2579 Dictee dinsdag 01-02-2022 (1) dictee Dictee van de dag (471) √ x

Dictee – dictees [2579]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee OUD 386, geheel herzien naar situatie 2022

Dictee van de dag (471)

1. Zij hielden zich onledig met rixari de lana caprina (ruzie maken over niets). Een unisono is een eenstemmig stuk. Daarmee heeft het bedrijf wel een USP, een unique sellingpoint. In Vlaanderen opereert Unizo, de Unie van Zelfstandige Ondernemers. Hij leek un poco (een beetje) op un ours mal léché (een ongelikte beer). De upper class [bovenklasse] frequenteert de upmarket [betere kwaliteit en hogere prijs]. Hij was upset [verbijsterd], omdat de ruzie binnen de upper ten [elite] beslist werd met een uppercut [boksen: naar boven gerichte stoot]. De gelaedeerde [benadeelde, beledigde] was immers maar in z'n uppie (op zijn eentje). Dit stuk moet uptempo [in rap tempo] gespeeld worden. De uraeusslang is de Egyptische cobra . Het urbane (stadse, steedse) leven is jachtig. Wordt het Urdu nog steeds gesproken? In Groningen zul je 'urbi et orbi' ['stad en ommeland'] niet gauw horen en zeker niet van de paus. Uretrorragie is een hevige bloeding uit de urinebuis (urethra, pisbuis – zit voor de twee ureters). De urial (het steppeschaap [n/s]) is een ondersoort van de Aziatische moeflon.

2. URL's zijn uniform resource locators. Usantie is het vernederlandste 'usance'. Vergeet je USB-stick (GB ook wel: usb – universal serial bus) niet! In de rechtspraak is usucapio verjaring en usurpatie onwettig bezit. In de usus loquendi (het gewone spraakgebruik) is 'usquam terrarum' gelijk aan 'ergens ter wereld'. De utraquisten (calixtijnen – avondmaal – Heilig Avondmaal – onder beide gedaanten ontvangen: brood en wijn) zijn gematigde hussieten (aanhangers van Johannes Hus). Uveïtis is ontsteking van het druifvlies [uvea, de iris = het regenboogvlies]. Hij is naar de u-weet-wel (de je-weet-wel, dinges). Een uvi (uitvoeringsinstelling zoals UWV – in NL: Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen, etc.) is een niet veel geprezen, dus weinig geprezen instelling. Dat begint te lijken op de pan uit swingen. Zijn situatie was het uitzichtloost. Ik moet er wel op aan kunnen (GB erop aan kunnen, VD eropaan kunnen). Nikkelglans wordt ook wel ullmanniet genoemd. Umami, ook wel ve-tsin genoemd, is natriumglutamaat. De taalkundige evolutie van het woord 'water' naar het woord 'wetering' heet umlaut. De umwelt omringt ons. Uncle Sam, staat voor de USA; de UNHCR – United Nations High Commission for Refugees – Hoge Commissariaat voor Vluchtelingen van de Verenigde Naties – valt daar niet onder. Een undine is een vrouwelijke watergeest [algemeen: ossaart].

3. Het Unicef-gala leverde veel geld op. In een Worddocument kon je dat lezen. Wat, jullie gaan va-banque spelen? Hij kreeg in zijn vakantie toch de vacatiegelden, al nam een ander zijn vacante plaats in. Je moet die zaken wel bederfwerend vacuümverpakken. Een
opa-en-omasubsidie voor Opa-en-omadag is wel iets heel anders dan Vader- of Moederdag. Was vadertje tsaar ook niet een soort vadertje Stalin of Vadertje Staat? VD en GB zijn het eens over 'Onzevader' [naam gebed] en 'vaderons' [ook: onzevader: keer bidden]. Ruben en Simeon waren beiden vader-Joden [kind van een Jood­se va­der en een niet-Joodse moe­der]. Hij heeft het vademecum altijd bij zich. Vaccinia [ziekte, reactie] wordt teweeggebracht door inenting met koepokvloeistof; vaccina zijn de koepokken [koepokstof] zelf. Zijn laatste woorden waren: tot weerziens in het Vaderhuis. Een vaccinostyle [ie] is een inentingskraspennetje. De Vaddahs zijn de oorspronkelijke bewoners van Sri Lanka. Op Valentijnsdag stuur je hem (of haar = valentijn) een valentijn (= kaart).

4. Het was een va-et-vient, een heen-en-weergeloop, van reizigers die aan hun vakantie-uitstapje begonnen. Hij heeft me ervan afgebracht. De klus is geklaard: hij is ervan af. Het was feest. Gingen de meesten daarnaartoe of kwamen ze ervandaan? Vanachter zijn bureau deelde hij de lakens [figuurlijk] uit voor de lits-jumeauxs [tweelingbedden]. Bij een valreep [loopplank] worden vaak valreepsscepters [standaard, stang] geplaatst. Sommigen kijken daar dan met een sceptische [niet: septische! – betreft ziekte] blik naar. Vallota's worden als potplant gekweekt. Een valiha is een muziekinstrument uit Madagaskar en valine is een aminozuur. De valet de chambre was een vairon [ogen verschillende kleur] en overigens valetudinair (ziekelijk). De valenciennes is een soort van Vlaamse kloskant. Je kunt maar beter af zijn van je zorgen: zorgeloos ben je beter af. Je moet ervan af [GB] zien te komen. De behanger behing (VD ook: behangde?) de kamer. Het stormde, vandaar dat de boot vandaar vertrok. Vanbinnen lijkt het huis nog heel wat.

5. Als je iets vanbuiten leert, ken je het vanbinnen en vanbuiten. Alleen met twee kunnen kan er sprake zijn van beiderlei kunne. De vanityfair is de kermis der ijdelheid. Je moet die gedachtekronkels [n/s] van je afzetten en meer van je af bijten. Na het afbijten van de roest ging hij ook nog zijn sigaar afbijten. Vanouds betekent 'vanouds' 'van oudsher'. Vanwaaruit vindt het vertrek plaats? Van hieruit of van daaruit? Een vapourlock is een gasslot. Zij straalden uit van Teeuwis noch Meeuwis te weten [bijv. dronken zijn]. Teff is een glutenvrije graansoort uit Ethiopië. Hij zit aan zijn postzegels vastgebakken. Met varicose (varicosis) heb je spataderen (varices).

6. Er is dan een varikeuze situatie. Varicellen zijn waterpokken. Een vaquero is een Mexicaanse cowboy. Iets of iemand vasthebben is iets of iemand beethebben. Daaraan gaat beetnemen vooraf. Maar als je het vast hebt, ben je dronken. 'Half beneveld' moet je los schrijven, 'halfdronken' moet je vast schrijven (aaneenschrijven). Een vaudevillelied is meestal luchtig. Onder tuig (vee) van Laban kan ook best een kind van Laban [blank van huid] zitten. Een veellingskristal is door vergroeiing van meer dan twee kristallen gevormd. Een VCR is een videocassetterecorder. Hij was veel(m)eer geleerde dan didacticus. Er zijn veel meer witte dan zwarte schapen. De veelbezochte tentoonstelling was veelgeprezen (vaakgeprezen – en werd vaak of veel geprezen). De veelgeplaagde en veel gekastijde man was zelf nogal veeleisend. De sekte in de woestijn voedde zich met insecten. Ballpoint is een deftige naam voor balpen. De mp [minister-president] zit altijd in de driver's seat.

7. De vendémiaire is de wijnmaand, de ventôse de windmaand. Een Vendéese komt uit de Vendée. Lekker zacht, die Veluweschapenvelouté [verwijst naar een plaats, nog niet naar een soort]! Velours chiffon is zijdeachtige fluweelstof en velours d'Utrecht is trijp. Op vellum [perkament] schreef je vroeger prettig. In de muziek is veloce (niet in wdb., Italiaanse muziekterm: vlug, gezwind) vliegensvlug. Een velociraptor is een zekere dinosaurus. Hoe lang duurde het ooit om met een vélocipède [velo] van Haarlem naar Amsterdam te fietsen? Wil je dit velis et remis (= remis velisque – uit alle macht, met alle inspanning) afhandelen? De boef vertrouwde zijn vileine [boosaardig] plannen aan het velijn [perkament] toe. De veie grond was zeer vruchtbaar. Hij had zijn leven veil voor het vaderland, maar kwam jammerlijk om door een vijl. 'Vehikel' komt van het Latijnse 'vehiculum'. De veinzaard [huichelaar] had een veile [gemeen] glimlach. Wat een ventrikel (hartkamer) betreft, is ventriculair; denk aan ventrikelfibrilleren. Zijn veraciteit [oprechtheid] was wijd en zijd bekend, alom bekend. Wat is de vera causa [werkelijke oorzaak] van dit kwaad?

8. Het Ministerie [instelling] van VenW [thans opgegaan in IenM] was vaak medewetsontwerper. De boerderij ligt veraf, we zijn nog te ver af om deze te zien. Gene, nog verder afgelegen boerderij is lastig bereikbaar. Deze schapen dwalen ver af. Voor een strafvervolging moet er wel een venue-en-cour [rechtsingang] zijn. Een venturibuis meet hoeveelheden gas of vloeistof. Een ventriloquist is een buikspreker. Een ventouse is een vacuümextractor, net zo'n moeilijke term als 'perpetuum mobile' [zou eeuwig blijven bewegen - zonder invloed van buitenaf ...]! Venlo's inwoners hebben vaak een eigen Venloos huis, een groot Venezolaans gezin heeft soms zelfs twee Venlose huizen. Die inwoners worden Venloërs, Venlonaren of Venloënaar (ANS) genoemd (en vallen dan onder Venlo's burgemeester die Venlo's belangen behartigt). Een woord-voor-woordverslag [woord voor woord] wordt dus verbatim weergegeven. De verbiage [omhaal van woorden] is bijna altijd verbeus [woordenrijk, wijdlopig]. Zullen we verdergaan? Ja, als we maar niet verder gaan dan Delft. Wil je hier verder werken? Dan mag je hier verblijf houden en verdergaan met verder lezen.

9. De gedachtestroom [n/s] van de man in de verdachtenbank draaide maar om één ding: ik wil wel voor mijn daad uitkomen, maar hoe kom ik hieruit? V.D.M. staat voor verbi divini minister. Is de juiste schrijfwijze 'verblijfkosten' of verblijfskosten'? Beide. Venture capital is durfkapitaal. Verceelhout [èh] is ongeveer 1 el lang. De verkruide zakken bevatten gekruide specerijen (iemand kruide de zakken recent naar deze schuur en een ander kruidde de inhoud ervan met specerijen). De verlaatmeester [sluiswachter] runde ook nog een verlaadcentrum voor de binnenvaart. Ik vond haar optreden het verfijndst [meest verfijnd]. De verelendung van de Franse Republiek is spreekwoordelijk. Vergelet [zj éh] is een zekere soort van zachte kalksteen uit het Oisegebied. De kleur van vergeet-mij/e-nietjes is vergeet-mij/e-nietblauw. Glazuur wordt ook verglaassel genoemd. Een verhemelteplaat zal geen verguldsel hebben. Dat het verjus [zj] [sap van onrijpe druiven] bederft, dat verhoede God. Dit wordt een verlieslijdende onderneming.

10. De leugenaar verloochende zijn vermaledijde [vervloekte] afkomst. Lijders aan chaerofobie [af­keer van vro­lijk­heid en vreug­de] vermijden vermeiing. De vermoeidste lopers kwamen het laatst binnen. Bij de levering van de partij vermout werd hij lelijk vernacheld [beetgenomen, voor de gek gehouden – VD ook: vernoggeld]. Vermontevioleparken [van armoedzaaiers onder elkaar: sjacheren] is een Bargoens werkwoord. Het boek had een vermiljoengekleurde omslag. De HEMA (eigennaam; GB: Hema – in 2018 niet meer) vermarktte het nieuwe product. Verreikende gevolgen kunnen ver reiken, met name als iemand zich verrijken wil. Bij het stuken van het stucplafond heeft hij zich verreikt. Het rijke Westen doet zaken in het Verre Oosten en het Midden-Westen [van Amerika]. Die gozer versjteerde [bederven, verpesten] mijn feestje. De vers bereide, versgebakken broodjes smaakten voortreffelijk. Vers-librisme is het schrijven van vrije verzen. Versaliën zijn grote beginletters. In Sjanghai worden dronken lieden geshanghaaid [overhalen tot het doen van onaangenaam werk]. Een verschlimmbesserung [foutieve 'verbetering'] is meestal niet zo slim. Een versatiele geest is wispelturig. Hij leverde verreweg de meeste verrichte arbeid. Het slaapmiddel veronal heeft verraderlijke bijwerkingen. De verramsjte boeken [tegen afbraakprijs verkopen] waren best indrukwekkend.

 

 

2578 Dictee maandag 31-01-2022 (1) dictee Dictee van de dag (470) √ x

Dictee – dictees [2578]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee OUD 387, geheel herzien naar situatie 2022

Dictee van de dag (470)

1. Wie aan gefyrofobie (brugvrees) lijdt, zal niet snel met geld over de brug komen. Hoe oud is deze zestienminner (16-'er, 16-minner, zestienminner, 16 minpersoon)? Kort na oud en nieuw is hij jarig. Zijn ongenadig en genadeloos synoniemen? De brandmeester gaf aan dat men de brand meester was en gaf dus het sein ‘brand meester’. De reorganisatiegevolgen voor de informatie verstrekkende balie waren verstrekkend. Zijn woestijnbezit was verder strekkend dan gedacht. Verzenen [hielen] tegen de prikkels slaan [Hand. 9:5] helpt niet [zich vruchteloos of tot eigen schade tegen iets verzetten]. Hij reisde naar het ver weg gelegen Verweggistan. Vexillologie is vlaggenkunde. De verweesde man werd verwezen naar een ver verwijderd opvangcentrum, waar zijn broer somtijds en bijwijlen ook al verwijlde. Zet die oproerkraaiers in de klas ver uit elkaar, dat is veruit het beste. De ondersteek stond ver van mijn bed, vanwaaruit ik naar de beste
ver-van-mijn-bedshow [ver van mijn bed] ooit lag te kijken. Het geilen op zijn vetleren medaille vexeerde [kwellen] mij. Op het proefwerk behaalde ik een achtminresultaat (8 minresultaat – ook: 8- -resultaat – spatie voor de duidelijkheid).

2. Het water vervloot [vervlieten = heenvlieten], terwijl de romance literair (GB ook: tt - doe in dictee 1 t!) vervlood [vervlieden = (archaïsch) vergaan]. De meeste ambtenaren zijn vertuid aan het schip van staat [hebben een vaste positie bij de overheid]. Het begrip 'vertu héroïque' komt van 'heldhaftige deugd' (Rabelais). Komt vertigo [draaiduizeligheid] alleen voor bij vertebraten [gewervelde dieren]? Een versjwartster nar is een dwaas, een idioot. Verso [op ommezijde] vindt je cliënt de toelichting. Gladiatoren waren niet blij met een aanduiding van verso pollice [uitgestoken duim heerser: gladiator moest gedood worden]. De Grote Verzoendag wordt ook Jom Kipoer genoemd en als zodanig gevierd. Zwervers met enig historisch besef houden daarom ook maar één keer 's jaars grote verzoendag [wassen en verschonen]. De vestaalse maagden [Vesta: godin van vuur en huiselijke haard] zorgden voor het vestaalse vuur; het waren een soort van kuise suzanna's, jachtprooi van SUV-rijders (GB ook wel: suv) die soms op platgetreden paden uitlopers van een verzameling
suzanne-met-de-mooie-ogen [geen mv.] platreden, die hun uitgestegen bijrijders nog verder plattraden en overigens vreselijk doortrapte suzannaboeven (suzanneboeven) waren. Wat een onzin!

3. Een suzonnetje is een coupenaad (vergelijk: suçon). Veteren (hoe spreek je dat uit?) is vetoën. Met tact werd het vertakte gewei verwijderd door de veterinair, de dierenarts. Mijn vet coole, supervetcoole, superidool hield niet van vestzak-broekzakgedoe [al -]. In vetfijne lijn (buitenlijn is dan vetgedrukt) werd de ve-tsin [glutamaat] beschreven. Ganzen vliegen meestal in een V-formatie. Is er op de Britse Virgineilanden (internet: vg, ISO-landcode: VG) ook een vicaris-generaal (vg) werkzaam? Ik hoorde het via via. Ze beschuldigden elkaar vice versa. Hoeveel viceminister(s)-presidenten zijn er? Christus liep de via dolorosa [kruisweg] ten einde, zijn navolger (eeuwen later ook) de via crucis [idem]. Hij moest wel, vi coactus (v.c. = door geweld gedwongen). De juridische term 'vi cessionis' [geen afko] betekent 'via een overdracht'. Een vicuña is een wilde lama, een vigogne. Ze waren aan het schaakspelen in een van de vides [open ruimte van meer verdiepingen]. Een vicomtesse is een burggravin.

4. De victoria regia (VD, Linnaeus: Victoria regia) is de reuzenwaterlelie. Een vidioot is een video-idioot: hij heeft een videocassetterecorder (VCR), zet zijn opnamen op een videodisk en ziet zijn opnamen het liefst vertoond op vidiwalls (videowalls). De boer bezat vier- à vijfhonderd hectare. Dit is een magnifiek boek, vient de paraître [verschijnt binnenkort]. De vieve oma nam de benen, maar de nog vievere opa haalde haar cool vief terug. Dat duo, videlicet [te weten, nl.] Jut en Jul, representeert alleman. De underdog leidde een vie manquée, een leven waarin men zijn roeping of talent niet heeft kunnen realiseren. De vigna is een tropische boonsoort (tweepoot!). Op wereldschaal waren dit maar viezevazen [wissewasjes, kleinigheden]. De [in cijfers] 65+'ers kregen op vertoon van hun [idem] 65+-kaart drie vieuxs – feitelijk waren het vieuxtjes. Waren Vietcong en Vietminh betrokken bij de vietnamisatie? Een 'vier-maal-vier' (cijfers: 4x4-auto, 4x4’s) heeft een vierwielaandrijving (fourwheeldrive, 4wd, awd - all, fwd).

5. De gewapende broers kwamen vi et armis [door wapengeweld] om het leven. Heeft Berlusconi ook een villegiatuur [zomerverblijf, buiten]? Hij wierp het vijgetouw om de stevigste tak van de vijgenboom. Op het Vikingschip zaten leden van het Vikingvolk en ze kwamen veelal uit dezelfde Vikingnederzetting. Ze droegen ook allemaal vikinghelmen. Doe je daar echt vinaigrette [saus van azijn, olie en kruiden] op? In de alkaloïdengroep vind je onder andere vinca-alkaloïde (catharanthusalkaloïde). Andere namen voor radvenster [rondlicht met spijlen als wielstaken] zijn: catharinavenster, roosvenster, rondvenster en rozetvenster. Die man en vrouw zijn door de vinculum matrimonii [huwelijksband] gelieerd [verbonden]. Een Vinex'er woont in een
Vinex-wijk.

6. In Nederland is de Vinex de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra. Vin de pays [landwijn] kan heel goed als vin de table [tafelwijn] dienen. Het vingt-et-un is een hazardspel [kansspel] met 21 kaarten. Hij had vintage [met de allure van een groots verleden] foto's gemaakt, superbe [heerlijk, prachtig]! Op een viola da gamba [knieviool] kun je een viola-da-gambaconcert geven. Een violino principale is een soloviool; deze wordt soms bespeeld door de concertmeester dan wel een eerstevioolspeler. De violon d'Ingres [hobby of begaafdheid naast het werkelijke talent] valt niet te bespelen. Hopelijk vind je een virgo intacta [medisch: meisje met ongeschonden maagdenvlies]. De virginalist speelde op het virginaal – zo uit de winkel, virginaal [maagdelijk] – een soort van klavecimbel. Viribus conjunctis (ook: unitis = met vereende krachten) kregen we de diepgevallen/zonken [zedelijk aan lagerwal geraakt – lemma diep 1 – 13 in VD – los is verdedigbaar] vrouw weer op de rails. Hoezo, was er dan een ravijn naast de spoorlijn met daarin een diep gevallen vrouw? De visagiste(n)opleiding [GB s, VD n?] volbracht ze virtuoos. Ze was gevallen op de agentenuniformrokjesdraagster. Je komt ze vaker tegen: Visjnoe, Brahma en Shiva [hindoegoden, aanbeden in Hindoestan].

7. Vis-à-vis met [recht tegenover - face to face - face-to-facemoment] mij controleerde de juut [agent van politie] mijn visakte. Een viscerale aandoening is een ingewandsziekte. Viscose hoeft lang niet altijd viskeus te zijn. Ben jij Vissen (of: (uit) vissen!), of ga je uit vissen, of moet je nog iets uitvissen (wellicht een vijver uitvissen)? De vis comica is een komische werking, de vis legis is de kracht der wet en vis major is overmacht. Moet je in een curriculum vitae echt je hele vita ante acta [je vroegere levenswandel] blootgeven, blootleggen? Wegens vitaminegebrek volgde hij een vitaminerijke [2 x n/s] vitamine B12-kuur. De viva vox [het gesproken woord] wordt viva voce [mondeling] overgebracht. De vita minima is in medische zin de uiterste graad van het verval van krachten van een zieke. Vlam vatten is toch geen vlamisme? Het doel was zo vlakbij, vlak bij Hasselt. Het voetbaldoel was op een schoenlengte afstand. Kan een Vlaams Blokster op de Vlaams Belanglijst staan ('Vlaams Blok' is de vroegere benaming van 'Vlaams Belang')? En VLD'sters en andere VLD-leden dan? Denk ook aan de Open Vld.

8. Het Vlaams Parlement is ons nabijer dan het Duitse parlement. Op de Vlaamse kermis (B.-N., algemeen) kon je een Vlaamse reus [konijnenras] kopen. Met een vladder [behangersborstel] kun je behangen. Wat, hebben jullie gefonduud? Was het een vlees- of een kaasfonduetje? Het vleide me, dat ze zich aan mijn voeten vlijde. Is de Vliegende Hollander een spookschip, de vliegende hollander is een kinderspeeltje. Smeer er maar vaseline [zalfachtige substantie] op (vlieseline is een geperst textielproduct). Wat doe je in Ootmarsum? Antwoord: vlöggelen (in slingerprocessie door de huizen gaan als paasgebruik)! De termen 'Vlaams-nationalistisch' en
'Vlaams-Nederlands' staan niet in Van Dale (maar wel in GB). Het vlijt me bijzonder goed dat u morgen komt. De hond vlijde zich voor de tv. Niet elke vliegerarts [vliegt meestal niet zelf] is een arts-vlieger [die wel]. Mooipraten is vleien. Een logopedist(e) leert je mooi praten [beter niet: mooipraten]. Ze bewaarde de vlooitjes (vlootjes) in een superluchtdicht botervlootje. Bij hermetische kunst en poëzie moet je (niet) aan Hermes [bode van Zeus] denken (is ontoegankelijk). [Toch wel: denk aan Corpus Hermeticum]. Een volant is een pluimbal, een shuttle.

9. Voilà, daar was de voice-over (commentaarstem) weer. Vogueing is het aannemen van poses op dansmuziek. Een vogelvrijverklaarde is vogelvrij verklaard. Ten aanhoren van alle inzittenden van de auto schalde de reidans de boordradio uit. Zij nam voetstoots aan dat de vof [vee-joo-wèhf] hun eigendom was. Aan een voetenveger kun je je voeten vegen. De Voetbaloorlog werd uitgevochten tussen Honduras en El Salvador, die andere voetbaloorlog tussen Go Ahead en Willem II. De voedsel zoekende vogel verhongerde. Hij moest de onderhandelingen vlot trekken. Vocalises zijn zangoefeningen op 'la'. De VOC [Vereenigde Oost-Indische Compagnie] promotende premier was goed in voetjevrijen. De VN [Verenigde Naties] hebben
VN-diplomaten en -waarnemers. V-Mannen (V-Männer) waren betaalde verklikkers in dienst van de SD [Sicherheitsdienst nazi-Duitsland]. Het verkleinwoord van vluggerd is vluggerdje. Een vluggertje kun je zijn of verrichten (toe maar!); en vluggeren: dat is snelschaken.

10. Het VOKA [Vlaamse Ondernemingskamers] staat ten dienste van het bedrijfsleven. Bij ontstentenis van een sjwa in de uitspraak is de juiste schrijfwijze 'voituurtje' [anders: voituretje]. De volkspot was onderwerp van volksspot. Bij voipen gebruik je VoIP (Voice over Internet Protocol) en heb je een voiptelefoon nodig. Wie gebruikt er nu nog Volapük [kunstmatige wereldtaal, 1880]? Journalisten moeten iedere dag de Volkskrant weer volpennen. De nieuwe
vol-au-ventvariant voldeed subliem. De volbloed Limburger zou zijn handen vol hebben aan het sanguinische volbloedpaard. De Volkerenslag vond plaats bij Leipzig (1813).

 

 

2577 Dictee zondag 30-01-2022 (2) – dictee Wekelijkse dicteetest 191 RL √ x

Dictee – dictees [2577]

Wekelijkse dicteetest 191 RL [elke zondag]

Welk van de 3 antwoorden is juist?

Oplossingen: hieronder!

Bron: Oefendictee (oud) 691

1………….. is een ………………. stof.

a. Flausch                            duffelse

b. Flaus                                duffelse

c. Flaus                                Duffelse

2. Voedsel langdurig ………… is ……………..

a. kauwen                                      fletcheren

b. kouwen                                      fletcheren

c. kouwen                                      fletsjeren

3. Bij trampolinespringen een …………….. en bij gymnastiek een

 ……………… uitvoeren.

a. flifis                                        flikflak

b. fliffis                                       flikflak

c. flifis                                         flik-flak

4. De …………. was al …………… uitgebloeid.

a. flox                                      flux

b. vlox                                     flux

c. flox                                      fluks

5. Een ………….. is een Griekse …………....

a. follie                                  neptempel

b. folly                                   nep-tempel

c. folly                                   neptempel

6. Een ……………      …………… is met vlees.

a. fondu                                 bourguignon

b. fondue                               bourguignonne

c. fondue                                bourguignon

7. Een …………… is een ………………..

a. helicopterview                      helikopterblik

b. helicopterview                      helicopterblik

c. helikopterview                      helikopterblik

8. Een …………… is een verlengde ……………...

a. fouetté                              pirouette

b. fouettee                            pirouet

c. fouettée                            pirouet

9. Een …………… is een ……………....

a. fritata                                omelet

b. frittata                               omelet

c. frittata                               ommelet

10. ……………. hebben een ……………. tong.

a. Circe’s                                 vulpen

b. Circes                                  fulpen

c. Circe’s                                 fulpen

Oplossingen [191]: zie hieronder.

--------------------------------------------------------------------

Oplossingen [191]

1a 2a 3b 4c 5c 6b 7a 8a 9b 10c

1. Duffel is een plaats in de provincie Antwerpen.

 

Contact: leentfaarrein@gmail.com

2576 Dictee zaterdag 30-01-2022 (1) dictee Dictee van de dag (469) √ x

Dictee – dictees [2576]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee OUD 388, geheel herzien naar situatie 2022

Dictee van de dag (469)

1. Een Volkswagenbus (geen kever! – geen afkorting VW - niet in wdb.!) wordt door Volkswagen geproduceerd en wellicht geassembleerd in de republiek China (beter: Volksrepubliek China). In zijn vol plané [zweefvlucht] griste de reuzenvogel het reuzenpak volle melk van de tafel. Een volschip (fregat) hoeft helemaal geen vol schip te zijn. Wordt in het hoger onderwijs [h.o. = hbo en wo] ten aanzien van de studenten een volumebeleid [n/s] gevoerd? De voltampère wordt afgekort tot VA [met enige reserve - wegens de arbeidsfactor (elektrotechniek) = watt, W]. Kun je wel, hè, mij de huid vol schelden? Je kunt me beter volstoppen met complimenten! De voluptueuze [wellustig, wulps] veertiger (40'er, een oude bok) was niet vies van een groen blaadje. De Winkler Prins telt maar liefst 20 volumina (enkelvoud: volumen). Het volgnummer is daarbij een volumenaanduiding. De verkochte exemplaren vallen onder het volumebegrip [mv. n/s]. Zal de Vondelparkjeugd in de loop der jaren (= volventibus annis) de volwassenendoop ondergaan? Bij vollemaan (GB ook: volle maan) toonden de Vondelkenners hun vondeliaanse riten/s uit hun riteverzameling [mv. n/s].

2. Op Haïti is een hele voodoo-economie [rituele magie op Haïti] werkzaam. Vondt ge zijn optreden ook zo belachelijk? Als je geen voorbeeldenboek hebt, moet je voorbeeldeloos te werk gaan. Alvorens de voogdijinstelling definitief gestatueerd wordt, zal er nog heel wat water door de Maas (door de Waal, langs Dordt) moeten stromen. Ik heb haar weggesleept uit het voorgeborchte (voor de poorten) van de hel. Het voorakkoord was pure voor-de-gek-houderij [voor de gek houden]. Nu zal zijn haatcampagne toch wel geluwd zijn? De afkorting van 'voor Christus' heeft twee vormen: v.C. en v.Chr. Dat betreft dus de voorchristelijke tijd. De voorbijijlende tgv [train à grande vitesse, als merknaam TGV, hogesnelheidstrein, hst – flitstrein, ook hsl, l = lijn] racete richting Parijs. Het voor-Bijbelse tijdperk, betreft dat de oertijd? Wat betekenen de termen 'perigeum' [dichtst bij de aarde] en 'apogeum' [er het verst van]? Dat klusje was een fluitje van een cent (een makkie). Mojito is een cocktail van rum met limoen en spuitwater.

3. Het schrijnendst waren nog zijn bijtende opmerkingen. De kaassoort stilton (genoemd naar de gelijknamige plaats Stilton) is een zekere Engelse schimmelkaas. Na Columbus begon het postcolumbiaanse tijdperk. Als je cuba libre drinkt, nuttig je rum-cola met citroen. Agrementen [lint, versiersel] en agreements [overeenkomst] lijken maar rudimentair [qua eerste beginsel] op elkaar. De VOS'sters [in NL: (historisch) Vrouwen Oriënteren zich op de Samenleving] namen deel aan de voscursus [van de VOS - vos-cursus: SR voort­ge­zet on­der­wijs voor se­ni­o­ren]. Een kolonne rode mieren (niet: faraomieren) demonstreert voraciteit (vraatzucht). Ze vonden de voptraverse
(vop-traverse –voetgangersoversteekplaats) [uitspraak –
vee-joo-pee [GB ook nog: voldoende onderricht persoon – bij uitspraak ‘vohp’ zonder koppelteken, GB heeft ook nog vop = verplaatsbare ontmoetingsplek – beter lijkt: mobiele ontmoetingsplek – mop [voorkeur] of MOP] veilig genoeg. Een vopo was lid van de Vopo. Hij was voorovergetuimeld en lag geheel voor pampus. Voortschrijdend inzicht kan ook een voorwendsel zijn of een aanwensel worden. Het voorstaan van een auto heeft niets te maken met het er goed voor staan van personen of zaken. De schrijfwijzen 'Voorromaans' [taal], 'voorromaans' [van voor de romaanse periode] en 'voor-Romaans' [voor de Romaanse tijd] zijn alle goed, maar hoe zit het met hun betekenissen?

4. Gezocht op '*maan'; gevonden (tussen haakjes de betekenis of waar ze dus een voorliefde voor hebben): anglomaan (Engels of uit Engeland), bibliomaan (boeken), dipsomaan (drank), egomaan (zichzelf), erotomaan (hyperseksualiteit), egyptomaan (Egyptisch of uit Egypte), farmacomaan (geneesmiddelen), gallomaan (Frans of uit Frankrijk), germanomaan (Duits of uit Duitsland), gigantomaan (het kolossale), graecomaan (Grieks of uit Griekenland), grafomanie (boeken en ander drukwerk), de Rode Halvemaan, humaan (homo, de mens), hypomaan (drukte en vrolijkheid), kleptomanie (bezit van anderen), megalomanie (grootheidswaanzin), melomaan (muziek), micromaan (het kleine), monomaan (fixatie op één ding), mythomaan (de mythe), nymfomaan (mannen), petomaan (laten van flatussen, winden), russomaan (Russisch of uit Rusland), pyromanie (brandstichten c.q. brandstichting) en toxicomaan (giffen).

5. Naar de gewestelijke voutenkamer ging je op kousenvoeten. In een vraag-en-antwoordspel komen vraag en antwoord beide aan bod. Ik heb daar moeite mee: vox populi, vox Dei [de stem des volks is de stem van God]. De vouvray is een lekkere witte wijn uit Vouvray in de Loirestreek. Laten we de vriezeman [BE: ver­per­soon­lij­king van de vries­kou] nu maar even vrijgeven (vrijaf geven). Hebben jullie ook al gevreeën? Als vrijetijdsbesteding [vrije tijd] volgde hij een vreemdetalencursus [vreemde talen]. Rond het Vrijheidsbeeld was er een enorm vrijheid-blijheidgedoe [vrijheid, blijheid]. Wat is nu in se [in wezen] het verschil tussen vrij- en oudkatholieken? Vrije-energierelatie is een fysisch begrip, vrijemarkteconomie een staathuishoudkundig begrip.

6. Bij het wiiën kun je wiiitis en wiiknieën oplopen. Onder het afvuren van de bazooka's speelden de bouzouki's [Grieks, lijkt op de mandoline] gewoon door. Hifi [haai-faai] (geen high five!) staat voor high fidelity, wifi [wie-fie, ook wel: waai-faai] voor wireless fidelity. (Nieuwe) straattaalwoorden als 'fittie' (ruzie) en 'rwina' (niet in wdb.: rellen) worden door de schooljeugd gebruikt om groepen op te roepen te komen vechten. De vrijlustige Tiroolse deerne begon vrij lustig te jodelen. Geld kun je vrijspelen. Bij een fruitautomaat kun je een vrij spel winnen. De dieven spraken vrijuit; ze hadden vrij spel, want de bewoners waren in retraite. Een voetballer kan zichzelf of een ander vrijspelen. Een vrille is een tolvlucht. Op de vrimibo (vrijmibo) werd geen drambuie of cuba libre geschonken. De afkorting vs. kan zowel versus als vers (in de Bijbel) betekenen. Haar vrouw-zijn werd
VTM-achtig benadrukt.

7. De in het vroeg rijpende koren wandelende vroegrijpe truus was vrouwvijandig. Wat bedoel je, vromaneffect [verstrengeling lit(t)eraire - doe in dictee 1t! [GB] en natuurwetenschappelijke begaafdheid]? De vuttende vutters vielen onder de VUT-regeling [vervroegde uittreding uit dienstverband]. VVD'ers [Volkspartij voor Vrijheid en Democratie] zijn daar mordicus (op) tegen. De vwo'ers [voorbereidend wetenschappelijk onderwijs] startten eerder als proefproject in Vlaanderen zomaar een vzw [BE: vereniging zonder winstoogmerk, NL: stichting]. Vve's zijn verenigingen van eigenaren. Hij had een vuns [schunnig, immoreel] lachje, maar dat werd allengs een vunze lach. Zit niet zo te viezeriken, te vuiliken (Jaak: twee werkwoorden, ontsproten aan het brein van Rein). Vulnera immedicabilia (enkelvoud: vulnus immedicabile) zijn ongeneeslijke wonden. Vulcaan (Vulcanus, Volcanus, die laatste niet in VD) is een god, maar niet die van de vulkanen, wel die van het vuur. En jullie zullen wel bepalen wat goed voor het grauw, het vulgus, is? Vues d'ensemble zijn algemene beschouwingen. Die geef je ten beste of voor beter. Is dat het goede rijtje: VS, VSO, VSOP en VVSOP [very, very superior old pale, nog beter dan VSOP]? De pogingen om de vruchten des velds te oogsten, bleven vruchteloos. Het vulsel van het kussen was dons.

8. Bij paarden met vlotgal gaat galopperen minder goed. Dit was het waargebeurde verhaal over deze wacho's (een kruising tussen watjes en macho's). De Wachtendonckse psalmen ken je toch wel? Pas op met wadi's [droge rivierbedding met steile wanden] als het gaat stortregenen! Een wadjan (GB/VD ook: wadjang) is een wok. Wakker worden met een wake-upcall is walglijk (walgelijk). Vergoedt je vroege waldorfsalade dan veel en kom je daardoor weer dichter bij het walhalla? De Walkuren zijn godinnen [een walkure is een forse, struise vrouw] van het slagveld. De wallaby is een kleine kangoeroesoort (en ook de naam van een speler van het Australische rugbyteam), de wallaroe is een bergkangoeroe. De poort stond wijd open, wagenwijd open zelfs. De wagnertuba klonk echt wagneriaans. Wahabieten vindt men vooral in Saudi-Arabië (GB/VD ook: Saoedi-Arabië), wagyurunderen vooral in Japan. Gaan we naar de [Amsterdamse] walletjes? Je bedoelt: de [Amsterdamse] wallen (beide: VD)? Nee, laten we dan maar liever een Walt Disneyfilm pakken.

9. Hij vond uiteindelijk zijn Waterloo: hij leed een waterloo. Het wasco is een merk waskrijt (ook dat is krijt). Waar zijn de water-en-vuurwinkels gebleven? De uitbater en uitbaatster daarvan leefden als kat en hond, ze waren als water en vuur. Een warmoezerij is een groentekwekerij. In deze cabine wordt warm- en koudemail verwerkt. Waratje, daar hebben die ware jakoba en ware jozef elkaar toch nog gevonden! Het wallingantisme is de beweging die de verfransing van België nastreeft. De wankelmotor is naar professor Wankel genoemd. De wannabediva en de wannabe-engel waren allebei wannabe's. Wasabi is Japanse hete groene mierikswortelpasta. Het washi is Japans papier, gemaakt van vezels van de moerbeiboom. Mijn warm kloppende hart moet je goeddoen, meer dan goed doen. Een waringin is een wurgvijg (met luchtwortels).

10. Een WAM-sticker [in NL Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen] vind je in Nederland op motorrijtuigen. Wanttalie [talie = touw, ook takel] wordt gebruikt bij het want, een wandschildering hangt aan de wand. De water makende boot liep (figuurlijk) snel vol (werkwoord: vollopen). De (vrouwelijke) waterpoloster [uh (m.), èh
(m/v) kan ook!] was Waterman. Het wedgwood ('gw': van 'grote waarde' en dus niet 'gew': van 'geen enkele waarde' - deze zin niet op te schrijven - slechts ezelsbrug ...) viel in duigen. Haar weduwepensioen [n/s] werd niet geïndexeerd, haar vriend kreeg wel weddeverhoging. 'Wc-bril' is een samenstelling, 'wc'tje' een afleiding. Kreeg hij een watjekouw van het watoessirund? Er woei een wauwe [gunstige] wind. De watt (afkorting: W) is een eenheid van vermogen, de kWh (kilowattuur) is een eenheid van elektrische energie. De 110W-lamp [110 watt, 110 W] moest vervangen worden.

 

 

 

2575 Dictee zaterdag 29-01-2022 (2) – dictee online BeNeDictee 2022-01 √ x

Dictee – dictees [2575]

Online BeNeDictee 2022-01

Dit was het laatste onlinedictee i.v.m. corona, COVID-19!

Kort en krachtig (auteur: Huib Boogert)

De 50 vette woorden of woordgroepen moesten worden ingevuld.

1. ‘Het stemrecht is het recht van het stemvee om zijn eigen slager te kiezen’. Dat is een gepeperd voorbeeld van een aforisme, in casu verzonnen door Jan Greshoff. Enkele andere ¹⁾, hoewel niet uit zijn kladblok ²⁾ [wel: blocnote], zijn: ‘Liefde / maakt een klein bed groot’ en ‘Het vlees is zwak / en de wil is ook niet veel zaaks’.

2. Een korte, krachtige en pittige spreuk, met een filosofische ³⁾ inslag. Dát is de omschrijving van het aforisme. Het fenomeen is volgens het Woordenboek der Nederlandsche Taal ⁴⁾ [VD], kortweg het WNT ⁵⁾ [idem], al sinds het jaar 1615 (!) in onze taal bekend. Ook Multatuli construeerde in zijn dooie piere eentje ⁶⁾ een paar pakkende exemplaren, waaronder: ‘Niets is helemaal waar, en misschien zelfs dat niet’.

NB De Woordenlijst Nederlandse Taal is het Groene Boekje, de groene bijbel.

3. Laat die maar ’s bezinken.

4. Het probleem met een aforismendictee ⁷⁾ is, dat de kortspreuken lastig zijn te verwerken in een tekst, waarin we gewoonlijk thema’s als dikvloeibare ⁸⁾ [= thixotroop] dijonnaise ⁹⁾ [vgl. mayonaise – uitspraak zj] en cranberryyoghurt ¹⁰⁾ proppen, tot het exsudaat ¹¹⁾ [uitgezwete vloeistof] ons uitbreekt.

5. Toch zal ik pogen dit dictee enige literaire diepgang te geven. Van veel aforismen is de auctor intellectualis ¹²⁾ [geestelijk(e) vader, bedenker] helaas onbekend. Men noemt hem of haar dan Hummes ¹³⁾ [lemma in VD, maar alleen in de verbinding – (meneer) – Van der Hummes – net als: meneer Van Ipschoten] of eh … dinges (ook: huppelepup en … meneer Dinges) ¹⁴⁾. Toch vertonen veel van die anonieme aforismen stevig hang-en-sluitwerk ¹⁵⁾ , zoals ‘Na regen komt zonneschijn. / En filevorming’, alsook ‘Al doende leert men / af’.

6. Er zijn ook ‘stille’ aforismen. We kunnen de moeë ¹⁶⁾ [VD ook wel moeie, andere uitspraak fout!] voeten op het hockertje ¹⁷⁾ [hocker = voetenbank] parkeren en in een remslaap ¹⁸⁾ [rapid eye movement, Eng.] de volgende hocus pocus ¹⁹⁾ [toverformule goochelaars] gaan dromen: ‘Hij zegt niets, maar dat zegt niets, want hij zegt nooit iets’. En ook: ‘Je kunt beter veelzeggend zwijgen dan nietszeggend ²⁰⁾ [net als: alles- en weinigzeggend] praten’.

7. Ook het Opperwezen ²¹⁾ komen we met de regelmaat van een comtoise ²²⁾ [klok – geen p!] in aforismen tegen. Onder anderen ²³⁾ de Jehova’s getuigen ²⁴⁾ en de Biblebeltbewoners ²⁵⁾ geve
Deo volente ²⁶⁾ (afgekort D.V. ²⁷⁾) [ook V.D. = volente Deo] veel teksten blijmoedig aan elkaar door, zoals bijvoorbeeld ²⁸⁾ ‘God geeft ons de noten, / maar Hij kraakt ze niet voor ons’. Het is een waarschuwing tegen latente lethargie ²⁹⁾ [ongevoeligheid, niet reageren].

8. Een religieuze hartenkreet tegen gemakzucht ligt besloten in: ‘Vertrouw gerust op God ³⁰⁾ maar zet wel je fiets op slot’. En een diep doorleefd ³¹⁾ [vrij zeldzaam voorkomend, nog niet aaneengegroeid – klemtoon op doorleefd, bij klemtoom op diep ware, hoewel niet in wdb., aaneenschrijven te overwegen - niet bij dictees] geloof klinkt door in: ‘God is geen uitvinding, maar een ontdekking.’

9. Hoe positief klinkt dat!

10. We moeten echter ook de negatief beladen aforismen bekijken. Neem die diepgelovige Madeirese ³²⁾ [eiland Madeira, drank: made(i)ra(wijn) – kennelijk ‘ee’ gelezen - maar ee en ei hebben hier beide uitspraak ee!, Madoera is wel een eiland – let op: made(i)rasaus] viola-da-gambaspeler ³³⁾ die in zijn auto als een t-dief ³⁴⁾ [dialectspreker, die aan eind woord de t niet uitspreekt – waarom zou ‘theedief’, correcte samenstelling overigens niet mogen?] boven z’n theewater ³⁵⁾ op een T-kruising ³⁶⁾ een verlichte pijlwagen ³⁷⁾ [wagen met ‘pijl’, maar waarom zou ‘peilwagen’ – bv. bij snelheidscontrole en correcte samenstelling(!) niet mogen? – peilwagen in deze context moeilijk te verdedigen! – vgl. peilauto!] van de rijkswegendienst over het hoofd zag en met zijn dronken kop decisief ³⁸⁾ [beslissend] als een Portugese Gijs-oom ³⁹⁾ [Hollands (scheld)woord voor een Portugees] zijn obbligatopartij ⁴⁰⁾ [It. – NL: obligaatpartij, kan niet gemist worden bij een uitvoering] met vier wielen omhoog in een droge sloot zag eindigen, zijn wapperende
bantuknots ⁴¹⁾ [kapsel met kleine knotjes kroeshaar – vgl. bantoestan = thuisland] halverwege het auto-ongeluk ⁴²⁾ verliezend. Hij voelde zich echt een rund, een urt ⁴³⁾ [VD: onbeduidend persoon, klein persoon/dier, minkukel, komt van ‘erwt’].

11. Vooral voor hém geldt dus: ‘Het leven is een geschenk, maar je krijgt het niet cadeau!’ Ook van toepassing: ‘Als je ooit vlinders wilt zien, zul je rupsen moeten verdragen’. En over zijn ongeloofwaardige verklaringen bij de politie: ‘Er zijn zo veel manieren om de waarheid te vertellen, dat het haast overbodig is om te liegen …’

12. Geen leugen is, dat de combinatie aforismen/dictee een moeilijke is. Ik zei het al. Volzinnen van gewapend beton zijn een utopie ⁴⁴⁾ [droombeeld, niet te verwezenlijken ideaal]. Het is al helemáál monnikenwerk ⁴⁵⁾ om filosofische bespiegelingen in te passen als ‘Tijd is slechts een herinnering ⁴⁶⁾ [geen reden voor hoofdletter of zo] in aanbouw’ of ‘Van leven ga je dood’.

13. Dit dictee eindigt daarom met enkele passende levenswijsheden, die uw dagen kunnen verheffen. U kent al: ‘Wie goeddoet, goed ontmoet’ ⁴⁷⁾. [Taaladvies aan Bob: W beter dan w – goed doet zou ook kunnen – maar (RL) staat niet in VD, zeker niet als
aforisme/spreekwoord – over die W ook nog: alle aforismen in dit dictee beginnen met een hoofdletter!]. De intelligente deelnemers onder u zullen beamen: ‘Het menselijk verstand heeft zijn grenzen, de menselijke domheid niet’. Daarom: luister naar elkaar! ‘U heeft niet voor niets twee oren gekregen en maar één ⁴⁸⁾ [om lezing ‘uhn’ uit te sluiten] mond’.

14. Maar ocharm/ocharme/ocharmen ⁴⁹⁾, uw auteur valt in zijn eigen zwaard. Hij vergeet helaas zijn eigen vertrouwde credo ⁵⁰⁾ [motto], te weten: ‘Je zegt niet méér met meer woorden’.

15. (In deze dicteetekst zijn aforismen opgenomen van
Hans-Christiaan Andersen, Bertus Aafjes, E. Constant sr, John Daisne, Rinus Ferdinandusse, Gust Gils, Jan Greshoff, Paul Hervien, Karel Jonckheere, Ruud Krol, Robert Long, Jan Losky, E. Masignan, Multatuli, Vladimir Nabokov, Eric van der Steen, Th. Veenman, P.G. Wodehouse. Ook Chinese spreekwoorden en bloempjes van de Gerarduskalender - niet in wdb.)