2825 Dictee zondag 24-07-2022 (1) – dictee Dictee van de dag (644) √ x

Dictee – dictees [2825]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee OUD 213, geheel herzien naar situatie 2022

Dictee van de dag (644)

1. Een panettone is een luxe Italiaans kerstbrood. Een syrinx is een pan(s)fluit. Een ander woord voor moskeedirecteur is panghoeloe (een palulu is een plant). De uitdrukking 'sexy qua lijf, doch bang voor het zwempak' is een pangram, de zin bevat dus alle letters van het alfabet. Een panier [pahn-jee]: je kunt erin rijden [rijtuig] of je kunt hem dragen [hoepelrok]. Een panier [paa-nier] is (vero) een banier. De hanenvoet wordt ook wel panikgras (niet meer in VD) genoemd. Panini (enkelvoud: panino) zijn platte, langwerpige Italiaanse broodjes. Pannegies is een van oorsprong Veluws stoofgerecht met lamsvlees. Ik wil graag een ham-kaaspannenkoek. Een pannenkoekenhuis is een crêperie. Een pantagrueleske maaltijd is nogal overdadig. De panterpad leeft in de Sahara en de Kalahari. Heraclitus zei het al: panta rhei (alles stroomt - je kunt niet tweemaal in dezelfde rivier stappen ...).

2. De pantjasila is de staatsfilosofie van Indonesië, die vijf grote principes omvat. De pantomimespeler [n/s] deed het erg goed. Het pantotheenzuur is de verbinding van het pantoëzuur en het
3-aminopropaanzuur. Het pao [pee-jaa-oo] is in Nederland het postacademisch onderwijs. Bordeauxse pap is kopervitriool met gebluste kalk, Californische en Bourgondische pap bestrijden onder andere schimmels. Papaïne zit in het melksap van de papaja. Papaverrood en ponceau zijn synoniemen. Hij was babbelachtig als een Paphlagoniër (niet meer in VD). Het was een papier-maché model [papier-machémodel]. Een shredder is een papiervernietiger. De papiniaanse pot is een hermetisch afsluitbare ketel.

3. Weet u het nog: P is een papje (papegaaitje) dat pikt aan een peer (uit een oud abc – we zouden nu p doen)? De Papoease bevolking is van huis uit dus Papoeaas. Pangapangahout is een tropische houtsoort. De havenarbeider verrolde het papie [rolwagentje]. Pappardelle is lintpasta. Een plaquetje (diminutief van plaquette; ook denkbaar: plaquettetje – uitspraak) is een penningvormige kleine gedenkplaat. Zijn pappenheimers kennen is weten wat voor vlees men in de kuip heeft. Het paprika-extract is een natuurlijke oranje kleurstof. Je vindt dat in paprikaragout. De raad van toezicht (rvt) [èhr-vee-tee] liet het bij het Oranjecomité afweten. Parabella (enkelvoud: parabellum) zijn lugerpistolen.

4. Hij ontdekte het overspel par accident [toevallig]. Een paracentese is een punctie. Hij had zijn parade-uniform vergeten. De Hof van Eden was de verblijfplaats van het eerste mensenpaar, de term 'verloren paradijs' is ontleend aan een episch gedicht van John Milton. Wij vierden onze vakantie in een allesinclusiefparadijs. Ik trok mijn paradijskostuum aan en zag het sterrenbeeld Paradijsvogel. Na het paradise-by-the-dashboardlight leefde zij in een paradis artificiel [onecht paradijs – roesmiddelen]. Hij verzamelde Mozartparafernalia, zij pausparafernalia. Hij had een Spaanse kraag, hij leed aan fimosis (fimose - vernauwing opening voorhuid). Het antoniem van clairvoyant [bnw., helderziend] is parergisch [paragnostisch]. De Paraguayse
[let op de uitspraak: 'gwaai' of 'gwee'!] dronk paraguaythee. De Parakleet is de door Christus aangekondigde Trooster, de Heilige Geest.

5. Parallax kan een fout bij het aflezen van een meetinstrument zijn. Parachutevouwen is een ware kunst. Waarom zeg je parallellepipedum en niet gewoon blok? In het stoomwezen kennen ze het parallellogram van Watt [voor rechtlijnige beweging van de zuigerstang]. Ook Paramariboërs namen deel aan de Paralympische Spelen (Paralympics). De paramnesie is het déjà vu, de fausse reconnaissance. Toepasselijk: de bank brengt een paraplu als de zon schijnt en komt hem weer halen als het gaat regenen. De parapluplant is een soort cypergras. Frequente dicteedeelnemers zijn paraprofessionals. De Japanse parasolden is een bonsaiboom. Parathion is di-ethylnitrofenylthiofosfaat. Hij droeg bij par couvert (afkorting: p.c.). Parboiled rijst is snelkookrijst. De parelcokes, dat is is cokesziftsel.

6. Het parelhoen is een poelepetaat. Hij was een optimist par excellence [bij uitstek]. Par exemple [wel nu nog mooier!], dat moet er nog bij komen! Wij staan u dit par faveur (als gunst, p.f.) [pee-jèhf] toe. Wat vindt je moeder lekkerder: parfait à la vanille [vanille-ijs],
parfait-amour [rode likeur, met citroen- of bergamotolie] of parfait au café [koffie-ijs]? Paraxyleen en paracresol zijn chemische stofjes. De partijen werden het eens par accord [door overeenkomst]. Teken dat eens met je parallelliniaal! Parasitemie is het hebben van parasieten in het bloed. Een pardessustje is een overjas. Het par bene comparatum [tweetal dat aan elkaar gewaagd is] vocht een strijd op leven en dood uit.

7. Parijs (bnw., geen bezittelijk vnw.!) rood is dodekop, Parijs geel loodchromaat, Parijs blauw Berlijns blauw of Pruisisch blauw (een staalblauw pigment, ferri-ferrocyanide) en Parijs groen is een giftig kristallijn poeder, met felgroene kleur [zou Parijs' - bez. - burgemeester dat allemaal weten]? Parisch marmer komt van het eiland Paros. Dichten is de Parnassus beklimmen. Kaïn en Abel vormden geen par nobile fratrum [edel broederpaar]. Heb je die sf-parodie [sciencefiction] gezien? De uitspraak 'Veni, vidi, vici' van Julius Caesar is een paronomasia (woordspel). De parousie is een glorieuze verschijning. Ik zal je par pari referre (par pari respondere, paria paribus referre, paria paribus respondere), met gelijke munt, betalen.

8. Het huis was na de brand par manière de dire [bij wijze van spreken, zogezegd] naar de kloten (het was een klotezooi). De parmezaan, de Parmezaanse kaas, wordt ook parmigiano [dzjaa] genoemd. Parole d'honneur [op mijn erewoord], ik doe het! Met de parsec [3,26 lichtjaar of 30,8 biljoen km] meet je de afstand tussen sterren. 'Zijn gastvrij dak' is een pars pro toto voor 'huis'. 'Zijn fiets plakken' is een totum pro parte voor 'zijn band plakken'. Het souterrain bevindt zich onder de parterre. Zijn particeps tori (bedgenote) was tevens zijn particeps criminis (medeplichtige). Een partie carrée is een gezelschap van vier personen in twee paren [twee dames en twee heren]. Wie was ook weer onze partijideoloog?

9. Je kunt de Pasen naar de zieken brengen (niet meer in VD), dat is dan de paascommunie. Pasja's vond je onder meer in het Ottomaanse Rijk [Osmaanse Rijk]. Een pashmina is een sjaal van de zijdeachtige wol van de kasjmiergeit (uit Kasjmir). Pasjtoe en Pathaans zijn synoniemen [Iraanse taal in Afghanistan en Pakistan]. De paso doble is een snelle dans in tweekwartsmaat. Hij koesterde een duidelijke
parti-pris [vooringenomenheid] tegen de burgemeester. De grafische partituur is de modernemuzieknotatie [moderne muzieknotatie] door middel van grafische tekens. Kan hij echt partituurlezen? Bij een crime passionnel vindt soms partnerdoding plaats. Met Pascha wordt het paaslam gegeten.

10. Het geschil werd beslist par le droit du plus fort [het recht van de sterkste]. De passe-temps [tijdverdrijf] met de passe-vite [roerzeef] van de passevolant [iemand die het vereiste getal moet volmaken, maar geen deel uitmaakt van de troep] duurde niet lang. De maracuja (granadilla, markusa) is de vrucht van de passiebloem. Als
hors-d'oeuvre werd een pasteitje [niet: oud eitje!] geserveerd. Op de pastiche [slechte nabootsing kunstwerk] waren de glazen pastis
[= pernod] slecht zichtbaar. Pastorale literatuur (GB ook: tt - doe in dictee 1 t!) gaat als regel niet over pastoors. De Titanic, die was pas 'past praying for' [verloren, niet meer te redden]. Hij was een echte pater goedleven [leeft overdadig, is welgedaan]. Moest je nu zo nodig een Frans paternoster bidden [vloeken]? Augustus en Willem I waren patres patriae (enkelvoud: pater patriae - P.P.). De patholoog-anatoom [mv. pathologen-anatomen] en de fytopatholoog [plantenziektekundige] waren allebei aan het patiencen, maar niet aan dezelfde tafel.

11. Zijn patijntje schuiven is slofje-onder spelen (slofke jagen – slof rondschuiven in de kring onder de stoel). De pati natae [zij die geboren zijn om te lijden], zijn dat echt alleen de vrouwen? Wie was de patriarch van Ferney? Antwoord: Voltaire (hij verbleef er van 1758-1778). Waarom is het de bakkerspatroon en het behoeftepatroon? De patronen zaten in zijn giberne (patroontas). Een pasquinade is een paskwil [betekenis: smaadschrift]. Een passacaglia (passacaille) is een muziekstuk, de chaconne dans je daarbij. Bij de onderdirecteursbenoeming vond een passe-droit [bij benoeming iemand passeren] plaats.

12. Met zijn passe-partout passeerde hij de grenscontrole moeiteloos [n/s]. Is bij volleybal een passloper nu hetzelfde als een passer-loper? Een patch repareert computerprogrammafouten, de patchoeli is een lipbloemige plant. De paté is een gerecht van fijngehakt vlees, de pâte is een vrij dikke, smeuïge verflaag van een schilderij.

 

 

 

2824 Dictee zaterdag 23-07-2022 (2) – dictee De Spelspelquiz van Onze Taal van zaterdag 23 juli 2022 √ x

Dictee – dictees [2824]

De Spelspelquiz van Onze Taal van zaterdag 23 juli 2022

Gegeven 50 zinnen; voor één woord 2 of 3 alternatieven; het goede is groen, het rode fout.

1. Als iets voorbij is, is het ………

passé – passeerde

2. Een ander woord voor ‘bank’ is ……….

canapee – canapé

3. Als je iets heel zelfverzekerd zegt, zeg je het met veel ……….

aplomp – ablomp – aplomb

4. Een ander woord voor ‘onverstoorbaar’ is …………

stoicijns – stoïcijns

5. Een ander woord voor ‘papieren’ is …….

papperassen – paperassen

6. Als iets er lekker uitziet, oogt het …………..

apetijtelijk – appetijtelijk

7. Als er voor rust is gezorgd, is er dus rust ………..

gecreëerd – gecreërd

8. Als je een bedrag aan iets besteed hebt, is dat het ……….

bestede bedrag – besteedde bedrag

9. Iemand lof toezwaaien is iemand ………….

bewieroken – bewierroken

10. Een bepaalde soort zachte Italiaanse kaas is ……….

mozarella – mozzarella

11. Als je planten hebt verpoot, zijn het ………….

verpote planten – verpootte planten – verpoten planten

12. Als iets in positieve zin opvalt, heeft het …….

cachet – cachèt

13. Als een uitkomst voor de hand ligt, is dat de …………

te verwachte uitkomst – te verwachten uitkomst

14. Als je ergens op geabonneerd bent, ben je …………

abonné – abonnee

15. Een ander woord voor ‘dag!’ is ………..

tabé – tabee

16. Een ander woord voor ‘slachthuis’ is …….

abattoir – abbattoir

17. Een ander woord voor ‘commissie’ is ……

comité – comitee

18. Veel te strenge maatregelen zijn …..

draconisch – drakonisch

19. Als je op je netst gekleed bent, ben je op z’n ………

chicst – chiquest

20. ‘Xtc’ is de afkorting van …….

ecstasy – extasy

21. Een ander woord voor ‘schofferen’ is ……….

bruuskeren – brusqueren

22. Als de paden zijn bestraat, zijn het ………..

bestraatte paden – bestraten paden – bestrate paden

23. Een grote, pompoenachtige vrucht is de ………….

calebas – kalebas

24. Een ander woord voor ‘tablet, pil’ is …………

dragé – dragee

25. een ander woord voor ‘verwaarlozen’ is …….

veronachtzamen – verontachtzamen

26. Rare streken zijn ………….

kapriolen – capriolen

27. Een muziekinstrument dat bestaat uit een aantal klokken is een ……..

carillon – carrillon

28. Een winkel met lekkernijen is een ………..

delicatessewinkel – delicatessenwinkel

29. Een populaire stijl aan het begin van de twintigste eeuw was de …….

artdecostijl – art-decostijl

30. Een bepaald soort varkensvlees noem je ………

casselerrib – casselerib

31. Als je huishoudelijke taken moet doen, heb je ………

corvee – corvé

32. Denken in tegenstellingen is …………..

wij-zij-denken – wij-zijdenken

33. Een andere uitdrukking voor ‘in je nakie’ is …………

in Adamskostuum – in adamskostuum

34. Als je alert bent, ben je op je …………

qui vive – qui-vive

35. Een ander woord voor toeteren is ………

claxoneren – claxonneren

36. Een lage leunstoel is een ………..

crapeaud crapaud

37. Als je met z’n drieën in het water springt, doe je het ………..

alledrie – alle drie

38. Een gerecht met verschillende groenten is een ………

groentenschotel – groenteschotel

39. In Arnhem rijden …………

trollybussen – trolleybussen

40. Als je veel ervaring hebt, is dat een ………..

pré – pre

41. Een ander woord voor ‘anderen vrijlaten in hun doen en laten’ is …….

laissez-faire – laisser-faire

42. Een ander woord voor ‘onzin’ is ………

apenkool – apekool

43. Een ander woord voor ‘daarnet’ is …………

zoëven – zo-even

44. Het @-teken noem je ook weleens …………

apenstaartje – apestaartje

45. Als je adellijk bloed hebt, ben je van ………..

adellijke huize – adellijken huize

46. Pubers hebben vaak ……….

acne – acné

47. Een schitterend succes noem je ook wel ………

eclatant – éclatant

48. Een vrouwelijke logé is een ………..

logee – logée

49. Als iets walgelijk is, is het ……….

zum kotzen – zum Kotzen

50. Oma heeft in de jaren tachtig fanatiek ………..

geäerobict – geaerobict – ge-aerobict

 

 

 

 

2823 Dictee zaterdag 23-07-2022 (1) – dictee Dictee van de dag (643) √ x

Dictee – dictees [2823]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee OUD 214, geheel herzien naar situatie 2022

Dictee van de dag (643)

1. De wereld is een pijpkaneel, elk zuigt eraan en krijgt zijn deel (uitdrukking; vergelijk ook de pijp, het pijpje kaneel). Een tefalcoating in een pan fungeert als antiaanbaklaag. Het interieur telde tig (een tigtal) bamboestoelen. Tot nog toe (tot nu toe) is er geen reden ze te vervangen. Als je 'stomverbaasd' goed schrijft, dan win je dit dictee dikverdiend [GB, VD]. 'Bol staan' is een grappig werkwoord. De van hoererij bolstaande opera X van Y bevatte onder andere een gezongen hoerenrei. Opeens, pats-boem (rats-boem), was ze verdwenen. Hij zei het paucorum hominum (voor weinig mensen), paucis [pau-kies] verbis [ie] (in weinig woorden).

2. Drinken we vandaag die fles pauillac [een medocwijn] op? Het paulianeus [niks met de apostel Paulus - wel: de Ro­mein­se ju­rist Ju­li­us Pau­lus] handelen heeft met een faillissement te maken. Over het paulinisch (dat wel; ook: paulijns) privilege leest u in 1 Korintiërs 7, vers 15 (7:15) [het recht op ontbinding van het huwelijk tussen niet-gedoopten, indien een van beiden na het huwelijk het doopsel ontvangt en de andere partij daar niet mee instemt]. Een paumelle is een scharnier. Een blinde vink is een voorbeeld van een paupiëtte [rolletje vlees of vis]. Jan heeft de paus gezien [is dronken], Piet is in Rome geweest en heeft de paus juist niet gezien [het voornaamste gemist hebben]. Avignon is de pausenstad. Wat is een pauschalpolis [sj] (voor een jaar transportverzekering)? Die koning was in se [in wezen] een pauvre sire [armzalig heerschap, stumper]. De pauwkalkoen is een honduraskalkoen. Een pavie (meervoud: pavieën) is een van de perziken met wollige schil. Een pavlovreactie is een onwillekeurige reactie op een stimulus.

3. Hoeveel is een PB [pee-bee], een petabyte (tegenwoordig ook: pebibyte, PiB) [Het PEB is het Provinciaal Energiebedrijf]? Peta is tien tot de vijftiende * [zie einde alinea]! Zoek dat maar op! Welke pax imperii (rijks- of landsvrede) prefereert u: de pax Romana [Romeinse Rijk], de pax Americana [VS], de pax Britannica [Britse Rijk] of kiest u toch maar voor de pax aeterna [eeuwige vrede] of de pax Dei [godsvrede]? De paying guest [gast die voor kost en inwoning betaalt] stelde zijn kamerhuur payabel [betaalbaar], inclusief zijn pay-per-view [betalen voor de films die je bekijkt] voor de pay-tv [betaaltelevisie]. De dief van het Pd [pee-dee], het palladium [metaal, 46], werd op de pd [pee-dee] (plaats delict, dictee?) betrapt. De Nederlandse PCOB is de Protestants-christelijke Ouderenbond (onderdeel van CSO = Coördinatieorgaan Samenwerkende Ouderenorganisaties). Kent u de PCGD [pee-see-gee-dee] nog, de postcheque-en-girodienst, een voorloper van de Postbank?

* Bij de computer feitelijk 2^50 = 1.125.899.906.842.624 [ruim 10^15].

4. Heb je het P-biljet [NL: aangiftebiljet inkomstenbelasting uitgebreide versie] al ingevuld? Het pcb is polychloorbifenyl. Volgens mij lag het niet alleen aan zijn darm, dat PDS [pee-dee-jèhs] (prikkelbaredarmsyndroom). In het pdf-document [PDF is de naam van de standaard – portable document format] meldde hij, dat hij zijn pdb [pee-dee-bee], het praktijkdiploma boekhouden, gehaald had. Peauter (piauter) is een legering van lood en tin. Hij reed in zijn asobak, een P.C. Hoofttractor. Lust je peultjes [afkeuring: heb je daarop nog iets te zeggen?]? En pecannoten? Heb jij weleens peccadilles (kleine zonden) begaan? Dan is een peccavi, een rouwmoedige schuldbekentenis, vereist. Haar pecorino [kaas] en pêche melba [ijs met perziken] gaf ze op [overgeven]. Daarna nam ze een pechpil (morning-afterpil). Pecuniae causa [om het geld] hield zij (zogenaamd) van hem. Pecunia is geld; het komt van pecus (vee), heel vroeger nog betaalmiddel. Bij peeling (scrub) worden dode huidcellen verwijderd.

5. Zit me niet te peeën [plagen, op stang jagen]! Peer de Schuimer was een berucht piraat. Jaan, Peer en Pauw zijn Jan en alleman. Het Pehlevi (Pahlavi) is de taal waarin de Middelperzische zoroastrische literatuur (GB ook: tt - doe in dictee 1 t!) is geschreven. Het peigné [bollen wolvezels] vind je in de textielindustrie. Daarin is een peigneur een onderdeel van een kaardmachine. Jan Cremer initieerde de peinture barbarisme [stijlrichting Nederlandse schilderkunst]. Collaborateur en deerne zijn pejoratieven [ongunstig - alfabet], die zijn dus niet melioratief [gunstig]. De dief werd pekaan [Bargoens: gearresteerd] gemaakt. Had de literair (GB ook: litterair - doe in dictee 1 t!) onderlegde pekingmens [prehistorische mens – Sinanthropus pekinensis, homo erectus pekinensis] al weet van de grote pekelplas [de zee]? Een van de mogelijke wegverhardingen is pekmortelmacadam.

6. Prachtig, die pelagische [in diepe zee] fauna en bentische [zeebodem] vissoorten. Kijk daar: een toom [bijeenbehorende troep] gepelde [met zwarte stippen] kippen! De hele kamer was pêle-mêle [overhoop] gehaald. De schelp van Compostela (VD; Spaans: ll; niet meer in VD, wel bij: jakobsschelp – 2020 OK!) is een bekend middeleeuws pelgrimsinsigne. Een pelita is een Indisch nachtlampje. Er gaan veel pellets [bolletjes] op een pallet [laadbord, laadplaat]. De Peloponnesische Oorlog ging tussen Sparta en Athene. Een pawpaw [2 x pau] is een fruitboom. Zo meteen komt de zielenknijper [psych, psychiater]. Je kunt beter niet voor het peloton komen (vooruitrijden, er vooruit rijden!). Een pelsbij is een sachem. Hij was lid van de PEN-club [pèhn]. Zij brandde een penariepitje (niet meer in VD – kaarsje branden). Het pencak silat (GB ook: pentjak silat) is een Indonesische vechtsport.

7. De penceetaart [amandel] op de tafel met een penseeversiering van viooltjes kostte twee pence en hij betaalde met twee penny's. Een pendeloque is een hanger van edelgesteente. Pendente lite (hangende het geschil) geven we geen commentaar. We hadden een pendjerelik [deel kameeltuig] als schoorsteenloper. Prototype van een pennenlikker was meester Pennewip [2025]. Een penningsteen is een nummuliet [fossiel]. Wie won dit jaar het Gouden Penseel [illustratie kinderboeken]? Het pentecostalisme is het geheel van religieuze ideeën van de pinksterbeweging. Een pentakel is een drudevoet (druïdevoet, pentagram). Een pentito is een bekeerde maffioso (een spijtoptant die samenwerkt met de politie). Een peon is een vaquero [Mexicaans veedrijver te paard = cowboy]. (Spaanse) peper heet ook wel lombok (tjabé).

8. Hanna en Martina vormden een peper-en-zoutstel [lesbisch paar]. Een bekende en geliefde likeur is (crème de) menthe (pepermuntlikeur). De gereformeerden werden vulgair ook wel pepermuntvreters genoemd. Een pépinière is een boomkwekerij, een pepita is een dessin van kleine ruitjes en een pépite is een goudklomp. Dit moet peracuut (acuter dan acuut) gebeuren. De nieuwe (uit)vinding werd per accidens [bij toeval] ontdekt. De vergadering ging sans ambages (zonder omslag, onomwonden; antoniem: per ambages) en per acclamationem [bij acclamatie, bij handgeklap, met algemene goedkeuring] akkoord [handjeklap is o.a. een spelletje]. Een percolator is een doorzijgapparaat. Per cassa is een financiële uitdrukking en betekent: contant.

9. Het voegwoordelijke bijwoord per consequentiam betekent: bijgevolg. Hij had de functie per dativum [via steekpenningen, omkoping] verkregen. Wat is perequatie [vereffening] ook alweer? Een perikoop is een gedeelte uit de Heilige Schrift (geen periscoop!). Hij had veel perirenaal [om de nier gelegen] vet. Bij de elektronenbuizen onderscheiden we de diode, de triode, de tetrode, de pentode – in VD zonder h geschreven – en de hexode. Het pent is een gewestelijke, brijachtige spijs. Het Pentagon heeft de vorm van een pentagoon [vijfhoek]. Wanneer gebruik je nu een pen-en-gatverbinding [= pen en gat]? Ik voldeed mijn schuld bij de quaestor [penningmeester]. De penny-a-liner [schrijver voor een penny per regel] produceerde en passant ook nog een penny dreadful [stuiversroman].

10. Per jocum (uit gekheid) werd hij als peritus artis ((kunst)kenner) aangemerkt. Vellum is fijn perkament [doorgekrast en opnieuw gebruikt: palimpsest]. Perlon is een uit caprolactam vervaardigde polyamide kunststof (polyamidekunststof). Het transportbedrijf was per mare per terras (over land en over zee) paraat. Pernicieuze [betreft vitamine B12] anemie is een ernstige bloedziekte. Het goed was per obliquum [slinks] verkregen. Ook met een glas perrier [soort Frans mineraalwater] kun je geen perpetuum mobile arrangeren. Ze schoten een pershing [Amerikaanse raket voor de middellange afstand] af. Persoonsnaamkunde heet ook wel antroponymie. Dat wist ik niet: perspex is polymethylmethacrylaat (ook: lucite) [uu uh].

 

 

2822 Dictee vrijdag 22-07-2022 (1) – dictee Dictee van de dag (642) √ x

Dictee – dictees [2822]

Vragen en opmerkingen: leentfaarrein@gmail.com

Oefendictee OUD 215, geheel herzien naar situatie 2022

Dictee van de dag (642)

1. Een peristyle is een zuilengang en pernambukhout (denk aan: Pernambuco - Braziliaanse stad) is braziel. Peroxymierenzuur heeft vast geen peroxidebinding. Persianer pattes is het bont van de poten van een pasgeboren lam. Van het uitpersen restte slechts perssel. Quinoa [kihn-waa of kie-noo-waa] is Peruaanse rijst. De niersteen verdween per vias naturales (langs natuurlijke wegen). Waar betaal je met de peseta Guineana? Juist: (voorheen!) in Equatoriaal-Guinea (nu: CFA-frank). Een Koerdische peshmerga [lid strijdmacht] is bereid om voor de goede zaak te sterven. Dat is knudde, dat is (naatje) pet. Was dat nu een MRI-scan [magnetic resonance imaging], een CT-scan (computertomogram), een CAT-scan [idem] of een PET-scan [medisch: positron emission tomography, positronemissietomografie – in een petfles zit polyethyleentereftalaat]? Een petinggi is een Maleisisch dorpshoofd. In het petite maison [voor de maîtresse] nam hij een petit-beurre [biscuitje] en vertelde hij een petite histoire [anekdotisch voorvalletje].

2. De petit-maître [pronker, saletjonker] had een petit mal (absence) in het petit [eenvoudig] restaurant. Petrarkisme is het navolgen van Petrarca. Een peyote is een Mexicaanse cactus. Pfoe drukt onzekerheid uit, pfiew opluchting of waardering en phoe [niet meer in wdb., wel: poeh] geringschatting. De afkorting Pf. [pee-jèhf] hoorde bij de Duitse pfennig [vgl. de mark: DM of DEM). De pH-graad [pee-haa] van de oplossing was laag. Een philibertspant is een schenkelspant, het philosophicum is een opleiding na het kleinseminarie [r.-k. priesters] en fenylanaline is een aminozuur. De gewervelde dieren vormen een fylum (stam) in het dierenrijk. Het ludolfiaans getal (pi) heeft een 3 voor de komma en is onderwerp van vele rijmpjes als ezelsbrug, zoals : "Wie o kent …": 3 letters, 1 letter, 4 letters … dus 3,14..., etc.

3. Piet Hein, piae memoriae [zaliger nagedachtenis], veroverde de Zilvervloot bij Cuba. Een piaffe [draf op de plaats] komt voor bij paardendressuur. Een phishingfilter beschermt je computer. Houdt je pc [pee-see] het nog steeds uit? Hij speelde enkele magistrale pianoriffs [loopjes]. Een riffie, een Riffijn bewoont het Rifgebergte. Daar komen zelfs Rifpiraten vandaan. Een piarist is een ordegeestelijke [n/s] [onderwijs aan arme kinderen]. Een piassave is een palmyra. Buiten zijn pickwicksyndroom [slaapapneu] maakte hij het pico bello [prima, uitstekend]. Het pidgin (Pidginengels – TH! – vgl. cockneys die het Cockney(dialect) spreken) is gemakkelijk te leren. Een pièce à clef (toneelstuk waarin onder verzonnen namen een ware (actuele) geschiedenis wordt verhaald) en een pièce à tiroir (toneelstuk dat uit een losse aaneenrijging van episoden bestaat) bekijk je meestal, een pièce de résistance (de hoofdschotel; ook figuurlijk!) eet je meestal op.

4. Het Loofhuttenfeest (Soekot) is een zevendaags joods feest, gevierd in oktober, ter herdenking van de tocht door de woestijn na de uittocht uit Egypte, toen het volk in hutten leefde. Zo'n loofhut is bedekt met takken en loof. De loelav maakt deel uit van een plantenbundel die wordt gebruikt op Soekot. De bundel bevat takjes van de (beek)wilg (aravot: alleen meervoud), palmtakken (loelav – mv. VD: loelavs, loelavim, GB: loelaviem), citrusvruchten (etrogim – VD!, enkelvoud: etrog) en geurige mirtetakjes (hadassim: altijd meervoud – VD!). De Simchat Thora (Vreugde der Wet) is de joodse feestdag aan het eind van Soekot, waarop de jaarlijkse cyclus van Thoralezingen wordt afgesloten en opnieuw wordt begonnen.

5. Een Turkse pide [luchtige Turkse broodsoort] kun je goed snijden. Hij had een gezellig pied-à-terre [optrekje]. De pertussis is de kinkhoest. Bij het pianostemmen werd hij ongeduldig. Aramith is de grondstof voor biljartballen. Het magdalénien is de voorlaatste periode van het paleolithicum. Mijn piepa [papa] kan alles. Piepschuim is geëxpandeerd polystyreen. Het volkse stel ging piepjanknor (pietjanknor – van bil). Heel modern is een clitpiercing [van: clitoris]. Bij hen is Pier altijd de kwade [kwaaie] pier. De pierrot en de pierrette vormden samen een semitragisch paar. Hij hing de grote piet uit (was dus een hele bram) en had de kleine Piet lelijk bij z'n pietje [te grazen genomen, een loer gedraaid], terwijl de bonte piet, de scholekster, overvloog.

6. Een giclee is het resultaat van piëzografie [inkt met pc vernevelen bij repro van kunstwerken]. Een piëzo-ontvanger [koptelefoon] werkt met een kristal van rochellezout [uit: La Rochelle]. Weet u, dat een pignon een conisch tandwiel is? Een pijjekker wordt ook wel jopper genoemd. De pijlstaartkreeft is de molukkenkreeft, is dat net zoiets als de magelhaenpinguïn? Hé, is dat daar de noordse of Kuhls pijlstormvogel? Je epifyse is je pijnappelklier. Het konijn was letterlijk de pijp uit gegaan [figuurlijk: de pijp uitgegaan]. Het verhaal is als een nachtkaars uitgegaan. Het regende pijpenstelen. Die lullepot [ww.] is van beroep lullenman [bij de brandweer].

7. In de kamer stonden drie pijpjes-lak [plant, anders: pijp(je) lak]. Heeft Piet Hein de Zilvervloot gepietheind ['gestolen']? Een pigeon is een jeruzalemmer, een zijdenhemdje [appel!]. Het arrowroot is het pijlwortelmeel. Het pijpenstrootjemoederkoren [schimmel] tast riet aan. Ge zijt een lelijke pilatus [valsaard] en ge vondt pilatessen (pilates beoefenen, ww. niet in VD – oefening voor lichaam en geest) nog leuk ook? Op haar hoofd had ze een pillbox [dameshoedje] en in haar hand de pillegift [doopgeschenk]. Het pilou [pie-loe] is een zachte, katoenen stof. Pimaricine doodt schimmels. Heeft Wouter Bos ook die pimpotentie (niet meer in VD – Pim Fortuyn – vermogen om het volk aan te spreken)? Pina colada's zijn zekere cocktails. We konden niet lachen om de pince-sans-rire (droogkomiek). De pinard en de pineau zijn (likeur)wijnen. Zelf had Pinokkio [Pinocchio] ook een pinokkioneus [alleen GB ook: pinocchineus], en hij teelde soms de pinot blanc [witte druif], soms de pinot noir [blauwe druif].

8. Het pinyin is een transcriptiesysteem van Chinese karakters in het Latijnse schrift. Ook bij de pipa's, de Surinaamse padden, is er één de pip [pee-jie-pee – mv. immers: pip’s - initiaalwoord], de primus inter pares [pip en pips - dus lettterwoord = persoonlijke internetpagina]. Hé pipo, jij mallerd, doe niet zo gek! Met zijn piqué vest (piquévest) aan maakte hij een piqué bij het biljarten, hij piqueerde dus en was nog behoorlijk gepikeerd ook. Au pis-aller [in het ergste geval] moeten we verhuizen. Een ontsteking aan de urethra heet uretritis. Die urinebuis (urethra) loopt trouwens van de blaas naar buiten, de verbinding tussen nieren en blaas is de urineleider, de ureter [2 stuks dus]. De pisébouw [met stampaarde] is een manier van bouwen. Hij was nogal pissed [erg boos, kwaad], not amused [niet blij] dus. Een pissertje maken is ertussenuit knijpen. Zij bespeelden de cornets-à-pistons [+] (enkelvoud: cornet-à-piston, ook: piston, bespeeld door een pistonist). De pithecanthropus erectus kwam van Java. Een pithometer meet inhouden. Wat betekent più mosso ook alweer? Juist: vlugger, opgewekter.

9. Pizzo is beschermingsgeld voor de maffia. De PKB [pee-kaa-bee] kan een planologische kernbeslissing zijn, maar ook de Protestantse Kerk van België. Valse peso's werden gesignaleerd op de Filipijnen [PHP]. Die piteuze vrouw was waarlijk deerniswekkend. Zijn we nog op tijd voor het plaats bespreken [de plaatsbespreking]? De placide [kalm. rustig] remplaçante [vervangster] verving de placeur [arbeidsbemiddelaar]. Plagioklaas is een mengsel van albiet [mineraal] en anorthiet [een veldspaat]. Plaît-il [wat belieft u?], u wilde ganzenborden? Een plak is onder andere een
twee-en-een-halvecentstuk. Het plan-Marshall, het Marshallplan, was geen gewoon marshallplan en ook geen plan B, maar wel een vijfjarenplan. Neigde dat naar een commando-economie?

10. De rode planeet, dat is Mars. Pluto is inmiddels geen planeet meer [geplutood tot dwergplaneet]. Die plank-bv [NL: lege bv] had niets om het lijf. De plankenvloer [planken vloer] voelde niet koud aan. Hij reed (met) plankgas. In Indië doen ze dingen planplan, zachtjesaan en zoetjesaan. Een planocyt is een zekere amoebeachtige bindweefselcel. In de Oude Plantage [park, wandelplaats – VD!] in Rotterdam kun je wandelen. De plantengeografie is de fytologie. De nyctinastie is de plantenslaap. De plantenziektekunde is de fytopathologie. Verwar de wilde kervel niet met de dollekervel. De planttijd voor de plantui is aangebroken. Let wel op de plantwijdte.