Dictee – dictees [2671]
Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com
Oefendictee OUD 315, geheel herzien naar situatie 2022
Dictee van de dag (542)
1.
Hij deed als incipiënt [aanvanger]
aan het dictee mee. De
Indo-Europeaan had nog in Indochina gevochten.
Indantreen is een aminoantrachinonkleurstof. De indianen spraken
Indiaans (een
indianentaal) en speelden
indiaantje. Hij werd indicta causa (zonder
vorm van proces) veroordeeld. Het
indienne is een Oost-Indische katoenen stof (sits,
calicot, chintz). Na de
indienststelling of -neming volgt meestal de indiensttreding. Dat is
toch infra dig(nitatem),
beneden jouw waardigheid? Een infralapsariër gelooft dat de zondeval
niet door God gewild is [een supralapsarist
wel] . Een ingezetene geniet het ingezetenschap. Bij het in
hechtenis nemen vindt een inhechtenisneming plaats.
2.
De bankbreuk vond in fraudem plaats en was dus bedrieglijk. De ingénu
[bnw. –
argeloos, naïef - geen e]
man was tegenspeler van de ingénue [znw.
– onnozel meisje, vooral op toneel].
Wat valt er in hac lacrymarum valle (in
dit tranendal) nou nog te lachen?
Is 'havo' een initiaalwoord of letterwoord? Het
laatste [dus
havoër, maar vwo’er – initiaalwoord - let op 2025 heao'er!].
Hij pakte de spuit om te injiceren, een injectie toe te dienen. Is
gin-fizz ook een inslapertje? In rixa (bij
een twist) kunnen de gemoederen
hoog oplopen. Het
in-memoriamartikel [in
memoriam] was treffend geschreven. De vordering is ingekohierd
[in een kohier, register inschrijven].
Zijn positie was weinig invidiae capax (benijdenswaardig).
3.
De inwijdeling liep nog in de wei. De ithyfalle [ook:
ithyfallisch, met opgericht lid] adonis (een
Adonisbeeld) viel niet in de
smaak. Het leek op overlopend stemgedrag [naar
andere partij], maar hij ging ire ad plures [eufemistisch:
sterven]. Zelfs een imker kan
beter niet irritare crabrones (zich
in een wespennest wagen). Het
programma had een intra-Europese interface. Hij groette me in
transito (in het
voorbijgaan; hij deed dus niet als de Maas bij Bokhoven).
Hij vertelde het mij intra (inter)
parietes privatos (in
het geheim, onder vier ogen). Het
zat niet tussen de oren, maar was intervertebraal [tussen
de wervels]. De
snel-Belgwet [BE]
kan je helpen aan de pluk-ze-wet [NL] te
ontkomen. De academies waren uiteraard academisch georiënteerd. De
padvinders gingen achterelkaar [onmiddellijk]
achter elkaar lopen. De verhandeling was allesomvattend, alomvattend.
De alom gevreesde vechtersbaas was niet alomtegenwoordig, wel alom
bekend.
4. In archimedisch is er geen sprake van een combinatie van het voorvoegsel archi- met medisch [maar: Archimedes ...]. Archiduc is roomsaus met champignons en sjalotten. Behoort de bodem van de Noordzee al tot de abyssale zone [tussen 3.000 en 6.000 m]? Nee. Zijn huid leek wel een cystelandschap [k, GB: n/s], vol met acne's (of zijn het acneetjes?) [chlooracne is moeilijk te genezen en mee-eters worden bestreden met tretinoïne]. De Ajaxsupporters moedigden de Ajacieden [uitspraak ks] aan. De allround sportman behaalde de allroundtitel. Een allround man is een factotum (omnis homo). Van de aluminiumproducten noemen we met name de aluminium pannen. Leden van het Apachevolk (indianen) waren geïnfiltreerd in de apachegemeenschap in Parijs; ze beheersten de apachedans en sommigen van hen droegen de meest fraaie sieraden van apachetraan (obsidiaan).
5.
Dat kan niet missen: Apollo had een apollinische gestalte. De
Zuidpoolexpeditie ging naar de Zuidpool (het
zuidpoolgebied,
met de – magnetische – zuidpool).
Siberië is een arctisch gebied. Daar vlakbij ligt Arctica met de
Arctische flora en fauna en in de buurt de Arctische
cirkel (noordpoolcirkel).
In een Franse au-bain-mariepan
(bain-mariepan)
kun je iets au bain-marie verwarmen.
6. Wetten. We hebben de Advocatenwet en de Arbowet, de abortuswet en de arbeidsongeschiktheidswet [AOW = Algemene Ouderdomswet], maar ook: de Caisson- en Boterwet, de behouds- en bewegingswetten uit de fysica, de flexwet en de gemeentewet, de Grondwet (afkorting: Gw - GW = de dienst Gemeentewerken) voor het Koninkrijk der Nederlanden, een Jodenwet [vb. WO II], in Amerika de Leen- en Pachtwet, De Mammoetwet en de monumentenwet, citaties naar luid der wet, de mollen- en Opiumwet, de Rijtijdenwet en de Salische wet, de spellingwet(!), de tiendwet en de Trekhondenwet, de Oude Wet van Mozes (het Oude Verbond - Oude Testament, O.T.), wet is wet: dura lex, sed lex (lex dura, sed lex), een stalen wet van Meden en Perzen, de wetten van de zwaartekracht en behoud van energie, de wetten van Lavoisier [behoud van massa], Say [ieder aanbod schept zijn eigen vraag], Murphy [alles wat mis kan gaan, gaat mis], Goodhart [bij centralebankbeleid gericht op één variabele, gaat het met die variabele mis], en Parkinson [aangewezen werk of taak gaat alle beschikbare tijd opslokken], de wet van behoud van ellende, de WET (West-Europese tijd, hetzelfde als GMT, Greenwich Mean Time), de Zondagswet en de zuurballenwet voor de kleintjes.
7. Een niet-historisch tafereel: een donquichot met zijn dulcinea op hun rossinant. U wilt nog wat wetten? Ziedaar! Hier komen ze: de AAW (Algemene Arbeidsongeschiktheidswet) en de ABW (Algemene Bijstandswet), de AOW bepaalt dat AOW'ers (dreestrekkers) een AOW-uitkering [Algemene Ouderdomswet] krijgen, de wet van Archimedes [opwaartse kracht van verplaatst water], de wet van behoud van salaris geldt niet, de Wet Bibob [in NL: bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur] gaat over de integriteit van de overheid, de BOPZ is de (Wet) Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen, de rigore juris is naar de gestrengheid der wet, vergeet de gaswet van Boyle-Gay-Lussac (met de gasconstante R) niet, de fikh is de jurisprudentie van de sharia, hors la loi is vogelvrij (dat is een outlaw dus), de ijkwet betreft geen bomen [eiken], een innominaatcontract is een buitenwettelijke (maar zeker geen onwettige) overeenkomst, nood breekt wet, de Nieuwe Wet (het Nieuwe Verbond, Nieuwe Testament - N.T.), nieuwerwets komt echt van 'wet', de ratio legis is de strekking der wet, rigore juris naar de gestrengheid van het recht, het Rijk hanteert rijkswetten, reparatiewetgeving geldt ook voor schoenmakers, secundum legem is volgens de wet, zonder sancties is een wet krachteloos, Simchat Thora is synoniem met Vreugde der Wet, de SVB (Sociale Verzekeringsbank, donorprincipe, zie website SVB) voert onder andere de Kinderbijslagwet uit, de traagheidswet is de wet van de inertie, moet je de taalwetten in België met een hoofdletter schrijven?, van het testamentenregister vindt een terinzagelegging plaats [ter inzage leggen], bij de Topografische Dienst worden militaire en civiele topografische kaarten vervaardigd, de vis legis is de kracht der wet, de Wajong is de Wet Arbeidsongeschiktheidsvoorziening Jonggehandicapten [een Wajonger – donorprincipe wet overheid – krijgt een Wajong-uitkering], WAO'ers werken als regel niet meer (wit), WEB-besluiten gaan over de Wet Educatie en Beroepsonderwijs, een wethouder moet de wet houden, de Wob is de Wet openbaarheid van bestuur, wobben is daar een beroep op doen, een bekende wet is de WOR, de Wet op de ondernemingsraden (inderdaad: donorprincipe), de WUB is de Wet op de Universitaire Bestuurshervorming, de WPO is de Wet op het primair onderwijs, een WW'er valt onder de Werkloosheidswet, de wet zwijgt daarover, sommige zieken vallen onder de ZW, de Ziekenwet. NB De WBO kan zijn de Wet op het basisonderwijs of de Wet op de bejaardenoorden.
8.
Wist je, dat bacchanalen gewoon Bacchusfeesten zijn, waarbij
bacchanten aan Bacchus met zijn bacchusstaf (thyrs(us)) offeren [uitroep: evoë]?
Tijdens de Balkanoorlog werden
balkanvergeet-mij-nietjes vertrapt.
Tijdens bal(s)
masqués in café(s)
dansants (VD)
werden plan(s)
de campagne(s)
[of]
ontwikkeld. Ook de Beatles zelf droegen beatlehaar. 'Bommoeder'
[bohm] heeft
geen
letter-voor-letteruitspraak, is dus geen initiaalwoord, maar een letterwoord. De beeltenis gaf het beeld van Multatuli weer. Ranja is
nu eenmaal geen caipirinha. De Bartholomeusnacht was er ver na de
Batavieren, maar lang voordat de Bauhausstijl ontstond.
9. De beurskrach was een ware crash. De bevelhebbende militair (de bevelhebber) behoorde tot de commando's. De Bhagwanbeweging was niet welkom in de Biblebelt. Hij dronk twee bordeauxs (of waren het bordeauxtjes?). De Bunniker, de Hilversummer, de Dokkumer en de Blaricummer vormden samen een tetrade. De brandwerende deken functioneerde. Waarom heet een pitbullterriër niet gewoon bulterriër? De bric-à-bracwinkel [bric-à-brac, al streepjes] ging failliet. De B-52's bombardeerden de bon(s) vivants van brekebenen die op de bonnefooi in de bulldozer rondtoerden.
10. De
viermeterworp bij korfbal bestaat niet meer: het is nu
een
twee-en-een-halvemeterworp (tweeënhalvemeterworp).
Komt nu op tv de twee met stuurman of de twee zonder? Er was bijkans
een bahco [ooit
Zweeds merk Bahco] nodig om het bacoflesje
(merk Bacardi + cola)
te openen. Is bezig zijn niet gewoon bezighouden? Na de buy-out was
het byebye (dáág).
Die boeddha is een getrouw beeld van Boeddha. Die bohemien leefde in
de belle époque, een epoque waarin hij epoque maakte. De bullebak
was een bullenbijter. Een behemoth
[bee-hee-moht]
is een groot en sterk viervoetig dier. Dat moet er nog bij komen, dat
de hond niet wil bijkomen en (dat)
de buren niet kunnen bijkomen van het lachen.
