Dictee –
dictees [2122]
Oefendictee
719 OUD, geheel herzien naar situatie 2021
Dictee
van de dag (138)
1.
Wat doet het Taalunieversum eigenlijk?
Taaladvies geven. Hoeveel syrinxen
[pan(s)fluit]
hebben we nog in voorraad? Voorbeelden van tableaus zijn tableaux
de la troupe [lijst
van optredenden] en tableaux
vivants [bv.
Nachtwacht uitbeelden met levende figuren].
DMMP,
dimethylmethylfosfonaat,
is een belangrijke grondstof voor sarin(e)
[zenuwgas].
Tacheles is recht op het doel af. Met een tackle tackelde [tackelen, tacklen] ik de
teckel. Bij het dribbelen maak ik een dribbel. Zelfs dit taludje kwam
de hond niet op. Dat takkebeest kroop
nog onder de takkenbossen ook. Taksvrije
artikelen zijn taxfree. De afkorting van tout
à vous
[geheel de uwe]
is t.à.v. Is een tapu
[tah/aa-poe]
een amulet? Ja (SR).
De tapplaatsen hebben te maken met de TAP,
de Regeling Tijdelijke Arbeidsplaatsen.
Ja dáág, je kan me nog meer vertellen.
Een tazza is een drinkschaal met voet. Waar kan ik muurtapestry
[tèh-puh-strie]
[wand- of
meubelbedekking] kopen? Een
tantebetje [taalfout
door foutieve inversie] is
genoemd naar Charivarius' tante Betje.
2.
Daar is niks van waar. Rein speelt in het tamboerkorps op de
tamboerijn. Deze tayers [tropisch
gewas, pomtayer, Chinese tayer, stengelknol]
hebben beslist geen taaie knollen. De heren zullen het uiteindelijk
wel eens worden. Het pencak silat (GB
ook: pentjak
silat)
is een uit Indonesië afkomstige vechtsport. Alle maffioze
maffiosi op Sicilië zijn maffioos. Zij
zongen de hymne Te Deum laudamus (U,
God, loven wij). Een telepaat
beoefent de telepathische telepathie.
De teleologie [doelmatigheidsleer
over de schepping]
is maar een heel beperkt deel van de theologie.
Ik overweeg nu al ten vierden male om met deze dictees te stoppen.
Dat heb ik hem eerder tentoon zien spreiden. Ze moeten mijn zusje
niet te na komen. We zagen ertegen op, maar na de peptalk kunnen we
weer ertegenop. Het Japanse 'teppanyaki'
is een singulare tantum [alleen
enk., net als sukiyaki
en teriyaki].
Hoe spreek je 'iets louches' uit? Tekko is afwasbaar behang. De
goeden niet te na gesproken, al moeten
de goeden vaak met de kwaden
lijden. Hij komt van goeden huize en is
in goeden doen.
3.
Ik kreeg een terracotta stier (terracottastier)
cadeau. De furor teutonicus is de teutoonse furie of razernij [Duitse
barbaarsheden, antisemitische uitspattingen].
Omdat auto's nu eenmaal kop aan staart rijden, kunnen er
gemakkelijk kop-staartbotsingen ontstaan. Dit is een typisch
thebaïdengebied [kluizenaarsdorp].
Hoe noteer je de Griekse letter thèta [symbool: θ, Θ]? Een theodicee is een
rechtvaardiging van God (Leibniz).
Een theologoumenon [oe]
is een theologische uitspraak die berust op een persoonlijke ervaring
of visie. De afkorting t.h.t. staat voor
ten minste
houdbaar tot [t.g.t. = te gebruiken tot].
Met thermiet [springstof]
kun je toch ook wel termieten verdelgen? Ik vind dat nogal terre à
terre, laag-bij-de-gronds. Zou je de
goeie ouwe tijd, de tempo doeloe, de tempi passati, echt terug
willen? Hij theet en zij teat dat het een lieve lust is. De
thaumatologie [leer
van de wonderen] is de wereld nog
niet uit. Met thanatofilie wordt de
suïcidedwangneiging bedoeld. Moeten we daar links afdraaien?
4.
De textuur (textura
= gotische lettersoort) ging aan
de fractuur
(ook:
bijbelletter = gotische drukletter)
vooraf. De butler en de kelner zijn allebei ziek. Een TIA
is een transient
ischaemic attack,
kort gezegd: een beroerte. Athymisme
(athymie)
is het ontbreken van de zwezerik, de thymus.
De ploeg die thuis speelt, zal zich het meest thuis voelen, zeker met
een thuisfluiter. Het hallenhuistypische T-huis lag vlak bij het veel
gefrequenteerde theehuis. Is de tiercé-uitslag [trio,
weddenschap op 3 paarden] al
bekend? Een tokeh
[ee] is een gekko [nachthagedis].
In de voortuin ligt een bielsen perkje, dat is van bielzen
(bielsen) [znw. biel - biels, ook biels - biels/zen] gemaakt. Jazeker, vanaf nu lijdt VD aan de trichinenziekte
[trichinose =
haarwormpje, parasiet in menselijk lichaam]:
hoe zou dat nu toch komen? Ik denk: aangestoken
door GB. Een hele sliert toercaravans wachtte de tourkaravaan
[indien specifiek
T de F, dan T] op. Wij zijn al
eeuwenlang bijzonder gespecialiseerd in gros-de-Tours en gros-de-Naples
[zware stof].
Schrijft men meestal ratatouille [oe]
of vaker ratatoelje [oel]?
5.
Hoe heeft zo'n goede troupier [pjee
– officier die zich meer thuis voelt tussen soldaten]
nu uiteindelijk stoepier [pjee
– mensen de winkel inlokken]
kunnen worden? De TROS is de Televisie-
en
Radio-omroepstichting.
Kijk, zij skeeleren met skikes [skeeler
met luchtbanden, off the road]!
Dat was twaalfenhalve (twaalf
en een halve) vrachtwagen vol.
Zei je nou 'trubbels' of 'troebelen'? Is een tuktuk
[oe]
[driewielig
voertuigje] net zoiets als een
tsjoektsjoek [tapijtenzwendelaar;
doet die ook 'tjoeketjoeke']? Nee, dus. De
meeste Tiroolsen kunnen goed de tyrolienne dansen. De
überbrettlpoëzie hoor je het meest in een café chantant. Ze zullen
zo langzamerhand geen kant meer uit kunnen. Ze zullen er niet meer
tegenop kunnen. Hij gedraagt zich un poco [een
beetje] als un ours [oers]
mal léché [ongelikte
beer]. Hoe staat het met dat
urnenveldenonderzoek? De urticaria [uhr]
is de netelroos. De urticaceeën [uhr]
komen uit het geslacht Urtica
[brandnetelfamilie].
Is hij nu lid van de Unie KBO
[Katholieke
Bond van en
voor Ouderen]
of de Unie mhp [Middelbaar
en Hoger
Personeel –
MHP is een
vroegere vakbond; de afkorting voor middelbaar
en hoger
personeel =
mhp]?
6.
Hij moest zijn beroep vaarwelzeggen. Het
vaderons [keer
bidden] is het Onzevader [naam
gebed]. De Vaddahs
zijn de oorspronkelijke inwoners van Sri Lanka. Het is toch van de
gekke dat hij zich altijd maar van den
[arch., VD ook de]
domme houdt. Vergeet het vaarwelzeggen niet. Het uur U [vgl.
D-day, D-dag] is aangebroken. Die
firma werkt volgens het uurtje-factuurtje. De utraquisten of
calixtijnen [avondmaal
onder beide gedaanten, brood en wijn]
behoorden tot de hussieten. Hij moest vanachter toekijken hoe de
valste spelers er met de po(e)t
vandoor gingen [ervandoor
gaan]. Als je genoeg van je hebt
af gebeten [wel: verf afbijten], moet je de zaak maar van je afzetten.
Het doopboek van Dordrecht bevat een lijst van daar gedoopte
kinderen. Het meervoud van 'varix' is 'varices' [spataderen].
Hoe werkt de velotype [meer
letters tegelijk typen op een schrijfmachine]?
De Bijbel is een veelgelezen boek. De vileine dief wilde het velijn
[fijn perkament,
vellum] stelen. Een
veellingskristal ontstaat door vergroeiing. Eertijds verleidde hij
mijn moeder ook nog wel( )eens [GB]. Die deur moet je nog afbijten.
7.
Het meervoud van 'zwans' is volgens GB
'zwansen' (VD
ook: zwanzen);
het werkwoord is volgens beide zwanzen
(VD kent verder
nog: verlapzwansen).
Larren zijn gibbons en laren huisgoden. De verkruide molen is weer
volop in bedrijf. Hij kruidde hoogstpersoonlijk de sausen
(sauzen).
Die gekruide saus leek wel gepeperd. Een verlaatmeester is een
sluiswachter. Waar vertoef je langere tijd het liefst: in het Verre
Oosten, het Midden-Westen, het Midden-Oosten, het Verre Westen of het
rijke Westen? De ex-vicaris-generaal
(ex-vg)
is nu apostolisch(e)
vicari(u)s
(apostolicus
vicari(u)s,
afkorting: ap. vic.,
ook: vicari(u)s
apostolicus).
Met 'tikkie terug, Henk' wordt aan een passje gerefereerd. We kennen
de triple A, de AAA
[banken,
vgl. Triple
P], en de Triple, [1668:
Engeland, de Republiek en Zweden, 1881:
Duitsland, Oostenrijk en Italië],
Quadruple [1718:
Frankrijk, Engeland, Oostenrijk en de Republiek],
en Heilige Alliantie.
8.
Wie verkruide gisteren die hoop aarde? Met Triple
P wordt 'people, planet,
profit' bedoeld. Engelse voetbalteams
kunnen de treble (triple
– nationale titel, nationale beker en de Champions League in
hetzelfde seizoen) winnen. Geef
mij nog maar een glas tripel [bier],
dan kan ik nog steeds wel een triple bogey slaan [drie
slagen boven par, golf]. In de
Eerste Wereldoorlog was (de)
dikke bertha (mortier
van het grootste kaliber van de Kruppfabriek)
heel populair. Het kostte vijf miljoen vijfduizend dertig (in
cijfers: 5.005.030) euro. Gooi
die verzouten soep maar in dat toch al verzoute boezemwater. We
gingen op reis naar het ver weg gelegen en ver verwijderde
Verweggistan. Een verwegbestemming is ver weg. Bij het ver reiken kun je je gemakkelijk verreiken. Wie
van die kinderen zou het vermoeidst zijn? De Vissen is een
sterrenbeeld op de hemelequator. Gebruik je 'verkrachte eenden'
bewust als spoonerisme, dus eigenlijk als term voor viribus
conjunctis (unitis)
– vereende krachten?
9.
Vulnera immedicabilia (enkelvoud:
vulnus immedicabile) zijn
ongeneeslijke wonden. Hij zou er goed voor staan op school. Bij een
wapverbinding staat WAP
('wap')
voor wireless application
protocol [ww.
wappen].
De wijdheid [wijdte]
van deze bloes (blouse)
houdt niet over. Als je dat in mijn loop gelegd hebt, is het mij in
de weg gelegd. De Oude Wet is het Oude Verbond (O.T.
– Oude
Testament).
Zij voelen zich staan onder de Wet en
het evangelie. In de decaloog (decalogus)
zijn de tafelen der Wet [tien
geboden] vervat. Het was een
va-et-vient [komen
en gaan] van ossi's [DE],
aussies [Australië]
en wessi's [DE].
Wie heeft die wijinscriptie betaald? Zijn hier nog wijndrinkers? Een
zaathout is een zware balk over de bodem van een schip tot
versterking van het langsscheepse verband. De xantippe
[helleveeg]
leed aan xanthopsie [geel
zien, bv. Door vergiftiging
met santonine]. Zij is verzot op
paraguaythee (maté).
Hij is ladder(zat):
zo zat als een Maleier dus.
10.
Tja, heeft 'zegekruid' [Zuid-Amerikaanse
tuinplant] nu met een overwinning
of met een net van doen? De zedrak is de paternosterboom. Hij ziedt
van woede en ziet scheel van de honger. Zijn broer, die scheelziet
[scheel zien =
zich vergissen!], laat het
afweten. Zij baarde een zevenmaands kindje. Driemaal is scheepsrecht
en zevenmaal is Jodenrecht. De afkorting
z.g.a.n. betekent: zo
goed als
nieuw. Eén zoeaaf, twee zoeaven, één
graaf, twee graven (slotheer),
twee grafen (wiskunde).
Met dhimmitude wordt de min of meer
zelfopgelegde positieve grondhouding van niet-moslims tegenover de
islam aangeduid. Wil jij de kinderen zolang zoet houden met zoethout
(als zoethoudertje)? Zo gauw ik
uitsluitsel heb, laat ik het je weten.
