Dictee – dictees [2848]
Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com
Oefendictee OUD 200, geheel herzien naar situatie 2022
Dictee van de dag (657)
Aanrader: Van de hak op de tak (Tweede Groot Breskens Dictee 08 juni 2009)
(De cursieve woorden moesten door de liefhebbers, de onderstreepte door de specialisten worden ingevuld.)
1.
Yelt u uw yells maar: het 'yo' van de
rapper-hiphopper, het Amerikaans-Engelse 'wow' of het
oer-Hollandse 'wauw', het 'wham' uit de Engelse
comics, het 'tsjakka' van sommige mediagoeroes en
stand-upcomedians – zij vertolken stand-upcomedy's,
het 'hé, poppelepee' of het 'plopperdeplopperdeplop'
uit de kaboutertaal en het 'amai' uit de
Belgisch-Nederlandse spreektaal.
2. Hier zijn een paar oefenzinnen. Voor de computeraars onder u – de whizzkids en wiseguys: gamen met een Wii is wiiën en als je dat te veel doet, krijg je wiiitis! Hebt u zelf al eens gegamed? Moeilijk? Kom nou, u bent dicteenerd, maar toch geen digibeet? U hebt geen eigen williewortelbedrijf, genoemd naar Willie Wortel uit de Donald Duck, het blad met de weldadigheden zonder gewelddadigheden?
3.
Voor alle duidelijkheid: in de eerste alinea ging het niet
over de Wouwse Plantage tussen Bergen op
Zoom en Roosendaal. Jawel, die plaatsen
liggen in de provincie Noord-Brabant, maar de bloemrijke plaats
Rozendaal van de u-weet-wel, nou ja, ik zeg het
toch maar: de bedriegertjes, ligt in Gelderland. Hoezo,
bevoordelen van kaaskoppen? Die weten toch ook niet hoe je
Knokke-Heist, Houffalize,
Sint-Job-in-'t-Goor
en Irchonwelz schrijft. Een Vlaming staat sneller voor Paal [plaatsnaam] dan een Fries. Zijn er nog flandriens, fanatieke pedaleurs,
op een vélocipède uit Wallonië gekomen? Trouwens, een deel van
België is ook nog Duitstalig. Aan de oosterburen
danken we woorden en uitdrukkingen als Doktor Eisenbart,
de kneippkuur, het Volapük, het KZ-syndroom en
het Schwyzerdütsch, naast zum Kotzen, zum
Tode betrübt, een himmelhoch jauchzende euforie
en ten slotte de zogenaamde 'himmlische Länge'
van de negende symfonie van Schubert, zo genoemd door Schumann.
4. U aller doel, of u nu een bereisde roel bent, een douairière of een Japanse japanoloog, was het om als chique dicteechic, tevens gideonsbende, voor een door de Nederlandse ladyspeaker Hanneke Leentfaar-van der Brug D.V., Deo volente, als God het wil, in dit godshuis voorgelezen snertdicteetje naar Breskens, een godvergeten, door God vergeten, oord – ja, op zijn Engels: the middle of nowhere, Nergenshuizen, dat denkt u wellicht – te komen om dit armageddon te ondergaan? Was u door jehova's, Jehova's getuigen, op dat spoor gezet via het Bijbelse woord? Wat, uw bijbeltje vergeten? U bent toch niet arbeidsschuw, want het wordt je niet gemakkelijk gemaakt: dat word je nog wel gewaar. En het is hier mudjevol en je zit hutjemutje op elkaar, postzegeltechnisch: tête-bêche. Hebt u uw fetisje, blocnoteje met bladzijdenummering en USB-stick bij de hand? De apocalyps komt tenslotte pas aan het eind.
5. De voorleesster heeft vandaag geen bootees aan. Ze heeft in Leiden (Lugdunum Batavorum) theologie gestudeerd, maar lijdt niet aan rabies theologorum. Ze behoorde een blauwe maandag tot de èles en was dus lid van de vroegere VVSL. In die universiteitsstad met eigen ub heb je straten als het aloude Galgewater en het antieke Hazepad. Studjes konden op de uni (unief) vlotjes hun kandjes [kandidaatsexamen] halen. In het studentencorps kom je alleen binnen met eclatante curriculum-vitaegegevens. Leentfaars zoon en dochter hebben op het Marnix Gymnasium in Rotjeknor op school gezeten.
6. Eegaatje Rein is van huis uit mathematicus. Hij weet (bijna) alles af van variëteiten, axioma's, trisecanten, sinusoïdes, helixen, rico's, quaternionen, de niet-euclidische meetkunde, n'demachtswortels, lemniscaten, katheten, kardinaalgetallen, googols, fluxierekening, flexiecirkels, di- en triëders en correlatiecoëfficiënten, kortom: hij is een knappekoppenfiguur. Voor zijn pensionering is hij ook nog wethouder (schepen) in het college van B en W van Sluis geweest. Hij tekende onder andere voor de nieuwbouw van het Zwin College en de Rabozaal in het Ledeltheater te Oostburg, naast het nieuwe houtenjassenpark in Breskens. Momenteel vindt je familie hem bij het boeiende bejaardenwerk in Breskens en verkoopt hij lootjes voor de wereldberoemde, kapitale Visserijfeesten in Breskens. De laatste loodjes wegen daarbij het zwaarst.
7. Door een historische naamgevingsvergissing bevind je je thans in de gemeente Sluis en niet in de gemeente Breskens, een wereldstad, weliswaar niet met skyscrapers en een eiffeltoren – we waren pas nog op vakantie in de Eifel, maar je komt er wel BN'ers en BV's tegen. Napoleon was hier en naar verluidt is ook de tsarevitsj – verkleinwoord tsarevitsje, ook wel cesarevitsj genoemd, er geweest. We produceren napoleonsnoepjes en hebben de kennis om de soliedste shampooflesjes als product te maken. Er wordt wat afgerock-'n-rold tijdens de avonturen van de blasé betwetertjes in de avonduren. Tijdens het ritme van de rhythm-and-blues heerst vaak een niet mis te verstane babylonische spraakverwarring, terwijl de ouders thuis lcd-tv kijken.
8.
Als je Breskens in rijdt (inrijdt),
zie je de facelift sinds de jaren zeventig, naast de resten van de
Atlantikwall. De gribus is weg en alles ziet er pico bello
uit. De shovel met zijn sjofele bestuurder heeft goed
werk geleverd. Oh la la (olala),
dat wist u niet: er zijn wel grand(s)
cafés, maar op het Spuiplein ontbreekt
nog een
grand-cafégelegenheid. Op 23 januari anno
Domini 2010 wordt het plein officieel met veel hocus-pocusgedoe
geopend. Het krijgt van alles, behalve een onvoldoende
beoordeling. Men denkt aan sirenegeloei
met veel decibellen, feitelijk een teveel aan dB's. Een
der uitbaters is bevreesd voor vliegende schotels, je moet er ook
niet aan denken: ufo's op het Spuiplein … Wanneer zal VV
Breskens tegen FC Maldegem spelen in UEFA's supercompetitie?
Wanneer zult u op het plaatselijke formule 1-circuit
onze pits- en hoezenpoezen aantreffen? Wat zal
een kerkelijkegezindteonderzoek opleveren? Dat schijnt zelfs
per gezin te verschillen. Het drukbezochte Breskens wordt druk
bezocht. Sommige straatartiesten hebben weleens last
van typisch Nederlandse bühnekoorts.
Onze hotels bieden half- en volpension aan. De ondernemers
zijn kien, hebben koppiekoppie en zouden liefst een coup
plegen. Zij zullen de bloemetjes buitenzetten en in arren
moede iemand eruit gooien als die zich niet gedraagt.
Ze staan niet voor Jan Joker.
9. U zult gezien hebben dat alhier de eschscholtzia en de kolibrie met uitroeiing bedreigd worden. De engelse groetenis en de veldtjakker staan gewestelijk bekend als respectievelijk het Ave Maria en de kramsvogel. Met dat feit willen sommige kwaadsprekers ons discrediteren, in diskrediet brengen. Maar onze gua's [niet in wdb.], onze gelduitgifteautomaten, werken op volle toeren. Ze zijn plaatselijk een nummereenhit (nummer 1-hit) voor mensen die gaan barbecueën. En die gaan echt niet failliet of bankroet, ze ondergaan geen deconfiture. En denk nog even terug aan de uni (unief): ook daar is verre van sprake van een faillite of banqueroute de la science. Onze dorpsgek, een echte hetero, en zijn fiancee zaten op een skai bekleding vis-à-vis, recht tegenover, elkaar. Zijn ex-eega was allang ervandoor met een ander. Na wat ups-and-downs (ups en downs) en de nodige thalassotherapie gaat het haar inmiddels goed. Haar dochter zit opgescheept met een taakstraf op locatie van het Halt-bureau, de lokale afdeling van Het Alternatief. Zij verkaste vorige week en vergastte haar genodigden op crème fraîche, geserveerd in crêpepapieren bakjes, zodat de mee-eters niet hoefden te creperen van de honger.
10.
Zo, dat was dan ons essaytje, ons dictee-exposeetje. U was de
crème de la crème van de dicteewereld, een
supervetcool gezelschap. Dat dit geschreven brouwsel u
nog maar lang moge heugen. Hadt ge de tekst nu maar van
tevoren gekend, ja dan … Als u terugrijdt naar huis en de hel-
en felgele zon staat aan de strakblauwe hemel en
u ziet in uw reflexcamera de reflectie ervan in het
diepgroene water, laat uw gedachtestroom dan nog maar eens de
vrije loop. Als u dan allemaal weer meedoet, zitten we hier volgend
jaar weer. Mochten er trouwens ex aequo's zijn, dan volgt een
shoot-out met een vijf- tot tiental woorden of
uitdrukkingen. Bij de liefhebbers moet u dan denken aan woorden als
kick-and-rush, hotsknotsbegoniavoetbal en
Boerenkoolstronkeradeel en bij de specialisten aan de
cornucopia (cornu
copiae, hoorn des overvloeds), de
objets trouvés, het
zzp'er-in-rusteverhaal
en de dolly's (karretje
met camera) op het
stationsperronnetje.
11. Dit dictee krijgt een vind-ik-leuk, een like.
