-maild dat zo'n stuk vlees niet gemeeld [meel
...] mag worden? Een mercator sapiens is een wijze koopman.
Thiol (thioalcohol) heette vroeger
mercaptaan. Terzijde: een mico is een zijdeaap. Doornroosje (de
Schone Slaapster) behoort tot de volkssprookjes van de
gebroeders Grimm. Er was minnenijd [ww.] om
het minnenloon [znw.]. De metteur en scène
[regisseur, productieleider] gaat over
de mise-en-scène [spullen gereedzetten voor
toneelstuk]. De maffioze [maffieuze] overvallers lieten het morose [somber]
gezin achter. Wie zijn de halvefinalisten [halve finale]? Honderd jaar nadezen zal
hij er niet meer wezen. B en W, voor (namens)
dezen, de ambtenaar. In de juiste context moet je na ampel beraad 'de
Drie Koningen' schrijven. Over de schrijfwijze 'Hoekse en
Kabeljauwse Twisten' valt met VD wel te
twisten [kleine t
– 2023:
T!]. Bijv. 4 vwo en 5 havo zijn 'spatiewoorden', daarom 4
vwo'er en 5 havoër [mét spatie]; 3e
eeuw is een woordgroep, daarom 3e-eeuws (afleiding) en
3e-eeuwer.
2.
Ridders: tot ridder slaan, een koene ridder, een ridder zonder vrees
of blaam, de ridders van de ronde tafel (of:
Tafelronde – bij koning Arthur), een ridder te voet
(worden), een ridder van de el(lenstok)
[manufacturier of bediende], een ridder
van de pen [journalist, kantoorbediende],
een ridder van de schaar [kleermaker],
een ridder van de droevige figuur (bijnaam van
Don Quichot de la Mancha, de hoofdpersoon van een roman van
Cervantes) = een donquichot, Ridder
in de Orde van Oranje-Nassau
(volgens overheidssites - donorprincipe - niet:
ridder;
RON), bij het ridderschap hoort een bouton!
[knoopsgatstrikje], CON
= Commandeur ..., LON
= Lid ..., verder: Officier (OON)
en Grootofficier (GON),
het kruis van de Orde van Oranje-Nassau,
die ridderorde, de ridderorde en de ridders van de orde van het
Gulden Vlies (ingesteld door Filips de Goede),
een Maltezer ridder = ridder van de Orde van Malta, een tak van de
johannieterorde, lid of ridder van de blauwe knoop zijn
[geheelonthouder], MWO
= Militaire Willemsorde
(een Nederlandse ridderorde) en RMWO
3 = Ridder Militaire
Willemsorde
derde klasse.
3. Binnen artikelen (sub lemma): accolade (omarming), caballero (heer, ridder, ruiter), cavalier (oorspr.: ridder) en chevalier, cavaliere servente = gedienstige ridder, vaste begeleider en minnaar van een gehuwde vrouw, chevalier errant = dolende ridder, chevalier sans peur et sans reproche = ridder zonder vrees of blaam, cordon rouge = ridder in de orde van St.-Louis, ook ridder van het Legioen van Eer, el caballero de la triste figura = de ridder van de droevige figuur, m.n. Don Quichot, graalridder, amaryllis of hippeastrum = de plant ridderster, johannieter – zie Maltezer ridder, KG = Knight of the Garter, Ridder van de Kousenband, kruisridder = kruisvaarder, de leeuwendaalder is een zeker Hollands zilveren muntstuk, een misericorde = een dolk die een ridder gebruikte om ontwapende vijanden te doden als zij niet om genade vroegen, molet = radertje aan de sporen van een ridder, olifantsridder = ridder van de olifantsorde (ridderorde in Denemarken en Thailand), page = dienaar van een ridder en preux chevalier = onvervaard ridder.
4. Ook: REK = Ridder in de Orde van de Eikenkroon, RON = Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, roofridder, schildknaap, Sint-Joris of Sint-George = de ridder die een draak doodt, tempelier, tempelridder, tempelheer: hij zuipt of drinkt als een tempelier, de Orde van de Goede Tempelieren (geheelonthouders), vliesridder of vliesheer = ridder van de orde van het Gulden Vlies, white knight = bevriende ondernemer die een bedrijf overneemt, ridderzuring [plant] en Zwaanridder = ridder uit de sage van de Rijnzwaan, Lohengrin (door Bilderdijk wordt hij 'Elius' genoemd). Een zwaardridder of -broeder is ridder van een geestelijke ridderorde in Lijfland (het huidige Letland, Estland).
