3532 Dictee zondag 12-11-2023 (1) – dictee Dictee van de dag (1120) √ x

 Dictee – dictees [3532]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee november 2022 (1), geheel herzien naar situatie 2023

Dictee van de dag (1120)

1. Stikstofdioxide is NO₂. Hij wilde hach noch wach [niet meer in VD – niets] zeggen, terwijl hij heg [ook: weg] noch steg [de weg niet] wist. Opvallend: een Nederduitser [Nederlander van Duitse afkomst] die ooit Neder-Duitser [uit lage, noordelijke streken van Duitsland] was! De powwow [2 x au]  (vergadering indianen) vond onder de pawpaw
[2 x au] (boom) plaats en men at er sawpaw [2 x oh] (snack, bapao). Het me-too-effect is zoiets als to keep up/keeping up with the Joneses [vgl. MeToobeweging]. Preparé is in BE filet americain. Ik vind hem maar een rare kwant. Met joie de vivre wordt levensvreugde bedoeld: in Franse uitdrukkingen met ‘de’ staan (bijna) nooit koppeltekens. In pahoehoe [touwlava] gedijen palulu’s [plant] niet. Is het Euro- of euro-? Een selectie: (VD) eurocentrisch, eurocentrisme, m.b.t. EU: euroambtenaar, eurocheque, Eurocommissaris, Eurocommissie, eurodollar, euro-enthousiasme.

2. Ook: eurofobie, euromarkt, Europarlement, Europarlementslid, europoliticus, euroscepsis, euroscepticus. M.b.t. de euro: eurokapitaalmarkt, eurorekening, eurorente en m.b.t. EU-regels: eurofles, euroverpakking, eurovignet. Eurogroep: Ministeries [instelling – niet: gebouw, m] van Defensie [eurogroep: ministers van Financiën!], Eurokorps: gezamenlijke defensiemacht EU, Eurotransplant, Eurovisie, Europalover, Europagetrouwen, eurozeepbel, eurozwakte, etc. Dat is (me) ook (zo)wat [aaneen!]! Scheep gaan en geen scheeps
[taal zeelieden, ook: scheepvaart] verstaan? Gaan ze echt uit elkaar, scheên, scheiden? De intelligentsia was goed vertegenwoordigd met een highsociety- oftewel beau-mondegezelschap. Hij had me toch een verzameling snorre- oftewel lorrenpijperij … [prullen]. Een snuffmovie is een soort tranentrekker, tearjerker.

3. Ook sobstory trouwens. De sjiieten van de sjia erkennen alleen bloedverwanten van de profeet Mohammed als hun leider, de soennieten van de soenna hebben een ruimere opvatting. De soroptimiste [sor, alleen als organisatie S] en de Rotarian
[GB: Rotaryclub, Lionsclub] ‘kwamen tot elkaar’. De soussies [Soussgebied, Marokko] en de riffies [Riffijn, Rifgebergte] speelden onder één hoedje. In een spartaanse [strenge] opvoeding worden je Spartaanse [Sparta] zeden bijgebracht. Na de recrudescentie (exacerbatie – verergering) trad later toch de remissie [verminderen ziekte] in. Man: refugié [uh], refugiés, refugieetje, vrouw: refugiee, refugiees, refugieetje. Er solliciteerden havoërs en vwo’ers. En kleine suçon is een suzonnetje (coupenaad). Sydneyse inwoners, Sydneyers dus, rijden graag op sydniërs [paarden]. Een tyfoon is een taifoen [hevige wervelstorm], een tycoon een magnaat. Een taikoen is een Japanse shogun.

4. Is dat nou ‘halloumi (kaas) of sashimi (een Japans gerecht)? Hij is een krullenbol steilhaar: zijn haar is gesteild (met de steiltang). Na de takfir (ontmaskeren van gelovige als ongelovige) volgde een welgemeend takbir (uitspreken ‘allahoe akbar’). Wie heeft mijn smartphone gezien? Andere woorden met *phone: dumbphone en ladyphone, met *foon: (228 in VD, kleine selectie:) aerofoon [sluit, orgel, lucht], afoon [geen klank of stem hebben], aquafoon (lekzoeker), balafo(o)n (soort xylofoon), bamafoon (bandmagnetofoon), brailletelefoon, cryptofoon [versleutelde spraak], DECT-telefoon(!) [digital enhanced cordless telecommunications], difoon (klankpaar), dramafoon (draadmagnetofoon), anglofoon [Engelssprekend, bnw.], francofoon [Franssprekend, bnw.], homofoon [hart en hard, wei en wij] en octofoon [8 delen, elementen]. Met *phon* in VD o.a. bellerophonsbrief [ee] (uriasbrief), hulphond, phone-in (radioprogramma) en taphoning.

5. Verder nog: smartphoneaccu, etc. Een discals (mv. -en) is een ongeschoeide karmeliet. Een myrialiter is 10.000 l of 100 hl. Het was de tig duizendste leugen van Trump. Aciclovir is tegen herpes. Zo’n paradise-by-the-dashboardlight [seksueel verkeer in auto] is wel iets anders dan een paradise lost [verloren paradijs]! In Monaco hebben de Monegasken Monegaskische gewoonten. Op Madagaskar hebben de Malagassiërs Malagassische trekjes. Bob heeft een verzameling groningana [collectie over Groningen]. Hij vertrok per arabier [bij toeval, geluk] per arabier [paard]. Hij had beter ge-a.u.b.’d dan ge-ajb.’d. Als snack was er beef jerky (geen mv. – reepjes gedroogd rundvlees, als snack gegeten). In het Boek der boeken wordt de Koning der koningen beschreven, niet de Kunst met een grote K of de kunst met een kleine k. Is die babyccino [kinderkoffie] al klaar? Met Gods gunst: summo nomine.

6. Een epifyt vraagt weinig van een gastplant, een endofyt daarentegen veel. Nou nee, een feniksdichter [zeldzaam begaafd] is geen rijmelaar. Een FDC is een munt, een fdc een eerstedagenveloppe. Hij heeft geautopet met zijn autoped. Ook Gerrit heeft een gerrit [penis]. Een stroppendrager: dat moet een Gentenaar zijn. Die winkel had een heel stille zaterdag. Z.Em., Zijne Eminentie, maakt deel uit van een groep die we met Hunne Eminenties aanduiden [geen afko]. Is het ‘solider’ of ‘solieder’? Dat mag allebei: eerste van ‘solide’, tweede van ‘solied’! Die sergeant is een intrigant. Irrefutabel is onweerlegbaar en irrecusabel is onwraakbaar. Irresistibel is onweerstaanbaar en irrevocabel onherroepelijk. Ken je de kleinedoodervaring [kleine dood: orgasme]? Denk eraan: kiesjeliesj [hamansoren, Poerim] en gremzelisj (Pesach – pesachgebak).

7. De ko(e)mpel [mijnwerker] kreeg een compel (aanmaning). Je krom lachen, ga je daarvan krompraten? Een crime passionnel is een passionele moord. GB schrijft ‘PFAS-stoffen’, VD ‘pfasstoffen’. Let nou op: het is niet ‘groepie’ maar ‘groupie’ [overal met (pop)groep meetrekken]! De obese vrouw was obees en leed aan obesitas [vetzucht, overgewicht]. Ja, dat klopt: alle moffrikanen spreken Moffrikaans [Duits]. Zoeken op *monsieur* – mijnheer: [VD]
croque-monsieurs (verkort: croque – croque-madames, croques hawaï), monsieur de Paris (beul), monsieur Jourdain (rijke burger maakt zich belachelijk bij de adel), monsieur/Joseph Prudhomme (kleinzielige burgerman, schermt met grote woorden, vgl. een prud’homme = een vertrouwensman), (vérités de) Monsieur de la Palisse (lapalissades, waarheden als koeien).

8. Monsieur mag je trouwens met M. of Mr afkorten. Gezocht op *madam*: [VD] madam (vooral BE), de madam spelen/uithangen, een kale madam, straffe madam, een chichi madam (bekakt – ‘madam’ ook aanspreektitel voor een vrouw – ook: bordeelhoudster), Madame Blanche (waarzegster, helderziende) of Madame Soleil [idem], een madame-jeanette is een Spaanse peper en madammen is de mevrouw spelen, veel praats hebben. Het trou-madame is een volksspel (met
13 ivoren balletjes). Madame de Pompadour: après nous le déluge
(wie dan leeft, die dan zorgt = na mij de zondvloed), Madame Bovary
(vgl. bovarysme – onvrede over het leven), ook Mad. en Mme betekenen mevrouw, Madame Melba (van Melbourne, Dame Nellie Melba), was naamgeefster van de melbatoast, idem: pêche melba
(ijs met perziken) en een tripmadam is een plant.

 

 

 

3531 Dictee zaterdag 11-11-2023 (1) – dictee Dictee van de dag (1119) √ x

Dictee – dictees [3531]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee september 2022 (1), geheel herzien naar situatie 2023

Dictee van de dag (1119)

1. Een sjwartse jood is orthodox. Opininions chic zijn populaire misvattingen. Een choc des opinions is een botsing van meningen en opioïde is een morfineachtige pijnstiller. Leg maar uit: Pyreneeën, Pyrenese, Goeree, Goereese, farizeeër, farizese. Goeree is wel een, farizee en Pyrenee zijn geen bestaande woorden. Leg maar weer uit: extreemlinks en links-extreem … Ook trouwens: extreemrechts en rechts-extreem. Wat kun je vertellen over een newtonse vloeistof? Wel, daarbij treedt geen plastische vloei of thixotropie op. De mise-en-scène [toneelschikking - met streepjes] dat doet een metteur au scène [zonder streepjes]. Mise au point is een kwestie van iets zuiver stellen. Een prokaryoot is een eencellig (1-cellig) micro-organisme.

2. Het majoretje (majorettetje) liep in haar majorette-uniform mee in de majoretteparade. Studeert hij aan de UA of de UGent? Uitentreuren is tot in den treure of (tot) uit den treure(n). Kunnen ze het schip vlot trekken, voordat het zal vlam vatten? Zm, een zettameter [10^+21 m], is 10^42 keer zo groot als een zm, een zeptometer [10^-21 m]. Hij was zo zat als een zwitser en had een baard als een Zwitser. Het zuidzuidoosten kort je af met ZZO, het zuidwest ten westen met Z.W.t.W. Winden in de aanbieding: Africus (zuidwestenwind, wind uit Afrika) en Aquilo [Romeins] of Boreas [Grieks] (noordoosten- of noordenwind) [3 x hoofdletter: ook naam van een god]. Ik ver-adhd, jij ver-adhd’t, hij ver-adhd’de en zij zijn ver-adhd’d [ww. ver-adhd’en - niet in wdb.]. De apgarscore komt van appearance, pulse, grimace, activity, respiration [bij baby’s].

3. AWACS staat voor airborne warning and control system. De QI is de queteletindex, de BMI is de bodymassindex 2025. Die zijn overigens hetzelfde! Komt ‘blaxploitation’ van ‘black’ en ‘exploitation’? Vast wel. Een bleinenbijter is een zekere libel(le). Op de beurs staat bullish [koersstijging verwachtend] tgov. (t.o.) bearisch [koersdaling verwachtend]. Het verzonken metaal was verzinkt tegen oxidatie. Er is (émail-)cloisonné [verhoogd aangebracht] en (émail-)champlevé [verdiept aangebracht]. ‘Los’ zijn cloisonné en champlevé bnw. Een maai-dorsmachine is een maaidorser. De bakru [bosgeest] was in de bakra [blanke] gevaren. Het is een weetje hoe je een w’tje schrijft. Veel Bantoes dragen bantuknots. Schrijf je ‘behaviorist’ echt wel goed?

4. Hij had geen bird’s eye view, maar wel het writer’s block syndroom. Aan een blinde geleidehond heb je niet veel [vgl. blindengeleidehond]. Bombazijn, fustein, pilo en barchent [stoffen]. Je booty [achterwerk] zit boven je bootees [laarzen]. Na de cesartherapie [bewegingstherapie] was er caesarsalade. Het brugadasyndroom is een erfelijke hartritmestoornis. Slokdarmontsteking is esofagitis, aan de oesophagus dus. Het boerhaavesyndroom is een breuk in de slokdarm. EPR is elektroparamagnetische resonantie en ESR is elektronenspinresonantie. Er moet aceetaldehyde besteld worden! Jij vertelt fibbetjes [leugens]: schaam je! Bij flashmobben wordt een flitsmenigte gevormd [via internet]. Koning Victor Emanuel (1820-1878) had de bijnaam il re galantuomo (gentleman). Dat was een heerlijk fonduetje!

5. Als je gesjochten bent, ben je een beetje mesjogge, mesjoege, besjokke of mesjokke. Een doula is een niet-medische helpster van kraamvrouwen. Met la città eterna wordt de urbs aeterna, het eeuwige Rome (Roma aeterna), de Eeuwige Stad bedoeld. Drie kwart [= ¾] (driekwart) van zijn vermogen is belegd. Ik zei het nog: dat joggende en jokkende joch kent daar heg noch steg. Tike [tie-kèh] is onzuivere opium. Tileen is een verkorting van polyethyleen. Een
madame-jeanette is een soort van grote, rode of gele, zeer scherpe Spaanse peper, een dame-jeanne, een demi-john of dameraan is een grote mandfles. Het zijn wijsneuzen, die jan-weetals en lijsjes-weetal. Jouïsseren [genieten] heeft wel iets te maken met een action de jouissance [bewijs van deelhebberschap].

6. Een taqiyah is een gebedskapje voor moslims. Hij bezat de graad van kiyu bij het judo en droeg een afbeelding van een kiur [uitgestorven reuzenvogel Madagaskar] op zijn pak. Voeg aan dat rund, die gaur [gau-wuhr], een klinker toe en je krijgt giaur [gaa-voer], de Turkse scheldnaam voor een niet-moslim. In een ginkgo [gihn-koo] (Japanse waaierboom) hangt in de regel geen nangka [nahn-kaa], jackfruit. Het stikt hier van de kob- en kapmeeuwen [niet: kop-!]. Het toppunt: kombu [zeewier om bouillon van te trekken] bij de kombucha [theezwam --- > gezondheidsdrank]. De groothertog van Luxemburg bestiert het Groothertogdom Luxemburg. Dat kan wel: half Joods, maar dat kan echt niet: half joods. Trouwens een half-Jood is dus half Joods. Het apparaat vertoonde een vervelend hiccupje [probleempje, hapering]. Een laaienlichter is een ladelichter [rooft uit toonbankladen/s, ook: oplichter]. Die beesten leiden een kwijnend bestaan. Dat lijdt geen twijfel.

7. In het kavietje [café] stond een kevietje [kooi]. Schrijf dat maar op mijn conto (m.c. = mio conto, c.m. = conto mio). Een conto a metà (gemeenschappelijke rekening – een deelnemer hieraan is een metist of metiste) is een meta-affaire, rekening voor tweeën, gelijk opdelen in winst en verlies. Conto nostro (nostro conto = n.c.) is onze rekening, conto suo (suo conto) is zijn rekening en conto vostro (vostro conto = v.c.) is uw rekening. En ten slotte is een conto de reis [ree-jies] een oude munteenheid van Portugal. De mp [minister-president] was er in hoogsteigen persoon. Bij de limbo [dans!] wordt de lat [letterlijk] steeds lager gelegd. Een nabo is een niet actief beveiligde overweg: spoorwegovergang zonder bomen of knipperlichten. Het paard neit [neien = hinniken] van nijd.

8. Die Cito’er(! - hoofdletter) maakt toetsen voor aspirant-vwo’ers en -havoërs. De koebba is de koepel van een koepelmoskee. Hij was bezig de laatste lootjes te verkopen. In het medulla ossium (beenmerg) worden de bloedcellen en -plaatjes gemaakt. Pasja Erdogan [boven de g nog zo’n teken, zeg maar: ronde haček – naam: breve, geen ogonek - dat is een soort kommaatje onder een letter:  ˛!]: duidt erop, dat die machtige alleenheerser zich in weelde baadt. Dat is zeker old- of newskool. Hij housete/housede bij het housen op het housefeest in zijn housecoat. Zit de Britse adel in het House of Commons (Engelse Lagerhuis) of in het House of Lords (Engelse Hogerhuis)? Dat laatste. En waar zitten de backbenchers (minder belangrijke politicus, in het Engelse Lagerhuis op de achterste rij)? Een backdoor is een achterdeurtje voor een computervirus. Backbeat is afterbeat.

 

 

3530 Dictee vrijdag 10-11-2023 (1) – dictee Dictee van de dag (1118) √ x

Dictee – dictees [3530]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee augustus 2022 (3), geheel herzien naar situatie 2023

Dictee van de dag (1118)

1. Zijn bezwete lichaam glom in het zonlicht. La plus noble conquête de l’homme, dat is het paard. Een nuraghenbouwsel [rond bouwsel met natuurstenen] vind je op Sardinië. Een passacaglia is gewoon een passacaille [muziekstuk of dans daarop]. Een pharmaceutical is een farmahuis [farmaceutisch bedrijf]. Bij ‘porfier’ [granietsoort] hoort ‘porfirisch’. Bij het schermen word je na maître prévôt [niveaus - let op: GB heeft prevot, niet voor dictee dus]. Een vrouwelijke sadhoe [rondtrekkend asceet] is een sadhvi. Pas op voor die t’loze schnauzer! Lastige woorden: trùk’i pan [snackbar, snèkbar] en ka’i òrgel (draaiorgel). Mag ik de klizeerschaaf [lijsten schaven] even? Driekoningen, Epifanie, is de openbaring van de Heer. De aanbidding der Wijzen slaat op de Wijzen uit het Oosten. Ook bij: de doop in de Jordaan en de bruiloft te Kana. Tegen herpes is er aciclovir. Atten doe je met een adje [ad fundum: glas tot op de bodem leegdrinken]. De hoedoed [ernstige misdrijven Koran, overspel, renteheffing, etc.]?

2. Het is ‘vlot trekken’ en ‘vlot getrokken’, zowel letterlijk als figuurlijk. Als ook de blaadjes weer gaan vallen, wordt/worden Jan alsook Piet mateloos depressief. By the way [tussen twee haakjes], ze zijn all the way [tot het bittere einde] gegaan. Een singerie [sèhn-zjuh-rie] is een aperij/apenspel. Er zijn appel- en pruimenkruimeltaarten. Asfixatie [wiel op as] moet je niet verwarren met asfyxiatie [verstikking]! De saison is een Henegouws bier. Dat gaat steeds weer fout: brezjnevdoctrine (ook briouat = Noord-Afrikaans ovengerecht trouwens!). Op trommelgebied is er de bodhrán (Iers) en de cajon (Spaans). De apgarscore staat voor appearance, pulse, grimace, activity, respiration [gezondheidstoestand pasgeborenen]. De bariton zong bij de baroxyton [instrument]. Het
BIG-register gaat over Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg. Ik ben iebel, ibbel, iebelig, ibbelig [misselijk, tureluurs].

3. De afko b.m. staat voor bonae memoriae, beatae memoriae en voor bene meatur (goed mengen). Met z.g. wordt zaliger gedachtenis bedoeld. Deze eenheid is gespecialiseerd in bricolschoten [terugstuiten via schuine muur]. Citrulline is een chemische stof in eiwitten en tuberculine is een vaccin. We kennen robinsonaden/s [avonturenroman] en citronnade (citroendrank, geen mv.). Gladgeschoren is clean-shaven. Antoniem van zenit [hoogtepunt] is nadir. Na veel dyugudyugu [drukte, gedoe] was het tijd voor de dyogo [bier]. Roma aeterna is la città eterna. De feng shui levert een harmonieuze inrichting van een ruimte op. Wat wordt er bij consummeren nu eigenlijk geconsumeerd? Niets (het huwelijk). De manillahennep (abaca) komt oorspronkelijk uit Manilla. Het pythisch orakel is het orakel van Delphi. Basketbal is nu eenmaal geen baseball.

4. Met COPD [chronic obstructive pulmonary disease] heb je rokerslongen. Dat was een geweldige drum-’n-basssong [ee]. Enfants perdus [verloren kinderen] komen niet specifiek uit de Bijbel, enfants prodigues [verloren zoon] wel (en een enfant prodige is een wonderkind). Is het ergerniswekkend of ergernis opwekkend? Een koeswe [ih] is een anattoboom of anatto [kleurstof van de zaden ervan = orleaan, bixine]. Een gemene dictee-instinker is het woord ‘rigueur’ [uitspraak met de g van goal]. Rigoroso is streng in de maat (bij muziek). En rigoureus is streng, stipt, onverbiddelijk (vergelijk: rigorisme). Rigor mortis is lijkverstijving en livor mortis staat niet in de wdb. (zoek maar op via internet). Verder gezocht op *mortis*: [GB] amortisatie en amortiseren (o.a. schulddelging), [VD] Amortisatiesyndicaat en een amortisseur is ook een schokbreker.

5. Het atrium mortis is de voorbode, het voorportaal van de dood. Een donatio mortis causa is juridisch een schenking onder de opschortende voorwaarde dat de begiftigde de schenker overleeft. Het gelidae mortis imago is een beeld van de kille dood, d.w.z. de slaap. In articulo mortis is op het ogenblik van de dood, in het stervensuur. In procinctu mortis is bereid om te sterven. Het/de plurima mortis imago is een veelvoudig beeld van de dood. Een amorti bij het biljartspel is een geamortiseerde (de speelbal stilleggen door met deze speelbal een aangespeelde bal vol te raken) stoot. Daar ligt een terrazzo( )vloer [klemtoon]. Dat was housen op het housefeest, niet in housecoat [peignoir met rits]. Bergkazen: appenzeller, gruyère.

6. Een waterfiets of catamaran [dat is ook een dubbelboot] is ook friet speciaal, geserveerd met aan weerszijden een frikandel. Wij zijn homines erecti (rechtop gaande mensen – enk.: homo erectus). Een mimbar of minbar is een kansel in een moskee, rechts van de mihrab [gebedsnis]. Dicteetoppers: cheilognathopalatoschisis [lip-, kaak- en gehemeltespleet] en hexakosioihexekontahexafobie [angst voor het getal 666, het getal van het Beest, Openbaring, Apocalyps]. Dat blijf ik raar vinden: k.i.d. (ki met donor) en kie (ki met eigen partner). Een pharmaceutical is – logisch – een farmahuis [farmaceutisch bedrijf]. Die lastminutereis was wel erg last minute. Orkanisch [lijkt op een orkaan] gelach is homerisch [schaterend, onbedaarlijk]. Als je verrukt bent, roep je o en a. Dat schip is sterk van inhout [spanten of ribben van een schip]. Een jean potage [lang is los …] is een janpotage. Herstel van syfilis rond de epididymis is een ware sisyfusarbeid (genoemd naar Sisyphus, vgl. sief).

7. Voor een lulleman [vervelende babbelaar] is een lullepijp [doedelzak, microfoon] een uitkomst. En een lullenman [lul, brandweer] houdt de lullenkop [eigenlijk: eikel] vast. Er zijn zaniker(d)s, Varikers (Varik, NL, dorp aan de Waal), Reykjavikers, Emmerikkers [3 lettergrepen!] (DE – Emmerich, Emmerik), Bunnikers, bikers, trikers en predikers, maar ook: alcoholiekers, mekaniekers, politiekers, tandtechniekers, transatlantiekers en wielerklassiekers. Met takbir wordt het uitspreken van ‘allahoe akbar’ bedoeld, takfir is het ontmaskeren van een gelovige als ongelovige bij de moslims. Teloh is gefrituurde cassave en een tokeh is een gekko (geen gekkie). Onze vakantie gaat naar de Tyrreense Zee. Ze ontweiden het aangeschoten dier, d.w.z. dat ze het uitweidden [ingewanden eruit]. Een vihuela is een middeleeuwse Spaanse gitaar, een vuvuzela een olifantentrompet.

8 Zelfs in het Oval Office [werkkamer president Witte Huis] werd
tv-gekeken [ook los, ook teevee] naar oval races. Tja, p.c. = prot.-chr. [afko’s]. Een montgolfière is een luchtballon die door verwarmde lucht opstijgt. Madame de Pompadour droeg pompadoeren (bontgekleurd) kleding. De parisien (stootdegen) zat in een hoes van parisienne (stof). Althans, volgens de geciteerde Parisienne [Parijse]. Paspelen of passepoileren is omboorden (bv. van een knoopgat). De afkortingen van ‘bijvoorbeeld’ zijn: bijv., bv., e.c. (exempli causa), e.g.
(exempli gratia), p.e. (par exemple – ook: p.ex.), v.c. (verbi causa) en v.g. (verbi gratia – ook: v.gr.). Tussen normaal en kingsize ligt queensize. Als slecht voorbeeld dienend is (res) mali exempli en pessimi exempli is idem zeer slecht (verderfelijk). Is dat nu de Queen Annestijl? Nieuwe update oVD – medio sep 2022 – met 393.610 lemma’s (was: 393.510).

 

3529 Dictee donderdag 09-11-2023 (1) – dictee Dictee van de dag (1117) √ x

Dictee – dictees [3529]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee augustus 2022 (2), geheel herzien naar situatie 2023

Dictee van de dag (1117)

1. Niet de decatlon- maar de marathonloopster droeg een pug(ga)ree tot bescherming van haar nek tegen de zon. Labneh [lèhp-nèh] is een zekere yoghurt. Een lahmacun is een Turkse pizza. Een zitterke is een misericorde [steunstuk van een koorbank, r.-k.]. Je weet toch wel wat antropomorf is? Mensvormig! Antropomorfiseren is dus antropomorf (mensvormig) voorstellen. Een antropomorfisme is het toeschrijven van menselijke opvattingen aan (bv.) dieren. Theriomorf is trouwens diervormig. Een Tokioër zal meestal geen Cito’er of havoër zijn. Wat teelt een modderfokker eigenlijk [motherfucker, klootzak]? Een oto- of statoliet is een gehoorsteentje. Kun je dat excelleren nog accelereren? Een maraboe(t) legt echt geen kaketoe-ei. Het ging excelsior, steeds hoger.

2. Een Drent komt uit Drenthe en spreekt Drents. Op 21-08-2022 nieuwe update van oVD geconstateerd: 393.510 lemma’s (was 393.277). Dat weet je toch: een pawpaw [au – ook de vrucht ervan] is een boom, een powwow [au] is een Noord-Amerikaanse volksvergadering [ook: lange vergadering] en een sawpaw [oh] is een snack (bapao) … Zij heeft vroeger nog op de kweek(school) gezeten. Poetin is beslist niet potig of poeteloerig [honneponnig]. Omne animal post coitum triste, praeter gallum qui cantat: na de coïtus is elk dier terneergeslagen, behalve de haan, die kraait. Die pot-au-feu [stoofpot van vlees met bouillon en groente] was wel een pot-de-vin [fooi] waard. Leg die maar bij die pot à feu [decoratieve vaas met flakkerende vlam erboven]. De p(ee) inhebben is de pest inhebben, in de p(ee) zitten is in de penarie zitten. Schrijf hem een p – als verloren beschouwen.

3. Wil je een pizza margherita 2025, een pizza hawaï of een Turkse pizza? Er was smörrebröd (GB), smörgåsbord en knäckebröd. Op het WK werd een wr gevestigd (en dus niet een ER of NR, wel pr). Zij hebben pre’s [voorkeur, pluspunt] of was het maar een preetje? Met pip’s legt de schrijfwijze de uitspraak vast (initiaalwoord = letters – primus inter pares – eerste onder zijns gelijken). Met pips [letterwoord – woord ‘pihp’] worden persoonlijke internetpagina’s bedoeld. Sommige princess charmings [mooie jonge vrouw, wordt je gemakkelijk verliefd op] zijn princesses lointaines [lwèhn-tèhn] (uit de verte vereerde, onbereikbare geliefde). Die dreumesen waren mijn beste pyladessen [metgezellen]. De BMI is de bodymassindex 2025 (GB, VD, queteletindex). Quién sabe: wie weet? In digitale berichten betekent irl in real life, in werkelijkheid. Een bekende liederenbron is de Gedenckclanck. Hooikoorts is pollinose of ook: pollinosis.

4. Acquiesceren (berusten) moet wel tot quiëscentie (rust) leiden. Quousque tandem: hoelang nog? Quoad sacra, wat de geestelijke zaken betreft, zit het wel goed. Bij reüsseren heb je réussite [succes]. Hij spreidde een uberteit [overvloed] aan überschwänglichkeit [overdreven enthousiasme] tentoon. Hij ging naar de zawiya [islamitisch klooster] met zijn taqiyah [hoofdkapje moslims bij gebed] op. Zijn satyr en sater [halfgod, wellusteling] allebei goed? Ja! Een septische tank [rottingsput, water van de wc opvangen] is een septic tank. De sjeika [vrouwelijke sjeik, vrouw van sjeik] liet van zich horen. Na de bigiyari (lustrumfeest) – de organisatie ervan was een sisyfusarbeid – bleek dat hij syfilis (sief) had opgelopen. Een bodhisattva stelt zijn kandidaat-boeddhaschap altruïstisch nog wat uit. Moeilijk woord: brezjnevdoctrine. De cajon en de bodhrán zijn beide trommels. Hij droeg een gewaad van surah [zeker weefsel] toen hij de 114 soera’s [hoofdstukken Koran] las.

5. Met een souspied [riem onder de voet: pijpen naar beneden houden] kun je niet iemand onder de voet lopen. Ridere in stomacho: lachen in zijn vuistje. Een PGP-telefoon heeft pretty good privacy tegen afluisteren. DMMP is dimethylmethylfosfonaat. Ergerniswekkend, dat was het. Of werd er ergernis opwekkend bedoeld? Een telepaat doet aan telepathie, is een gedachtelezer. Bij het tewerkstellen van iemand moet je zorgvuldig te werk gaan. Een sikahert is geen biná [zeker hert]. Een sucuk [soe-dzjoek] is een worst (Balkan, Midden-Oosten). Hoorns des overvloeds zijn cornua copiae of cornucopiae. Heerlijk, zo’n coulistje [vloeibare groenten of vruchten voor saus/zen of soepen]! De dhole (dool – alpenhond) aardde niet op de dhow (douw – traditioneel Arabisch zeilscheepje). Escabeche [koud gerecht van gebakken vis] en croquembouche [kegelvormige toren van gevulde soesjes]: daar werd ik koud van. Porna is (porno) voor vrouwen.

6. De lux aeterna is het eeuwig licht [religie]. De sjouwers kruiden de gekruide gerechten die de koks eerder kruidden, naar hun bestemming. Hij is duidelijk heer van Geenland [iemand zonder geld]. Toen hij zich verreikte door te ver reiken, had dat verreikende gevolgen. Ik houd van vers bereide, versgebakken croissants. De kwaliteit van de boeken lag ver uit elkaar, maar deze waren veruit de beste. Bedoelde Helmut Kohl ‘doux pays’ [lief landje] met blühende Landschaften? Hij begon vrij lustig, maar eindigde vrijlustig. Als afkorting voor noorderbreedte zijn zowel NB als N.Br. goed! Een wigger is een blanke jongere die zich identificeert met de zwarte cultuur
[white nigger]. Koste wat kost, coûte que coûte: whatever it takes. Na Driekoningen: zotte maandag. Op de Tilburgse kermis: Roze Maandag.

7. Tjuiteren – je wist het – is kwinkeleren. We gingen kanoën, niet met één kano, maar met twee kano’s, waarvan er een eigenlijk maar een een kanootje was. We hebben dusdoende heel wat afgekanood. Goed opletten: silhouet, maar pirouette [meervoud: n/s] en pirouetje [tuh niet uitspreken] of pirouettetje [tuh wel uitspreken]. Als Fo [Fohi, Boeddha] in een jachtscène (caccia) voorkomt en daar focaccia [Italiaans brood] eet bij de cacciucco [Italiaanse soep], kun je daar dan nog gehakt van maken? Met ‘forza’ [tw.] riepen we hen sterkte (forsa = znw.) toe. Als een Inuk ‘tuttut’ roept, spreekt hij dan Inuktitut? Een Inuk is trouwens een Inuit, mv. Inuit(s). De joodse voorlezer had een jad in zijn jat (jatten). We hebben in de zoo een kangoeroe gespot
(en een chihuahuaatje).

8. Een lahmacun is een Turkse pizza. Komisch: de lansiers [soldaten] die de lanciers [dans] dansten. Hij nuttigde lavash [zeker brood] en soep met lavas [maggi(plant)]. Echte dicteewoorden: leylijn [heilige plaatsen met elkaar verbinden, stroomt energie door …] en löyly (Fins, opgieting). Wat is het verband tussen mccarthyisme en mcdonaldisering? Geen, hooguit de twee eerste letters … De mycorrhiza [VD - GB heeft mycoriza - niet voor dictee] is een symbiose en een myorrhexis is een spierscheuring. De myiologie bestudeert muggen en vliegen, de myologie bestudeert spieren, de mycologie of mycetologie schimmels en paddenstoelen, de myositis is een spierontsteking (en myosotis een plantje – vergeet-me/ij-niet]) en het myocardium of myocard is de hartspier. Uit het Urdu komt de murgh als Indiase kip. Blijft moeilijk: moelleux [uitspraak: mwèh] als gebakje of halfzoete Franse witte wijn. Een belemniet is een lynxsteen.