Dictee – dictees [3800]
Groot Larens Dictee 2025
[geen titel, auteur: Frits Spits]
Commentaar in blauw.
Wat een ramp, wat een narigheid, wat een ellende! Was ik maar naar Zutphen gegaan, net zoals de meeste van mijn conculega's. De winnaars zouden 5 en 6 fouten hebben [maar dat is zeer dubieus, zie het vervolg]. Mij, Rein, werden 9 fouten aangemeten. Op zich al onbegrijpelijk, want op mijn blaadjes stond 5 maal een rood kruis en eenmaal een rood vraagteken. Dat zouden dus maximaal 6 fouten kunnen zijn [zie A, B, C, D, E en F – ook: X – in rood in de tekst]. Maar wat veel erger is: 5 van die 6 gevallen waren geen fout: de jury zat ernaast – zie de toelichting op die zes gevallen. Alleen B was een echte fout, die mij als niet-kenner van het Larense gebeuren, moeilijk te verwijten valt [zie aldaar]. Kijk, een foutje mag, maar 5 bloopers van fouten in een dictee is toch wel het toppunt. Ik had dus maar 1 fout. En de jury heeft alles braaf met die 5 aperte fouten na zitten kijken. Eigenlijk zinloos, want de echte score zou voor iedereen dus zomaar 5 hoger of lager kunnen uitvallen. Wie van 2 deelnemers, waarvan de vastgestelde scores minder dan 10 schelen het beste is, is op voorhand echt niet te zeggen. En de neerlandica, die het dictee heeft gecontroleerd, heeft dus echt niet in de geëigende onlinewoordenboeken gekeken, volgens mij is ze op haar intuïtie afgegaan. En intuïtie is natuurlijk niet een goed middel om een dicteetekst te controleren, die onlinewoordenboeken zijn dat wel! Maar goed, genoeg daarover!
1. Ons enigszins avant-gardistische dorp Laren telt zo’n vijfendertig beelden die met elkaar vertellen over de geschiedenis van deze Noord-Hollandse provincieplaats die in vroeger tijden een brink- of esdorp was.
2. Inmiddels is onze gemeente getransformeerd in een chic woongebied voor de nouveau riche [A – grammaticaal lijkt het meervoud nouveaux riches [GB/VD] beter: dat kan dus zeker niet fout gerekend worden – de correctie leek aan te duiden dat nouveau riche aan elkaar zou moeten of een streepje krijgt – dat is niet juist], waarin de negotiërende middenstand het moeilijk heeft om zich te kunnen handhaven, wat blijkt uit de gapende gaten in de Nieuweweg [B – Rein wist niet dat dit een eigennaam-straatnaam was een schreef: nieuwe weg] die het winkelhart enigszins doet versjteren.
3. In vroeger dagen waren daar relaxte winkels waar je terechtkon [X – volgens mij stond er op het correctievel ten onrechte ‘terecht kon’ maar aaneen bij mij niet fout gerekend (scheidbaar ww. terechtkunnen – ik kon/kan terecht, maar: … dat ik terechtkon/kan) voor een goede entrecote [C – beslist niet met ô zoals volgens de jury – zie VD/GB], een gepaneerde kotelet [NL, vgl. côtelette suisse FR] of een salade waarin radijsjes, uitjes maar ook haricots verts en schorseneren waren verwerkt, of er was een schoenwinkel die modieuze pumps en bikerboots [D volgens de jury los! – op zich niet in de wdb. – daarom hebben we het op de dicteeavond zelf nog even aan Google en ChatGPT gevraagd, los of vast; antwoord: mag allebei, voorkeur voor vast; overigens staan biker en boot als znw. in VD en daarom moet die ‘Nederlandse’ samenstelling aaneen] te koop aanbood.
4. Er is veel weg, maar gelukkig hebben we de beelden nog die vertellen van vervlogen tijden, waarbij ik vooral het Weefgetouw met wever [cursief, eigennaam beeld, ook goed: ‘Weefgetouw met wever’] dat naast de hervormde kerk [E jury H K; de naam van de instelling was Nederlandse Hervormde Kerk – thans: PKN, die had volgens VD een hervormd(e) predikant, een hervormde kerk en een hervormde gemeente – overigens is ‘hervormd’ een verkorting van Nederlands-hervormd, dus een Nederlands-hervormde kerk – met kleine k – zou ook kunnen] staat onder de aandacht wil brengen, omdat het zo’n met liefde gemaakte en ingenieus geconstrueerde weergave biedt van een wereld die alleen nog maar in ons onderbewustzijn aanwezig is.
5. En heeft u weleens even halt gehouden [F volgens de jury aaneen, maar volgens GB en VD ‘halt houden’ en dus ‘halt gehouden’] voor wat de gelauwerde kunstenaar Eduard Jacobs [Rein: c goed gegokt] heeft gecreëerd, dat is gemaakt van hardsteen en deels in brons is gegoten, en dat de herinnering levend moet houden aan Anton Mauve, de verafgode schilder die deel uitmaakte van een exquis kunstenaarscollectief dat ons dorp voordat het veranderde, tot een verzamelplaats maakte van excentrieke individuen en meesters van creativiteit.
6. Als u dat kunstwerk dat op de Brink [straatnaam: Brink] staat en de Mauvepomp heel aandachtig bekijkt, zult u ontdekken dat er de reliëfs in zijn geëtst van een authentieke Larense schaapherder en schaapherderin wat maar weer eens bewijst dat wat werkelijk betekenis heeft voor een samenleving, altijd rijp is voor een renaissance.
