maandag 18 juli 2022

2822 Dictee vrijdag 22-07-2022 (1) – dictee Dictee van de dag (642) √ x

Dictee – dictees [2822]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee OUD 215, geheel herzien naar situatie 2022

Dictee van de dag (642)

1. Een peristyle is een zuilengang en pernambukhout (denk aan: Pernambuco - Braziliaanse stad) is braziel. Peroxymierenzuur heeft vast geen peroxidebinding. Persianer pattes is het bont van de poten van een pasgeboren lam. Van het uitpersen restte slechts perssel. Quinoa [kihn-waa of kie-noo-waa] is Peruaanse rijst. De niersteen verdween per vias naturales (langs natuurlijke wegen). Waar betaal je met de peseta Guineana? Juist: (voorheen!) in Equatoriaal-Guinea (nu: CFA-frank). Een Koerdische peshmerga [lid strijdmacht] is bereid om voor de goede zaak te sterven. Dat is knudde, dat is (naatje) pet. Was dat nu een MRI-scan [magnetic resonance imaging], een CT-scan (computertomogram), een CAT-scan [idem] of een PET-scan [medisch: positron emission tomography, positronemissietomografie – in een petfles zit polyethyleentereftalaat]? Een petinggi is een Maleisisch dorpshoofd. In het petite maison [voor de maîtresse] nam hij een petit-beurre [biscuitje] en vertelde hij een petite histoire [anekdotisch voorvalletje].

2. De petit-maître [pronker, saletjonker] had een petit mal (absence) in het petit [eenvoudig] restaurant. Petrarkisme is het navolgen van Petrarca. Een peyote is een Mexicaanse cactus. Pfoe drukt onzekerheid uit, pfiew opluchting of waardering en phoe [niet meer in wdb., wel: poeh] geringschatting. De afkorting Pf. [pee-jèhf] hoorde bij de Duitse pfennig [vgl. de mark: DM of DEM). De pH-graad [pee-haa] van de oplossing was laag. Een philibertspant is een schenkelspant, het philosophicum is een opleiding na het kleinseminarie [r.-k. priesters] en fenylanaline is een aminozuur. De gewervelde dieren vormen een fylum (stam) in het dierenrijk. Het ludolfiaans getal (pi) heeft een 3 voor de komma en is onderwerp van vele rijmpjes als ezelsbrug, zoals : "Wie o kent …": 3 letters, 1 letter, 4 letters … dus 3,14..., etc.

3. Piet Hein, piae memoriae [zaliger nagedachtenis], veroverde de Zilvervloot bij Cuba. Een piaffe [draf op de plaats] komt voor bij paardendressuur. Een phishingfilter beschermt je computer. Houdt je pc [pee-see] het nog steeds uit? Hij speelde enkele magistrale pianoriffs [loopjes]. Een riffie, een Riffijn bewoont het Rifgebergte. Daar komen zelfs Rifpiraten vandaan. Een piarist is een ordegeestelijke [n/s] [onderwijs aan arme kinderen]. Een piassave is een palmyra. Buiten zijn pickwicksyndroom [slaapapneu] maakte hij het pico bello [prima, uitstekend]. Het pidgin (Pidginengels – TH! – vgl. cockneys die het Cockney(dialect) spreken) is gemakkelijk te leren. Een pièce à clef (toneelstuk waarin onder verzonnen namen een ware (actuele) geschiedenis wordt verhaald) en een pièce à tiroir (toneelstuk dat uit een losse aaneenrijging van episoden bestaat) bekijk je meestal, een pièce de résistance (de hoofdschotel; ook figuurlijk!) eet je meestal op.

4. Het Loofhuttenfeest (Soekot) is een zevendaags joods feest, gevierd in oktober, ter herdenking van de tocht door de woestijn na de uittocht uit Egypte, toen het volk in hutten leefde. Zo'n loofhut is bedekt met takken en loof. De loelav maakt deel uit van een plantenbundel die wordt gebruikt op Soekot. De bundel bevat takjes van de (beek)wilg (aravot: alleen meervoud), palmtakken (loelav – mv. VD: loelavs, loelavim, GB: loelaviem), citrusvruchten (etrogim – VD!, enkelvoud: etrog) en geurige mirtetakjes (hadassim: altijd meervoud – VD!). De Simchat Thora (Vreugde der Wet) is de joodse feestdag aan het eind van Soekot, waarop de jaarlijkse cyclus van Thoralezingen wordt afgesloten en opnieuw wordt begonnen.

5. Een Turkse pide [luchtige Turkse broodsoort] kun je goed snijden. Hij had een gezellig pied-à-terre [optrekje]. De pertussis is de kinkhoest. Bij het pianostemmen werd hij ongeduldig. Aramith is de grondstof voor biljartballen. Het magdalénien is de voorlaatste periode van het paleolithicum. Mijn piepa [papa] kan alles. Piepschuim is geëxpandeerd polystyreen. Het volkse stel ging piepjanknor (pietjanknor – van bil). Heel modern is een clitpiercing [van: clitoris]. Bij hen is Pier altijd de kwade [kwaaie] pier. De pierrot en de pierrette vormden samen een semitragisch paar. Hij hing de grote piet uit (was dus een hele bram) en had de kleine Piet lelijk bij z'n pietje [te grazen genomen, een loer gedraaid], terwijl de bonte piet, de scholekster, overvloog.

6. Een giclee is het resultaat van piëzografie [inkt met pc vernevelen bij repro van kunstwerken]. Een piëzo-ontvanger [koptelefoon] werkt met een kristal van rochellezout [uit: La Rochelle]. Weet u, dat een pignon een conisch tandwiel is? Een pijjekker wordt ook wel jopper genoemd. De pijlstaartkreeft is de molukkenkreeft, is dat net zoiets als de magelhaenpinguïn? Hé, is dat daar de noordse of Kuhls pijlstormvogel? Je epifyse is je pijnappelklier. Het konijn was letterlijk de pijp uit gegaan [figuurlijk: de pijp uitgegaan]. Het verhaal is als een nachtkaars uitgegaan. Het regende pijpenstelen. Die lullepot [ww.] is van beroep lullenman [bij de brandweer].

7. In de kamer stonden drie pijpjes-lak [plant, anders: pijp(je) lak]. Heeft Piet Hein de Zilvervloot gepietheind ['gestolen']? Een pigeon is een jeruzalemmer, een zijdenhemdje [appel!]. Het arrowroot is het pijlwortelmeel. Het pijpenstrootjemoederkoren [schimmel] tast riet aan. Ge zijt een lelijke pilatus [valsaard] en ge vondt pilatessen (pilates beoefenen, ww. niet in VD – oefening voor lichaam en geest) nog leuk ook? Op haar hoofd had ze een pillbox [dameshoedje] en in haar hand de pillegift [doopgeschenk]. Het pilou [pie-loe] is een zachte, katoenen stof. Pimaricine doodt schimmels. Heeft Wouter Bos ook die pimpotentie (niet meer in VD – Pim Fortuyn – vermogen om het volk aan te spreken)? Pina colada's zijn zekere cocktails. We konden niet lachen om de pince-sans-rire (droogkomiek). De pinard en de pineau zijn (likeur)wijnen. Zelf had Pinokkio [Pinocchio] ook een pinokkioneus [alleen GB ook: pinocchineus], en hij teelde soms de pinot blanc [witte druif], soms de pinot noir [blauwe druif].

8. Het pinyin is een transcriptiesysteem van Chinese karakters in het Latijnse schrift. Ook bij de pipa's, de Surinaamse padden, is er één de pip [pee-jie-peemv. immers: pip’s - initiaalwoord], de primus inter pares [pip en pips - dus lettterwoord = persoonlijke internetpagina]. Hé pipo, jij mallerd, doe niet zo gek! Met zijn piqué vest (piquévest) aan maakte hij een piqué bij het biljarten, hij piqueerde dus en was nog behoorlijk gepikeerd ook. Au pis-aller [in het ergste geval] moeten we verhuizen. Een ontsteking aan de urethra heet uretritis. Die urinebuis (urethra) loopt trouwens van de blaas naar buiten, de verbinding tussen nieren en blaas is de urineleider, de ureter [2 stuks dus]. De pisébouw [met stampaarde] is een manier van bouwen. Hij was nogal pissed [erg boos, kwaad], not amused [niet blij] dus. Een pissertje maken is ertussenuit knijpen. Zij bespeelden de cornets-à-pistons [+] (enkelvoud: cornet-à-piston, ook: piston, bespeeld door een pistonist). De pithecanthropus erectus kwam van Java. Een pithometer meet inhouden. Wat betekent più mosso ook alweer? Juist: vlugger, opgewekter.

9. Pizzo is beschermingsgeld voor de maffia. De PKB [pee-kaa-bee] kan een planologische kernbeslissing zijn, maar ook de Protestantse Kerk van België. Valse peso's werden gesignaleerd op de Filipijnen [PHP]. Die piteuze vrouw was waarlijk deerniswekkend. Zijn we nog op tijd voor het plaats bespreken [de plaatsbespreking]? De placide [kalm. rustig] remplaçante [vervangster] verving de placeur [arbeidsbemiddelaar]. Plagioklaas is een mengsel van albiet [mineraal] en anorthiet [een veldspaat]. Plaît-il [wat belieft u?], u wilde ganzenborden? Een plak is onder andere een
twee-en-een-halvecentstuk. Het plan-Marshall, het Marshallplan, was geen gewoon marshallplan en ook geen plan B, maar wel een vijfjarenplan. Neigde dat naar een commando-economie?

10. De rode planeet, dat is Mars. Pluto is inmiddels geen planeet meer [geplutood tot dwergplaneet]. Die plank-bv [NL: lege bv] had niets om het lijf. De plankenvloer [planken vloer] voelde niet koud aan. Hij reed (met) plankgas. In Indië doen ze dingen planplan, zachtjesaan en zoetjesaan. Een planocyt is een zekere amoebeachtige bindweefselcel. In de Oude Plantage [park, wandelplaats – VD!] in Rotterdam kun je wandelen. De plantengeografie is de fytologie. De nyctinastie is de plantenslaap. De plantenziektekunde is de fytopathologie. Verwar de wilde kervel niet met de dollekervel. De planttijd voor de plantui is aangebroken. Let wel op de plantwijdte.

 

 

 


2821 Dictee donderdag 21-07-2022 (1) – dictee Dictee van de dag (641) √ x

Dictee – dictees [2821]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee OUD 217, geheel herzien naar situatie 2022

Dictee van de dag (641)

1. Plasticiteit is smijdigheid. Van plat praten is sprake bij het Platamsterdams. Hij weigerde plataf het platboomde vaartuig te betreden. De tektoniek bestudeert verschuivingen en verplaatsingen van de aardkorst. Het platinizout (platina-IV-zout) is niet naar de voetballer genoemd. Hij heeft de deur platgelopen en gaf vooral platitudes ten beste. Vlakke trigonometrie is plattedriehoeksmeting [platte driehoek]. Van de pleegzuster bloedwijn knapte hij zienderogen op. Een plein-pouvoir is een zeer ruime lastgeving. De paus is de plaatsvervanger van Christus. Er heeft een ongeluk plaatsgehad, plaatsgevonden. Plaudite (applaus!), goed gedaan, jochie! Plena luna (bij vollemaan – GB ook: volle maan) word je altijd een beetje toktok (niet goed wijs, gek). De feuilletonist kocht feuilletee (bladerdeeg). Had hij daar nu dat pl'etje [pee-jèh-luh-(t)juh] (persoonlijke lening) voor nodig?

2. De pleten [van pleet = bijv. verzilverd] sigarendoos was mooi. Bij natte pleuritis [longvliesontsteking] wordt er exsudaat [vloeistof die door de vaten uitgezweet wordt, m.n. bij ontstekingen] in de pleuraholte [tussen borst- en longvlies] gevormd. Plexiglas is polymethylmethacrylaat. De plichtezel [doet star zijn plicht, zonder naar de zin te vragen] balkte, hij moest wel. Bij de plié [ballet: grand plié en demi-plié] droeg de ballerina kleren met plissé. Kent u de pl-lamp, de piëzoluminescentielamp [piëzo-elektriciteit: kristallen krijgen elektrische lading bij trek- of drukkrachten], al? De co-equipier was mijn ploegmaat. Een slummy mummy is een ploetermoeder. Plombières zijn porties ijs met gekonfijte vruchten, ook plombière-ijs geheten. Was ik pluchevast en een plucheplakker [VD 2 x geen mv.]? De huidige
pc-generatie is plug-and-play [sluit aan en ga!]. Een plooi-ijzer is een smidswerktuig [om te buigen]. Vroeger pennentwistten dichters vaak.

3. Engels pluksel is zacht verbandgaas, charpie werd daar vroeger voor gebruikt. Ik vind dat je 'pluk-ze-wet' raar schrijft. In de plunjebaal zat het Bargoense kloffie [pak, kostuum]. Het woord 'hersenen' is een plurale tantum [heeft alleen mv.]. Het gebruik van de pluralis majestatis [majesteitsmeervoud] is aanmatigender dan dat van de pluralis modestiae [bescheidenheidsmeervoud]. De man van vijfenzestig plus (65+, 65 plus), de vijfenzestigplusser (65+'er, 65-plusser, vijfenzestigplusser, met een 65 pluskaart, 65+-kaart) haalde vroeger vaak een zesplusje (6+'je, 6-plusje) op school (referenties voor verkleinwoorden: déjà vu, déjà vuutje en deux-chevaux,
deux-chevauxtje
). Van Dale spreekt over Pluto als een pluton (plutoïde, dwergplaneet). Als je als werknemer geplutood wordt [in rang of functie verlagen], is dat niet best. De pluviôse was de regenmaand in de Franse Republiek.

4. Hoed u voor de PMA [pee-jèh-maa] , de paramethoxyamfetamine [gevaarlijke drug]! Kent u echt alle ISO-landcodes, ook die van
Saint-Pierre en Miquelon (PM) [pee-jèhm] en die van Pitcairn (PN) [pee-jèhn]? De pneumatofoor is in de dierkunde de luchtblaas van de sifonoforen, de buiskwallen. Pneumoconiose is hetzelfde als silicose [mijnwerkerslong]. De plethora is (medische) volbloedigheid [overmaat]. Het plimsollmerk is een uitwateringsmerk [op scheepsrompen]. Zij sliepen op het pluchetapijt [geen mv.], sommigen zeggen pluchen [bnw.tapijt. Een vederborstel (stofkwast) is een plumeau en een shuttle is een pluimbal, maar ook bijvoorbeeld een zekere bus. Het plusquamperfectum is de v.v.t. [vee-vee-tee], de voltooid verleden tijd.

5. 'Op de eerste dag van de maand' wordt aangeduid met primo, afgekort po [pee-joo]. In Vlaanderen is de pob [pee-joo-bee] de plaatselijke openbare bibliotheek. Poco a poco (van lieverlee) kreeg hij door dat dit stuk poco forte, afgekort p.f. [pee-jèhf], enigszins sterk (luid) (vergelijk: m.f. = mezzo forte [èh-mèhf]), gespeeld moet worden. Met een iPod (van Apple, donorprincipe) kun je podcasten [soort
radio-uitzending zelf maken
]. Pas op, dat je met die mp3-speler geen iPodduim (GB/VD, vorm van RSI - repetitive strain injury - CANS, KANS) krijgt. Luister je vaak naar de podradio? Het Russische poed is als handelsgewicht iets meer dan zestien kilogram. De Duitse uitdrukking 'des Pudels Kern' kun je (ook) weergeven met 'des poedels kern' (VD, lemma: 'poedel'). Poedersuiker heet ook wel farinesuiker.

6. De poedja is een Surinaamse drum. De uitroep poe-ee betekent jonge(jonge) [sjonge, sjonges, tjonge, tjongen, tjonges] oftewel allemachtig. Poeh(poeh), was dat werken! Een parelhoen is een poelepetaat, een cougar is een Amerikaanse leeuw oftewel poema. Coprolagnie [poepseks] is een beetje vies en niet om te lachen. Een poesaka is in Indië een voorvaderlijk erfstuk. Poesieplaatjes plak je (en -versjes schrijf je) in een poëziealbum (poesiealbum), waarin een enkele keer ook poésie pure [zuivere, absolute dichtkunst] staat. In het poesjenellentheater [marionettentheater, Antwerpen] werden poesjes (pousse-cafés: glaasje cognac of likeur na een kop koffie) gedronken. Een poeta minor (minor poet: minder belangrijke dichter) telt nauwelijks mee, een poète maudit [verdoemd, asociaal] wordt wegens zijn poëterij geminacht, een poet laureate [bekroonde dichter], die soms ook aan een poetryslam (poëzieslam) meedoet, prijst men de hemel in.

7. Wat was dat een poezenbeest, zeg. Bij pogoën (de pogo dansen) draait het om op en neer springen. Zijn paard was poikilotherm [koudbloedig], maar de mannetjesputterige poilu [pwaa-luu] (frontsoldaat WO I) was zonder meer homeotherm (homoiotherm: warmbloedig). 'Point d'argent, point de Suisse' (niet meer in VD) betekent: 'geen geld, geen zwitsers' (die uitdrukking wel). Onder de poinsettia (kerstster) werd in het point d'appui [steunpunt] poimeniek [ziel(s)zorg] verleend. Het point allongé [streepje boven noot] en het point sur tête [punt boven noot] zijn broer en zus, het point-lacé is iets heel anders (een borduursel). Wat hebben Jacques Offenbach, Helena van Troje en een poire belle Hélène met elkaar te maken? Antwoord: zie bij 'poire belle Hélène’ [nagerecht - n.a.v. operette La bel­le Hélène]!

8. U mag kiezen: de gifpil of de poisonpill. Moet ik naar dat pokkenwijf, is het nog pokkenweer [2 x znw.] ook. Een polak [scheldwoord: Poolse Jood] komt meestal uit Polen. Polderboer, liefhebber van polderblues en Poldernederlandssprekend, zoekt vrouw. De polemoniaceeën zijn een plantenfamilie van de tweezaadlobbigen. Hij startte vanaf poleposition. Een polichinel is een janklaassen (een hansworst). De polijststeen (amaril, smergel) produceerde nogal wat polijstsel.

9. Heeft een myriapode (een duizendpoot) echt (precies) duizend poten? En een tetrapode [viervoeter] dan? Een poisson d'avril (aprilgrap, aprilvis, eenaprilgrap) wordt met een cijfer erin geschreven als 1 aprilgrap. De welbekende [vgl. weinig bekende]
podo-orthesiologie is een alternatieve vorm van podotherapie. Een poenitet is een boetedronk, bij maaltijden als straf opgelegd. Vergeet niet de poes haar poezenpil te geven [anticonceptie].

10. In oktober 2009 deed de PKN-gemeente in Breskens mee aan de Bijbel10daagse (eigennaam, anders ook: Bijbeltiendaagse,
Bijbel-10-daagse
) van het NBG, het Nederlands Bijbelgenootschap. Onder andere werd er een maaltijd met Bijbelse gerechten georganiseerd. Op het menu stonden: matses met eiersalade en
lente-uitjes, rode linzensoep (rodelinzensoep) met specerijen, vijgen in rodewijnsaus en koffie toe.

11. Wat is nu toch een omphalos, een navelsteen [steen waar­mee het mid­den van de we­reld, een land of een stad ge­mar­keerd werd]? De aanduiding OMR [oo-wèh-mèhr] staat voor Omanitische rial, om
[oo-wèhm] is de internetaanduiding voor Oman [OM de ISO-landcode ervan]. De omroepbijdrage was in Nederland een vorm van kijk- en luistergeld, thans gefiscaliseerd. Zijn uiteenzetting was nogal prolix [wijdlopig, breedsprakig]. De kouters [ploegen] kun je tot zwaarden omsmeden. Omstebeurt [spreektaal] is om de beurt of om beurten. De Franse Omwenteling [1789] is een voorbeeld van een revolutie en heet ook wel Franse Revolutie. Ik deed het omwille van haar, ter wille van de koningin dus (bij het schaken).

 

 

 


zondag 17 juli 2022

2820 Dictee woensdag 20-07-2022 (1) – dictee Dictee van de dag (640) √ x

Dictee – dictees [2820]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee OUD 217, geheel herzien naar situatie 2022

Dictee van de dag (640)

1. Waarom zou je poliomyelitis (kinderverlamming) schrijven, als polio ook goed is? Is verdeel-en-heerspolitiek (van: verdeel en heers) hetzelfde als va-banquepolitiek (van: va-banque (spelen) = roekeloos)? Een politielint is meestal een rood-wit geblokt lint. Een zoön politikon (politikon zoön) is een sociaal dier. Ze dansten de polka-mazurka. Pollenanalyse is palynologie. Een polonceauspant is een ijzeren kapspant. Pcb's bevatten polychloorbifenyl. Je hebt veelmannerij [polyandrie] en polygynie [veelwijverij]. Polycriminaliteit is iets anders dan veelplegerij.

2. Een petfles is gemaakt van polyethyleentereftalaat. Polyfyllie heeft met bladeren en bladkrans te maken. Praat niet zoveel, heb je soms polyfrasie [praatzucht]? Het samenwerken van verschillende pangenen om een enkele eigenschap tevoorschijn te brengen heet polyidie. De pangeran(g) adipati [troonopvolger] vond je op Java. Het pur [puhr] is het polyurethaan en het pvc [pee-vee-see] is (een initiaalwoord uit) het polyvinylchloride. Wil je gewone pommes frites of pommes allumettes [heel fijne pommes frites] dan wel pommes parisiennes (gebakken krielaardappelen)? Een Pompejaan woonde in Pompeji. Een pompslot heet ook wel bramahslot (vgl. Brahma - hindoegod).

3. Hij droeg een ponceau (papaverrode) poncho (regenzeiltje). De ponden sterling, de Britse ponden, werden pondspondsgewijs verdeeld (om een stirlingmotor te kopen?). Op het politbureau zag je weinig political correctness en politesse de coeur [fijngevoeligheid in omgaan met anderen]. Met polyacrylonitril maak je vezels. Perspex heet ook wel polymethylmethacrylaat, maar dat wist u al. Piepschuim is geëxpandeerd polystyreen. Pongé wordt voor lampenkappen gebruikt. 't Kofschip is een pons asinorum (ezelsbrug): eindigt de verleden tijd op 'de' of op 'te' *? Een pontekoek (pondkoek) is een soort stroopkoek. Een ponticello (letterlijk: bruggetje) is de kam op strijkinstrumenten. Een eretitel van de paus is pontifex maximus.

* Maar kijk liever naar de verleden tijd: hij strandde en dus is het 'gestrand' met een d, hij kuchte en dus is het 'gekucht' met een t.

4. Een ponymanege is een manege voor pony's, dat dacht u al. Daar kun je ponyrijden. Spreken ze die West-Slavische taal, het Sorbisch, ook op een Poolse landdag? De Poolster (Noordster, Leidster) is een poolster [gids, toeverlaat] – de Poolwachter [een niet lan­ger er­kend ster­ren­beeld op het zui­de­lijk half­rond] heeft die functie niet voor zeevarenden; nee, niet: zeearenden, althans voor het gps-tijdperk. Er zijn trouwens meerdere poolzeeën (als aardrijkskundige eigennaam met een hoofdletter: noordelijke of zuidelijke Poolzee, dito IJszee). De IJzeren Poort vind je in de Donau bij Orçsava in Roemenië. Na het poortsluiten moest je poortgeld betalen. Ik zou mijn poot stijf houden. We moeten pootaan spelen. Hij beheerste het pootje-over
(beentje-over) als geen ander. Dat kostte hem informeel drie pop [gulden]. Zij droeg altijd popeline jurken (poplinjurken). Piet, die spinazie etende popeye ...

5. Een popiejopie is popi, de jeugd zegt zelfs poop. De pop-klassiek wordt vaak uitgevoerd door een symfonisch orkest. Haar poppedeinenimago werd geschaad. De ouderling was zo fijn als gemalen poppenstront (uiterst streng rechtzinnig). Met een POP-server [pohp] worden e-mailberichten uitgewisseld. Geef eens een voorbeeld van een popular fallacy [algemeen verbreid dwaalbegrip]. Houden populatie-ecologen zich ook bezig met de Baakse populier [Baak = plaats bij Bronkhorst]? Het pop-upvenster klapte dicht. Is dit gabbro of quenastporfier [granietsoort]? Let op de porfirische(! - van porfier) [wel bv. griepaal naast griep] textuur van deze stollingsgesteenten. Porfine is de purperrode, chelaatvormende, heterocyclische verbinding met vier pyrroolringen in de molecule, basisskelet van porfyrinen, toch? Enne ... porfyrine komt van porfine .... Werken pornoacteurs in de porno-industrie?

6. De pornoster bad een Frans paternoster (dat is geen ster, maar een vloek!). Willem I [één] was ook een pater patriae [vader des vaderlands]. Op zijn grafzerk hoort dus te staan P.P. [pee-pee]. Het muziekstuk werd patetico (pathetisch, met hartstocht) voorgedragen. Pathaans is dezelfde Iraanse taal als Pasjtoe, onder andere gesproken door de Pasjtoen (de grootste bevolkingsgroep van Afghanistan). Het porseleinbloempje heet ook wel menistenzusje oftewel
hoe-langer-hoe-liever. Het porseleinen [zwak, teer] mannetje had geporseleinde [gladgemaakte] visitekaartjes. Wat is nu toch het Bargoens porseleinrijden, dat hetzelfde is als spiegelrijden [vrijen in taxi achter gesloten gordijntjes]? Een portable is portabel en kan ook in portakabins, kant-en-klaar geleverde tijdelijke gebouwen, gebruikt worden. De (Verheven) Porte is de regering van het Ottomaanse Rijk. Zijn porte-brisée (vleugeldeur), porte-cigares (sigarenkoker) en
porte-crayon (potloodhouder) alle porte-manteauwoorden (uit twee andere woorden samengetrokken woorden, zoals breakfast + lunch = brunch)? Nee, dus. Hoe zit dat met porte-lettres (omslag voor brieven en stukken) en porte-malheur (onheilsbode, ongeluksvogel)? En wat is trouwens een porte-manteau zelf? Antwoord: een staande kapstok.

7. Porter [zwaar donkerbruin Engels bier] wordt gedronken door dragers en sjouwerlui (porters). Als we de portier op het lichaam betrekken, is het de pylorus (uitgang van de maag naar de twaalfvingerige darm). Heeft deze auto ook centrale portiervergrendeling? De portiuncula-aflaat is tamelijk omstreden, alsmede het Portiuncula-aflaatfeest op 2 augustus. Een porto flip is een versterkertje (nee, niet zo een voor de muziek! - maar drank). De container met portofoons (walkietalkies) lag nog in de porto franco (de vrijhaven). De Porto Ricaan rookte portorico. Nee, hij rookte niet heel Porto Rico uit!

8. Poortaderontsteking is pyleflebitis. Hé poppelepee, is me dat een mooie popelpee (pop-lp)! Wat is de portee [draagwijdte] van zijn profetieën? Het porisosteenstof [voor binnenmuren] zat tot diep in zijn poriën. De port-salut (bepaald merk zachte trappistenkaas) eet je op je brood of bij de borrel. Portugese Joden in Amsterdam omstreeks 1600 zijn Sefarden [VD + Sefardim, GB + Sefardiem]. Tante Pos was posé [geposeerd] bij het POS-apparaat [pee-joo-wèhs] (Engels: point of sale) [betaalautomaat]. Post en groot post zijn papierformaten. Post bellum auxilium is mosterd na de maaltijd. Verwar niet het postcoïtum [NL] met post coitum [Latijn]. Hij ging naar het post-en-telegraafkantoor. Er vond een post-factumcontrole plaats (post factum is achteraf). Was dat tijdstip post meridiem (na de middag = nm., afkorting: p.m.) of ante (voor de middag = vm., idem: a.m.)? Is dat post-mortemonderzoek (na de dood – post mortem) al klaar?

9. In het post partum vindt vaak een post-partumdepressie (postnatale depressie) plaats. Een postzak is een depêche. Tussen pot en pint gezegd, hij was aan het potverteren, dus de pot aan het verteren. Bijtende potas is kaliumhydroxide. Een pot de chambre (nachtspiegel) en een pot-de-vin (fooi) verschillen nogal, al was het alleen al qua spelling. Ze gingen naar het potemkindorp [plaats of ge­meen­schap die niet meer dan een fa­ça­de is] om te potenrammen (daar kwam dus weinig van…). Gort met rozijnen gekookt heet potjebeuling. Een
potje-dek is een gewestelijke ketellaper en 'potje-met-blommen' een bastaardvloek. Waar was die postbus-bv ook weer gevestigd? Kijk even bij de poste restante, wat was het poste-restanteadres ook alweer? Dat was een mooie potpourriouverture.

10. Een cachelot is een potvis. Potvisolie is een mengsel van spermaceti en spermacetiolie. Dat was niet leuk, potztausend [verdorie]! 'Poudre de riz' (poudre d'iris) komt van de Florentijnse lis (en is een zeker talkpoeder). Poudrette [meststof] is afkomstig van fecaliën, het poujadisme [Poujade, kleinburgerlijk] heeft een extreemfascistisch karakter. Een poursuite is een inhaalrace. Powerpramming (niet meer in wdb. – rennen achter kinderwagen) lijkt me vermakelijk. De powwow is een indianenbijeenkomst. Uiterst zacht is pianississimo (ppp,
[
pee-pee-pee]) en PPP [pee-pee-pee] staat voor people, planet, profit oftewel Triple P [bij banken: triple A, AAA - aa-aa-aa]. Het PPPS [postpostpostscriptum] komt wel erg achteraan (ver na PS = postscriptum). In de chemie staat Pr voor praseodymium (een lanthanoïde, atoomnummer 59), PR [pee-jèhr] staat als ISO-landcode voor Porto Rico (pr geldt voor internet) en P+R [pee-jèh-nèhr] staat voor park-and-ride.

11. Een praatprogramma is een radio- of tv-programma. Praatzucht is loquomanie. Daar heb je die practical-joker weer met zijn practical jokes [grappen]. Het preteritum is de verleden tijd. Ook wij leven in een pragmacratie [geen principes, maar pragmatisme]. Wat weet je van de prairie-indianen, de prairie-uil en de prairiewolf, de coyote? Het Prakrit is de benaming van een groep Middelindische dialecten, die met het Sanskriet samenhangen. Een praktikant volgt een practicum. Een praxinoscoop is een fenakistiscoop [met ronddraaiende figuren] met veelkantige spiegels. In de prehistorie had je preadamieten [voor Adam en Eva], ver voor het precolumbiaanse tijdperk (voor Columbus dus). Bij het prêcher pour sa paroisse houd je een oratio pro domo, preek je voor eigen parochie.

12. Precociteit is vroegrijpheid. Zijn predicatie was meer zedenpreken. De predikante onderging een predictortest [zwangerschap]. De prednison gebruik je als geneesmiddel [ontstekingsremmer].
Pre-eclampsie is zwangerschapsvergiftiging. Preegdruk is druk met diepgeëtste platen. Het preëminente [boven andere(n) voortreffelijk - beschouwd als 1 woord - trema] pre-embryo [eerste twee weken -
2 woorden, streepje
] groeide voorspoedig. Waar kwam mijn
pre-existentiële ziel [komt later pas in het lichaam] vandaan? Zij kreeg expres espresso [koffie]. Pour la bonne bouche is als een lekker hapje voor het laatst bewaard. De pps [pee-pee-jèhs] is de publiek-private samenwerking. Hij had weer eens een pr'etje [persoonlijk record] gelopen. De verstrooide professor was praesens absens [verstrooid, met de gedachten er niet bij].

 

 

 


2819 Dictee dinsdag 19-07-2022 (7) – dictee Onze Taal – De tussen-n-quiz √ x

Dictee – dictees [2819]

Onze Taal – De tussen-n-quiz – 17-07-2022

Geen probleem: er is nergens afgebroken aan het eind van de regel!

10 zinnen met vierkeuzevragen, kies het juiste alternatief:

1 a b c d

 

c is goed – groenteman en ruggespraak

2 a b c d

 

a is goed: zielenpiet en hondenweer

3 a b c d

b is goed – rozengeur en maneschijn

4 a b c d

 

c is goed: tuttebel en klerelijer

5 a b c d

 

c is goed – bladzijdelang en spinnenweb

6 a b c d

 

a is goed: koninginnensoep en lendenbiefstuk [geen lendes, ook: lendenen]

7 a b c d

c is goed: kruizemunt en paardenbloem

8 a b c d

 

c is goed: hordeloopster en pannenkoeken

9 a b c d

d is goed – reuzenpanda en hazewindhond

10 a b c d

c is goed – hartenliefje en kattenkwaad

 

 


2818 Dictee dinsdag 19-07-2022 (6) – dictee Onze Taal – De verkleinwoordenquiz √ x

Dictee – dictees [2818]


Onze Taal – De verkleinwoordenquiz – 17-07-2022

Zin 9: hier had niet aan het eind van de regel afgebroken mogen worden! 

10 zinnen met vierkeuzevragen, kies het juiste alternatief:

1 a b c d

 

d is correct – bureautje en radiootje

2 a b c d

 

b is correct – A4’tje en haiku’tje

3 a b c d

 

b is correct – champagneflûtejes en biscuitjes

4 a b c d

 

d is correct – cafeetje en collegaatje

5 a b c d

 

d is correct – justje en tostietje

6 a b c d

 

b is correct – sherry’tje en caipirinhaatje

7 a b c d

 

c is correct – appelbeignetje en kaassouffleetje

8 a b c d

 

b is correct – souvenirtje en dvd’tje

9 a b c d

d is correct – deux-chevauxtje en boulevardje

NB Hier is ten onrechte afgebroken aan het eind van de regel!

10 a b c d

b is correct – bh’tje en boaatje