3819 Dictee donderdag 05-03-2026 (1) – dictee Zeeuws-Vlaams Groot Dictee Terneuzen (Sas van Gent, Oostburg) 2007 √ x

Dictee – dictees [3819]

3819 Dictee donderdag 05-03-2026 (1) – dictee
Zeeuws-Vlaams Groot Dictee 2007

Zeeuws-Vlaams Groot Dictee 2007 (auteurs: Marc de Smit en Rob Bedaf)

[Dictee Terneuzen – feitelijk Sas van Gent en Oostburg]

[Geen invuldictee! – bron www.dictees.nl, nummer 306]

Op je knieën! [auteurs: Marc de Smit en Rob Bedaf]

1. Thans beeldhouw ik in een groot blok witsteen ter grootte van een gezinskoelkast. Het materiaal is afkomstig uit China, geïmporteerd door een Italiaanse firma en verkocht aan mijn opdrachtgever door een beeldentuinspecialist uit Deinze. Dit alles teneinde een replica te realiseren van een van de wereldwonderen: de Taj Mahal, te India.

2. Uit de stenen koelkast moet ik de geprononceerde koepel hakken van het imposante bouwwerk. Mede door het volume van de steen in combinatie met haar exorbitante hardheid veroorzaakt door het hoge kwartsgehalte kan ik bepaalde stappen in vormgeving routinematig doorlopen. Eenmaal de juiste hoek of ronding bepaald, hak ik zomaar een dag vol zonder dat je al die arbeid eraan af ziet. Het maakt een mens ootmoedig, maar brengt mij niet op de knieën. Ook deze dedicatie zal ik tot een goed einde brengen, houd ik mij plechtig voor. Zo een repeterende inspanning geeft ruimte tot zelfreflectie.

3. Ik werk solistisch onder mijn carport. Het paard van de buurman, een lipizzaner [m/v], slaat mij gade. Zij slaakt bij tijd en wijle een verzuchtende hinnik. In vervoering van de heroïsche strijd met deze oermaterie dwalen mijn gedachten af. Ik zal u mijn diepste innerlijke roerselen besparen. Mannen fantaseren wat af om hun monnikenarbeid te verlichten. Totdat zich plotseling een beeld opdringt van mijn jeugd op de middelbare school in Rotterdam. Het is mijn aardrijkskundeleraar die zich vilein aandient.

4. Ik continueer mijn plicht, al vraag ik mij af wat die oud-leraar ineens komt doen. Ik heb weinig goede reminiscenties aan mijn middelbareschooltijd en in het bijzonder niet aan deze getroebleerde leraar, die meisjes tot aan huilen toe kleineerde omdat zij Istanboel niet wisten te duiden. Al het beste voor de goede man die ooit trachtte mij over de reling van de eerste verdieping in de aula beneden ons te gooien, maar waarom doemt hij juist nu op voor mijn geestesoog?

5. Waar blijft mijn oudste dochter? Normaliter is zij allang thuis uit school. Zes atheneum, niet gedoubleerd, bètakant. Een energieke, goocheme meid die een gezonde schurft heeft aan school. Met haar karakteristieke analytisch vermogen legt zij mij vaak uit welk een quatsch zij moet leren. Ik kan haar argumenten niet weerleggen. Gelukkig is het beroep van haar vader een schrikbeeld. Mijn eigen schoolcarrière verbeeldt geen voorbeeldfunctie. Zij zal haar weg wel vinden. Zo droom ik verder aan mijn steen, terwijl mijn handen gedachteloos beulen. Ik tracht de aardrijkskundeleraar te vervagen tot een oude prent vol craquelé.

6. De pestilente geur van zijn adem echter is hardnekkig. De luchthamer maakt een monotoon, hinderlijk geluid. Met oordopjes in registreer ik slechts een hypnotisch gezoem. Mijn ogen focussen strak op het profiel dat ik in de steen moet hakken, wanneer ik plotseling de voeten van mijn dochter ontwaar. Ik richt mijn blik omhoog en kijk in de ogen van een getergde teenager die mij rabiaat uitlegt dat school een kwelling is en dat zij vandaag heeft begrepen hoe alle leraren in elkaar steken. Ik zet mijn veiligheidsbril af, bevrijd mijn oren en ga zitten op de designkruk.

7. Drie vriendinnen die zo goed als niet te laat komen in de wiskundeklas: ‘Nog geen minuutje, papa! Wat is nu een minuutje. Kloteschool ... baggerzooi! Hoe kan het anders met al die vrije tussenuren. En de mediatheek is dicht! We komen net op tijd de school binnen, maar die brugwippers staan overal in de weg. Daar zou die conciërge eens wat van moeten zeggen, in plaats van te zeiken dat je een appel eet op de gang. Oké, komen we binnen, zegt Van Z. dat wanneer we op onze knieën vragen of we alsnog naar binnen mogen we geen telaatbriefje hoeven te halen. Ik heb geweigerd. En nu ga ik televisie kijken en een zak tortillachips leegeten. Ze kunnen allemaal creperen.’

8. De aardrijkskundeleraar dringt zich weer op. Gekneveld in een grijsgetint ossuarium verkrampt zijn gezicht tot een omineuze grijns en spert zijn mond. Ik deins terug. Buurmans paard trekt haar bovenlip omhoog en hinnikt smalend.

 

 

 

3818 Dictee maandag 23 februari 2026 (1) – dictee Molenlandendictee basisscholen 2026 √ x

Dictee – dictees [3818]

Molenlandendictee basisscholen 2026

De rode items moesten worden
ingevuld/opgeschreven.

Verkeersexamen (auteur: José Loeve)

1. ‘Ja, Thom, geef maar hier die telefoon!’ Thom schrikt, vlug klikt hij het TikTokfilmpje weg. ‘Ja maar … meester, ik ben aan het oefenen hoor, voor het verkeersexamen! ‘Oefenen doe je maar op je fiets’ zegt de meester streng, en nu hier die telefoon!

2. Die saaie taalles ook, Thom kan zich maar moeilijk concentreren. Telkens ziet hij die grappige beelden voor zich. Het filmpje had hij net doorgestuurd gekregen. Over die challenge, om een week te leven van alleen je zakgeld. Er waren zoveel ideeën; iemand leerde een hond steppen, meiden gingen langs de deur om een ei te ruilen en kwamen uiteindelijk terug met een gloednieuw knutselpakket voor diamondpainting! Er waren ook kinderen die naar de voedselbank gingen om met een smoesje etenswaren los te krijgen.

3. Thom grinnikt hardop. Argwanend kijkt de meester zijn kant op, maar Thom merkt niets. Hij zit met zijn gedachten bij de voedselbank. Keispannend, geheime routes volgen om niet gezien te worden. En dan snel het duurste product kiezen om te gaan ruilen. Of zou dat toch niet zo’n goed idee zijn?

4. Peinzend leunt Thom, ellebogen op tafel, met zijn kin op zijn handen. Wat zou hij zelf doen om aan geld te komen? Stel je voor dat je leven er echt zo zou uitzien, peinst hij. Dat je van alles moet proberen om rond te komen. Heftig eigenlijk.

5. ‘Thom, waar zit je met je gedachten’ roept de meester, ‘Heb je al een groepje?’ ‘Oh ja, het verkeersexamen’, mompelt Thom. ‘Je zou toch met mij gaan?’, zegt Yevpraksiia zacht en raakt zijn arm aan. Verstrooid kijkt Thom opzij. Grote blauwe ogen kijken hem smekend aan. Iedereen noemt haar ‘Yev’, want niemand kan haar naam goed uitspreken, behalve zijzelf. Ze is pas een jaar in Nederland, uit Oekraïne gekomen. Eerst kon ze nog niet goed fietsen, wat ongeveer hetzelfde voelt als niet kunnen zwemmen in een zwembad vol kinderen. Nu gaat het best goed, ze heeft pas een nieuwe fiets gekregen, alleen de verkeersregels vindt Yev nog ingewikkeld. ‘Goed’, zegt Thom, ‘ik help je wel, bij mij in de buurt is het verkeer vrij rustig’. ‘Mooi, nog iemand?’ vraagt de meester, terwijl hij de klas vanachter zijn bril vorsend aankijkt. ‘Ik ga wel mee’ roept Amelie, uit de rij parallel aan die van Thom en ze steekt haar hand op naar de meester.

6. Amelie had steeds naar Thom gekeken. Dat doet ze eigenlijk altijd, al probeert ze dat niet te laten merken. Ze vindt het leuk, hoe zijn haar altijd een beetje te slordig zit, alsof hij hard moet fietsen om op tijd te komen. Ze hoopte dat hij haar zou vragen om de route te oefenen. Net als vroeger. Maar nee, die Oekraïense had natuurlijk weer de aandacht. Sinds Yev van de meester naast Thom moest zitten, lijkt het alsof hij haar vergeten is.

7. Langzaam trekt ze haar regenjas aan en met tegenzin loopt ze achter Thom en Yev aan. Ze mist de gezelligheid, ‘s middags theedrinken bij Thom in de keuken, als haar vader nog niet thuis was van het werk. En in de tijd dat haar moeder voor altijd wegging, was hij altijd in voor een spelletje, of samen huiswerk maken. Nu is het Yev voor en Yev na. ‘Maar goed, nu ophouden met kniezen’, spreekt ze zichzelf moed in. ‘Wat kijk je sip’, vraagt Thom, als ze bij het hek aankomen. ‘Is er iets?’ ‘Nee hoor,’ antwoordt Amelie vlug, ‘ik zat te denken over eh … wanneer we zullen afspreken voor het oefenen’. ‘Oh ja, zullen we vanavond bij mij thuis doen?’, vraagt Thom en met een stoere zwaai, zwiept hij zijn tas achterop zijn fiets. ‘Euhm/uhm/ehm …’ hakkelt ze en bedenkt dat ze eigenlijk langs de voedselbank moet om de wekelijkse boodschappen op te halen.

8. Papa zal niet blij zijn als ze dat zou skippen. Maar ze zegt er niks over tegen Thom, zeker niet waar die Yev bij is, die hoeft het niet te weten hoe arm ze het hebben bij hen thuis.

9. ‘Amelie?’ onderzoekend kijkt Thom haar aan. ‘Eh … ja, bij jou thuis en je ziet me wel verschijnen, dan’. ‘Okay, tot vanavond dan!’ roept Thom en rijdt met een vaartje naar de wachtende jongens op de hoek. Ze ziet nog net vanuit haar ooghoek hoe Yev in de auto bij haar moeder stapt en zonder om te kijken wegrijdt. Met gemengde gevoelens fietst Amelie naar huis.

10. Die avond haast Amelie zich na het eten door de miezerige regen. Snel fietst ze de hoek om naar het industrieterrein, waar de loods staat. Ze is laat, wanhopig ziet ze dat er al een wachtrij staat. Vlug pakt ze de boodschappentas uit haar fietsmand en sluit achter aan.

11. Papa had weinig tijd om gezellig te koken, hij moest overwerken. Het werd weer een snelle diepvriesmaaltijd opgewarmd in de magnetron. En die rotfiets ook, hij is gewoon veel te klein. Hadden ze ook maar fietsen bij de voedselbank. Papa heeft ook geen tijd om naar het zadel te kijken, dat steeds naar beneden zakt. Ze moet ook alles zelf oplossen.

12. Verdrietig vecht ze tegen haar tranen. Eindelijk is Amelie aan de beurt. Vlug laat ze haar pasje zien aan de vrijwilliger en pakt de boodschappen bij elkaar. Deze keer zit er ook wasmiddel bij. ‘Wow, daar zal papa blij mee zijn,’ mompelt ze zacht, ‘wasmiddel is zo duur!’

13. Als ze eindelijk hijgend bij het huis van Thom aankomt zijn Thom en Yev al vertrokken. Teleurgesteld fietst ze richting het park, waar de fietspaden zijn. Daar ziet ze Thom en Yev ijverig rondjes rijden. Van een afstand ziet ze hoe Thom de borden aanwijst en rustig aan Yev uitlegt wat de betekenis is. Als ze even stilstaan, houdt Thom haar zadel even vast. Iets té lang naar haar zin. ‘Hé …!’ roept Amelie luid, ‘konden jullie niet even wachten?’ Geërgerd kijkt Thom op. ‘Nou, sorry hoor’, zegt hij boos, ‘wij hebben gewacht, maar jij was weer te laat Amelie! ‘Zoals gewoonlijk!’ Dat laatste schiet haar in het verkeerde keelgat. ‘Jullie weten niet hoe het is hoor!’ zegt ze met een dikke keel. ‘Ik kon er niets aan doen … Ik … ik moest … papa was weer laat en mijn fiets … het zadel.’ Dan barst ze in tranen uit. Snikkend probeert ze haar fiets te keren, maar ziet door een waas van haar tranen de stoeprand niet. Als ze weer opkijkt, liggen haar boodschappen overal op de straat. Thom staat naast haar. ‘Kom Amelie, zo erg is het nou ook weer niet.’ Verbaasd kijkt hij naar de boodschappen. ‘Wat een rommeltje’ zegt hij, terwijl hij zich bukt om alles op te rapen, ‘waar haal je dat allemaal vandaan, de winkel is toch vlakbij?’ Dan vertelt Amelie alles. Waarom ze niet durfde te zeggen dat ze eigenlijk niet kon vanavond. Dat ze zich schaamde. En van haar fiets, en haar vader, dat hij nooit tijd heeft en dat ze zich zo alleen voelt. Yev is erbij komen staan en slaat haar armen om Amelie heen. ‘Ik begrijp het wel’, zegt ze zacht. Thom slaat zijn ogen neer. Hij voelt zich een beetje schuldig dat hij zo uitviel en draait zich verlegen om. Even weet hij zich geen houding te geven.

14. Wat later fietsen ze stil naar huis. ‘Volgende week weer oefenen, Amelie?’ vraagt Thom zacht, als ze bij zijn huis zijn. ‘Graag!’ antwoordt ze, ‘in de vakantie hebben we alle tijd!’

15. Thuisgekomen slaat Thom met een klap de keukendeur achter zich dicht. Even steekt hij zijn hoofd om de hoek en roept, ‘ik ben thuis!’ ‘Fijn lieverd. Zeg, vergeet je morgen niet om naar het verzorgingstehuis te gaan?’, vraagt zijn moeder vanaf de bank. Thom antwoordt niet. Hij mompelt iets onverstaanbaars en loopt vlug de trap op naar zijn kamer.

16. Hoe kon hij zo stom zijn. Door de zorg voor Yevpraksiia had hij helemaal niet meer aan Amelie gedacht. Hij had haar verwaarloosd! Met pijn in zijn hart denkt hij terug aan haar tranen. De voedselbank! Wat moet dat vernederend voor Amelie geweest zijn en nog steeds, iedere week opnieuw. Er moet toch iets aan te doen zijn? Opeens denkt hij aan het filmpje van vanmiddag.

17. De volgende morgen haast Thom zich naar het verzorgingstehuis. Iedere zaterdag bezoekt hij daar zijn spelletjesopa. Het is niet zijn echte opa, maar Thom vindt het gewoon leuk om ouderen te bezoeken en te luisteren naar hun verhalen. Heel anders dan de tijd van nu. Zo raakte hij bevriend met opa Rob, die vroeger de baas was van de papierfabriek, maar nu met pensioen is. Onderweg overdenkt Thom het plan dat hij gisteravond heeft bedacht.

18. Opa Rob is heel rijk. Misschien kan hij helpen een inzamelingsactie op te zetten voor de voedselbank. En dan de hele klas uitnodigen om mee te doen. Er gewoon open over zijn. Erover praten. Over armoede. Zodat Amelie zich niet meer hoeft te schamen.

19. Enthousiast stuift Thom de kamer van opa Rob binnen. ‘Opa Rob, ik heb een idee!’ ‘Goedemorgen Thom’, zegt opa, ‘nou nou, ga eerst eens even rustig zitten, dan pak ik het schaakbord en wat te drinken; colaatje?’

20. De hele morgen zijn opa en Thom bezig met schrijven en telefoneren. Het wordt een goed plan. Opa Rob heeft nog iets bijzonders toegevoegd aan de actie. Van degene die het meeste geld ophaalt, verdubbelt opa het bedrag én doneert hij een gloednieuwe fiets. De hele vakantie doet Thom er alles aan om de fiets te winnen. Hij verzint de gekste dingen, van TikTokfilmpjes met dansende oma’s tot een caviarace in de gangen van het verzorgingstehuis. Jong en oud heeft het geweldig naar de zin en het wordt een fantastische voorjaarsvakantie.

21. Amelie schrijft zoals elke avond alles in haar dagboek. Haar grootste vriend in al haar eenzame momenten. Lief dagboek, Lieve Thom. Vandaag was je weer mijn allerbeste vriend. We oefenden het verkeersexamen nog een keer. Ik op mijn nieuwe fiets. Ik ben zo blij! Het ging heel goed. Yev fietste alles foutloos. Jij fietste naast mij. ‘Fijn dat je er bent’ zei je. Dat was genoeg. Ik weet het. Jij bent mijn valentijn! De route was hetzelfde, maar alles voelde anders. Lichter. Alsof we eindelijk allemaal vooruit konden fietsen. Zonder ballast.

 

 

 

 

3817 Dictee zondag 15-02-2026 (1) - dictee Hoeveel is 0,11 s? √ x

[Rein Leentfaar – Middelburg]

Hoeveel is 0,11 s?

Bij de Olympische Winterspelen 2026 in Milaan reden op de 500 m schaatsen Jordan Stolz (goud, 33,77 s) en Jenning de Boo (zilver, 33,88 s) tegen elkaar. Het verschil was dus 0,11 s. Hoeveel is dat eigenlijk? Welnu, als je 1, 2, 3, … telt, gaat die 0,11 maar liefst 9 keer in één tel, in één s. Voor een mens niet te bevatten. Om het verschil duidelijk te maken, zou je niet naar het tijdsverschil in s, maar naar het afstandsverschil in m moeten kijken. Hoeveel is dat? Wel, 0,11 gedeeld door 33,77 is 0,326% en 0,326% van 500 m = 1,63 m, afgerond pakweg anderhalve meter. Dat is wel te bevatten.

Wat er gebeurt, is: de rijders rijden dezelfde afstand en we meten de tijd. Bij bv. een werelduurrecord rijden ze dezelfde tijd en meten we de afstand. Dat model is bij die anderhalve meter gebruikt. 

Bij de vrouwen op de 5000 m zaten de beste vier binnen 0,3 s van elkaar (winnares Francesca Lollobrigida met 6 m 46,17 s) Dat is 406,17 s en die nummer 4 had dus 0,3 gedeeld door 406,17 = 0,074% meer aan tijd nodig. Vervolgens is 0,074% van 5000 m afgerond 3,7, zeg maar drieënhalve meter. De nummer 2, onze Merel Conijn, gaf 0,11 s toe, Voor haar zou de achterstand dus 0,11 / 0,3 maal die 3,7 meter = slechts 1,35 m geweest zijn – allemaal: als ze met zijn vieren in dezelfde baan hadden kunnen rijden … Fascinerend!

 

 

 

3816 Dictee donderdag 12-02-2026 (1) - dictee Hoe slim is AI inmiddels? Type in bij Google: schrijfwijze 2025 rein ... √ x

 

3815 Dictee dinsdag 21-01-2026 (1) – dictee Groot Uithoorns Dictee 2026 √ x

Dictee – dictees [3815]

3815 Dictee dinsdag 21-01-2026 (1) – dictee Groot Uithoorns Dictee 2026

Groot Uithoorns Dictee 2026 (auteurs: collectief)

Toelichting in blauw.

Ik heb net als vorig jaar de indruk dat de 70 rode items [ook nog tussen * en *] op een apart blad moesten worden opgeschreven en daarna werden nagekeken …

1. De Schans was een drukke winkelstraat die liep van de Raadhuisstraat tot aan de sluis bij café Vendrik aan de Amsteldijk-Zuid. Het *wijd en zijd bekende* hotel-café-restaurant “Het Wapen van Uithoorn”, zoals het etablissement officieel te boek stond, viel tot veler ongenoegen ten prooi aan de *naoorlogse* expansiebehoefte van de gemeente. 

2. Alleen het *cafeetje* bleef behouden en behield tot corona nog zijn functie en is nu een *archaïsch* woonhuisje aan de Amstel. Nóg wordt er verhaald van de vele fantastische feesten en evenementen in de feestzaal en de heerlijke kroketten of *satés* bij een *vieuxtje*. *Sjacheraars* van de vele markten op het Marktplein dronken er vaak een borrel of twee, of drie, in de mist van welverdiende bolknakken, na een dag *handjeklap*. Niemand vertrok er ooit *chagrijnig*.

3. Naast Vendrik bevond zich de sluis die het Zijdelmeer met de Amstel verbond. Van oudsher voerden vele kleine stroompjes water van het hoger gelegen veenland via het Zijdelmeer af naar de Amstel. Aan de overzijde van de sluis en de vaart van het Zijdelmeer naar de Amstel, lagen weilanden en verderop, aan de Boterdijk, sportvelden. Waar zich nu het winkelcentrum Amstelplein bevindt, stonden voorheen winkels van kleine neringdoenden en daarachter stond, aan het Zijdelmeer, de korenmolen met bijgebouwen, inclusief *secreet*, van molenaar Van Tol aan het water.

4. In de *twintigste-eeuwse* jaren zestig veranderde het aangezicht van Uithoorn ingrijpend. De *ideeën* omtrent de wederopbouw van Nederland, en een groeiende bevolking vroegen om uitbreiding van woongebied. De overheden besloten het gebied rond winkelstraat de Schans drastisch aan te pakken. Er moest een modern winkelcentrum *gecreëerd* worden voor het geplande Meerwijk-Oost ten zuiden van het Zijdelmeer. Dat ging ten koste van winkeltjes aan de Schans en voor de molen restte de *vergetelheid*. 

5. Maar ook het Zijdelmeer moest een flink deel inleveren en werd gedeeltelijk gedempt, evenals de vaart naar de sluis bij Vendrik. Voor uw beeld: het Zijdelmeer eindigde bij de huidige oprit naar de *garage-ingang* van *de tweedeks parkeergarage* [GB en VD: dubbeldeks = bnw., beide schrijven samenstellingen ermee aaneen!] boven het winkelcentrum en de vaart naar de Amstel liep *ruwweg* vanaf Kwalitaria naar de sluis.

6. Welnu, in de jaren zestig en zeventig werden alle voorbereidingen getroffen en in de vroege jaren tachtig kon begonnen worden met het realiseren van alle bouwplannen, waar overigens ook plaats was ingeruimd voor een eigentijds gemeentehuis, met nadruk op *eigentijdsheid*.

7. Wij steken de Laan van Meerwijk over en lopen *op z’n janboerenfluitjes* over de Korte Boterdijk richting De Kwakel. De naam Boterdijk herinnert aan de tijd dat in deze *contreien* boter en kaas gemaakt werd[en]. Deze kaas had zo’n goede naam dat handelaren uit Gouda en zelfs Rotterdam naar de kaasmarkt in Uithoorn reisden. Bij het Marktplein stonden enkele kaaspakhuizen waar boten konden aanmeren. Vóór de wegverharding van 1885 was de Boterdijk niet meer dan een veenachtige verhoging met plankieren waarlangs boeren en tuinders uit het achterland hun vee, boter en andere koopwaar per praam en roeiboot naar de markt en veiling in Uithoorn vervoerden. Om ook vee over water te kunnen transporteren moesten de bruggetjes een hoge rug hebben, de zogenaamde kwakels. Het dorp De Kwakel ontleent zijn naam waarschijnlijk aan de grote kwakel bij Vrouwenakker. Deze was een baken in het weidse landschap waar schippers bij de scheepswinkel van bruggenwachter Van Rijn proviand, scheepsgerei en een enkel jenevertje, of twee, konden inslaan. 

8. Nu wandelen en fietsen er dagelijks vele mensen over de *geasfalteerde* dijk. Sinds 1820 vormden de *negorijen* De Kwakel, Thamen en Uithoorn bestuurlijk één gemeente. Thamen ging tamelijk geruisloos op in Uithoorn, maar De Kwakel bleef zich, ingegeven door *cultureel-religieuze* verschillen achter de natuurlijke barrière van het Zijdelmeer verzetten tegen de gevoelde overheersing door Uithoorn, een strijd om *plattelandsautonomie*. De *controverse* werd al snel zichtbaar: rond 1840 weigerde de gemeenteraad, hoewel wettelijk verplicht, mee te betalen aan de bouw van het eerste schooltje aan de Boterdijk 211. Het kerkbestuur schakelde uiteindelijk Provinciale Staten in en de raad moest bakzeil halen. Het schooltje werd in 1879 afgebroken en op nummer 189 kwam een nieuw schoolgebouw. Nu zitten daar
*drie-onder-een-kapwoningen* in. Sporen van de *eigengereide*, *antiautoritaire* dorpsaard zijn nog immer, en niet slechts *rudimentair*, aanwezig. Nog een voorbeeld: zo was daar aan de Boterdijk rond achttienhonderdtachtig de Kwakelse veehouder, ondernemer én wethouder Cornelis Conijn. Hij maakte zich sterk voor een betere verbinding over land met Uithoorn. De *zompige* [ook: sompige] Boterdijk en de Drechtdijk vanaf Vrouwenakker zouden verhard moeten worden. Dat was nog een hele kluif, want “waarom zou Uithoorn moeten betalen voor iets waar alleen De Kwakel profijt van zou hebben?” Uiteindelijk lukte het Conijn om met een aantal Kwakelaars bij alwéér Gedeputeerde Staten zijn gelijk te krijgen.  

9. Maar we vervolgen onze weg over de Boterdijk. Links liggen nu, achter de huizen, woonwijken op poldergrond van boer Van den Burg. Zijn woonhuis passeren we zo nog. Halverwege dit deel van de Boterdijk passeren we de geheel vernieuwde villa van Kooijman, nu een trainingscentrum voor bedrijven. Het *cultuurhistorisch* waardevolle
*oer-Nederlandse* *knotwilgenlandschap* is in Meerwijk-Oost goed vertegenwoordigd, zeker aan de linkerkant van de Boterdijk. Aan de rechterkant ligt beschermd, drassig natuurgebied en het restant van het Zijdelmeer. De rietwortels filteren het toestromende water en waterslakken als de grote diepslak, de *schijfhoren* [VD heeft schijfhoorn] en de poelslak zijn de grazers van de natuur. Zij voeden zich voornamelijk met algen, *biofilms* en dood organisch materiaal, waardoor zij helpen het water schoon en helder te houden. 

10. Het oeverland ligt er nog net zo bij als eeuwen geleden, dankzij vrijwilligers die al het gemaaide gras en riet afvoeren. De oever blijft zodoende schraal, met zo min mogelijk voedingsstoffen. We treffen er unieke soorten zegge en *zeggeachtigen* [zegge heeft wel alleen mv. zeggen, maar ik zie bij *achtig alleen vormen met een enkelvoud – toch suggereert de TH dat je hier bij ‘achtig’ - volgens de Leidraad te behandelen als een samenstelling - een tussen-n zou moeten schrijven … Taaladvies bevestigt mijn mening! Uit VD nog kaardenachtig en catacombenachtig ... Uit GB nog basenachtig] aan en ook weer *nachtorchis*. Er was een tijd dat die hier zo overvloedig voorkwam, dat je ze als snijbloemen kon oogsten! In het voorjaar horen we hier de roep van de kleine karekiet of de grote gele kwikstaart, getjilp van *rietgorzen*, mussen en mezen, het zoemen van libellen, muggen en *herfstmetaalwapenvliegen* achtervolgd door zwaluwen en vleermuizen. Reigers en ooievaars doen zich hier tegoed aan kikkers, kreeften en slakken. Op *beschoeiingspalen* aan de rand van het water drogen aalscholvers hun verenkleed of zitten in de winter meeuwen elkaar te beloeren voor voedsel. Op daarvoor speciaal aangelegde steigers beproeven vaak sportvissers hun geluk op karper, *blei* of *voorn*.

11. Bij goed winterweer kan er op het meer geschaatst worden. Nog 25 jaar geleden stonden er hoge palen met licht en geluid rond het meer voor de recreant én de wedstrijdschaatser. *Geshorttrackt* is er echter nooit. Aan de overkant zien we het voormalige Hotel Hengelsport, u raadt al waarom. Eens lagen daar plankieren in het water om het buitenzwembad aan te geven. Veel jeugd heeft daar leren zwemmen. Maar dit *terzijde*. Al het land
*ter linkerzijde* van het hotel behoorde ook aan boer Van den Burg. De villa’s die er nu staan, staan op kavels die hij stukje bij beetje verkocht. Alleen het woeste stukje moerasbos helemaal links, de Zijdelse Zomp, is nog in bezit van de familie.

12. Verder lopend komen we bij een groot vierkant pand: het *vroegtwintigste-eeuwse* Priesterhuis van boer Van den Burg. Hij had een groot gezin. Vier van zijn zonen bezochten het *seminarie* en hun vader zorgde voor vier grote kamers op de eerste verdieping, zodat elk van de jongens een eigen studeerkamer had. Zo’n 20 jaar geleden werd het al niet meer bewoond en raakte snel in verval. De nieuwe bewoners hebben het huis prachtig gerenoveerd en daarbij een *saillant* *detail* intact gelaten: opzij van de woning ziet u, niet ver onder de dakgoot, een oneffenheid in de gevel: schade door een granaatscherf uit de Tweede Wereldoorlog! Het kleine bruggetje naar de hoofdingang verkeert nog wel in *authentieke*, zij het *enigszins* *deplorabele* staat.

13. Meteen rechts na de Elzenlaan passeren we de interessante Tuin van Bram Groote met een indrukwekkende *variëteit* aan fauna en flora. Moet u zeker eens bezoeken. Vanuit de hele wereld kreeg Bram zaden en stekjes toegespeeld. Oude appel-, peren- en pruimenrassen dragen vrucht. Kersen- en walnotenbomen bieden schaduw. Een imker houdt er een bijenvolk, bij de paddenpoel kunt u een bosje *gagel* aantreffen. Voor creatieve geesten levert de kruidentuin vaak bijzondere ervaringen op, waarbij geuren vertaald worden naar prachtige, *synesthetische* [denk bv. aan schreeuwende kleuren ...] omschrijvingen. De tuin is elke eerste zondagmiddag van de maand open voor publiek. 

14. Tegenover de tuin van Bram zien we twee kleine huisjes. Een daarvan kreeg in de oorlog een blindganger door het zolderraam en die veroorzaakte brand. De bewoonster kwam daarbij om het leven. Bram en de buren wisten de brand met water uit de sloot te blussen. Voorbij Theijssen en De Jong Hoveniers, passeren we de Watsonweg en betreden wij het Kwakelse domein.

15. Meteen links zien we de prachtige boerderij Nooitgedacht, nu Rijksmonument, waarvan de historie teruggaat tot 1772. Het bijbehorende land werd in 1991 verkocht aan de gemeente, die er in 1993 de woonwijk Meerwijk-West realiseerde. Voorbij de woonwijk zien we de monumentale boerderij Leeuwarden, meer bekend als Poldersport.
*’s Zomers* zien we busladingen bedrijfsuitjes moeite doen om elkaar zo snel mogelijk in de plomp te laten vallen om uiteindelijk, na een bezoekje aan de wasruimte, heerlijk te gaan *barbecueën* in de daarvoor *goed geoutilleerde* [VD] *barruimte*. Maar los van Poldersport is de Leeuwarden nog steeds een boerenbedrijf. Albert Blommestijn boert met zijn zorgboeren van het Tweede Thuis biologisch. Opvallend is de ronde *vrijloopstal*, jong en oud vee loopt er door elkaar, waartussen ook
*vrije-uitloopkippen*. De oudste vermelding van boerderij Leeuwarden dateert uit 1678.

16. Tegenover de boerderij ligt het geheel gerenoveerde Rode Dorp, zo genoemd naar de rode dakpannen die vroeger op de kleine arbeiderswoningen lagen. We naderen de *cultuurhistorisch* [was al eerder invulwoord!] waardevolle dorpskern. In de verte zien we de *rooms-katholieke* kerk, waar nog steeds *plechtigecommuniefeesten* plaatsvinden, maar voor we bij de Kerklaan zijn passeren we eerst nog de oude politiepost op nummer 131. Op nummer 135 stond het geboortehuis van de latere *Nederlandselftalcoach* Cookie Voorn, assistent van Bert van Marwijk. In de bocht van de Boterdijk, tegenover het *hospice*, zien we in de gevel van nummer 205, de originele eerste steen van de openstelling van de verharde Boterdijk in 1885. Die openstelling genereerde een druk verkeer door De Kwakel vanuit het achterland naar Uithoorn.

17. Jasper Leenders zag zijn kans schoon en kocht een boerderij in het dorpscentrum. Hij vestigde er een bakkerij en een café. Al het verkeer op de routes Gouda-Amsterdam en Haarlem-Utrecht kwam nu door De Kwakel. Aan *klandizie* geen gebrek, ook de Kwakelaars zelf dronken hier hun borreltje. Of twee. In het achterdeel was ruimte voor een feestzaal annex toneelzaal. In 2012 mocht Leenders het *predicaat* Koninklijk dragen, als eerste van Uithoornse bedrijven. In 2013 verhuisde het bedrijf naar Badhoevedorp.

18. We staan nu in het geheel vernieuwde centrum van het dorp. Alleen de winkelgalerij met bakker en slager herinnert nog aan vroeger dagen. We zien veel nieuwbouw en centraal ligt het dorpshuis waar we ons nu bevinden. Hiernaast wordt in maart een prachtige nieuwe supermarkt van de Coöp geopend, gerealiseerd door de vasthoudende *gezamenlijke* inzet van de Kwakelse bevolking. Want in De Kwakel geldt het motto: “Voor elkaar, met mekaar!”

19. Ter informatie: het dorp De Kwakel dook 450 jaar geleden voor het eerst op in de *annalen*. Dat wordt dit jaar herdacht en gevierd middels een groot aantal activiteiten, georganiseerd vanuit het rijke verenigingsleven en Stichting De Kwakel Toen & Nu.

 

3814 Dictee zondag 18-01-2026 (1) – dictee Shoot-out Groot Bennekoms Dictee 2026 √ x

Dictee – dictees [3814]

Shoot-out Groot Bennekoms Dictee 2026

Zie voor het dictee zelf blogpost 3813!

Toelichting in blauw.

De beste drie Bennekomse deelnemers met allen 6 fouten moesten onderstaande shoot-out helemaal uitschrijven, waarbij uiteindelijk alleen de zinnen 1 en 2 gebruikt werden, omdat het anders te lang duurde. Dat duurde het toch al, ook het nakijken kostte veel tijd en toen de uitslag bekendgemaakt werd, was de kerk al helemaal leeg en zat iedereen in de foyer. Deelnemers en publiek waren er dus niet (meer) bij betrokken!

Dat moet dus anders. Het beste is het systeem van de penalty’s na een onbesliste voetbalwedstrijd. Laat betrokkenen elk 5 woorden opschrijven (er zitten er genoeg in onderstaand verhaal). Zijn er daarbij meerdere kandidaten met het minste aantal fouten, dan gaan die door; daarna steeds één nieuw woord en wie dat fout schrijft, valt af. Blijven er ex-aequo’s dan komen we steeds met één nieuw woord et cetera.

1. De voor dit project benodigde pecunia [enkelvoud – VD, GB, dus:] werd bijeengegaard mede met de verkoop van oliebollen en exquise appelbeignets [uitspraak: /bèhn-jees/ – maar in Vlaanderen, en in (de online-)GB ook: /bèhn-jèhs/].

2. Op audiëntie in de chic gepavoiseerde residentie van de districtsgouverneur, gelegen aan een van de lieflijkste alleeën en omgeven door bosschages vol exotische planten, werden wij ontvangen in een feeëriek geïllumineerde rococozaal. Wij fêteerden hem op een facsimilekaart [nabootsing, reproductie] van het hertogdom * Gelre en een doos tompoezen [uitspraak met z, ook zou kunnen tompoucen of tompouces, maar dat heeft een - andere - uitspraak met s ...], het iconische Nederlandse patisserieproduct, terwijl uit de luidsprekers zachtjes Sjostakovitsj’ [niet in wdb., wel op internet – bezittelijk en sisklank … dus apostrof] eerste celloconcert ten gehore werd gebracht en de oscillerende ventilatoren enige verkoeling brachten.

* Kijk bij de lemma's 'erfhertog' en 'Nassaus' in de online-VD!

3. Er werd door een vexilloloog [vlaggenkundige] een toelichting gegeven over de symboliek van de Malawische vlag.

4. Dit verteld hebbende, komen we aan het eind van dit Malawidictee, gecoucheerd [coucheren = te boek stellen via een teboekstelling] door twee 70+’ers [niet: -, met cijfers en plusteken schrijven], een consciëntieuze oud-neerlandicus en een erudiete anglist [kenner, beoefenaar van de Engelse taal], door wie verscheidene woorden werden gecontribueerd [bijgedragen].

Ik meen dat de 'winnares' van de shoot-out [in zin 1 en zin 2] 'maar' 4 fouten had: dat zou heel knap zijn!

 

 

 

 

 

 

 

3813 dictee zaterdag 17-01-2026 (1) – dictee Groot Bennekoms Dictee 2026 √ x

Dictee – dictees [3813]

Groot Bennekoms Dictee 2026

Commentaar in blauw.

Spannende strijd in de kerk! Ongeveer 120 deelnemers (plus veel publiek). Een niet al te moeilijk dictee. Rein 0 fouten (alweer een Parker!), nummer 2 had 1 fout, nummer 3 had 2 fouten, nummer 4 had 4 fouten en de nummers 5 t/m 10 hadden 6 fouten. Daarbij waren de beste 3 Bennekommers, die een shoot-out voorgeschoteld kregen.

Zie voor die shoot-out blogpost 3814!

De winnende teams hadden resp. 6,5 – 11,5 en
12, 25 fouten!

Van Bennekom naar Malawi (auteur: Nico Vos)

1. Bennekom bruist alweer enige tijd van jeugdig elan en sociaal enthousiasme voor een baan als arbeidsmigrant in het Zuidoost-Afrikaanse Malawi.

2. Onze Bennekomse arbeidsmigranten verschillen echter wel op enkele essentiële en interessante punten van de buitenlandse werknemers die in ons land de talloze ondergewaardeerde baantjes ambiëren, uitbuiting en onderbetaling trotseren en zich nochtans een slag in de rondte werken.

3. Onze Afrikagangers verrichten hun werk komende zomer geheel pro Deo en worden vast en zeker met open armen ontvangen, want het is bekend dat een Malawiër zijn bezoekers te allen tijde gastvrij onthaalt.

4. Het zal inmiddels duidelijk zijn dat we het over een groep plaatselijke adolescenten hebben, die deel uitmaakt van de wereldwijde organisatie, genaamd Werelddienaren [World Servants] en die men direct herkent aan hun rode T-shirts.

5. Iedere rechtgeaarde taalpuritein zal met instemming geconstateerd hebben dat we in de vorige zin niet het Engelstalige equivalent voor die sympathieke wereldorganisatie gekozen hebben. We hebben ons laten vaccineren tegen die zeer besmettelijke Engelse ziekte.

6. Die rode shirts, waarin de dienaren zich manifesteren, zagen we de laatste tijd steeds frequenter bij het uitvoeren van allerlei nuttige karweitjes en dat betekent dat hun campagne goed op gang is gekomen, hetgeen essentieel is voor het bereiken van hun hooggestemde doel: het bijeensprokkelen van honderdduizend euro en als het enigszins mogelijk is nog wat extra.

7. Wie hun webplek raadpleegt, ja [werd met enige nadruk en een kleine pauze voorgelezen – daarom zou een komma hier niet misstaan] we zijn goed ingeënt en gebruiken voortaan dit Nederlandse alternatief voor website, vindt al snel een fascinerende opsomming van activiteiten en evenementen waarmee ze de Bennekommers willen verrassen en van dienst zijn, vanzelfsprekend tegen een royale vergoeding.

8. Zo was de pubquiz een eclatant succes, met pittige vragen en hilarische momenten voor onze slimmeriken, evenals het Italiaanse viergangendiner met tomaten- of courgettesoep vooraf, lasagne of tagliatelle [er werd ‘tach-lie-laa’ voorgelezen, maar dat moet ‘tal-jaa’ zijn, Italiaans! – aan het eind is zowel de uitspraak ‘tèh-luh’ als ‘tèh-lee’ correct – volgens GB, mv. daar dus met s of ‘s – VD heeft alleen de uitspraak ‘uh’ en zegt: geen mv.] als hoofdgerecht en een grand dessert als toetje voor onze fijnproevers.

9. Deze intensieve en vaak spectaculaire manier van geld vergaren heette vroeger een heitje voor een karweitje, maar onlangs had de blinde cabaretière, die hier ter plaatse optrad om onze kerkelijke vrijwilligers te bedanken, een veel originelere en eigentijdse typering: werk verzetten voor eurobiljetten.

10. Komende zomer zal blijken wat de reikwijdte van alle inspanningen is, als onze wereldreizigers in Malawi gaan bouwen aan verandering, zoals hun motto luidt, of concreter geformuleerd: gaan bouwen aan Malawische lerarenwoningen. Het lijdt geen twijfel dat ze huiswaarts zullen keren met dierbare herinneringen en een breed scala aan indrukken van de ongerepte berggebieden en weidse plateaus met rondtrekkende kuddes zebra’s [geciteerd uit toeristische informatie over Malawi op internet], maar ook van een bevolking die lijdt aan chronische ondervoeding.

Totaal aantal fouten: 2186, gemiddeld 18,7. Een simpele deling geeft dus (afgerond) het juiste aantal deelnemers: 117!