woensdag 27 juli 2022

2837 Dictee zaterdag 30-07-2022 (2) – dictee Spelspelquiz van zaterdag 30 juli √ x

Dictee – dictees [2837]

De Spelspelquiz van zaterdag 30 juli 2022

Gegeven 50 tweetallen met ‘Wat is goed?”; het goede alternatief is 

groen, het foute rood.

1. Wat is goed?

vispasteivispastij

2. Wat is goed?

keilboutkijlbout

3. Wat is goed?

een volgeladen autoeen volgelade auto

4. Wat is goed?

een Bosche boleen Bossche bol

5. Wat is goed?

betastudiebètastudie

6. Wat is goed?

beeldtenisbeeltenis

7. Wat is goed?

altijd haantje de voorste willen zijnaltijd haantje-de-voorste willen zijn

8. Wat is goed?

kunststofkunstof

9. Wat is goed?

wenkbrauwwenkbrouw

10. Wat is goed?

je nagels bijveilenje nagels bijvijlen

11. Wat is goed?

neusspray'tjeneusspraytje

12. Wat is goed?

communiquécomuniqué

13. Wat is goed?

te werk stellentewerkstellen

14. Wat is goed?

meineed plegenmijneed plegen

15. Wat is goed?

iq-testIQ-test

16. Wat is goed?

secreetsekreet

17. Wat is goed?

q-koortsQ-koorts

18. Wat is goed?

kwartslampqwartzlamp

19. Wat is goed?

langzaam aan doen langzaamaan doen

20. Wat is goed?

compotekompote

21. Wat is goed?

hardvochtighartvochtig

22. Wat is goed?

reikwijdterijkwijdte

23. Wat is goed?

rustig aan doenrustigaan doen

24. Wat is goed?

statiebezoekstaatsiebezoek

25. Wat is goed?

bosschagesbossages = wel muurvlak met bewerkte blokken natuursteen! Dat hangt dus van de context af!

26. Wat is goed?

hardstikkehartstikke

27. Wat is goed?

voorwendselvoorwensel

28. Wat is goed?

witgepleisterdwitgeplijsterd

29. Wat is goed?

facismefascisme

30. Wat is goed?

peper-en-zoutstelpeper- en zoutstel

31. Wat is goed?

een ovale tafeleen ovalen tafel

32. Wat is goed?

levercirroselevercirose

33. Wat is goed?

gft-bak GFT-bak

34. Wat is goed?

OV-chipkaartov-chipkaart

35. Wat is goed?

Y-asy-as

36. Wat is goed?

nochtansnochthans

37. Wat is goed?

gezoute roombotergezouten roomboter

38. Wat is goed?

op-en-neer reizenop en neer reizen

39. Wat is goed?

flottieljeleiderflottilleleider

40. Wat is goed?

plebeïschplebejisch

41. Wat is goed?

va-banque spelenva banque spelen

42. Wat is goed?

iemand tevredenstelleniemand tevreden stellen

43. Wat is goed?

konterfijtsel konterfeitsel

44. Wat is goed?

cranberry’scranberries

45. Wat is goed?

zuinigaan doenzuinig aan doen

46. Wat is goed?

elektrocuterenelektrokuteren

47. Wat is goed?

te naam stellentenaamstellen

48. Wat is goed?

Y-splitsingy-splitsing

49. Wat is goed?

retraîteretraite

50. Wat is goed?

zich teweerstellenzich te weer stellen

 

 

 


2836 Dictee zaterdag 30-07-2022 (1) – dictee Dictee van de dag (650) √ x

Dictee – dictees [2836]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee OUD 207, geheel herzien naar situatie 2022

Dictee van de dag (650)

1. De volkse typen (types, typeje, typetje) hadden veel savvie (sappie, verstand) van het Kerkslavisch. O jakobje [= jakobszalm], zwem in mijn net! Wat is het verschil tussen een ismaïliet [lid van een stroming binnen de sjiitische islam die in afwachting is van de terugkeer van Ismaïl, de zoon van de vijfde imam Ja'far al-Sadiq] en een ismaëliet [nakomeling van Ismaël, m.n. Arabier]? Antwoord: dat is heel groot! Er zijn meer heiligendagen [aan een heilige gewijd] dan heiligedagen [iedere katholieke kerkelijke feestdag die niet op zondag valt]! De wetgever is een erkende nomotheet. Ben je nou helemaal (non compos mentis - bekotebikkerd)? Is een paarse kikker een non-ens [kan niet bestaan] en dus non-existent [niet-bestaand]? Artikel acht nonies [punt negen van artikel acht] geeft het duidelijk weer. Een digibeet is vaak ook een nonliner [niet online, geen internetaansluiting]. Oneliners geven soms een non liquet [het onbeantwoord blijven van een vraag, het onopgelost blijven van een kwestie] weer. Pecunia non olet, geld stinkt niet, dat geldt zeker voor dagobertducktypes. Diezelfde Dagobert zat trouwens vaak op zijn dagobertstoel, genoemd naar de zogenaamde troon van Dagobert, een Karolingische bronzen zetel uit de zevende eeuw. Zelf had hij op de broederschool gezeten, zijn zus op de zustersschool, beide waren echter zusterscholen. In dit
no-nonsensetijdperk hadden de co-ouders een no-nonsense-ideologie. Een non-dominicant doet altijd wat een non-paschant alleen met Pasen doet [kerkelijke verplichtingen verwaarlozen].

2. Een nonpareille [nonparel, lettertype] is zes punten groot. Het non pus ultra [hoogst haalbare] was de lettersoort non-plus-ultra [2,5 punt]. Hij was de non-redder [niet-redder] van de nonrups [rups van de nonvlinder]. Een nonsensdichter dicht nonsensicale kolderpoëzie, een
no-nonsensedichter is misschien meer in voor candlelightgedichten. Non solus [niet alleen] en non-stop [onafgebroken] werkten de promovendi aan een non-stoponderzoek naar de nonvlinder. De
non-valeur [nietsnut] verloor zijn rechten wegens verjaring door
non-usus [niet-gebruik, verjaring]. De armen en indigenten [behoeftigen] zullen het koninkrijk der hemelen beërven. Noedels zijn gekookte meelballetjes en noodles een oosters deegproduct [en in zekere betekenis ook hetzelfde].

3. De NAVO is de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie. De Noordelijke IJszee ligt op het noordelijk halfrond (noorderhalfrond), net als het Hoge Noorden en de noorderkeerkring (Kreeftskeerkring). De zuiderkeerkring is de Steenbokskeerkring. De Noordelijke Kroon (Noorderkroon) is een sterrenbeeld. Voor de Vlamingen zijn Hollanders noorderlingen en noorderburen. De Noordkaap (meest noordelijke kaap van Europa) ligt op het eiland Magerøya in Noorwegen. De Noordpool (Arctica) omvat het hele noordpoolgebied.

4. Finland is een van de noordse landen. Voor een noodreparatie kun je wel noothickory [hout van de bitternoot] gebruiken. Een noodlijntje gooi je uit, een nootlijntje staat gedrukt. In de NOP [spreek uit:
èh-noo-pee], de Noordoostpolder, kun je maar beter niet aan dictees deelnemen, dat geldt overigens niet voor niet-onderwijzend personeel, afgekort als n.o.p. [spreek uit: èh-noo-pee].

5. Een nopper is niet-overplaatsbaar (of zuivert weefsel van noppen). Noradrenaline is een bijnierhormoon met vaatvernauwende en prikkelgeleidende (prikkel geleidende) werking, het wordt ook wel levarterenol (norepinefrine) genoemd. In de petrografie is noriet een grofkorrelig gesteente bestaande uit labradoriet en pyroxeen.

6. Een normen-en-waardendebat [uitz. - waarde + n/s] was hoognodig. De waardedaling van mijn jojo-effecten vond ik knap waardeloos. De Nornen zijn de schikgodinnen Urd (verleden), Verdandi (heden) en Skuld (toekomst) uit de Germaanse mythologie. Bij de NOS [spreek uit: èh-noo-wèhs], de Nederlandse Omroepstichting, zijn ze als nos inter nos [wij onder elkaar]. Voor de pauze zongen ze gospels, na de pauze was er een nospel, ook wel notheater [beide: Japans toneelspel] genoemd. Je wilt je af en toe aan de laagste uitspattingen overgeven, heb je last van nostalgie de la boue [heimwee naar de modder: verlangen van de geciviliseerde mens om zich af en toe aan de laagste uitspattingen over te geven]? Door het notarieel beschrevene was hij not amused [iets niet leuk vinden]. Dat was not done [ongepast] en de note gaie, de vrolijke noot [bij een overigens ernstige zaak], ontbrak.

7. De windrichting noordoost ten oosten kort je af als N.O.t.O. [spreek uit: èh-noo-tee-joo]. Het vliegtuig vertrok ondanks vier no-shows [personen, wel geboekt, maar niet verschenen]. Een nonenakkoord bestaat uit grondtoon, terts, kwintet, septet en none. Nordic walking is noords wandelen, een notchback is een sedan (vierdeurs, znw.).

8.Nounou, kan het wat rustiger? De Novib is de Nederlandse Organisatie voor Internationale Bijstand. Het Nuffic staat voor Netherlands Universities Foundation for International Co-operation. Het nucleoside is een splitsingsproduct van een nucleïnezuur, bestaande uit ribose (desoxyribose) en een purine- of pyrimidinebase. Numero een en numero honderd schelen maar negenennegentig nummers. Een Numidisch juffertje vind je soms in de huishouding, maar ook wel in de volière.

9. Het devies van nonouders is nunc aut nunquam [nu of nooit]. De vrouwelijke wederhelft was de nu-of-nooitmoeder. Zit het tegen: moed houden, nur Mut! In 1784 werd de Maatschappij tot Nut van het Algemeen, verkort: het Nut, afgekort: TNv'tA, opgericht. De Maatschappij houdt Nutsavonden en drijft een Nutsbibliotheek. Als je denkt dat nursing doktertje spelen voor kinderen is, moet je nog maar eens in Van Dale kijken [seksuele variatie]! Boven de Koninklijke Bibliotheek te Berlijn staat ‘nutrimentum spiritus’, voedsel voor de geest. Utile dulci is het nuttige met het aangename verenigen.

10. De nyala (koedoe) is een soort van antilope. Een nv [spreek uit: èhn-vee] is een naamloze vennootschap, een nvw [spreek uit:
èhn-vee-wee] een nota van wijziging. Het nwp [spreek uit
èhn-wee-pee] is het niet-wetenschappelijk personeel op de universiteit en de nWsw [spreek uit èhn-wee-jèhs-wee] is de Nieuwe Wet op de Sociale Werkvoorziening. De NYMEX is de New York Mercantile Exchange (beursindex). Een nystagmus is een onwillekeurige, snelle oogbeweging. Die nymphe du pavé [straathoer] is jammer genoeg in het nymfaeum [fontein waarin waterleiding uitmondt] verdronken. De NZHRM is de Noord- en Zuid-Hollandsche Reddingmaatschappij. Een NR [spreek uit: èh-nèhr] is een Nederlands record en een wr [spreek uit: wee-jèhr] is een wereldrecord. Het is nuda veritas (de naakte waarheid), dat de heer P. [spreek uit: pee] in de nucleus (kern) een doodgoede, een door en door goede (ook: door- en doorgoede) vent is.

 

 

 


dinsdag 26 juli 2022

2835 Dictee vrijdag 29-07-2022 (2) – dictee Onze Taal – De bezittelijke voornaamwoordenquiz √ x

Dictee – dictees [2835]


Onze Taal – De bezittelijke voornaamwoordenquiz

10 zinnen met driekeuzevragen, kies het juiste alternatief [groen]

 – rood = fout [toelichting: blauw]:

1 Het bestuur heeft … beslissing bekendgemaakt.

haarzijnhun

bestuur is onzijdig

2. Deze nieuwe aanpak heeft … nut al vaak bewezen.

haarzijnhun

aanpak is mannelijk

3. De hulporganisatie heeft … medewerkers naar het rampgebied 

gestuurd.

haarzijn – hun

(hulp)organisatie is vrouwelijk

4. De aanrijding en … nasleep zijn me niet in de koude kleren gaan

zitten.

haarzijn – hun

aanrijding is vrouwelijk

5. De open brief en … ondertekenaars kregen veel aandacht.

haarzijnhun

brief is mannelijk

6. De maaimachine begint me met … lawaai nu een beetje te irriteren.

haarzijn – hun

(maai)machine is vrouwelijk

7. Rotterdam en … haven zijn een onlosmakelijk geheel.

haarzijnhun

Rotterdam is onzijdig

8. De kurkeik dankt … naam aan de dikke bast van kurk.

haarzijnhun

(kurk)eik is mannelijk

9. Een slim beleid wierp na enkele jaren … vruchten af.

haarzijnhun

beleid is onzijdig

10. De feestruimte zag er met … lege stoelen nog niet zo feestelijk uit.

haarzijn – hun

(feest)ruimte is vrouwelijk

 


2834 Dictee vrijdag 29-07-2022 (1) – dictee Dictee van de dag (649) √ x

Dictee – dictees [2834]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee OUD 208, geheel herzien naar situatie 2022

Dictee van de dag (649)

1. Een antiutopie (dystopie) is een toekomstbeeld dat het tegendeel van een utopie behelst, een anti-ideale toekomststaat. De taal van de Berbers wordt Tamazight genoemd. Een Amazigh is een lid van het Berbervolk, een volk in Noord-Afrika. De Berberssprekenden noemen zichzelf Imazighen (vrije mensen, meervoud van Amazigh(en)) [Let op: het enkelvoud Imazigh bestaat niet!]. De archeo- en neofyten ['nieuwe' planten] gedijden naast elkaar. Een archimandriet is een opperabt in de Griekse kerk. Zij spraken honderduit, met zijn achttienen. Als je zoekt binnen artikelen op '*dt*' vind je onder andere: coldturkeymethode [abrupt stoppen bij afkicken], creutzfeldt-jakobsyndroom [verwant met gekkekoeienziekte], wijdte (en weidsheid), grotemensenbedtijd [grote mensen], hdtv (VD - GB: hd-tv), humboldtien (oxaliet, een mineraal), koudtrekken (van metaaldraad: zonder verhitting), zijn Kronstadt halen (twijfelen aan waarde politieke overtuiging), leidtoon [muziek], marylandtabak [naar: Maryland, staat USA], oldtimer [oud, goed onderhouden exemplaar van een auto (uit de jaren 10-50 – geen apostrof! – van de twintigste eeuw)], rondte en – u kent hem – de veldtjakker [kramsvogel]. De oesophagus is de slokdarm [daar kan je esofagitis  - ontsteking - aan krijgen] en fytoftora is een uiterst gevaarlijke ziekte in o.a. aardappelen en tomaten.

2. De meeste van de volgende woorden schrijf je met ph of met f: amphigouri[‘s] (nietszeggend gedicht), Aphrodite (godin), alfalfa (luzerne), catchphrase (typerende uitspraak van een stripfiguur), dauphine [vrouw dauphin, kroonprinses], filatelie, euphuïsme (gekunstelde literaire – GB ook: tt - doe in dictee 1 t! – barokstijl), graphic [getekende figuur], falangist [fascistische, extreemrechtse politieke stroming, o.a. in Spanje en Libanon], nymphe du pavé (straathoer), de pH-waarde [zuurgraad], de filosofie op het philosophicum [rooms-katholiek: opleiding na het kleinseminarie, voorafgaand aan de theologiestudie], de phone-in (radioprogramma), fylum (meervoud: fyla, stammen dierenrijk - mensen: fyle en fylen), franchiser [zelfstandige winkel in een keten], saint-émilion, saint-estèphe, saint-julien (3 wijnen), selffulfilling prophecy [voorspelling die wel uit moet komen], Efeziërs [inwoner Efeze en Bijbelboek – brief van Paulus aan de ...], sint-philippuskruis [liggend Latijns - = 'gewone' – kruis], de sisyfusarbeid [zwaar, nutteloos], genoemd naar Sisyphus, sophisticated [verfijnd, geavanceerd], de wet van Murphy [alles wat mis kan gaan, gaat mis], xenofilie (liefde voor vreemdelingen), russofilie [liefde voor al wat Rus of Russisch is], trypanofobie (beklemmende vrees voor injecties), gefyrofobie (brugvrees) en aichmofobie (angst voor alles wat scherp is). Laten we ten slotte de sainte nitouche, het kruidje-roer-me-niet (ook: mij), niet vergeten.

3. Ze roepen daar wel o en a [uiting van verrukking], maar het is er altijd o zo netjes. Wist u dat oarsen boordroeien is? De obbligatopartij (obligaatpartij – kan niet weggelaten worden) ontbrak bij het concert in de oasestad. Je had guldens- en ecuobligaties. De oboe
[oo-boo-wee/wèh] d'amore is lager gestemd dan de gewone hobo. Met een obsessief-compulsieve stoornis heb je een dwangneurose. 'Och' was de koning van Bazan [tegen iemand die vaak 'och' zegt]. Het OCR-apparaat [optical character recognition] verwerkte de gescande tekst perfect. Dat octet [achttal] speelde de hele maand oktober. Zij overleden aan de od's [overdosis – mv. e]. De odestijl is een verheven stijl, die in oden (ook: odes – de n dus uitspreken!) gebruikelijk is. Tijdens zijn odyssee [langdurige en moeitevolle tocht] had hij last van odynofagie (slikpijn). Oebies zijn yams [yamswortels], de eenheid oersted, een niet-SI-eenheid van magnetische veldsterkte, wordt aangegeven met Oe en oeds [uitspraak: oet] zijn Arabische luiten. Het oefen [hijgen, geluid 'oef' maken] kun je oefenen. Oesies zijn Birmaanse olifantberijders.

4. De oefenweeën werden allengs realistischer. De oemma is de wereldwijde islamistische gemeenschap. De Oekraïense Oekraïner ontmoette de twee oelama's [= alim = islamitisch rechts- en schriftgeleerde]. Oeraalse (Oeralse) talen is de samenvattende naam voor de Fins-Oegrische talen en het Samojeeds. In het oer-Hollandse woordenboek staat dat Oergermaans een taal is. De oerknaltheorie gaat over de big bang [bigbangtheorie], de Oernevel speelt daarin een rol. Met creuseteelt [n/s] heb je het over Japanse oesters. Chablis is zogeheten oesterwater, een droge witte bourgogne. De fijnproever genoot op de Dnjeproever [Oost-Europese rivier] van asperges, de kaviaar binnen de groentefamilie. Cabotage heet ook wel oevervaart [kustvaart]. Als hij geen offday heeft, wint Joost of all people het dictee in Breskens of all places. Niet elk offerfeest is het Offerfeest [islam - Eid/Ied-al-Adha - Suikerfeest: Eid/Ied-al-Fitr] en niet elk offerlam is het Offerlam [Jezus Christus]. Het exclusieve gezelschap trad off Broadway op. Hun muziekboeken hadden het oblong formaat (oblongformaat = liggend). Wat staat er in het geciteerde artikel
5 octies [8e lid of punt van artikel 5]?

5. De obelix was obees en leed dus aan obesitas. De obi, de Japanse gordel, was niet afdoende. De obstetrix [vroedvrouw] had de aanleg van de jongen voor die ziekte al zien aankomen. Zou het een obex (impediment = beletsel voor het sacrament) kunnen zijn? Een ochèma is een astraallichaam [occultisme: tweede, etherische – vergeestelijkte – lichaam van de mens]. Een oenau is een tweetenige luiaard, dus niet die tweehandige luiaard, de mens. De muziek werd obliquus [muziek: met traps- of sprongsgewijze voortschrijding (van een partij tegenover een andere die blijft liggen)] ten gehore gebracht. De spelers waren heel obligeant (dienstvaardig). De bamaopleiding [bama =
bachelor-master(opleiding)] stelde een numerus fixus [numerus clausus: beperkt aantal studenten] in. De bankroetier had geen banktegoed meer. De bantoeïstiek bestudeert ook de Bantoetaal. Bij de barbershop zing je a capella in een a-capellakoor. De baritonsaxofoon begeleidde de baritonzanger in de bar van het restaurant. In de baroktuin stond een bamboestoel. Terwijl zij aan de barre het ballet beoefende, hield hij de gitaar in zijn barrégreep [vinger over meer dan één snaar]. De barracuda's [vraatzuchtige vis] in het aquarium keken lusteloos toe. Een barouchet is een luxerijtuig (luxe rijtuig). Hier volgen enkele zaken uit cryptogrammen: 'een bedeesde familie van het T-ijzer' is de schroom (s en chroom), hyperlinks zijn 'zo ontzettend rood, dat ze blauw worden weergegeven', 'experimenteel toneel' is de try-out, een 'lievelingsnaam' is Koos en 'slakkenfamilie van de heilige eik' zijn sintels (sint en els).

 

 

 


2833 Dictee donderdag 28-07-2022 (3) – dictee Column Aardrijkskundige namen √ x

Dictee – dictees [2833]

Aardrijkskundige namen

1. Omroep Zeeland verblijdde – verblijde mag ook: verblijen en verblijden zijn allebei goed en betekenen hetzelfde! – mij met de vraag: is het een Thools onderonsje of een Tholens onderonsje? GB (gratis: www.woordenlijst.org) helpt ons niet verder, Van Dale (online-VD, niet gratis) een beetje: alleen lemma ‘Thools’ vinden we (Thoolser, meest Thools; betekenis: van, uit Tholen). De meest secure bron is de ANS, de Algemene Nederlandse Spraakkunst, 2 delen, pakweg 4000 pagina’s. Deze bron is overigens op internet gratis te raadplegen: googel – werkwoord googelen – op Google – eigennaam – naar het www-adres e-ans.ivdnt.org [2025 OK]. Dit werk heeft een register van Aardrijkskundige namen. Daarin komt de plaats Tholen voor met bijvoeglijk naamwoord (bnw.) Thools en inwoner Tholenaar (niet vermeld, maar vrouw: Thoolse). Het is dus een Thools onderonsje of het Thoolse onderonsje (bnw.). Voor het bezittelijk voornaamwoord geldt hetzelfde: de Thoolse burgemeester (= van Tholen). In het algemeen: de gemeente Tholen, als instelling, organisatie ook wel: Gemeente Tholen.

2. Zeeland staat er ook in met bnw. Zeeuws en als inwoner Zeeuw (vrouw: Zeeuwse). Wel grappig, want bij Nieuw-Zeeland hoort bnw. Nieuw-Zeelandse en als inwoner Nieuw-Zeelander
(vrouw: Nieuw-Zeelandse). Nog wat voorbeelden uit de ANS: Goes, bnw. Goese (één s!) en inwoner Goesenaar (idem). Nergens in VD -naarse, dus ik denk dat de vrouw gewoon een Goese is (geen Goesenaarse). Zo ook: Terneuzen, bnw. Terneus (niet Terneuzens, een Terneus groepje mensen dus) en inwoner Terneuzenaar (voor de vrouw zou ik eerder Terneuzense kiezen dan het mogelijk betere: Terneuse). Bij Hulst mag als bnw. zowel Hulsts als Hulster – een Hulstse winkel of een Hulster winkel, inwoner Hulstenaar (vrouw: m.i. Hulstse en niet: Hulsterse). Cadzand en Groede worden niet vermeld. Vlissingen levert geen verrassingen op: alleen mag je bij bnw. kiezen tussen Vlissings erfgoed of Vlissinger erfgoed.

3. Nu op naar Bresjes! Ik heb al eerder gemeld, dat sinds kort een Bressiaander een inwoner van Breskens is in VD, je kunt dus een Bressiaans (bnw.) feestje vieren, dunkt me. De uitdrukkingen: een Bresjes (bnw.) complot of (heel lang geleden) Bresjes’ (bezittelijk voornaamwoord, als het woord op een sisklank eindigt, niet + s, maar een apostrof!) burgemeester zijn in ieder geval niet officieel.

4. Maar ik doe ook weer niet moeilijk: hoewel niet ‘officieel’ mag je van mij best zeggen: plaats Breskens, (bnw.) een Breskense winkel, Breskens’ (bezittelijk) glorie, maar bij de inwoner loopt dat toch spaak: Breskenaar is echt fout (en Bressiaander goed). Voor de vrouw zou misschien: zij is een Breskense (naast Bressiaanse) wel kunnen ...